Kerk- en schoolnieuws. * Het beroep van den heer Cazalet, predikant bij de église libre te Lyon, als predikant bij de waalsche gemeente te 's Gravenhage, is nog niet officieel. Het gaat niet zoo gemakkelijk, als de 's Gravenhaagsche kerkeraad wel dacht, om vreemde predikanten en dan nog wel afgescheidene, in eene vaderlandsche kerk binnen te balen. Ik laat 'm het midden of dit al of niet goed is, maar het is een feit dat gemelde kerkeraad niet genoeg gelet heeft bij het uitbrengen van het beroep op de onvermijdelijke bezwaren, daaraan verbonden. Als de heer Cazalet verklaard zal hebben het beroep, wanneer het geagreëerd is door de waalsche kommissie, aan te nemen, dan zullen de noodige stappen gedaan worden om het in een wettig en officieel te veranderen. Niet behoorende tot een gevestigd en door den staat eikend kerkgenootschap, moet de heer Cazalet beginnen met een gewoon proponents-examenafte leggen. Bij gunstigen uitslag daarvan zal hij eerst beroe-ihaar wezen, en dan moeten er nog andere formaliteiten vervuld worden. Vele maanden zullen er nog verïoopen eer de 's Gravenhaagsche waalsche gemeente in het bezie van haar derden lêeraar wezen zal. En het wordteerlang een jaar dat door het vertrek van den heer Trottet de vakature begon. — Men betwijfelt het evenwel, of de heer Cazalet het door de heeren Deschamps en Durand verworpen beroep zal aannemen. Dan staat het nug te bezien of de predikant, die den kerkeraad en de gemeente volslagen onbekend is, voor zijn taak berekend zal worden bevonden. --- Marine en leger. De kommissie, welke den 3 november a. s. te 's Gravenhage zal bijeenkomen, om het examen af te nemen van de onderofficieren, die dingen naar den rang van 2en luitenant der infanterie, zal. volgens het Nieuw dagblad van 's Gravenhage, bestaan uit; den luitenant-generaal Duycker, insp-dueur van het wapen der infanterie, als voorzitter; als leden den kolonel van Pestel, kornmandant van het 1 e regement vesting artillerie, de majoors van der Schreck en van Doorninck. van het regement grenadiers en jagers; alsmede de kapiteins Kirsch en van Hopbergen, van dat regement, den kapitein O. W. C. de Brauw, van het regement veld-artillene. en als sekretaris den kapitein Pfeiffer, van den generalen staf. adjunkt chef van den staf in de 3e militaire afdeeling. — Zr. Ms. schroefstoomschip Apeldoorn, kornmandant de luitenant ter zee le kl. J. A. H. Hugenholtz. is den 19 dezer van tlellevoetsluis te Nieuwediep binnen gekomen om aldaar verder voor een reis naar Indië te worden gereedgemaakt. --- Gemengde berigten. Jl. maandag avond geraakte alhier de persoon van C. Haak in twist met zijne beide zusters welke, daar hij in opgewonden toestand verkeerde, zoo hoog liep dat hij heideeene belangrijke verwonding, de eene aan den hals en de andere aan den linkerarm toebragt. Aan de verwonden werd dadelijk geneeskundige hulp verleend terwijl de dader onmiddellijk in verzekerde bewaring is genomen. —'.Dien zelfden dag is onder de gemeente Brigdamrae een paard door den bliksem doodgeslagen. — Men leest in de Figaro van 16 dezer het volgende geval dat zich aan de engelsche bank heeft voorgedaan. Het huis Anselmus Rothschild, te Frankfort, had een wissel van aanmerkelijke waarde op het hitisNathan Rothschild, te Londen, getrokken. Toen de wissel ter rtiskonteving aangeboden werd gaf men tenantwoord datdebankalleen hare eigene biljetten en niet die van partikulieren diskonteerde. „Wat, riep Nathan Rothschild uit.toen hij van deze zaak hoorde.ik zal die heeren doen zien welke partikulieren wij zijn!" Hij verzamelde onmiddellijk in Engeland en andere landen van Europa alle biljetten van 5 p. st., welke hij kon magtig worden, en begaf zich drie weken later, zoodra de kantoren geopend waren, naar de bank. Hij haalt uit zijn portefeuille één biljet van 5 pond, en men betaalt hem dadelijk 5 soevereinen, geheel verwonderd dat de baron voor zulk eene kleinigheid persoonlijk zoti veel moeite nam. De heer Nathan onderzoekt een voor een de goudstukken en steekt ze in een kleine witte zak; vervolgens neemt hij een tweede, een derde, een tiende, een honderdste biljet uit zijn portefeuille, en bergt telkens na een uiterst naauwkeurig onderzoek de goudstukken in zijn