Marine en leger. Zr. Ms. schroefstoomschip Zoutman, onder bevel van den kapitein-luitenant ter zee J. Andreae, is den 6 oktober jl. te Paramaribo aangekomen. — Wij vernemen dat in den zeihlag van Zr. Ms. fregat Trin* AÏrximder der Nederlanden en het schroefstoomschip Apeldoorn, die op den 1 der volgende maand was vastgesteld, eene wijziging is gebragt, zoo dat deze bodems eerst den' 6 december e. k. zullen vertrekken. Die van de Cornelis Dirksz. blijft op den 1 bepaald. --- Gemengde berigten. Uit Zuid-Beveland schrijft men ons dat tegen den onderwijzer H. te D. klagten zijn ingekomen van ergerlijken aard en hij zaturdag 11. in zijne betrekking is geschorst hetgeen door voordragt tot ontslag gevolgd is. — Jl. vrijdag heeft te Parijs een hevige gasontploffing plaats gehad in den winkel van een koopman in vogels. Men had eene gasontsnapping opgemerkt en een werkman gehaald om het lek te doen opsporen. Deze had de onvoorzigtigheid zich daarbij van een zwavelstok te bedienen, en toen hij daarmede bij de opeengepakte gas kwam on tstond dadelijk eene ontploffing. De vogelkooijen werden daardoor omvergeworpen en de meeste bewoners dier kooijen, waaronder zeer zelzameen kostbare, weiden gedood ; anderen werden gewond en enkelen zagen zich op eens in vrijheid gesteld. Gelijk meestal in dergelijke winkels waven er ook fretten, bunzingen, Indische varkens enz. Vele dezer dieren waren niet gedood, maar zoodanig door den schrik bevangen dat zij wreedaardig beten en men de grootste moeite had ze meester te worden. Menschen zijn niet gekwetst.— Te Bristol stond in de vorige week voor de maritieme regtbank teregt de scheepsgezagvoerder Mathiasdie. volgens zijne bewering op grond van eene door hem vernomen godsstera,, het naar Caldera bestemde schip Usk, nadat het kaap Hoorn had bereikt, weder onverrigter zake naar de haven van Newport heeft teruggevoerd. In zijne verdediging, welke hij bij de regtbank persoonlijk voordroeg, beriep hij zich bij herhaling op de tot hem gekomen slem Gods. w.iaraan hij onmogelijk ongehoorzaam had kunnen zijn. Daar de eigenaars en reeders van het schip echter ook gaarne gehoorzaamd willen worden, heeft de regtbank het diploma van den gezagvoerder ingetrokken. — Te Tübingen is overleden de duitsche dichter Ludwig Uhland, den 26 april 1787 aldaar geboren. — Bij het engelsche departement van oorlog is op dit oogenblik onder beoordeeling het voorstel om voortaan stalen kogels vermengd met een driehonderdste deel zilver te bezigen. Dit toevoegsel doet de hardste soortsraal verkrijgen, hetwelk alle ijzeren bekleedsel, onverschillig hoe dik, wordtgezegd te doorboren; daarenboven verklaart de uitvinder, dat de onkosten niet grooteT zullen zijn, omdat men een veel ligter werptuig zal kunnen gebruiken. — Te Glasgow is den 8 dezer weder eene kookinrigting geopend, waarmede het aantal dier ïnrigtingen daar ter plaatse tot dertien is geklommen, allen door een liefdadig ingezeten tot stand gebragt, met het uitsluitend doel om de arbeidende klasse goed gekookt voedsel tot den geringst mogelijken prijs te leveren. De hestaande bragten reeds meer voordeel op dan tot dekking der kosten noodig is. De nieuwe inrigting is echter de "-rootste, want 400 personen kunnen er te gelijk eten en zij krijgen voor weinig geld uitmuntend voedsel. — De koning van Pruissen heeft dezer dagen 500 thalers geschonken ten behoeve van den bouwvan het gedenk teeken. hetwelk in het Teutogebergte wordt opgerigt ter nagedachtenis van Herman, die de romeinen in de vlakte van Paderborn in het jaar 9 na Christus heeft verslagen. Voor ruim 25 jaren is een aanvano- met dat werk gemaakt, hetwelk de ontwerper von Mondel heeft moeten staken uit gebrek aan de vereischte ondersteuning. Men hoopt echter, dat de zaak nu op het voorbeeld des konings krachtiger dan vroeger zal worden ondersteund en het nationale gedenkteeken eindelijk zal worden voltooid. — Den 14 dezer heeft te Brussel de uitwisseling plaatsgehad van de akten van bekrachtiging op de overeenkomst tot wederkeerige uitlevering van misdadigers den 3 oktober met België gesloten. --- Thermometerstand. 