De vlucht der Nederlandsche boeren uit Wit-Rusland Maurice Hindus van de „Herald Tribune" heeft begin December uit Pohost "in Wit-Rusland een relaas geseind van zijn bevindingen in dit gedeelte van de Sovjet Unie, waar hij, zooals hij zegt, van guerillastrijders en boeren verhalen hoorde over de N.5.8.-ers, die hier spoedig na het bezetten van Wit-Rusland kwamen om voor de Oost-Compagnie te werken. De Duitschers hadden hier de groote landgoederen hersteld, die onder de regeering van den Czaar vrijwel uitsluitend het eigendom van Poolsche edellieden waren. Onder de Sovjet regeering werden deze landgoederen gesplitst in collectieve boerderijen, proefstations en modelboerderijen. -' - In het stadje Pohost, dat op enkele lage huisjes na geheel is afgebrand, behoorde het land eenmaal aan een Duitscher, von Gelmarson geheeten. Onder de Sovjet werd het een model-boerderij, die bekendheid genoot door haar zuivelbedriji en vrucmboomen. De Duitschers herstelden het landgoed in zijn vroegeren staat en plaatsten er onder Duitsche leiding Nederlandsche boeren van de Oost-Compagnie op. Maar de guerillatroepen staken alles in brand, waarna de N.5.8.-ers de vlucht namen. In het dorp Branchitsui, dat niet meer dan een kleine 10 km. van Pohost ligt, eindigde het avontuur der N.5.8.-ers in een klucht, die nog altijd over heel dit gebied tot groote vroolijkheid aanleiding geeft. Het optreden der guerilla's. In Branchitsui behoorde het land aan een Pool, Bulhak genaamd, die gedurende den burgeroorlog zelfmoord pleegde door vergif in te nemen. Na zijn dood kwam het landgoed aan de Sovjet Regeering, die er een rijksboerderij van maakte. Maar de Duitschers maakten er een Duitsch landgoed van, waarop zij vier Nederlandsche boeren plaatste, waarvan er een als hoofd-manager fungeerde. Deze was, evenals diens collega in Pohost, uiterst onaangenaam voor de bevolking. „Hij behandelde ons slechter dan wij ooit door onze vorige landeigenaars behandeld zijn geworden," zeiden de Russische boeren. „Als onze koeien in zijn weiden geloopen waren, dan hield hij ze en betaalde er nooit voor". Vroeger moesten wij daarvoor een boete aan den Poolschen eigenaar" betalen, maar wij kregen ten minste ons vee terug." De Russische guerilla's besloten nu actief op te treden, maar eerst zonden zij een boodschapper naar den Nederlandschen hoofdmanager, waarin gezegd werd : ' „Uw land is evenals het onze door de Duitschers overweldigd. Uw volk is evenals het onze door hen tot slavernij gebracht. Waarom helpt gij Duitschland ons lot slaven te maken ?" Aangezien noch de hoofd-manager noch de drie andere Nederlanders zich iets van deze boodschap aantrokken, _ besloten de guerilla's tot handelen over te gaan. De dislrictsleider der Russische guerilla's was een zekere Komaroff, zoon van den voorzitter van de Russische Academie van Wetenschappen. Hij voerde de guerillatroepen aan, die een aanval op het door Nederlanders beheerde landgoed deden, waarbij de N.5.8.