zakje: enkele zelfs toetst hij in de schaal. Toen de eerste portefeuille ledig en de eerste zak gevuld was, overhandigde een lakei den baron een tweede gevulde portefeuille en een tweeden ledigen zak, en dit duurde voort tot aan de sluiting der kantoren. De baron had zeven uren besteed aan het inkasseren van 525,000 franks; maar daar negen bedienden van hem gedurende den geheelen dag even als hij op negen andere kantoren hadden gehandeld, was het gevolg dat het huis Rothschild uit de bank 5,250,000 franks aan goud had gehaald en dat niemand anders een enkel stuk had kunnen krijgen. Ofschoon alles wat het karakter van buitensporigheid draagt in den smaak der engelschen valt en zij den eersten dag om dezen trek van Nathan Rothschild lachten, waren zij toch minder verheugd toen zij den baron en zijn negen helpers den volgenden dag zagen terugkomen en op de zelfde wijze te werk gaan. Toen zij den koning der bankiers met eene gehuichelde eenvoudigheid hoorden zeggen „dat hij gezworen had de biljetten niet te zullen houden, en dat het aan het believen der heeren stond ze niet te betalen, maar dat hij voor twee maanden genoeg had om op die wijze zoo als hij begonnen was voort te gaan," toen werden de heeren der engelsche bank beangst. In de dagbladen las men dan ook reeds den zelfden avond en den volgenden morgen dat de bank van Engeland voortaan de effekten van het huis Rothschild zou betalen als hare eigene. — De geleerde Queensley, uit Cambridge, een groot bewonderaar der grieksche dichters, heeft in zijn testament bevolen dat men hem na zijn dood het vel moet afstroopen en dit looijen zoodanig dat daarvan een perkament vervaardigd worde, waarop alsdan de Ilias van Homerus moet worden overgeschreven. Dit exemplaar zal in het Britsch museum bewaard moeten worden. —Men schrijft uit Stuttgart dat een treurig gerucht door het geheele land verspreid is. Onlangs moet een onschuldig veroordeelde ter dood gebragt zijn. De ware misdadiger zou dit voor eenige dagen op zijn sterfbed beleden hebben. De geexekuteeerde heeft nog op het schavot en tegenover de guillotine staande, zijne onschuld bezworen, en ieder, die den loop van het proces gevolgd heeft, meende dat de man gratie zou hebben gekregen, hetgeen niet is gebeurd. — Jl. donderdag is nabij Havre het stoomschip Hambourg door aanvaring gezonken. Negen man der ekipage en zes of acht passagiers zijn djurbij omgekomen. --- Staten generaal. STAATSBEGROOTING VOOR 1863. Foorlooptge 'verslagen der tweede kamer. Hoofdstuk V, (Binnenlandsche zaken.) Van het verslag nopens dit hoofdstuk konden we in ons vorig nommer slechts eene enkele opmerking mededeelen. Een algemeen overzigt laten we hier volgen. De juistheid der aantooning van den minister, dat zijne begrooting f 382,976 lager is dan die van verleden jaar, werd betwijfeld, want de sommen, die op de tegenwoordige begrooting niet meer konden voorkomen, als zaken betreffende die afgeloopen zijn en niet meer terugkeeren, bedroegen gezamenlijk f 407,000; en verder zal deze begrooting, eer de dienst ten einde is, nog wel moeten worden bezwaard met uitgaven voor de vernieuwing der landsgehouwen te 's Gravenhage, subsidie voor de haven van Middelharnis, meerdere kosten voor het lager onderwijs, en kosten ten gevolge van de wetten op het middelbaar onderwijs en de medische policie. Eenige leden zagen echter de uitbreiding van dit budget met genoegen, daar die uitbreiding meestal zamenhangt met wezenlijke verbetering van den inwendigen toestand des lands en vooral ook met den aanleg van groote openbare werken, die in de gevolgen de volkswelvaart helpen verhoogen. In eene der afdeelingen was men met opzigt tot de werkzaamheid van den minister te leur gesteld. Er is nog geen ander belangrijk wetsontwerp door hem aangeboden dan dat betrekkelijk het middelbaar onderwijs, want de geneeskundige wetten waren, naar men meende, bij zijn optreden zoogoed als gereed. Vruchteloos wachtte men wetten op de schutterijen, de koncessiën voor openbare weiken, de exploitatie deispoorwegen, den ijk der maten en ge wigten, het hooger onderwijs, den waterstaat, enz. In verband hiermede werd opgemerkt, dat de werkkring van den minister van binnenlandsche zaken tegenwoordig zoo