NEDERLANDEN. AMSTERDAM den.iö Mei. Heden morgen zijn H. H.'M. M., benevens ti. K. tii Prinses Marianne, alhier doorgekomen,, gaande vah 's Gravenhage naar bet Loo. . - ' 'sGRAVENHAGE üen'17 Mei. Z. K. H; Prins Frederik van Pruissen, is heden nacht van hief naar Dusseldorp Vertrokken. Naar men verneemt; zal Hoogst, deszelfs zoontje, gedurende het zomer-saizoén f de zeebaden alhier komen gebruiken. ' LEYDEN den 18 Mei. Naar mën verneemt is dezer dagen door Zijne Maj. den Koning eene schilderij aangekocht van den Kunstschilder Meulemans alhier, voor eéne van Hoogstdèszelfs". particuliere verzamelingen. -'- --- MENGELINGEN. APOLLOS TEMPEL TE BASSAË IN ARKADIE. Nadat dé bpdelvingen door Duitschers deri Vrijheer C. Halier van ffallerstein en. den Heer J. Llnkh, en dóór Engelschen de Heeren C. R. Cocierell en Js Foster in het Jaar 1812 in den tempel van Apollo van Phigalia een zoo bijzonder gelukkig gevolg gehad '""hadden,,is de oplettendheid derÜerainnaren Van Grieksche kunst; naast hét Parthenon en den Tempel van Aegina, met regt allermeest op de PhigalisChe gedenk.; téekénen gevestigd geworden, en men heeft meermaals • den wensch geuit, om van dien tempel zoo wel als van het tot denzelven behoofende beeldwerk , de meest 'mogelijk naauwkeurige berigten en getrouwe afteekeningen te mogen bekomen. Reeds hadden de vrienden der oude kunst een wezenlijk welgevallen gevonden aan de krachtig en tevens ligt vol geteekende schetsen der omtrekken van de Basrelief welke -de Heer Professor Wagner in 1814 onder den titel: Bassorelievi della Grecia O sia fregia deltemplo di Apollo Epicurio disegnato daglioriginali da Gro. Maria FVagner cd. ineiso da Ferdinandißuschw'eyh , op 25 vellen , doch zoo als sedert gebleken is, heeft deze Uitgave niét ten eenemale beantwoord san de wenschen dier aanzienlijke Vóedsterheeren der schóone kbnsc, welke hem töt die, onderneming , de middelen in zoo eene rnimê mate hebben gelieven te verschaffen 5 eene op kleinere leest gemaakte daarstelllng echter, weike Tay/or Combo's Werk óver het Britsche Museum; wien deze beeldwerken nu reeds eenen geruimen tijd toebehoofen,\ mededeelt, 1 levert nog veel wemiger ter bezigtiging op, van hetgene aan.deze sculpturen treffend edel en schoon is, dan wat zfeh in allen gevalle ook plomp en onschoon' aan hetzelve bevindt. De Baron O. M. von Stackelberg ; leeft dus éen grooten dienst bewezen, aan de beminraren en beoefenaren der beeldende Kunsten , door zijn te Rome en te Frankfort uitgegeven Werk, getiteid: Dér Apollotcmpel zu Bassae in Arcadiën ur.d die daselbst ausgegrabenen Bildwerke dargesteld und erlauterd. Rom vtid Frankfurt am Mam gedrutkt mit Andreaeischen schriften , text in folio 148 seiten, kupfer in queer folio 31 tafeln. De Auteur.Baron von Stackelberg bewijst in dit werk, dat hij een geleerd en smaakvol vriend der oude beeldende Kuust is, die Apollo's tempel en het beeldwerk ten gevolge eener eigene persoonlijke lang. durige beschouwing door en doof heeft leeren kennen, en zijn werk, hetwelk daarvan de overtuigendste blijken draagt, zoude reeds vroeger het lichr gezien hebben, . indien' niet omstandigheden geheel" van des Auteurs wil onafhankelijk de uitvoering van zijn voornemen hadden vertraagd. De teekeningen zijn alle door, den Heer Baron vonStackelberg in Griekenland zelve,- in 1812 ver. vaardigd, en dragen den stempel dier getrouwheid met zich, Welke met eene levendige en warme gewaarwording van het voorwerp op het allernaauwst verbonden is; Kunstkundigebeoprdeelaars van dit werk die in 1822 en later , de oorspronkelijke» ■ in het Britsch Museum in alle bijzonderheden beschouwd eh gadegeslagen* . hebben , betuigen , dat zij in deze teekehingen allerwege het oorspronkelijke Wedervinden, cri bij het loftijk streven om aan de oude kunstwerken volle geregtïgheid te laten wedervaren, en echter daarbij geen-spoor van vervalschende verfraaijingsznchr. De Tekst vereenigt -' Mythologische en A-rchaeologische geleerdheid, mét' eéne ongemeëne scherpzinnigheid vereenigd, welkehem in staat stelt om de gedachten der oude Kunstenaars te vernieuwen, en met vrncht streeft om de gronden hunner couipositieu begrijpelijk te maken:- en wamieer ook zelfs '■ daaruit al weder bihkbaar wórdt,'. dat de , llt"r'CT_11 W.de meeste Duitsche Archaeologen in l'alie. tot.de Orientaalsché Siimbó!isere>:de School be-' lióort: zoo is het toch geloof baar dat dit sïjstema aan': oe grondigheid van kunstvërklaringëfi véal minder hadëel toenrengt „an dé regtstreeks tegenovergestelde manier," welke allerwcgë dadelijk van den Bkiuneri af aan, alle beduidenis loochent, en alles' tot een vermakelijk' cri J willekeurig spel eener, wufte verbeeldingskracht temg:', gebragt_ wil hebhen. Want indien al, de eerstgenoemde ' .' manier het gevoel vódf inwendige' beduidenis mis-chieh' jf.vee' °Ps<*herpt, en iri zekeren zin' te veel .Jpitsvin-'.' amT : da" maafct aan den-anaéren kant dê iaatstgé.; noemde manier Stomp eh öilgévoëlig 'voor datgene hetwelk het 'kunstwerk/ óns' eigenlijk "zeggen wil. ZOO' ve*'ov" bet werk in .hej algemeen.