-ers werden omsingeld en bijeengedreven. De hoofd-manager was er evenwel niet bij, aangezien hij met vacantie was. De drie overige Nederlanders werden van hun bovenkleeren ontdaan en in hun onderkleeren op het erf onder beyraking vastgehouden. Daarna dreven de Russen het vee uit de stallen en staken de hulzen in brand. Komaroff begaf zich toen naar de drie half omkleed© Nederlanders, die hij de hand schudde en tot wie hij zei: „Maak nu dat ge weg komt en keert niet terug, want dat zou u niet goed te staan komen." De Nederlanders maakten dat zij in hun onderkleeren weg kwamen en sindsdien heeft men nooit meer iels van hen gehoord. ■ „Wij hebben hen onophoudelijk gewaarschuwd," zei generaal Kozlof, commandant der guerillastrijders in het district Minsk, „en gevraagd ons onze eigen boerderijen te laten drijven, maar het meerendeel stoorde zich daar niet aan. Maar tenslotte zijn ze dan toch alle er van door gegaan." Een lang en gelukkig leven voor de Ned. Oost-Compagnie. „Waren deze Nederlanders dan over heel Wit-Rusland verspreid ?" vroeg Hindus den generaal. „Ja," antwoordde deze, „de' Nederlanders waren Hitler's voornaamste landbouwdeskundigen. Geen hunner heeft zich ooit bij onze guerillastrijders aangesloten. Wel waren er enkelen onder, die zich heel vriendschappelijk tegenover ons toonden en ons vleesch, zout, meel en groenten verschaften." In 1941 hadden de Nederlandsche boeren der Oost-Compagnie nog alle hoop, dat zij zich hier permanent zouden kunnen vestigen en hun gezin zouden kunnen overbrengen, want Hitler had hun een gelukkig leven in Wit-Rusland beloofd. Smadelijke aftocht. Zoo tegen 1942 en meer nog in 1943 werden de Russische guerillatroepen, die men hier „de kleine eikenhouten knuppel van het volk" noemde, zoo machtig, dat de Nederlandsche boeren bang begonnen te worden en den Duitschers om militaire bescherming verzochten. Maar de Duitschers durfden dat blijkbaar niet, omdat zij vermoedelijk wel begrepen, dat deze zwakke bezettingstroepen door de Russische guerilla's uitgeroeid zouden worden. Aangezien de Duitschers niet aan het verzoek der Nederlanders wilden voldoen, verlieten tal van Nederlanders Wit-Rusland, om naar Nederland terug te keeren. Geen hunner, aldus besluit Hindus, heeft ooit tegen wie ook eenige wreedheden begaan. (Anep-Aneta) --- Mijns Broeders Hoeder? Jo Geers schrijft in „De Blauwe Vaan" een artikel onder dit opschrift, waarin natuurlijk de geheelonthouding wordt verdedigd. Wij laten dit betoog daar. In de discussie tusschen geheelonthouders en matige gebruikers mengen wij ons niet. Maar wei willen wij uit dit artikel een gedeelte aanhalen, dat een algemeenere strekking bezit. Hij schrijft dan : „Ben ik mijns broeders hoeder? Ja, Kaïn, gij waart vws broeders hoeder, en ook: ja, gij mensch van heden, gij zijt dat eveneens. Want wij menschen leven niet zoo maar zonder meer naast elkander voort, maar het leven van den eenen mensch is vervlochten met dat van den anderen. Wij kunnen elkander niet missen, wij zijn op elkaar aangewezen, en wie zou willen probeeren zich terug te trekken op een onbewoond eiland zonder eenig contact met* de bewoonde wereld, zou daardoor komen te staan buiten alle cultuur. Wij vormen te samen de menschelijke maatschappij, en schoon is het, daarin te arbeiden aan de verwerkelijking van idealen, die spreken van een blijdere en gelukkiger wereld. Doch als wij willen bouwen aan wat ons als ideaal voor oogen staat, zal dit niet gaan zonder dat wij ons bekommeren om onze medemenschen, zonder dat wij ons iets aan hun lot gelegen laten liggen. Dan mag het niet gebeuren, dat ieder leeft voor zich zelf alleen, zich slechts afvragend wat hem zelf tot voordeel strekt, want dat zou beteekenen de heerschappij van een geest van winstbejag ten koste van anderen, een vertreden der rechten van anderen, omdat die anderen dan niet meer meetellen, hoogstens een middel zijn om de eigen doeleinden te kunnen najagen. En