Staten-generaal. ...... |j »Vj . TWEEDH KAMEK. , ~:.. / j d .., Zitting van Maandag 20 November: — Beraadslaging over de staatsbegrooting voor 18ÜG; ingekomen wetsontwerpen- In deze zitting is de beraadslaging over hoofdstuk V (departement van binnenlandsche zaken) voortgezet. , Alvoiens de discussie geopend werd vroeg de minister van binneulandsche zaken het woord tot het doen eener mededeeling, en zeide: „Ik wil eene mededeeling doen aan de kamer. Er is een particuliere brief van den minister van financiën, gericht aan een oud ambtgenoot en vriend, in een dagblad openbaar gemaakt. De heer Betz heeft begrepen, dat de openbaarmaking van dien brief hem bloot kou stellen aan uitleggingen, opvattingen en betichtingen, waaraan een minister niet behoort bloot te staan.' De minister van financiën heeft dus zijn ontslag aan Z. M. gevraagd." ■ Daarna is de beraadslaging voortgezet. In de eerste plaats werd besproken de inrichting en samenstelling der provinciale stateri, .waarbij men er op wees, dat zij, voor een vierde of meer samengesteld uit burgemeesters, geroepen worden leden voor de eerste kamer te kiezen, in strijd met het beginsel eener gewenschte onafhankelijkheid; men drong aan op verhooging der vergoeding aan gedeputeerde staten in verband met de noodzakelijkheid eener ruimere keus. Men zag er geen bezwaar in om advocaten eu notarissen ook tot lid van gedeputeerde staten toe te laten. De minister was van de noodzakelijkheid der verhooging van de jaarwedden van gedeputeerde staten niet overtuigd, zag liever dat burgemeesters niet tot leden der staten werden benoemd, eu had bezwaren om advocaten, notarissen en procureurs tot leden van gedeputeerde staten toe te laten. Voorts wees men op voortdurende niet afdoening van znken bij het departement van binneulandsche zaken. Waar bleven, vroeg men, de uitzonderingswetten, noodzakelijk geworden na de aanneming der wet tot afschaffing der plaatselijkeaccijnsen? Waarom bleven de vragen om inlichtingen door gemeentebesturen gedaan over laatstgemelde wet onbeantwoord ? Men voorspelde daaruit anarchie en verwarring in de financiën. Van regeeringswege werd hoofdzakelijk geantwoord, dat de uitzonderingswetten nog vóór 1866 zullen inkomen, maar dat de instructie dier zaak tijd vordert, vooral met het oog op de talrijke aanvragen van gemeentebesturen om in dien uitzonderingsregel te vallen. De heer van Zuylen vroeg, of na het incident, waarmede deze zitting is geopend, de miuister van binnenlandsche zaken volhardt bij zijnemeening, dat nooit de verkiezingen vrijer zijn geweest dan onder dit bewind en of hij. tevens volhardt bij zijn gevoelen, dat de geruchten, die hier ter sprake zijn gebracht, in slechte of achterbuurten waren opgeloopen? Op de eerste vraag antwoordde de minister bevestigend; voor zoover hem of de ambtenaren onder hem ressorteerende betreft waren de verkiezingen nooit vrijer geweest; ook op de tweede vraag antwoordde hij bevestigend, voor zoover het ongestaafde geruchten geldt, opgeraapt in achterbuurten en waarop het beneden de waardigheid der regeeriug was to antwoorden. Het betrof hier een particuliere brief van den minister van financiën, geschreven aan een oud-vriend en ambtgenoot. Hij bleef stellig ontkennen ooit een brief geschreven te hebben, waarbij eenige belofte hoegenaamd was gedaan. De heer Wintgens wees er op, dat de heer van Wintershoven in de staten van Limburg beweerd heeft, dat de heeren Thorbecke en Betz brieven hadden geschreven. De minister noemde dit eene vuilaardige betichting en volhardde bij zijne ontkentenis. Ook. de heer van der Maesen ontkende een brief van den heer Thorbecke ontvangen te hebben en verklaarde, dat met den particulieren brief van den heer Betz een verregaand misbruik van vertrouwen had plaats gehad, hoewel hij het thans betreurde, dat hij ze aan eenige bevriende personen had laten lezen. Vervolgens werden nog - verschillende punten ter sprake gebracht. 