Duitschland. ■ n ,■ rv:- Men spreekt te Weenen van een brief, die door keizer Napoleon den groothertogvanToskane zou toegezonden zijn, en waarin hij, met erkenning van hetgene waartoe hij zich jegens Oostenrijk heeft verpligt, te verstaan geeft hoe zich omstandigheden hebben opgedaan welke eenige verandering in degedane beloften totgebiedende noodzakelijkheid maken. Men breiigt"hiermede hét gerucht' in vëroarid.vblgehs hetwelk de fransche regering cle engelsche beloofd zou hebben de hand tot het vestigen van een onafhankelijk koningrijk in midden- Italie, onder een italiaansch vorst, te willen leenen.. — Uit Hongarije luiden de berigten voortdurend verontrustend. --- Frankrijk. Parijs 23 december. Doormiddel vanden telegraaf heeft dë regering de mogendheden, welke op het congres vertegenwoordigd zullen worden, kennis gegeven, dat het congres niet vóór den 19 januarij zal worden geopend. — Thans is het vlugschrift van den heer staatsraad de la Gueronnière in het licht verschenen onder den titel van „De paus en het congres." Het wekt groote belangstelling, daar het geacht wordt, even als vroegere geschriften van de zelfde pen, de denkbeelden van keizer Napoleon uit te drukken. Aan het slot daarvan laat de schrijver zich aldus uit: „In de eerste plaats wenschen wij, dat de onmisbaarheid van's pausen wereldlijke magt' als een hoofdbeginsel der europesche orde van zaken, door het congres erkend worde. Dat is in ons oog de hoofdzaak. Dat beginsel schijnt ons van een grooter gewigt te zijn dan de meerdere of mindere uitgestrektheid van het grondgebied, hetwelk de paus naar dat beginsel hebben moet. Wat dat grondgebied zelf betreft, is de stad Rome het gewigtigste gedeelte, ja schier het eenige deel dat gewigt heeft; al het overige van het pauselijke grondgebied is van minder belang. Het bezit van de stad Rome en van de omstreek, welke van ouds het erfgoed van Sint Peter wordt genoemd, moet den" priestervorst door de groote mogendheden worden gewaarborgd met een aanmerkelijk inkomen, hetwelk door de katholieke staten aan het hoofd der kerk als eene schatting, als een blijk van hulde en een bewijs van bescherming, betaald moet worden. Verder moet de rust en de onschendbaarheid van den pauselijken stoel door eene italiaansche lijfwacht, genomen uit de kern van het italiaansche bondsleger, veilig worden gesteld. Het zelfbeheer der burgerlijke gemeenten, zooveel mogelijk ontwikkeld, moet het pauselijke gouvernement vanbemoeijingmet alle administratie bijzonderheden ontheffen, en aan cle ingezetenen in deelneming aan de behandeling der plaatselijke aangelegenheden eene vergoeding voor het gemis van politiek leven geven. Eindelijk moet elke verwikkeling, iedere gedachte aan oorlog of revolutie voor altijd van het pauselijke gebied verwijderd worden, opdat men kunne zeggen : waar de stedehouder van Christus heerscht, daar heerschen eendragt, welvaart en vrede." --- Turkye. Te Marseille zijn tijdingen ontvangen uit Konstantinopel van 14 dezer. Daaruit blijkt, dat cle divan na talrijke zittingen tot het definitief besluit is gekomen, om alvorens toestemming te geven tot de doorgraving der landengte van Suez.bij de europesche mogendheden op eene regeling van het staatkundig gedeelte dezer kwestie aan te dringen, en wel in dien zin dat de integriteit vanTurkye gewaarborgd worde. De heer de Thouvenel en de vertegenwoordigers van Sardinië, Rusland, Oostenrijken'Pruissen,hebben zich met deze transactie kunnen vereenigen. De nota's aan cle mogendheden zullen door den grootvizier en Fuad pacha geredigeerd worden. --- Italie. Te Parijs is officieel berigt ontvangen, dat de vorst Gortschakof.de graaf von Reenbergen de baron von Schleinitz, de ministers van buitenlandsche zaken van Rusland, Oostenrijk en Pruissen, persoonlijk aan de werkzaamheden van het eerlang zamenkomende congres zullen komen rleel nemen. — De heer Buoncompagni, de gouverneur-generaal der verbonden staten van Midden-I