Middelburg 1 December. Een volk dat op zijn verleden geen prijs stelt, is zijn ondergang nabij. Die uitspraak moge reeds dikwijls herhaald zijn, zij heeft hare waarde nog geenszins verloren, en hetgeen hier van volken waar is kan in zekeren zin ook op provinciën worden toegepast. .-.' Men zal ons toch wel niet de beschuldiging tegenwerpen dat wij een geest van bekrompen provincialisme voorstaan, wanneer we beweren dat, waar een gedeelte eener natie zich door geschiedkundige herinneringen tot zijn eigen voorgeslacht in hetbijzonder voelt aangetrokken, het levendig houden dezer herinneringen den band kan versterken die tot gemeenschappelijk, tot krachtig handelen onmisbaar is. Met betrekking tot Zeeland althans aarzelen wij niet die gedachte uit te spreken. Door een zelfstandig bestaan in vroegere jaren, door een voortdurend isolement in lateren tijd, bezit ons gewest nog toestanden die uitsluitend zeeuwsch zijn; en hoewel we veel daarvan zouden willen zien verdwijnen, veel zouden we ook wenschen te behouden. Ook hier kan de herinnering aan een krachtig veileden een spoorslagzijn om zich een betere toekomst te verzekeren. Wanneer we echter op herinneringen aan bet verleden prijs «tellen, dan denken we niet uitsluitend aan de heldendaden te land en ter zee, niet alleen aan worsteling tegen vreemde heerschappij. Ook andere deugden, ook het meer intime leven der vorige geslachten stellen wij ons dan voor oogen. De geest die onze voorvaderen bezielde, hunne huisselijke deugden.detaleuten waarmede enkelen ook op het gebied van wetenschap, kunst of letterkunde schitterden, hebben uog voor ons eene waarde welke men te dikwerf heeft voorbij gezien. Het was ons daarom een welkom berigt dat de heer Piccardt, die reeds vroeger zijn plan had bekend gemaakt om hier eenige voordragten te houden, de onderwerpen daarvoor zou ontleenen aan de geschiedenis en letterkunde van Zeeland. Elisabeth Dekker, den 21 junij 1733 te Vlissingen geboren, — zij toch was het onderwerp zijner eerste lezing —be- voorzeker tot degenen die op haren tijd een belangrijken, en wat meer zegt een gunstigen invloed hebben uitgeoefend. Reeds vroeg gaf zij blijken van huitengewonen aanleg tot de beoefening der fraaije letteren en dichtkunst, en die aanleg ontwikkelde zich vooral na haar huwelijk met Adrianus Wolff, predikant in de Beemster.die veel tot hare vorming bijdroeg. In het achttienjarig tijdperk dat zij met hem vereenigd was zag haar eerste werk „Bespiegelingen over het genoegen" het licht, dat door vele andere gevolgd werd. Na het overlijden van haar echtgenoot in 1777 vestigde zij zich eerst te Beverwijk, waar we haar steeds aantreffen ïn gezelschap van Agatha Deken met wie zij de innigste vriendschapsbanden aanknoopte. Beider lot was dan ook voortaan schier onafgebroken aan elkander verbonden, zoo naauw dat men zelfs in de zamenteving de een niet zonder de ander hoorde noemen. Elisabeth Bekker, van vmïgen geesten vrijheidlievende gezindheid, moest zich wel gedrongen gevoelen zich te mengen in de behandeling van de groote vraagstukken die in haren tijd de gemoederen vervulden. Hare politieke geschriften en hare godsdienstige begrippen die zij mede niet verheelde, waren wel de voornaamste oorzaken, dat het leven haar in Holland bemoeijelijkt werd. Zij nam de wijk naar Trevoux in Frankrijk, waar zij eenigen tijd een werkzaam en gerust leven leidde. Maar ook daar werd haar geluk weldra verstoord. Voor den bloedraad des schrikbewinds geroepen liep ook zij gevaar haar hoofd onder de guil'_ lotïne te verliezen, en hoewel zij zich van de tegen haar ingebraste beschuldiging wist vrij te pleiten, achtte zij zich in Frankrijk niet meer veilig. In haar vaderland teruggekeerd, werd zij gevoelig getroffen door het verlies van haar fortuin, haar ontvreemd door een trouwloozen vriend, aan wien zij het beheer harer bezittingen