1. De runderpest. Men betreurde het, dat aan de aangenomene wet eene uitvoering werd gegeven, die niet voldoende was om de ramp te keeren, en men wees op een tal maatregelen die daartoe dienden genomen te worden. Eenheid in maatregeien was vooral een vereischte. Hot was hier geene gewone zaak, die langs den administratieven wegmoest behandeld worden. Van den anderen kant merkte men op, dat toch ook andere belangen, bijv. die van handel en nijverheid, in aanmerking moesten komen. 2. De geneeskundige raden en het verband tusschen het clinisch en universiteitsonderwijs. Wanneer zullen de eerste benoemd worden? Men vroeg of nu het clinisch onderwijs is uitgebreid, ook het universiteits-onderwijs geene . uitbreiding behoorde te erlangen ? " '' "\ 'Men vroeg of er geene maatregelen tegen het misbruik van sterken drank noodig waren? Of niet eene wet op de vervalsch ing van eet- en diinkwaren wenschelijk is? En hoe het staat met het onderzoek der commissie nopens den arbeid vau de kinderen in fabrieken? " Van regeeringswege werd o. a. geantwoord, dat het nemen vau snelle maatregelen tegen de veeziekte niet mogelijk is, bij de vele autoriteiten, die daarover gehoord moeten worden; dat er eigenlijk eene samenwerking van machten moest zijn, om behoorlijke uitvoering der maatregelen te verzekeren, maar dat de gedane voorschriften genoegzaam waren tot stuiting der ziekte. .' . \ Voorts antwoordde de minister dat het tijdstip, waarop de geneeskundige raden benoemd zullen worden, nog niet aan te geven is; dat hij gaarne voorzien wil in de leemten van het medisch universitair onderricht; dat het rapport der commissie over den fabriek-arbeid van kinderen nog niet gereed is en dat de eerste zuig om misbruik van sterken drank te keeren, van de gemeente'- I besturen behoort uit te gaan, en dat het gouvernement ; slechts steunen kan. ,c *■* * rju-n 1 • Bij de afdeeling waterstaat en publieke werken werd : gewezen op de zaak van het Zwolsche diep en drong men bij de regeering aan om in den slechten toestand van bet vaarwater te voorzien, hetzij door subsidie hetzij door verbetering voor rijkskosten. In deze zitting zijn ingekomen wetsontwerpen l.tot onteigening van perceelen voor de droogmaking van plassen beoosten Rotterdam, en 2. houdende nadere bepalingen nopens den accijns op den wijn. ,-. ~. o/fid ;'! ~ Zitting van Dinsdag 21 November. — Beraadslaging over ~,' , . de staatsbegrooting voor 1866; uitgebracht eindverslag; benoeming van voorzitters eu ondervoorzitters. .. In deze zitting is de discussie over hoofdstuk V (binnenlandsche zaken) voortgezet, en wel over de afdeeling „waterstaat en publieke werken." | Men drong bij de behandeling van dit punt op verbeteringder wegen, vooral iv Zeeland,aan. De heer Fokker wees daarbij op het provinciaal reglement op de wegen van 1850 of 1851, dat niet door den koning bekrachtigd is, omdat, naar het oordcel des ministers, de staten onbevoegd waren het vastte stellen, dewij I Fransche wetten het onderwerp reeds