tal ie, is, gelijk de telegraaf meldt, donderdag voor het eerst na zijne benoeming tot die waardigheid, te Florence gekomen en aldaar met eenige staatsie ontvangen. Twee leden van den ministerraad,' de heeren Cadorna en Ridolfi, waren hem tot Livorno tegemoet gereisd. Te Florence waren alle leden van het bestuur vereenigdom hem te verwelkomen; ook was er eene groote volksmenigte op de been, welke hem met geestdrift begroette. — Uit Rome wordt gemeld hoe het thans blijkt dat cle kardinaal Antonelli niet zonder reden heeft geaarzeld de taak j van gevolmagtigde des heiligen vaders op het aanstaande con- j gres op zich te nemen, uit vrees van zijn invloed te Rome zelf te zien afnemen. Immers, sints zijn vertrek is aangekondigd,'. zijn de overige kardinalen veel vrijmoediger in het spreken geworden en verbergen zij zelfs de hoop niet op den aanstaanden val van des pausen gunsteling. --- Zeetijdingen. ■' De hollandsche bark Brouwershaven, gez, P. Janzen Jr. van Batavia naar Middelburg bestemd, is zondag tér reede van Vlissingen gearriveerd met 4009 balen koffij, 1606 knassers suiker, 2246' bossen bindrotting, en 782 schuitjes tin. --- Handelsberigten. Amsterdam 23 december. , Raapolie op zes weken f '31 \. Lijnolie op zes weken f 314. --- Prijzen van Effecten. Amsterdam 24 december. Nederland Certific. Werkelijke schuld .... 2£pct. 63 J , dito Nationale rdïto .... 3 ~ 76 dito dito dito .... 4 . „ 98 Aand. Handelmaatschappij .... „ — Rusland. Oblig. 1798/1816 5 „ 103£ Certific. Hope &co 4 „ Bl| dito dito ' 1855, 6de serie. 5 „ 99g dito 6 „ — Aand. spoorweg (afgefourneerd) . 223 J dito dito (onafgefourneerd)". — Polen. Schatkistobligatien 4 „ — Spanje. Obligatien 1£ „ 32^ dito binnenlandsch 3 „ 4H{i Certific. coupons bewijzen .... — Crediet instelling (gefourneerd) . — Oostenrijk. Obligatien Weener metalliek ... 5 „ 544' dito- amsterdamsche 5' „ 7'S\ dito nationale 5 „ 59-^ dito 1847/1852 -. .2£ „ 28tf Bank actiën 3 „834 België. Certificaten bij Rothschild .... „ 52 Portugal. Obligatien 3 „ 43 \ ! dito nieuwe 3 „ 42§ Grenada, dito (schoon). . löj Venezuela.dito ........... 2£ „ 2Q\ Illinois. dito 7 „ Sl| Mexico. dito . 3' „ 20| \ Beurs van Londen, 24 dcc. ten 12 ure. Consols9s^r. i Beurs van Weenen, 24 dcc. (slotprijzen) Metalliek 5 pet. 72,50. . ; Beurs van Parijs, 24= dcc. (slotprijzen) 4\ pet. compt. —,— 3 pet. 70,40. i --- Prijzen van coupons en losbare obligatien. Amsterdam 22 december. Metalliek f 23,20; Napelsche f—,—; Diverse engelsche in £ f 11,57*; Engelsche Russen f 11,57* ; Fransche f 55,25 ; Belgische f 55,75; Pruissische f 34,87*; Spaansche piasters f 2,41; Spaansche coupons per fr, f—,— ; Hamb. Russen f 32,37*; Russische in'zilveren roebels f 34,12*; Poolsche in fl. f 27,25; Nationale metalliek f 28,60; Dollars f—,—. --- Ingezonden stukken. Arbeiderswoningen. (Vervolg en slot.) | Wanneer ik ten laatste mijn onderwerp van een philanihropisch standpuntgabeschouwen, danvreesik.datmisschien vele lezers van dit artikel hier tegen protest zullen aanteekenen en in hunne voorbarigheid mij zullen tegenwerpen, dat de philanthopie hier geheel buiten moet blijven; dat het geene bedeelingscommissie moet worden, en zoo al meer. Hierop was ik voorbereid, en het zij mij dan ook veroorloofd aan de zoodanigen—die, in tegenstelling van de kwaal onzer dagen, de philanthropomanie, nu aan philanthropophobie lijdende zijn — mijne opvatting van het wezen der philanthropie nog even kort uit ëen te zetten. Ik versta er onder die echte humaniteit, welke elk edel hart doet zwellen, waar hij de ware belangen zijns evennaasten kan voorstaan, zonder te vragen of het strijdig met de wet van dit of dat genootschap is; die echte humaniteit, die er overal op uit is, het welbegrepen belang van zijn hulpbehoevenden broeder te bevorderen; dié niet aarzelt een deel van zijn vermogen, in welken zin ook gebezigd, aan dit algemeen belang ten offer te brengen, en zonder titel of heerschappij, stil