tijdens haar vertrek naar Frankrijk had toevertrouwd. Zij bragt het verdere van haar leven te 's Gravenhage door, waar zij door hare veelvuldige geschriften, meest alle gezamenlijk met hare vriendin bewerkt, van wie zij ook daar onafscheidelijk was, in haar onderhoud wist te voorzien, tot zij den 5 november 1804 door den dood werd weg genoineu. In het tweede gedeelte der voordragt werd onze aandacht tot de geschriften van Elisabeth Bekker bepaald, waarbij in het bijzonder en meer uitvoerig over den roman Willem Levend werd gesproken. Ook hier wist despreker de aandacht zijner hoorders onafgebroken bezig.te houden, en geen wondende voordragt had al bet levendige, al het faoeijende eigen aan eene improvisatie waartoe de heer Piccardt een meesterlijken takt bezit. Maar — en we mogen deze opmerking hier niet terug houden — aan dergelijke voordragten zijn ook eigenaardige bezwaren verbonden. Wij schrijven het althans eenigermate aan den door den spreker gekozen vorm toe, dat wij een weinig werden teleur gesteld, waar wij hoopten meer te vernemen van de om. atandigheden welke tot de vorming van bet talent van Elisa. beth Bekker hebben bijgedragen, van de rigting welke hare geschriften kenmerkte en van den waarlijk belangrijken inyloed dien zij vooral door hare romans en gedichten — men .denke slechts aan de Economische liedjes— op haren tijd heeft uitgeoefend. ' a ~ ,'Dit vermindert echter geenszins onze ingenomenheid met degelijke voordragten, die gewoonlijk ook dit nut hebben dat zij tot nader onderzoek opwekken. ! De beraadslagingen in de tweede kamer hebben menige be- I langrijke bijzonderheid opgeleverd waarop wij gaarne meer i breedvoerig de aandacht onzer lezers hadden willen vesti-1 gen dan dit bij den snellen loop der diskussien mogelijk was. i Sedert 11 november hield de kamer bijna dagelijks langdurige , zittingen en we moesten ons daarom bij de weinige ruimte die 1 onsblad aanbiedt tot zeer vlugtige overzigten van bet. verban, delde bepalen. Terwijl wij alzoo menig onderwerp onaangeroerd lieten en l ons blijven voorbehouden ook nog op eenige andere punten, I welke boven de overige, naar onze schatting, de belangstelling onzer lezers verdienen, nader terug te komen, vinde hier eene enkele opmerking betreffende de landsdefensie hare plaats. Onze bedoeling daarmede is onze lezers die niet geheel in de zaak zijn doorgedrongen, beter in staat te stellen het standpunt van den tegenwoordigen minister voor oorlog, wiens woorden niette uieer belangstelling werden te gemoet gezien naar mate men van zijn bewind aanzienlijke bezuinigingen verwachtte, aan eigen oordeel te toetsen. We willen dan tot dat einde in het kort de twee uiteenlopende meeningen omtrent 's lands verdedigingsstelsel bespreken, zónder dat wij daarom nog een onbescheiden blik trachten te werpen op de geheimen van het kamité van defensie. Aan de eene zijde vinden wij hen geschaard die bij een inval van den vijand in ons vaderland zich hoofdzakelijk zouden willen bepalen tot de verdediging van Holland achter de utrechtsche waterlinie, en alzoo de bulten provinciën geheel opgeven. Wel willen ook zij, dat men achter de groote zuidelijke rivieren en den Ussel voorloopig weerstand zal bieden, maar slechts zoo lang, tot dat men genoegzamen tijd verkregen heeft tot het stellen, van de genoemde inundatie. In 't algemeen komt het bij hen hierop neer, dat de geheele krijgsmagt, het staande leger en de schutterijen, in Holland achter die groote inundatie wordt zamengetrokken, om van uit dien veiligen schuilboek vervolgens aanvallende bewegingen te doen in de buiten provinciën, ten einde den vijand in zijn rug, op zijne flanken te bedreigen, zijne gemeenschap met het eigen land af te snijden en hem zoo doende afbreuk te doen, terwijl de toegangen, wegen, dijken en rivieren, van van de inundatie door 10 a, 20,000 man verdedigd worden. De