uitgebreid is, dat hij onmogelijk alles kan nagaan. Men zou dus wenschen, dat dit departement tusschen twee ministers verdeeld ware, waarvan dandeeen belastmoestzijn met al wat den waterstaat en de openbare werken betrof. Een lid wenschte echter in dat geval, dat de minister van openbare werken geen technikus zou zijn, omdat het anders te vreezen ware dat bij dat departement eene te eenzijdige rigting zou heerschen en te weinig op de financiële krachten des landszou worden gelet. In twee der afdeelingen werd gevraagd, wat er was van het gerucht omtrent den aankoop eenerschilderij voor het departement van binnenlandsche zaken, en of zulk eene uitgaaf bestreden wordt uit den post voor aankoop en onderhoud van meubelen? Voorts blijkt uit eene aanteekening bij de begrootiug, dat van rijkswege in IS6I voor f 1000 eene schilderij is aangekocht; men vroeg aan welke schilderij men hier te denken hebbe? Enkele leden achtten traktements-vevhoogingen bij het bestuur der provinciën noodzakelijk, of liever, zij wilden ten aanzien der mindere ambtenaren de regels doen volgen die met opzigt tot de ambtenaren bij de departementen van algemeen bestuur zouden aangenomen worden; doch zij wenschten de bezoldigingen van de griffiers der verschillende statenvergadering en van de leden van gedeputeerde staten reeds dadelijk te doen verhoogen. Verscheidene leden betwijfelden de juistheid der uitlegging van den minister, volgens welke de zonen van in Indië dienende ambtenaren en officieren als ingezetenen van Nederland te beschouwen zijn en dus onder de dienstpligtigheid voor de nationale militie vallen. Volgens die leden doelt de hier in aanmerking komende bepaling van art. 3 der wet van 28 julij 1850 uitsluitend op nederlanders, die zich in diplomatieke hetrekkingen in een vreemd land bevinden. Zijn de zonen van in Nederlandsch-Indié'verblijf houdende nederlanders. zoo lang zij daar blijven niet aan de hier te lande van kracht zijnde militiewet onderworpen, dan schenen zij evenmin dienstpligtig te kunnen worden wanneer zij in het belang hunner opvoeding of om andere reden hier tijdelijk verblijf houden. Er is gebleken dat sommige gemeenten, bijv. Leeuwarden en Sneek, vrijwilligers voorde militie aanwerven, ten einde in mindering van hun kontingent te strekken. De hiervoor vereischte kosten worden op de gemeentebegrooting gebragt en de regering laat dit toe. Eenige leden meenden dat de ge meen te begroo tin gen daarmede niet bezwaard moesten worden en wenschten dus dat er een post tot aanwerving van vrijwilligers voor de militie op de staatsbegrooting zou gebragt worden. Met het oog op de gebrekkige inrigting der plattelandsschutterij, waarvoor men inzonderheid de kaders ten eenemale mist, vroeg een lid of tot voorziening in die behoefte aan kaders niet met nut van de rijksveldwachtgebruik te maken zou zijn. Een der ïnspekteurs van de krankzinnigengestichten, voor wien op deze begrooting een afzonderlijk traktement staat uitgetrokken, is tevens referendaris [C. J. Feith] bij het departement van binnenlandsche zaken. Men vroeg of het wel goed is, een ambtenaar vooi* werkzaamheden, die geacht kunnen worden tot zijne ambtspligten te behooren, nog een afzonderlijk traktement toe te kennen, en of, zoo de betrekking vreemd is aan zijn ambt, uit den strijd van attributen, geene ongelegenheid kan ontstaan. Ook is het tot nog toe gevolgd stelsel niet goed te keuren, volgens hetwelk de ambtenaren van den waterstaat, als zij werkzaamheden ten behoeve van andere departementen van algemeen bestuur of van provinciën verrigten, daarvoor afzonderlijk worden beloond. Die ambtenaren, door den staat aangesteld en bezoldigd, moeten al hun tijd aan den staat wijen. In al de afdeelingen vond het denkbeeld om het beheer der landsgebouwen aan eene vaste bouwkommissie op te dragen, weinig bijval. leder lid der kommissie zou trachten zijn gevoelen te doen zegevieren, en daardoor zou het eindadvies niets dan eene transaktie tusschen strijdige meeningen worden. En hoe zal het dan wel zijn, wanneer het aankomt op uitvoeren en toezigt houden. Men gaf dus in overwegingom voor belangrijke werken liever telkens eene tijdelijke kommissie van deskundigen bijeen te roepen, om raad te geven of de