zien wij daarvan de voorbeelden niet telkens weer, niet het minst in deze oorlogsjaren? Wij wenschen een vernieuwde wereld met een vernieuwde menschheid, waarin men voor elkander leeft en waarin de sterken zullen waken over de zwakken." --- EEN VREDE-BOODSCHAP De Directie van de Philips-fabrieken schrijft in een kerstnummer van de „Vrije Philipskoerier" o.a. het volgende : Ons volk daar boven de rivieren verwacht, dat wij eendrachtig zullen zijn in den opbouw van ons land, hoe moeilijk de omstandigheden voor den opbouw op dit oogenblik ook nog zijn. Want straks, als ons geheele land bevrijd zal zijn — God geve dat het spoedig zal zijn — zal het herstel moeizaam, stap voor stap, ,mede afhankelijk zijn van wal intusschen door het Zuiden is tot stand gebracht. Het Zuiden kan' de bakermat zijn van het vernieuwde en verjongde Nederland. Het kan het lichtende Zuiden worden, waar men j vroeger soms over het donkere Zuiden sprak. Wij zoeken allen naar hervorming en vernieuwing, naar een beteren grondslag voor een nieuwe samenleving. Ons streven is gericht op eenheid in de gemeenschap in het groot en in het klein — de eenheid, die alleen in staat is, ons op te heffen uit den rampspoed van het heden naar een betere, gelukkiger toekomst. Gemeenschappelijk gedeelde zorgen en ondervonden leed in den strijd tegen overheersching heeft ons vereenigd in het groote, hetgeen de verdeeldheden in het kleine verre heeft" overstemd. Maar dat groote blijft bestaan en blijft in ons wortelen, om tot een gelukkiger toekomst voor ons allen te geraken. „Herrijzend Nederland" --- ALGEMEENE SYNODE DER NEDERLANDSCH HERVORMDE KERK (Synodale Urgentie - Commissie voor het bevrijde gebied) Van 29 Januari tot en met 2 Februari is in Eindhoven vergaderd geweest de Synodale Urgentie-Commissie van de Algemeene Synode der Ned. Herv. Kerk in het bevrijde gebied. Deze commissie, benoemd door de provinciale kerkbesturen van Noord-Brabant, Limburg, Zeeland en bevrijd Gelderland, treedt in deze buitengewone omstandigheden als Synode op voor het bevrijde gebied en moet daarom gezien worden als het leidingen richtinggevend orgaan der Ned, Herv. Kerk in het bevrijde deel van Nederland. Zij is als volgt samengesteld: Dr. L. J. Cazemier, Terneuzen, Dr. W. F. Dankbaar, Goes, Ds. S. J. M. Hulsbergen, Hoedekenskerke en Ds. L. J. C. Visbeek uit Vlissingen, voor Zeeland ; Ds. K. O. Finkensieper. Zetten, Ds. G. J. Geurtsen, Hees, C. Kleijwegt, Nijmegen, Ds. H. van der Linde, Beek, en Ds. J. W. van Nieuwenhuijzen, Nijmegen, voor Gelderland; Ds. B. ter Haar Romeny, Ginneken, Ds. G. H. Moll van Charante, 's-Hertogenbosch, Notaris P. J. Steensma, Eindhoven, Ds. P. van der Wal, Tilbuig, en Ds. H. J. F. Wesseldijk te Eindhoven, voor Noord-Brabant en Limburg. i Als moderamen werd gekozen Ds. Wesseldijk, president. Ds. Ter Haar Romehy, vicepresident, en Ds. Finkensieper, secretaris. Niet alleen allerlei organisatorische en financieele problemen, opgeroepen door het oorlogsgebeuren, vroegen om een uniforme regeling voor het geheele bevrijde gebied, ook in de vraagstukken van den geestelijken en materieelen wederopbouw van ons volk, die vele kringen en groepen thans bezig houden, is het noodzakelijk, dat de Herv. Kerk haar houding bepaalt en getuigenis geeft van het Evangelie van Jezus Christus. Als belangrijke punten die op de vergadering in behandeling zijn genomen, vermelden wij hier: maatregelen betreffende geëvacueerde gemeenten en