voorstanders van dit stelsel achten nu de vestingen en positien in de buiten-provinciën, de groote rivieren en de IJssel wel is waar niet van belang ontbloot, maar zij willen daarvoor geene belangrijke geldelijke opofferingen doen. Liever zien zij degelden besteed tot het voortdurend versterken der utrechtsche linie of voor de levende strijdkrachten. Zij hebben tot leuze: „die alles verdedigen wil, verdedigt niets." Hier tegenover staan zij die — hoewel ten volle overtuigd dat aan Holland, als het plechtanker van ons nationaal volksbestaan de laatste droppelen b/oeds moeten toegewijd zijn — de meening aankleven dat men allereerst met de meeste krachtsinspanning de natuurlijke verdedigingsliniën verdedigen en den vijand zoo weinig mogelijk grondgebied afstaan moet; zij willen een vijand, die uitliet zuiden aanrukt, met alle beschikbare magt aan de zuidelijke stroomen weerstand bieden; een vijand, die den IJssel wil overtrekken, dien overtogt met het geheele veldleger beletten; zij willen inéén woord met allen ernst de buitenste verdedigingsliniën verdedigen, en slechts door de overmagt gedrongen, voet voor voet terugtrekkende overgaan tot de verdediging van de utrecht[ sche linie, en ten slotte tot de verdediging van het laatste j bolwerk onzer onafhankelijkheid: Amsterdam met zijne ; in uu da tien. Oppervlakkig beschouwd schijnt het eerste stelsel vene weg de voorkeur te verdienen; zuiver theoretische gronden zijn er ongetwijfeld voor aan te voeren. Maar zoudra men de zaak meer uit een praktisch oogpunt beschouwt en meer de staatkundige omstandigheden in aanmerking neemt, begint zich het tweede aannemelijker aan ons voor te doen. Het is, om slechts eene dier omstandigheden aan te halen, gemakkelijk te zeggen: wij trekken het leger geheel achter de utrechtsche Unie terug, en wij doen van daar aanvallende bewegingen inde andere gewesten, om op 'svijands flanken en komraunikatien te opereren en hem lot den terugtogt te noodzaken. Maar — en het is natuurlijk dat deze bedenkingen oprijzen — zullen de schutterijen van de buiten provinciën, om niet te spreken van de milicie, zoo volkomen bereid worden bevonden, om zoo maar bijna zonder slag of stoot hun gewesten daarmede have en goed en huisgezin aan den vijand over te leveren? Zulten zij steeds zoo gewillig als de theorie voorschrijft achter de utrechtsche linie terugtrekken? Zou het in dat geval niet kunnen gebeuren, dat — hoe men anders ookregt heeft op de vaderlandsliefde te rekenen—door talrijke I desertien van noord-hrabanders, vangelderschen.van overijs- I selaars, van drentenaars, van limburgers, weldra het leger be langrijk verminderd was, voorrlat men in Holland aankwam Alleen dan wanneer ons leger geheel onafhankelijk ware va de schutterijen en slechts uit vrijwilligers bestond, zou d laatste niet te vreezen z jn. Ons leger is evenwel te zeer va de schutterijen en railïcie der buitenprovincien afhankelij k om deze gewesten aan den vijand prijs te geven en het plan van verdediging volgens bet eerste stelsel te beramen. Op vaderlandsliefde en oorlogsgeestdrift mag men voor de uiterste gevallen niet in het blinde vertrouwen. Daarom stelle men zich tevreden, deze morele krachten door een krachtig optreden tegen den vijand, daar waar hij onze verdedigingsliniën durft te overschrijden, doorstouie en beleidvolle handelingen bij het begin des oorlogs op te wekken. Wat dus verdedigd kan worden, moet men met heiligen ■ ernst en met alle beschikbare strijdkrachten verdedigen; en wanneer men dan voet voor voet wordt teruggeslagen, dan is er hoop. dat het leger, reeds bezield door het voorbeeld van schitterende daden en overtuigd van slechtste moeten wijken voor de overmagt. bijeen blijft, om achter de groote inundatie terug te trekken en tot verdere aanvallende bewegingen de gunstige gelegenheid af te wachten, te meer, wanneer men