beheerschten. De vraag is sedert echter gerezen, welke macht bevoegd is die wetten in te trekken. Spreker beeft reeds in 1861 betoogd, dat de staten vau Zeeland wel bevoegd waren bij provinciale verordening het decreet vau December 1811 in te trekken en ook deze minister schijnt zoodanig gevoelen thans te omhelzen, in afwijking van dat hetgeen hij vroeger daaromtrent voorstond. De staten zijn bevoegd bet onderhoud der provinciale wegen te regelen, maar daar het reglemeut niet is goedgekeurd en er tot dusver geene : wet bestaat, worden de wegen intusschen geruïneerd. I De staten hebben dus onlangs op zoodanige wet met kracht aangedrongen en spreker vroeg derhalve of, naar het oordeel der regeoring, de staten bevoegd zij o of niet, dit onderwerp te regelen, zoo neen, waarom de regeering dit onderwerp zelve dan niet regelt en of de minister gedeputeerde staten spoedig zal antwoorden op de vraag, of eene wet, dit onderwerp regelende, zal worden ingediend?; • ■ ■ . • " :■-' . ■■-; •: - .'. ■ ; De minister . verklaarde dit punt bij art. 86 te zullen behandelen, en verzocht inmiddels de op de zaak betrekkelijke stukken te mogen inzien. , Voorts werd aangedrongen op reorganisatie van het corps van den waterstaat. De regeering antwoordde dat om financieele bezwaren de regeling dit jaar nog achterwege was gebleven. :,.:■:*- Bij art. 74 (landsgebouwen) werd het jaarlijksch debat hernieuwd over dü I vraag, of eene vaste bouwcommissie noodig was, al dan uiet. De heer van Bosse stelde als naar gewoonte voor, de post met/4300 te verminderen, daar hij zoodanige commissie onnoodig achtte. De minister persisteerde bij zijne meening, dat zoodanige commissie wel noodig was. Het amendement werd aangenomen met 41 tegen 25 stemmen. ■ Daarna werd de rivierverbetering behandeld en de wenschelijkheid betoogd om de post, daarvoor aangewezen, inonderdeelen te splitsen. Daaruit kon, zoo beweerde men, geen nadeel of stremming ontstaan. Hetging te ver om een onbepaald erediet van bijna een half millioen aan de regeeriug toe te staan. ■ ■ ■ Meer bepaald besprak de heer Heijdenrijck het nut eener verbetering van den Ouden IJsel in Gelderland. _. Van regeeringswege werd hierop verklaard, dat het gouvernement vooreerst in de behoefte niet kan voorzien, zoolang provincie en belanghebbenden niet voorgaan. Zoo dit het jgeval was, zou de vraag van subsidie kunnen overwogen worden. -f-"': C! • oa --' i^iwung Bij art. 85 kwamen de calamiteuse polders ter sprake. De heer de Kanter constateerde, dat er sinds verleden jaar eenige vooruitgang in deze zaak te bespeuren is. Hij bestreed echter de meening der regeering, die volhield, dat deze aangelegenheid bij den provincialen wetgever behoorde. De bevoegdheid aan de staten bij art. 192 der grondwet gegeven, betreft slechts de inwendige organisatie van de waterschappen. Hier geldt het de regeling van het onderhoud der polders door anderen dan die polders zelve. De roeping en plicht van den rijkswetgever om in de eerste plaats op te treden, volgt uit den aard der zaak, al ware't alleen omdat het hier betreft de regeling eener zaak, waarbij de staat en belanghebbenden gemeenschappelijk belang hebben. Hij betreurt het daarom, dat de regeering tot de door de staten ontworpen regeling niet is kunnen toetreden en drong op regeling op den voet daarvan aan. Hij bleef volhouden,'dat het thans geheven subsidie is in strijd met de grondwet. De heer Fokker betoogdo ook dat de schuld dat de zaak nog niet is