en rustig, met even veel verstand als liefde, tot het algemeen welzijn medewerkt; die niet terugdeinst om de maatschappelijke gebreken te peilen, maar even min schroomt met al zijn vermogen tot de genezing mede te werken. Ziet, de zoodanigen noem ik cle ware volksvrienden, en aan hen zou ik zoo gaarne de zaak, die we bespreken, opgedragen zien. Onze J arbeidersstand loopt gevaar in de kluisters der hedendaagsche pseudo-philanthropie te vallen, en door denlooden arm onzer zoogenaamde pliilanthropen beheerscht te worden. Hij staat op den rand van dien diepen afgrond, en is niet bij magte om zich voor het gevaar van te vallen te hoeden. Gij menschenvrienden, wien het niet alleen om den naam te doen is, leent hem uwen krachtigen arm en beurt hem op en geeft jhem een steun, om zich duurzaam staande te houden. Geeft hem en helpt hem, geeft hem alles en niets.' Hij vraagt geene aalmoes, slechts dat gene wat hij dringend tot behoud van zijne gezondheid en die van zijne dierbaren; tot behoud van zijne krachten, waarmede hij u het leven zoeten aangenaam maakt. Hij wil het niet voor niet hebben; gaarne wil hij een ruim deel van zijn loon er voor afstaan, meer dan hij thans geeft. Velen die er naai* verlangen, nog meerderen die in hun onverstand niet weten dat zij zelven aan de ondermijning hunner gezondheid en welvaart medewerken. En zoo zullen dan volkswelvaart, gezondheid, en zedelijkheid, op den bodem der echte humaniteit gekweekt, de gulden vruchten van de rigtige toepassing der regels eener gezonde staathuishoudkunde, eener goede gezondheidsleer, eener welbegrepene phïlantropie voor onze nijvere standen worden. Hoe meer toch die geest het volk doordringt, des te meer zal het zijne ware belangen leeren begrijpen en hierdoor dan ook eerst zijne ware vrijheid leeren beseffen. Dan ook zal er een tijd komen, dat welligt hij die nog onder den loodén schepter der bedeelings-philanthropie zucht,zijne kluisters zal kunnen afwerpen en als vrije burger van den staat ook zijn aandeel in de' nijverheid en volkswelvaart zal erlangen. Om dat alles te verkrijgen moet ik echter voor'twee klippen waarschuwen: men ziè niet tegen hinderpalen op,en zie vooral niëtnaar het einde; dat is verre, zeer verre af; — men lette slechts op den aanvang van het groote werkl Wanneer ik zoo doende het wensend ij ke van eene verbetering in den tegenwoordigen stand van zaken voor onze nijvere klassen heb trachten aan te toonen, dan zal elk, die met het verband van de verschillende klassen der maatschappij bekend ïs, hierin ook een middel zien om de gezondheid der hoogere en meer gegoede standen bevorderlijk te zijn. In onze stad toch, waar we de woningen der geringen en aanzienlijken dikwerf naauw aan elkaar verbonden zien, worden de laatsten niet zelden door de lastige gasten van de bewoners der eerstgenoemde verblijven bezocht. Wij ontwaren dit bij de soms uitbrekende epidemien en het thans bij ons ook in de huizen der gegoeden voorkomend wandgedierte. Als ge die bronnen van ziekte en onreinheid verbetert of wegneemt, gij zult ook voor besmetting gevrijwaard worden. Ik heb eindelijk nog tegen andere bezwaren te strijden, die al zoo opgeworpen zijn, en wel: 1. Wat moet men met de tegenwoordig bewoonde huizen aanvangen ? 2. Zullen, bij het bouwen van andere betere en goedkoopere woningen, de tegenwoordige verhuurders niet van een voornaam middel van bestaan beroofd worden ? 3. Zal men met voordeel huizen hier kunnen verhuren, die aan cle eischen der gezondheidsleer en oeconomie beantwoorden? 