het geheele volk de overtuiging inprent.dat die utrechtsche waterlinie in waarheid bij goed beleid tegen het overmagtigste leger met een 10 k 20.U00 man te verdedigen is, en daardoor het grootste gedeelte vau het veldleger voor de aanvallende bewegingen in de buiten provinciën beschikbaar blijft en dus geenszins uitsluitend tot de verdedigingen dier linie bestemd is. Van dit gevoelen is ook de tegenwoordige ministervan i oorlog een voorstander, en wij kunnen het daarom zeer goed begrijpen, dat hij het eene eer en pligt verzakende handeling 'noemt, wanneer hij bewilligde in de slechting van de IJsselj vestingen Zutphen en Deventer, welke als twee belangrijke i bruggen hoofden en als onmisbaar voor de verdediging van de ' IJssellinie moeten beschouwd worden. ! Wij hebben nu niet te onderzoeken of, zoo de vestingen i Zutphen en Deventer niet bestonden, de vestingen juist daar j gebouwd zouden moeten worden, noch of onze financiën zouden gedoogen de kosten van dergelijke werken te dragen. Die ; vestingen bestaan, en het is slechts de vraag of men ze zou [kunnen sloopen zonder het land in gevaar te brengen. Een andere kwestie is het of de 8 a 9 ton door den vorigen minister van oorlog bestemd voor de verschanste legerplaats bij Nijmegen, van welk gewigtdeze vesting dan ook als bruggenhoofd op de Waal zijn moge, niet beter besteed waren tot de verbetering van het lot en de kazernen onzer soldaten, tot de organisatie en oefening onzer schutterijen, tot het meer slagvaardig maken van onze levende strijdkrachten, waaraan de alleerste zorg moet gewijd zijn; want vestingen en inundatiè'n evenmin als getrokken kanonnen en geweren hebben eenige beteekenis zonder geoefende en gedisciplineerde soldaten. Maar wij mogen niet verder van het doel afdwalen, dat wij ons gesteld hebben.Genoeg zij het zoo wij iets hebben bijgedragen om den belangstellenden lezer eenigzins in staat te stellen, met onbevangen blik 's ministers woorden en handelingen te kunnen gadeslaan en beoordeel en. In de zitting der tweede kamer van zaturdag zijn de algemeene beschouwingen over hoofdstuk Vlll (oorlog) der staatsbegrooting voor 1863 ten einde gebragt. Wegens plaatsgebrek geien wij een overzigt van het verhandelde in de zittingen van vrijdag en zaturdag eerst in het volgend nomraer. De leden der eerste kamer zijn tegen 6 december ter vergadering opgeroepen. H. M. de koningin heeft twee fraaije lampen ten geschenke gegeven om te dienen als prijs voor de verloting van vrouwe* lijke handwerken en andere voorwerpen, ten voordeele van 1 de armen dezer stad. Jl. zaturdag beeft de gemeenteraad van Vlissingen eene zitting gehouden, waarvan wij het verslag door plaatsgebrek tot een volgend nommer moeten laten liggen. Wij deelen hier echter eenige der behandelde zaken mede: Tot lid der kommissie van beheer over den rijweg van Vlissingen naar Koudekerke is benoemd de heer M. Wels, en tot plaatsvervangend wethouder herkozen de heer A. Ruijsch. I Op verzoek is eervol ontslag verleend aan den heer H. F. Rekkers, als lid der kommissie van beheer over de leenbank. ; Ter vervulling der hierdoor ontstane vakature zal eene voordragt van het algemeen armbestuur in overleg met de kommissie van beheer over de leenbank worden ingewacht, Vau den heer D. Dronkers alhier, is een adres ingekomen gelijkluidend roet het aan den gemeenteraad alhier toegezonden adres, tot bet bekomen eener koncessie om de keibestrating vau den straatweg van Middelburg naar Vlissingen door eene klinkerbestrating te mogen verhangen. Hierbij is gevoegd een advies der kommissie van beheer over dien weg.ora afwijzend op dat adres te beschikken. Voorts is hierbij nog overgelegd een nader schrijven van den heer Dronkers, waarin hij te kennen geeft afstand te willen doen van eene onder de voorwaarden opgenomen bepaling, welke hem gebleken is bij de twee gemeentebesturen