bestaande plannen te beoordeelen. Bleek dit onuitvoerbaar, dan zou bij het stichten van belangrijke gebouwen misschien niets anders overschieten dan eene prijsvraag uit te schrijven, waarbij de uitgeloofde prijs zoo hoog moest worden gesteld, dat ook vreemde architekten tot mededinging wierden uitgelokt. Met de uitvoering van het best gekeurde plan kon dan de landsbouwmeester worden belast. Men wenschte te weten, welke bestemming aan de nu herbouwde Groote zaal op het Binnenhof zou worden gegeven. Voorts stelde men er prijs op, dat, zoo lang de plannen voor verbouwing vau het geheele Binnenhof niet gereed en aan het oordeel der staten generaal onderworpen zijn, alles aldaar zoo veel mogelijk onaangeroerd zou worden gelaten. Men had daarbij vooral het oog op de vergaderzaal der eerste kamer en de zoogenaamde Trèveskamer, en zou ongaarne zien, dat zalen als deze, die öf werkelijk fraai öf historisch belangrijk zijn, te voorbarig in vervormingsplannen wierden begrepen. Alen kon ook het vermoeden niet weren, dat er wel eens overdrijving heevscht in de schildering van den bouwvatligeu toestand der landsgebouwen op of nabij het Binnenhof. Met aandrang werd gevraagd naar het reglement op de spoorwegen, waarvoor reeds in september 1860 door den raad van toezigt op de spoorwegen een ontwerp bij de regering is ingediend. Zoo lang zulk een reglement niet bestaat kunnen grove verzuimen en verkeerdheden straffeloos worden gepleegd. Het ontbreekt niet aan klagten over onregelmatigheid in de dienst der spoorwegen, over nalatigheid, enz., welke klagten,bij de spoorweg-ad ministratiën ingediend,doorgaans zonder gevolg blijven. De raad van toezigt houdt geen naauwkeurig toezigt en betoont zich te toegevend. Men beweerde voorts in eene der afdeelingen, zonder echter in bijzonderheden te treden, dat niet met zoo veel kracht aan de staatsspoorwegen wordt gewerkt als mogelijk zou zijn. Men drong dus ten sterkste op bespoediging aan, en wenschte inlichting omtrent den tegenwoordigen stand der aanvragen van partikulieren om koncessie voor verschillende lijnen, waaronder ook de lijn in Staats-Vlaanderen. Daar de wet op het hooger onderwijs nog wel in langen tijd niet tot stand zal komen, vroeg men of niet door partiele maatregelen de toestand van ons hooger onderwijs, dat in menig opzigt beklagenswaardig moest heeten, verbeterd zou kunnen worden. Bij het aangenomen beginsel van scheiding van kerk en staat, meenden sommigen ook. dat de theologische fakulteiten aan onze hoogescholen, wier bestaan met dat beginsel in strijd was. moesten worden opgeheven. Hier tegen werd aangevoerd, dat door partiele wijzigingen de zaak nog verder uit haar verband gerukt en geheel bedorven zou worden, en dat de theologie eene wetenschap ia, die dus tot de leervakken eener universiteit behoort. In de omstandigheid dat eene som van f 5000 op de kosten der akademie te Leiden vrij valt ten gevolge van vakature, is men teruggekomen op de vraag, of van die gunstige gelegenheid geen gebruik moest gemaakt worden, om een leerstoel voor het Sanskriet en andere indo-germaansche taaltakken te Leiden te vestigen. Bij de onzekerheid of bij de regeling van het hooger onderwijs, de akademie te Groningen zal behouden worden, hadden verscheidene leden groot bezwaar tegen het toestaan van f 25,000 voor een nieuw bibliotheekgebouw aldaar, te meer omdat er geene dringende noodzakelijkheid bestaat en de boeken in een kerkgebouw worden overgebragt. Andere leden waren echter van oordeel dat de zaak geen uitstel duldde en de opheffing der hoogeschool te Groningen alles behalve waarschijnlijk was. Wanneer ook de kerkvoogden het gebruik der kerk als boekerij niet langer wilden toestaan, zou de verlegenheid groot zijn. Men is weder teruggekomen in den ouden strijd over het geven van kosteloos onderwijs op openbare lagere scholen, hetgeen de regering, zeide men, niet moest aanmoedigen, en wef het allerminst door het verleenen van subsidie aan gemeentebesturen, die van hunne bevoegdheid tot het heffen van schoolgeld geen gebruikmaken. Waar men geen schoolgeld behoeft te betalen, voerden die leden aan, is het voortdurend bestaan van bijzondere scholen onmogelijk, terwijl zij zich tevens beklaagden over