4. Zal men eindelijk niet met onoverkomelijke bezwaren en hinderpalen te kampen hebben, bij het bouwen van woningen die aan die eischen moeten voldoen ? Wanneer ik het eerstgenoemde bezwaar in overweging neem, dan moet ik al dadelijk tot geruststelling van die bezorgden aanvoeren, dat ik mij niet voorstel, dat het bouwen van nieuwe woningen hier zoo spoedig zal toenemen, dat dit van grooten nadeeligen invloed voor de tegenwoordige vérhuurders zijn zal. Het is zelfswenschelijk, dat men zich vooreerst bij cene proef bepale en wel op kleine schaal. Goede huurders, die thans slechte woningen bewonen, zullen dan, wanneer zij de huur eener betere kunnen en willen betalen, gene voor deze verwisselen. Er zullen nogtans liefhebbers voor de oude en vervallen woningen genoeg overblijven, waaronder zij, die slechte betalers zijn. die niet bij magte zijn. eene behoorlijke huur te voldoen en eindelijk zij, die inderdaad voegzaam gehuisvest zijn, of door hunne betrekking of nering, of welke andere bijzondere omstandigheden ook. niet verhuizen willen. Wat het tweede bezwaar aangaat, dit weegt inderdaad bij mij ook eenigzins, en ongaarne zou ik, zoo als ik dit reeds . vroeger aangevoerd heb, een niet klein deel onzer nijvere klasse,. door eene gevaarlijke concurrentie van een voornaara middel van bestaan berooven. Doch goed ingezien zou men met het volvoeren van ons plan niét alleen geene 1 onbillijkheid tegen deze begaan, 'maar begaat men thans eene schreeuwende onregtvaardigheid, door het nijverste ' deel onzer bevolking prijs te geven aan feene industrie,' die van de zuur verdiende penningen der U minvermogende klasse schandelijk bij "waar geeft. Hoe zouden \vfc\doen ; als onze jakker;- of .onte vleeschhouwer ons i i voor hoveiinatige.prijzen'slechte waren griffenjzoudAi wij medelijden met hen hebben en hun ten koste van onze beurs en gezondheid rijk laten worden ? Neen, in ons welbegrepen eigenbelang zouden wij een beteren en goedkooperen weg zoeken. In een dergelijk geval bevindt zich thans onze nijvere klasse, die bovendien met honderde andere tegenspoeden, aan haren stand verbonden, te kampen heeft. - Bij gemis van meerdere welvaart, zijn we niet in staat haar hoogere loonen en meerder werk te verleenen; even min is het in onze magt haar beter en goedkooper voedsel te verschaffen. Maar eene betere en gezondere woning, kunnen, ja, moeten wij haar geven, al was het ten koste van die enkelen, welke thans I zulk eene ongeoorloofde industrie drijven. Het zal hun ten spoorslag verstrekken, om öf hunne huren te verlagen, öf hunne woningen te verbeteren. En dan kunnen deze laatsten het altijd tegen cle verhuurders der nieuwe woningen, uit eene vereeniging van aandeelhebbers bestaande, volhouden: want het eigenbelang der vrije industrie kan op den duur meer uitwerken, dan zulks door eene vereeniging van menschen geschiedt, wie het niet bloot om de winst te doen is. Maar ik gaverder, en zou het zelfs zeer wenschelijk achten als eenige welgezinde industriëlen de handen aan het werk sloegen om betere en naar de eischen des tijds geschikte arbeiderswoningen te bouwen. Doch dan acht ik ook noodzakelijk een streng toezigt der regering op het bouwen en onderhouden dier perceelen. Daartoe wenschen we, dat ènregeringèn industriëlen geneigd zullen zijn, doch daartoe zullen beiden dan met een gansch anderen geest bezield moeten worden, dan zulks tot nog toe gebleken is het geval te zijn! Waarom toch wordt door de regering tot dus ven-e zoo naauwgezet gewaakt, dat door diefstal of brand onze have geen schade ondervindt; terwijl voor het behoud van ons dierbaarst goed, pnze gezondheid, van regeringswege niets uitgerigt wordt? Wanneer men het regt heeft, ten allen tijde onze woningen binnen te dringen, om naar de inrigting en het onderhoud onzer schoorsteenen — en dat slechts als oorzaken van brand — onderzoek te doen, of wel, als men de bevoegdheid heeft de hoeveelheid lucht en licht onzer huizen af te meten, endoorden adelaarsblik van den rijksbeambte al onze bezittingen te laten opnemen en taxeren, en wij verpligt worden naar zijnen eisch onze schatting te betalen; kan men dan niet met te meer regt iemand daar toelaten, wiens werkkring het is voor onze gezondheid te waken, en die ons,in ons eigen belang,den raad en de middelen aan de hand zou doen, om bestaande gebreken in onze huizen, die