17 nov. 's av. 11 u.'iOgr. IS „ 's morg. 7u. 39 „ 'smidd. 1u.43 „ 'sav. 11 u. 3S gr, 19 „ 's morg. 7u. 3&„'sraUld. lv. 34 gr. --- Staten generaal. TWEEDE kamer. In de zitting van maandag zijn de beraadslagingen ten einde gebragt over hoofdstuk 111 A, der staatsbegrooting voor ISG3 (departement van buitenlandsche zaken). Zij liepen bijna uitsluitend over de organisatie van onze diplomatie, in verband met hetamendement van den heer van Goltstein, om alles te laten, zoo als het thans is. De intrekking der missie te j Stockholm in zamenvoeging met die te Kopenhagen, vond , op nieuw bestrijding bij de heeren van Lijnden, van Heiden Reinestein, Storm van Gravesande, van Heemstra, Groen van Prinsterer, Dirks, Godefroi, van Nispen van Sevenaer, Luyben en van Goltstein. Zij keurden dien maatregel af op grond van de famieljebetrekkingen tusschen het vorstelijk huis en dat van Zweden alsmede om redenen van haute convenance; zij vreesden dat Z. K. H. prins Frederik gegriefd zou worden, terwijl hij door het aannemen van missiê'n menigmaal het budget j van buitenlandsche zaken had ontlast. Daarenboven zou ; Zweden bij verwikkelingen tusschen Denemarken en Duitschland eene belangrijke rol spelen. Wat had de gezant te Kopenhagen dan toch te doen. daargelaten onze betrekkingen met den bond, vroeg de lieer Storm van 's Gravesande, die der regering in overweging gaf, zelfs al werd hetamendement niet aangenomen,- toch bljwpr geene verhoogingen toe te staan dan deze missie in te trekken, hoe zeer hij een bezwaar zag in hetamendement, omdat hij verbetering der traktementen van de diplomatie noodzakelijk acht. Ook wezen sommige sprekers op de moeijelijkheden, die Zweden aan den afkoop van de Scheldetol in den weg legde. De heeren van Heemstra en Godefroi bestreden voorts op nieuw het geheele plan van den minister, waarin zij geen stelsel zagen en dat ook niet overeenkwam met zijne vroegere denkbeelden. Zij beweerden dat geene verandering moest geschieden, dan wanneer de geheele organisatie van de traktementen van alle rijksambtenaren plaats had. De heer van Heemstra meende dat men ook de traktementen niet moest verhoogen, zoo als nu geschiedde, voor hen, die eene nieuwe hoogere betrekking verkregen, waarvoor de minister andere personen wilde aanwijzen, maar het eerst het oog vestigen op de dienaren van den staat, die vele jaren diensten hadden bewezen. De heeren van Bosse en van Voorthuysen bestreden hunnerzijds de verhooging van traktement voor de gezanten op nieuw. De eerste toonde aan, dat de regering, wanneer zij vasthield aan hare stelling, niet door het amendemet van den heer van Goltstein gebonden was, want dat de kamernietkon bevelen, dat deze missie behouden, eene andere gesupprimeerd zou worden. De kamer was zeer zeker bevoegd te beslissen of zij meer geld wil geven, en daar hij de verhooging van de traktementen der gezanten te Brussel, te Parijs en te Berlijn niet noodzakelijk achtte, stelde hij een ander amendement voor, strekkende om het artikel met f 5500 te verminderen. De heeren van Lijnden en Groen van Prinsterer drongen. voorts bij herhaling aan op de suppressie van de missie te Rome, vooral op gron dl! at het kabinet het beginsel van scheiding van kerk en staat wilde doorvoeren. De heeren van Nispen van Sevenaer en Luyben bestreden dit denkbeeld, de eerste op grond dat eene