tegenwerking, die het bijzonder godsdienstig onderwijs hier en daar vindt. Toen echter andere leden hen om opgave van feiten vroegen, beriepen zij zich alleen op de raoeijelijkhei4, die men met opzigt tot de lokalen voor bijzondere scholen in den weg legde. In ieder geval werden de geopperde klagten wederlegd. Men zeide dat het doen geven van openbaar lager onderwijs een door de grondwet aan de overheid opgelegde pligt was, en indien de overheid meende, dat de kosteloosheid kon bijdragen om dien pligt in ruimer mate te vervullen, was daarin niets afkeurenswaardigs gelegen. Dat het bijzonder godsdienstig onderwijs werd tegengewerkt, als in het belang van de gezondheid der schoolkinderen tegen ongeschikte lokalen werd gewaakt, kon men in het geheel niet toegeven. Het meermalen geopperd denkbeeld om de thans verspreide verzamelingen van schilderijen, penningen, zeldzaamheden enz. zoo veel mogelijk te vereenigen, opdat daarvan een volkomen geheel zou gevormd worden, werd op nieuw in de overweging der regering aanbevolen. Men sprak ook over het eventuele lot der verzameling van schilderijen van levende meesters op het Paviljoen te Haarlem, en naar aanleiding daarvan betoogden enkele leden met nadruk dat er tegenwoordig van staatswege veel te weinig voor de beeldende kunsten wordt gedaan. Vroeger werd veel meer tot aanmoediging der kunst verrigt, en toen de latere financiële omstandigheden de oorzaak waren dat dit nagelaten moest worden, vond de kunst in koning Willem II een grootmoedigen beschermer. Deze leden keurden dus niet alleen de voorgedragen vermindering van den post voor aankoop van schilderijen met f 500 met goed, maar wilden dien in tegendeel met f6OOO verhoogd hebben, opdat de regering bij elke tentoonstelling van schilderijen stukken van onze beste meesters zou aankoopen en daardoor allengs aan de verzameling te Haarlem een geheel ander aanzien geven. Bij de meeste andere leden vonden deze denkbeelden echter geen bijval, want, naar hunne meening, hebben de beeldende kunsten geene behoefte aan regtstreeksche aanmoediging van staatswege. Eenige leden konden zich met de schikking, na het overlijden van professor Blume omtrent 's rijks herbarium gemaakt, niet vereenigen. Professor Miquel te Utrecht is thans met de direktie belast, doch moet daarvoorwekelijkseen of twee dagen te Leiden komen, waardoor zijn onderwijs kan lijden. Indien de vroegere konservator die thans op wachtgeld is gesteld [dr. van Hall] met de bewaring van het herbarium belast ware gebleven, zou nog iets meer bespaard zijn dan thans het geval is, daar dan de nu noodzakelijke verhooging wegens meerdere kosten, achterwege zou zijn gebleven. In verband met den post voor subsidiën ten behoeve van zaken van kunst of wetenschap, vroeg men hoe ver de arbeid aan het Groot nederlandseh woordenboek thans gevorderd is. Op nieuw werd het bij de armenwet aangenomen stelsel omtrent het domicilie van onderstand, door eenige leden met levendigheid hestreden, daar het voor de geldmiddelen der plattelands-gemeenten zeer noodlottig is. Zij wenschten dus, dat de wet herzien zou worden. Doch andere leden achtten het beslaande stelsel nog niet genoeg beproefd, om het weder te laten varen. Eenige wijziging der wet was echter misschien wel wenschelijk, om aan de bestaande moeijelijkheden te gemoet te komen. Er werd gewezen op de noodzakelijkheid eener wettelijke regeling van het vervoerwezen, eener herziening van de wetgeving op de oktrooijen (welke sommige leden liever geheel afgeschaft zouden zien) en eener nieuwe wet op den ijk, die Ook zou moeten uitgestrekt worden tot balansen, gazometers, fles.«ehen enz. Men klaagde, dat het toezigt op de stoomtuigen in fabrieken en stoomhooten niet streng genoeg wordt uitgeoefend, zoo dat de openbare veiligheid dikwijls niet genoegzaam verzekerd is. Gaarne zou men vernemen boe de nieuwe wet op de landverhuizers werkten of hun vervoer door ons land heen is toegenomen. In verscheidene afdeelingen werd in bedenking gegeven, of het tijdstip niet gekomen is, om vermindering in het tarief voor hinnenlandsche telegrammen te brengen, waardoor het onderling verkeer evenzeer zou worden bevorderd als het gevolg is geweest van het verlagen van het briefport. ---