naar zijn oordeel schadelijk voor onze gezondheid zijn, op te heffen ? : . ,- Wanneer men zich in het belang van's rijks schatkist dit regt eens heeft aangematigd, dan geloof ik niet, dat er met een onderzoek uit een gezondheidsoogpunt sprake kon zijn van inbreuk te maken op de private vrijheid. Wij vreezen dan ook niet, dat daar waar men den toegang aan een onbekend bezoldigd ambtenaar ten allen tijde moet verleenen, men aarzelen zal achtenswaardige, kundige burgers, wier betrekking geheel belangeloos is, daar toe te laten en hen onze belangen op te dragen. Die vrees door sommige gemeentebesturen gekoesterd, houden we voor ongegrond, en eene gezondheidscommissie zal hier, mits hare eischen niet te hoog stellende, de ingezetenen dan een zegen in plaats van een schrik zijn. Wij wenschen in het belang onzer stadgenooten, dat onze gezondheidscommissie, die ten deze thans zulk eene goede gezindheid aan den dag legt, met de noodige bevoegdheid der regering, hare aandacht op sommige onbewoonbare gebouwen vestige. Een derde bezwaar isgemaakt door hen, die bevreesd zijnf dat de nieuw gebouwde woningen geene voldoende rente tot onderhoud en lasten zullen afwerpen, vooral als men de vrije industrie niet zal willen tegenwerken of het nieuwe we rk niet den aard eener liefdadigh ei ciscommissie zal verkrijgen. Ook dit bezwaar zal bij eene gepaste oeconomie in het bouwen en bij de administratie van het verder onderhoud voor een groot deel opgeheven worden. Wel zal men zulk eene hooge rente in den eersten tijd van die nieuwe perceelen niet trekken, als zulks thans bij de bestaande het geval is; maar zoo als ik reeds boven heb aangevoerd, men stelle zich tevreden met eene matige, waarvoor men den braven huisvader in het genoteener goede en naar de behoeften van zijn stand en gezin geschikte woning zal stellen. Men koestere geene vrees, dat de huur te hoog zal worden, want niet weinigen betalen nu reeds eene huur, die,als zij de uitgaven voor hetgeen zij nu in hunne woning missen en zich van elders moeten aanschaffen, voegen bij hetgeen zij dan moeten betalen, ruimschoots het bedrag zal evenaren van den huurprijs dier woningen welke men hun thans zal geven. Daarbij komt, dat de vrouwen, bij een ruimer gebruik van water, betere gelegenheid om te wasschen en te bleeken zullen hebben, en hierdoor ruim zoo veel zullen uitsparen of verdienen, om die enkele centen voor de wekelijksche huur meerte betalen. Het is waar, niet velen zullen dit zijn, maar voor die enkelen die wij op het oog hebben, is dit, wel mogelijk, — en voor hen alleen is het, dat wij onze roepstem verheffen. Tegen het vierde geopperd bezwaar kan ik niets anders aanvoeren dan dat men niets goeds zonder moeite tot stand brengt, en dat ik hen, die tegen de bezwaren, aan de uitvoering van zulk eene nuttige zaak verbonden, opzien, liefst niet met die taak belast zou willen zien. Over de wijze hoe en door wie ons gewigtig plan nu uitgevoerd zal worden, is thans even min de plaats als de tijd om verder uit te weiden. Mijn doelmet het zamenstellen en openbaar maken dezer regels was alleen, om de belangstelling mijner stadgenooten voor een onderwerp te wekken, dat diep in ons volksbestaan ingrijpt, dat voor ons aller welzijn en niet het minst voor de meer gegoede klassen, van het hoogste gewigt is. Mogt ik ook thans niet als een roepende in de woestijn staan, en gij allen, weldenkende burgers, met der daad uwe medewerking verleenen tot die edele taak! Ik veroorloof mij dan ook de vrijheid, u allen op te roepen tot de aanstaande bijeenkomst van het Middelburgsch departement der maatschappij tot bevordering van nijverheid. Toont daar, door woord en daad, dat het u ernst is, de ware belangen van het nijverste, maar ook meest gedrukte deel onzer stadgenooten te willen behartigen! . , s. sr. CORONEL. Door plaatsgebrek blijven de dankbetuigingen der instellingen van liefdadigheid, voor ontvangene giften, tot ons volgend nommer. ---