bezwaar te ontmoeten: n. 1. dat hem bij het einde van de 55jarige koncessie 20 per cent der waarde van den weg zou moeten worden uitgekeerd. — Deze verschillende stukken zijn tot onderzoek gesteld in handen eener kommissie, bestaande uit de heeren Callenfels, de Kruijff en van Uije Pieterse. Achtereenvolgens zijn goedgekeurd de rekening van het parochiaal roomsch-katholiek armbestuur over 1861, de rekening van het algemeen armbestuur en de rekening der gasfabriek. Een voordragt ter benoeming van een kommies bij de plaatselijke belastingen in de plaats van H. Schuonis, eervol ontslagen, zal bij de leden worden rondgezonden. Opeen voorstel van den kontroleur der plaatselijke belastingen om het personeel der koromiesen te vermeerderen is afwijzend beschikt. De beslissing opeen adres van C. Goeree, verzoek om afschaffing der belasting op de raapolie, is aangehouden tot de behandeling eener volgende gemeentebegrooting. „ *Uit Zuid-Beveland deelt men ons mede dat de werkzaamheden aan de suatie-sluis, bij Hansweert, weder voor eenigen tijd, men zegt voor twee maanden, zijn gestaakt. Als een vervolg op het medegedeelde omtrent het ontstaan der gevreesde keelziekte te Bruin isse. den 7 oktober jl.. kunnen ; wij mededeelen, dat het tweede ziektegeval plaats had op 3 november, waarna de ziekte zich in den loop dier maand heeft uitgebreid. Tot op den 24 was het aantal lijders tot tweeen twintig geklommen; van deze waren zeven genezen, vier overleden en elf nog onder behandeling. De ziekte tastte verschillende personen aan van verschillenden leeftijd, meest echter jeugdige. Een op den 27 november aldaar uit Holland aangekomen schipper werd door de ziekte op den zelfden dag zijner aankomst iloodelijk getroffen, Gelijk dit gewoonlijk plaats vindt is gebrek aan zindelijkheid ook daarvan zeer nadeeligen invloed. * Men schrijft ons uit's Gravenhage, 30 november: „Volgens geruchten, die hier sinds eenigen tijd in omloop zijn, zou er grond bestaan om te verwachten, dat de stelling der tegenwoordige ministers, dat zij met weinig ambtenaren veel en goed werk willen verrigten.eerlangin praktijk gebragt zal worden. Men spreekt er namelijk van, dat met hetnieuwe jaar een aantal ambtenaren van verschillende departementen van algemeen bestuur hun eervol ontslag met pensioen of wachtgeld zullen bekomen. „Het oogenbtik nadert dat het vee! besproken wetsontwerp betrekkelijk de verbetering der waterwegen van Amsterdam en Rotterdam in behandeling zal komen bij de tweede kamer, want het is aan de orde gesteld na afloop van de diskussie over de tien hoofdstukken der begrooting en vóór de wet op de middelen. Er schijnt grond om te onderstellen, dat de regering, tegenover het zonderlinge amendement dat de heer van Bosse heeft voorgesteld, eene kabinetskwestie zal maken van de aanneming van het ontwerp. Is dit zoo, dan achten wij den uitslag niet twijfelachtig." ■ De opper-ceremoniemeester heeft bekend gemaakt dat het hof den rouw zat aannemen wegens het overlijden van hare hoogheid de hertogin van Saksen Altenburg.t. w. acht dagen den ligten rouw. Uit Enschedé wordt van den 26 november gemeld : Het totaal der giften ingekomen bij de hoofdkommissie tot verstrekking van onderstand aan de noodlijdenden door den brand, bedraagt f 2! 7.135,37 J. Hiervan is f 152,000 besteed tot vergoeding van brandschade; f 13,000 staat onder het beheer van eene afzonderlijke kommissie; f 50,000 zijn besteed tot het bouwen van de 112 woningen, zoo datnogcirka f2OOO in kas zijn. De nieuwe woningen zijn atle onderdak en bijna alten bewoonbaar. Naauwelijks zijn de gebouwen voltooid, of zij zijn bewoond, niet door één maar dikwijls door vier huisgezinnen. Zij vormen tegenwoordig eene stad op zich zelve met meer dan 1200 inwoners. Toch zijn alle tenten nog niet ledig, zoodra evenwel alle woningen afgebouwd zijn, kunnen allen ontruimd worden. ---