scheiding, in zulke uiterste konsekwentiën doorgevoerd, als de heer Groen van Prinsterer wilde, drukkend kon worden voor velen, en dat men op die wijze den weg zou kunnen banen om een terugkeer tot andere beginselen te verlangen, hetgeen hij en de zijnen niet deden, met het oog op de grond wet. De heer Groen van Prinsterer noemde dit gezegde van den heer van Nispen van Sevenaer eene insinuatie. De heer Luyben wilde het gezantschap te Rome behouden, ter wille van het beginsel van neutraliteit, omdat men zich anders vóór Turijn verklaarde. — De minister verdedigde zijn plan in het breede. Het was niet in strijd met zijne primitieve denkbeelden. Hij was genoodzaakt tot het vereenigen van missiê'n, omdat daarin het middel lag tot eene hetere organisatie, in verband met de verhooging der traktementen. De noodzakelijkheid daarvan was ook door den heer van Goltstein zoo dikwijls erkend. De toestand van Europa belette die reorganisatie niet. Met het plan van den heer Dumbar kon de minister zich niet vereenigen, want konsulaire agenten konden de diplomaten niet vervangen en de kosten zouden even groot blijven. De eer van ons land vorderde intusschen niet. gezanten in funktie te houden, dieniets te doen hadden. De regering geloofde dat de genegenheid en liefde voor het vorstelijk huis bij allen even groot is en dit mogt geen punt van diskussie zijn. De gezant te Kopenhagen had thans zeer veel te doen, want niet alleen was zijne tegenwoordigheid noodzakelijk met het oog op de geschillen met Duitschland, maar ook op ons handelsbelang, want in Zweden veroorzaakte de handelswetgeving geene moeijelijkheden en van Denemarken hadden wij voor den handel in de Baltische zee bepaalde voorregten te bedingen. De kwestie van de Scheldetol zal de goede verstandhouding tusschen Zweden en Nederland niet verbreken. De missie te Rome was behouden met het oog op eene staatkunde van gematigdheid en konciliatie. Ten slotte werd hetamendement van het heer van Goltstein verworpen met 34 tegen 29 stemmen en dat van den heer van Bosse met 36 tegen 27 stemmen. Het wetsontwerp werd aangenomen met 38 tegen 25 stemmen. Vóór de heeren : Zijlker, Wyhenga, Kerstens, Beens, Cool, van Nispen van Sevenaer, Begram, Poortman, Hoynck van Papendrecht, Blom. Dullert, van de Putte, Blussc, de Lom de Berg, van der Linden, Heemskerk Bz., de Meester, van Bosse, Anemaet, van Logchem, Oomen, van Heukelom, Guljé, Kappeyne van de Coppello. van Eek, Bots, Wichers, Kingma, de Poorter, Hngenholtz, Mensonides, van Mulken, Cornelis. Dumbar, Luyben, de Bieberstein, Idserda en Heydenreijek. Tegen de heeren: Storm van 's Gravesande. Schimmelpenninck, de Brauw, van Foreest, van Asch van Wyck, Godefroi, Hoffman, Tuteia Nolthenius, Hoekwater, vanLynden, i van Heemstra, Lycklama a Nyeholt, Groen van Prinsterer, 1 Taets van Amerongen, van Golistein, van derVeen, Mijer, van Heiden Reinestein, Dirks, Wintgens, Westerhoff. van Lidth de Jende, Heemskerk Az., van Voorthuysen en de voorzitter. De algemeene beraadslaging is daarna geopend over hoofdstuk 111 B, (roomsch katholieke eeredienst). De heer van Eek voerde het woord over de suppressie der departementen van eeredienst. Hij had het bestaan daarvan altijd als ongrondwettig en gevaarlijk voor den staat beschouwd. Hij gispte echter sterk de verandering, die men in de zaak gebragt had; daardoor was niets verbeterd, want men had nu administrateurs, die ministers op kleinen voet waren. De splitsing, die daarenboven plaats gehad heeft, was hoogst nadeeüg en kon tot groote moeijelijkheden leiden. In deze zitting zijn ingekomen een wetsontwerp tot verhooging van hoofdstuk V der staatsbegrooting voor 1863 en zeven naturaliesatiewetten. Gisteren is in de eerste plaats voortgezet