geregeld ligt bij den minister, die ten onrechte meent dat de polders waren gewone waterschappen.'en niet bij de staten van Zeeland. Hij ging daarop na al wat geschied was om tot regeling te komen. | Hij wees o. a. op het adres van de staten aan den koning om den minister te machtigen ten deze een transactie te sluiten, dat ook tot geen resultaat heeft geleid.' Hij wees; voorts op het schrijven van 26 April door gedeputeerde staten'om tot eene schikking te komen, waarop mede afwijzend is beschikt.'Hij ging dc beide punten van' tegenstand des ministers na en betoogde daarbij dat dd staat wel degelijk verplicht is bij te dragen. Waarom mag" in hetreglement geen maximum van bijdragen van belanghebbenden opgenomen worden ? Dit toch bestaat sinds eeneeeuw en zoo er geene regeeringsverplichting bestaat dan komt het er niet op aan of zoodanig maximum bepaald is. De werken der polders zijn rijkswerken, ten minste zijd ze dit geweest van 1814—1848. Er bestaat dus alle reden tot transactie, maar eene transactie in den geest der regeering is onmogelijk, want er kan geene regeling plaats hebben alsof het hier gold een gewoon waterschap., i ■■ De verdere beraadslaging is daarop tot den volgenden dag verdaagd. In deze zitting zijn de afdeelingen hernieuwd. Tot voorzitters zij n benoemd de heeren: Rochussen, de Brauw, Poortman, van Bosse en Dullert, en tot ondervoorzitters deheeren: van Nispen, van der Linden, Iloyink, Godefroi en Heemskerk.. , ~ - ... - ■■ . , ~: -~:•., Nog is ingekomen het eindverslag op het wetsontwerp tot verhooging der grondbelasting in Limburg.' ' ' i-'-1 ■ ■ - , _.-.. ■_■ . __!_^,_-.: ni . mo ■ li ■ ~r , -■ . ■•■ ■-.■■ • v! '~■: wetsontwerpen, :'" VaatateUing der bègrootlng van het fonds,' voortspruitende :" . i uit koopprijzen van domeinen, dienst 1866. t , Onder de uitgaven, op dit fonds aau to wijzen, komt i VOOr: ■. -.\ ■-..,, ; ,' , .; j:- - niy«*(—n ' tt-i a.'-'ti Art. 2. Kosten van bedijking van schorren in den Brak-1 man onder Biervliet, daaronder begrepen'de kosten van 1 uitwateringswerken, wegen, slooten en verkaveling, vau i ontwerpen toezicht, van aansluiting aan naburige dijken, i van overeenkomsten met belendende eigenaren en polderi besturen en dergelijke uitgaven, ook die kosten welke i voor het ontwerp en de genoemde overeenkomsten reeds | in 1865 gemaakt zijn f 140,000. . ! 'Art. 3. Kosten van bedijking van de schorren,genaamd de Kleine Stelle, liggende in den Brakman tusschen Philippine en Mauntsfort, daaronder begrepen de kosten van uitwatering, wegen, Hlooten, verkaveling en toezicht, alsmede die van werken ter verbetering der omliggende gronden in den Brakman /85,000. . ~;;, Art. 5. Kosten van werken noodig om de vestingwerken van Veere in verkoopbaren staat te brengen, daaronder begrepen de kosten van ontwerp en toezicht /14,000. • • i: ■'•'■■-: '■'-■■ :■■ | In de memorie van toelichting worden omtrent een en ander de volgende ophelderingen gegeven: „. ,_ , Art. 2. Deze post kwam reeds voor in het ontwerp deiwet van 7 Augustus 1865 (Staatsblad no. 103) en werd daarbij toegelicht (zie CXV no. 3 der gedrukte stukken 1864/65). De redenen, waarom zij uit datontwerp gelicht werd en op deze begrootiug moet worden gebracht, blijken uit de memorie van antwoord, opgenomen in het eindverslag over dat ontwerp. -~.