predikanten, regeling der veldpredikerschappen, geestelijke zorg bij repatrieering, hulpverleening aan Noord-Nederland zoodra dit bevrijd is, diaconale aangelegenheden, verhouding tot andere kerken, verhouding tot politieke groepeeringen, kerk en samenleving, arbeid onder de jeugd. ■ Een herderlijk schrijven werd opgesteld en zal Zondag 18 Februari als kanselboodschap worden voorgelezen. Op dien Zondag zal teyens een bidstond worden uitgeschreven. De Commissie heeft een bureau ingesteld, dat gevestigd is te Eindhoven. --- UIT DE MIJNSTREEK „Paraat", Heerlen, acht de nationalisatie der mijnen dringend noodzakelijk. De voorziening van steenkool, gas en electriciteit zou veel grootere vormen kunnen aannemen, in het belang der nationale gemeenschap. Het zou eveneens van het grootste belang zijn voor de arbeiders in en op de mijnen, uit een sociaal oogpunt bezien. Het blad beweert, dat een van de redenen, ■waarom het derde rijk den strijd nog langer voortzet, zijn speculatfe op het ontstaan van oorlogs-moeheid bij de geallieerde legers is. „Naar onze meening zijn de mijnwerkers nu reeds op weg om den voedingsbodem te vormen waarop de door Duitschland verwachte oorlogs-moeheid kan ontstaan." Hoewel er tijdens den oorlog zwaar gesaboteerd werd, blijkt thans dat het rendement per man nog geringer is dan gedurende de bezetting. Het blad wekt de mijnwerkers voorts op, hun kracht te toonen, en voegt er aan toe : „Met een drogen boterham kunnen wij in het leven blijven, maar één kogel kan voor den soldaat noodlottig zijn." „Moed en Vertrouwen", Hoensbroek, richt een oproep tot de mijnwerkers die geageerd hebben tegen den ingehouden vrijen werk-., middag. Het beweert dat de huidige prestatie nog geen 50 pet. is van die tijdens de bezetting, alhoewel de mijn-arbeiders naast allerlei extra voeding Vt liter melk per dag hebben, een warmen maaltijd en nog veel andere voorrechten. Het waarschuwt hen in de volgende termen: „De mijnwerkers zijn bezig zich voor eeuwig de haat van het volk op den hals te halen. Mannen, denkt toch eens aan de bloedbaden, die aangericht worden door de' Nazi-beulen, denkt toch eens aan de schreiende moeders en kinderen, die om eten vragen, dat er niet is, denk toch eens aan dat vreeselijke leed, dat zijn weerga niet kent in de wereldgeschiedenis. * * * „De Waarheid", Brunssum, neemt het op voor de mijnwerkers, die zwaar te lijden hebben van het bureaucratisme en vraagt wanneer het Militair Gezag eindelijk eens denkt in te grijpen. De directie wil de vertegenwoordigers van de arbeiders in de oogen van deze laatsten compromitteeren. --- Perfide politiek Wij hebben de hand kunnen leggen op een buitengewoon sterk staaltje van de doortrapte wijze, waarop de machthebbers der N.S.B. ons land in de nu verloopen jaren hebben gekoeieneerd. Voor ons, Zeeuwen, is het wel bijzonder treffend, dat juist de Zeeuwsche hoofdman" van deze bende zich in het ons ter hand gestelde schrijven vernietigend heeft gecompromitteerd. Wij herinneren ons allen de schoone (klusjes, waarmede deze heeren ons in die jaren hebben willen verleugenen. Gedenk de afschuwwekkende Zeeuwsche Stroom. Gedenk de redevoeringen en de manifesten, die ons tegen wil en dank onder de oogen werden gebracht, en die overvloeiden van nobele sentimenten en rechtschapen gedachten 1 En lees dan onderstaand particulier briefje, waarin onze bekende hoofdman aan een zijner onderhoorigen, een lid van de W.A., akelige gedachienis, den