de algemeene beraadslaging over hoofdstuk UI B der staatsbegrooting voor 1863 [administratie over de zaken der roomsch katholieke eeredienst). ■ De heeren Godefroi en Groen van Prinsterer. zich aansluitende aan den heer van Eek, die den vorigen dag het woord had gevoerd, hebben met klem de tegenwoordige organisatie | voordebeideeerediensten bestreden. De eerste toetste het beginsel van scheiding van kerk en staat aan het jbesluit van 21 april totopheffingdereerediensten en de memonënvan toelichting en beantwoording tot de begrooting. Een homogeen ministerie moest groote maatregelen ten uitvoer weten te brengen en spreker miste eenheid van gedachten. Vroeger had men steeds gewild scheiding van kerk en staat in dien zin, dat bij den minister van justitie zou berusten het toezigt als een deel van het algemeen staatspolicie-toezigt en bij den minister van financiën het geldelijk beheer. Nu was intusschen de minister van justitie niet als zoodanig belast met de administratie, terwijl de minister van buitenlandsche zaken het beheer voerde over de roomsch katholieke eeredienst, omdat hij bij toeval die godsdienst beleed, anders ware misschien die administratie door een dergelijk toeval bij marine of oorlog gevoegd. De tegenwoordige regeling bevat alle nadeelen van afzonderlijke departementen, zonder de voordeden. De heer Groen van Prinsterer trad in uitvoerige beschouwingen over het zelfde onderwerp, maar zijn zwak orgaan belet eeuigerroate getrouw weder te geven hetgeen hij zevde. De strekking was, dat hij de kerkgenootschappen verlangde te zien behandelen als vereenigmgen, die hun publiek regt bezitten. Hij verlangde volledige afscheiding en verbreking van den band van kerk en staat. Hetgeen thans bestaat bij de roomsch katholieke eeredienst, waar alles georganiseerd is, doet zien, waarop men het systeem wil doen uitloopen, namelijk: ondergeschiktheid van de kerk aan den staat. De heeren van Nispen van Sevenaer, Heydenrijck en Luyben verklaarden te betreuren, dat de afzonderlijke ministericn waren opgeheven. Zij zagen liever het bestaande, dan toepassing van het beginsel van volledige scheiding. De heer van Nispen betoogde in den breede, dat volgens zijne opvatting van de grondwet, de staatzieh niet behoorde te mengen in de aangelegenheden van de kerk, maar dat er moest zijn wederkeenge welwillendheid, in liet belang der groote taak, die de maatschappij te vervullen bad. Nu bestaat in Nederland eene groote meerderheid, die in verband met het klein getal ambtenaren van de zelfde gezindheid vreesden, dat bij het toezigt van den staat niet altijd regtvaardigheid en billijkheid zouden voorzitten wanneer geen bepaald minister zijne amtgenooten kon voorlichten. Daarom betreurde hij de opheffing der afzonderlijke departementen. De heer Groen van Prinsterer wees die sprekers op de gevaren, die er bestonden, wanneer zij de handelwijze der regering ondersteunden, want nu was toch noch scheiding, noch het beslaan van afzonderlijke departementen verzekerd. De ministers van buitenlandsche zaken, binnenlandsche zaken en van justitie betoogden daarentegen, dat het beginsel, uitgedrukt in het besluit van 21 april, vast stond en datde opheffing der afzonderlijke departementen een grooten stap nader tot het doel was. Zoowel bij de roomsch katholieke als bij de hervormde kerk, bij de laatste bovenal, was nog menig punt te regelen, en dit moest geschieden door de ambtenaren die met den toestand bekend waren. Er was geen verschil in de stukken van de regering uitgegaan, want hetzelfde beginsel lag tot grondslag en het verschil kon alleen gelegen zijn in «len toestand, waanu de meer of min ge vorderde opheffing der banden van elk kerkgenootschap zich bevond, De I minister