*, Uvji-' •>'- m- *■'?,;*«..,» Art. 3. Daar de nieuwe polder een eiland zal vormen, zijn de kosten van bedijking (ongeveer f 80,000) hoog in verhouding tot zijne grootte, ongeveer 75 bunders, intusschen heeft eene nauwkeurige opneming doen zien dat de schorren volkomen rijp zijn en weinig neiging tot uitbreiding hebben. De bedijking schijnt dus niet langer te mogen uitgesteld worden, te minder omdat zij in verband met de overige werken, waarvoor bij dit artikel eene in de uitgetrokken f 85,000 begrepen som vau ongeveer/5000 wordt gevraagd, de opslibbing der omliggende platen in hooge mate kan bevorderen. In de vroegere rijpheid dier gronden en de mindere kosten der latere bedijkingen vindt de staat dus ruime vergoeding voor de kostbaarheid dezer bedijking. Ook is het dadelijk voordeel niet onaanzienlijk, daar de gronden, bedijkt, eene waarde van omstreeks f 140,000 zullen hebben en thans slechts f 25 's jaars aan pacht opbrengen , _(; i] ■ De zoo even bedoelde werken buiten de bedijking zullen bestaan in de afdamming van kreken en in rijswerkeu op de banken, ter bevordering der neerzetting van slib. Kosten van ontwerp zijn in dit artikel niet, zoo als in het vorige, genoemd, omdat het ontwerp gemaakt is door den onlangs benoemden opziener der domeinen in Zee-' land. "tüntiu ;t lm t'ninm. osvsje ü/it ?.ava\ihiwi.i, <;-' Art. 5. De vestingwerken vnn Veere, die in het volgend jaar ter slechting moeten verkocht worden, zijn doorsneden van wegen, wier onderhoud niet wel ten laste vau" den staat kan blijven, maar evenmin,wil men den goeden Btaat der wegen verzekeren, aan de koopers kan worden overgedragen. Daarom wordt met de gemeente onderhandeld over de overname vau dat onderhoud. Om die overname mogelijk te maken, moeten de vestingbruggen wegens haren slechten toestand en kostbaar onderhoud door dammen vervangen worden, en zal waarschijnlijk aan sommige einden wegs eene kortere richting te geven zijn. De kosten dier werken zijn in dit artikel opgenomen. --- ~, Burgerlijke stand. • Middblburg. Eerste huwelijksafkondiging van den 19 dezer: C. C. J. Minet, jm. 29j. met C.Steffens, jd.29j. (Van 11 tot 18 November.) Vlissingkn. Gehuwd: J. Kooy, jm. 28 j. met S. de Kok, jd. 24 j. D. Louwerse, jtn.3o j. met M. Uiterschout, jd. 23j. B. F. Plasschaertj'm. 30j. met P. J. van der Poel, jd.24j. Bevallen: T.J. de Koning, geb. Kastelijn, d. P. Meuldijk, geb. Tanis, z. A. C. deßoo, geb. van der Meer, z. G. Bakker, geb. Koole, d. L.A.Slootvnans, geb. Misdom, d. H. J.ChaiTart, geb. Blook, d. M. J.Willemse, geb. Autheunissen,d. I. C. Koppejan, geb. Harthoorn, z. J. PI van der Welle, geb. Verbruggen, z. (doodgeb.) J. L. Komijn, geb. van Giesson. z. C. Boere, geb. Koole, d. Overleden: R. van Abtshoven, jd. 24 j. A. E. Einmelkamp, d. 18 d. M. Wels, vrouw van M. W. Cars, bijna 72 j. J.F. Bouverie, d. 20 m. J. Andriesse, weduwn. van K. Cohen, 74 j. P. Luitwioler, man van C. F. Coenegragt, 51 j. L.Groen, z. 10 m. F. Siegers, d, 4j. ;... ih-i?Vmii Goes. Bevallen: J. Kasseband, geb. Smith, z. C. J. C. Kakcbeeke, geb. van den Bosch, d. A. van den Ende, geb. Bonse, d. J. C. Fagel, geb. Hibels, z. Overleden: J. Souier, z. 3j. W. öchneider, z.ruim 18 m. W. G. F. H. Snoep, bjjna 1 m. Zibrikzkk. Gehuwd: E. A. Pnt,jm. 25j. mee A.Reïjnhoudt,jd.23j. •:. :.■ ■■.',.■ .... ■• ia!» . Bevallen : M. Arendse, geb. Brandenburg, z. A. Douw, geb. de Waard, z. J.J:ieobi, gub. Beekman, d. jE. Jonkman, geb. de Kok, z. J Overleden: J. Stammen, z. circa 2j. D. de Jonge, d. lÖk m. M. Slootmaker, d. 3| m. C. Anker, man van A. van Pepering, 64 j. C. van den Ênde, d. 4j. C. Sas. wed. T. van Schelven, 65 j. ---