bedekten raad geeft om door een laffen politieken moord zich nieuwe fietsbanden te verschaffen 1 En gruw van deze mentaliteit. En dank uit den grond van uw hart, dat deze troep ons heeft verlaten, gevlucht naar het land van de bezetters, waarmee ze altijd hebben geheuld, of Wel veilig opgeborgen, tot de gerechte straf is uitgesproken. Het schrijven luidt als volgt: „Kam. W. Goetheer, B 2, te Ellewoutsdijk. Kameraad, Het is natuurlijk beroerd om zonder fietsbanden van Ellewoutsdijk te moeten komen, maar aan den anderen kant kunnen wij zoon trouw lid ook niet missen in de W.A. In het ergste geval zouden v/e dus „eenige maanden uitstel van oefening" moeten geven; blijf dus gewoon lid van de W.A. en probeer om zoo spoedig mogelijk een wacht bij elkaar te krijgen in Ellewoutsdijk, Borssele, Nieuwdorp, 's-Heerenhoek enz., zoodat we dan een aparte wacht kunnen maken in dien hoek. leder van de thans ingeschreven leden in dien hoek (en er zijn er 4) brengt 2 nieuwe leden mee, waarvan er op Borssele zeker eenige te vinden zijn, en de zaak kan weer voortgang hebben. Ten slotte zou je natuurlijk ook aan den Burgemeester kunnen vragen — een N.5.8.-er — of hij een reactie-man ter dood veroordeelen wil, met verbeurdverklaring van al zijn goederen; allicht zitten daar ook fietsbanden tusschen en ben je weer in staat om naar Goes te komen ;. of je zou een W.A.-huiszoeking kunnen verrichten bij lieden die zwaar gehamsterd hebben en daar fietsbanden in beslag nemen. Wie weet welke andere mogelijkheden er binnenkort zullen blijken te zijn. In ieder geval, blijf lid van de W.A., al is het nu ook moeilijk en al kost het wat geld; later komt alles terecht. Hou-zee 1 w.g. J. C. Dekker, opperkompaan. Wij hebben hier niets aan toe te voegen. Red. - --- DE BIETENSUIKER-PRODUCTIE Het bestaande rantsoen suiker zal in ieder geval niet verminderd worden. Er wordt zelfs hard aan gewerkt om het te verhoogen. En het is niet uitgesloten, dat het inderdaad binnenkort iets verhoogd zal kunnen worden. Men moet niet vergeten, dat suikerfabrieken in het algemeen slechts tien weken van het jaar werken. De productie van het oogenblik kan dus niet in'haar geheel verbruikt wórden. Het is in de eerste plaats noodzakelijk, dat de noodige voorraden worden opgeslagen voor de rest van het jaar. In de tweede plaats hebben wij nog een „suiker-schuld" aan België, die natuurlijk ook afgedaan moet worden. Voor het weer op gang brengen der suikerfabrieken had men o.m. noodig : kolen, kalksteen en fillerdoeken, alle producten die uit het buitenland moesten komen. Na een reeks van moeilijkheden te hebben overwonnen, is men er tenslotte toch in geslaagd de noodige grondstoffen bijeen te garen. Ook het eigenlijke „voer" der fabrieken, de suikerbieten, komt nu geregeld en in voldoende male per auto en per schip aan. Weliswaar geraakte een deel der bietenvelden overstroomd, maar de opbrengst der resteerende niet-geïnundeerde gebieden is bevredigend. (Anep-Aneta) --- HULPVERLEENING AAN BEVRIJD EUROPA In de Vereenigde Staten is bekend gemaakt, dat er een overeenkomst is gesloten tusschen de Britsche en Amerikaansche Regeeringen over het doen toenemen van den geregelden aanvoer naar het bevrijde deel van Europa. Dit is het resultaat van het bezoek van Rich. Law, Britsch Minister van Staat, aan Washington, waar hij gedurende eenige weken besprekingen hield met Amerikaansche officieele personen over verscheping en aanvoer. (Daily Mail) ---