van binnenlandsche zakeu deed uitkomen, dat volgens de grondwet geen publiek regt der kerkgenootschappen bestond; dat zij waren partikuliere vereen .gingen, en het policie toezigt mogt de vrijeontwikkeling nïetschaden. Zij waren niet gewoon aan ije onafhankelijkheid en daarom moest men, trachten zonder schokken de banden los te maken, die staat en kerk nog verbinden. Maar daarom moest men de kerkgenootschappen niet uitwerpen uit den staat, want dan was het doel van den heer Groen van Prinsterer bereikt, dan was er een godsdiensilooze staat, boe zeer godsdienst, even min als kunst en weienschap direkt regeringszaken waren, in den zin dat de staat een oordeel had uit te brengen. De heer Groen van Prinsterer wil de absolute scheidingen en de minister meende dat men het moest houden op de grondwet. Hij nam niet aan dat de heer Groen van Prinsterer met zijn geheel verleden gebroken had. Juist door een publiek regt van de gezindheden te erkennen kwam men tot afhankelijkheid van de kerkgenootschappen. De regering meende een grooten stap te hebben gedaan tot de toepassing van het beginsel, waarvan de leidende gedachte in het besluit van 21 april was uitgedrukt, en waarbij in de eerste plaats was weggenomen het politiek karakter van de hoofden der departementen, met deze aangelegenheden belast. Het wetsontwerp werd aangenomen met 43 tegen 21 stemmen. Vóór: de heeren Kingsma, Kappeyne, van Nispen, Mensonides, Oomen, de Poorter, Beems, Zijlker, Dullert, Dirks, Idserda. van Heukelom, Bots, Blussé, van de Putte, Poortman 1 Hoijnck, de Raadt, Wij benga, Storm van 's Gravesande, Dumbar, van Diggelen, Nolthenius, van der Linden, Luyben, Heemskerk Bz, van Mulken, de Meester, Cool, Heijdenrijck, van Logchem, Anemaet, Wichern, Kerstens, Guljé, Blom, Heemskerk Az., de Bieberstein, Lycklama, de Lom de Berg, Hugenholtz, Comelis en de voorzitter. Tegen de heeren van Lidth de Jeude, van Foreest, van Asch van Wijck, Groen van Prinsterer, van Lijnden, van Voorthuysen, Wintgens, Schimmelpenninck, Hoffman, Begram.Reiuders, van Bosse, van Eek, Godefroi, van der Veen, Hoekwater, Mijer, de Brauw, van Goltstein, Westerhoft'en Kien. (Daarna werd,volgens een besluit der vergadering, in behandeling genomen hoofdstuk IV B. (administratie, voor de zaken der hervormde eeredienst). De heer van Eek verklaarde niet te willen terugkomen op hetgesprokene, maar drong, met een terugblik op het vroeger gebeurde omtrent het staats-kollatieregt, aan op de opheffing dier partikuliere kollatien. De minister van justitie volhardde bij zijne meening, dat voor de regeling van die aangelegenheden de toetreding van meerdere kollatoren noodig was. Het wets-ontwerp-wevd aangenomen met 45 tegen 19 stemmen. Tegen de heeren, Schimmelpenninck, Hoffinan, Begram, Reinders, van Eek, van der Veen, Hoekwater, Mijer, de Brauw, van Goltstein, Westerhoff, Kien, van Lidth de Jende, vanForeest, van Asch van Wijck. Groen van Prinsterer, van Lijnden, van Voorthuysen en Wintgens. ' In deze zitting is nog ingekomen het wetsontwerp tot vaststelling van hei koloniaal batig slot van IS6O. De heeren van Logchem en de Meester hebben ten slotte rapporten over een tal ingekomen petitiën uitgebragt. Onder . die adressen bevond zich een van ingezetenen der gemeente Vledder betrekkelijk de kostenvan het onderwijs in die gemeente en de handelingen van den minister van binnenlandsche zaken over dit onderwerp. De kommissie stelde voor haar uitvoerig verslag te doen drukken, alvorens over de konklusie te beraadslagen. Dienovereenkomstig is besloten. Heden is hoofdstuk IV A (justitie), f 2.919,261. aangenomen met 56 tegen 8 stemmmen. Morgen zal een aanvang gemaakt worden met de behandeling van hoofdstuk V (binnenlandsche zaken). ---