-. '-V\ Watnu de bijzonderheden betreft, zoo' gëvëri'voor-, eerst oejroperplaten twee beschouwingen der 'landouw roiidonrden tempel, uit dé verte én iJe nabijheid Bel schouwd, welke fl««W gegraveerd heeft,, vervolgens op drie platen éen gezigt van hét inwendige dés tempels, éen schets van dén gèheeleH omtrek' des tempels; en' Y°°rt* ,van. zekere gedeelten derzelvén. In dè vignetten.1 i zijn ookjidg eenlgé Bijzondere'stukken vad Afchitfki': tuur Medegedeeld v meer/aauwkeürige téékeningén én' afmetingen van het Architektonische dan'dié vah von" Stackelberg, zijn Van-den Heer Cockerett te 'w'chten. , De zesde plaat geeft volledig'makende zamenstelling'. der gezamenlijke platen die den Fries van het inwendige des tempels vormden,' ëtf die, hier deels naar uitwendige merkteekenen, deels naaf inwendige gronden naar den*■ zamenhang der voorstelling zelve, aan elkander'ges'cha- "' keld zijn. Dan volgen op 23 platen', die Dom Marcheiit' gegraveerd heeft. de teekeningén der afzonderlijke' gei's deelten van den Fries. De beide laatste koperplaten van" aft werk vertoonen fragmenten1 van Basrelléfs uit- de' Metópen, en eenige afgebroken Stukken eëner cp'lossalé1 statue, dte men bndér de bouwvallen' gevonden heeft.'' Dë Tekst behandelt, mieéri kort Voorbéngr, in dé éérste" plaats het tempelgêbPuw zelf, beschrijft deszelfs ligging enden toestand desbouwvals, verhaalt dé manier vah bnt-" deltklng; én schildert met levendige]kleuren en bevallig-j heid het.vrolijke léven der reizëhden'en'der door henl tot zich gelokte Arkadische herders.:"in,den;.tijd. der opdelvih'gen; da_wijdt hij Hit óver, de aanleiding, den. tijd en de meesters van dciV témpelbbu'w, övër. i in-" rigting en de sieraden van het gebouw;'inzonderheid-' over de talrijke geschilderde böu'wriéfadeh, hij tracht' dé j Architektiiur var! hét gebouw, volgens" dehkb'é'eld," dé" heerschende idee;, waarnaar hetzelve .ontworpen,'schijnt të karakteriseren; én geeft de bijzondere eigenschappen 'der daarin" .voorkomende Dorische, I6nischë,"en Ko-~ rïnthische zuilen-rè'i San. De tweede .afdeeling.petre'ft het beeldwerk: allereerst de Friesen'.'■ aan"de zuilen. Naar opgave der lengtemaat van den Friesi'en ie m'zki hoe hij op de Vief zijden dè's (empëtj'verdeeld was, bévlijtigt zich de schrijver om hét oogmerk.des! kunstenaars bij de keuze dés ohderwérp's' (de' Amazonen-slag en de kamp def Centauren)' uit te.vinden,,eri dé betrekking en beduïding van het geheele 'zamenstel op hét spoor ie komen; vervolgens analijseer't hij-.de.ivbó'rstelling van derf slag der Amazonen, dén kamp der Centauren, en van de tusschen béide ingevoerde Hulpgoden, te weten: Apollo en Arterhii of Diana, opfeenen door heften getrokken wagen, en' bij bekleedt zijne redenering met fabel-,.bouW-,'.eri beeldhouwkundige grobden; hij - beschouwt deze Reliëfs in betrekking tot vroegere en latere in derZelver beduiding, naar aanleiding Van de geschiedenis der kunst,, en.hij. stelt de behandeling van hei onderwerp, het ontwerpen'det 1 karakters; de uitdrukking', de Ordening, de téekening" len bearbeiding van het marmer,'. inzonderheid de zeer , uitkomende in achtkóming der optische werking, voor' treffelijk in het licht. In het tweede hoofd-nuk" dezer af. deeling,"beschrijf, hij eeh standbeeld van ApolloEpicurius, hetwelk, gelijk hij zegt, in de plaats van het; oorspronkelijk beeld kwam.-en naar eenige'overblijfsel» te oor deelen, een Akrolithe '. een houten',beétd' mét marnieren' uiteinden, moet geweest zijn; ',De bijvoegsels,"betreffen den Lijcaeisehen berg, «Té: o'vesblrjfsels van Messene,-, het Panhellenium op Aegrna. ( De" Heer van '.Stackel'-'. berg geeft zich zeef veel moeite'te bewu'zen, dat-de' Aeginétis-éhê' tempel, van dénwelkén' de bekende stand* beeldén-groëppen afkomstig xijnr,",een tempel, van Mn nerva cri niét' het', Panhelleniu'ni is\'. hetwelk '■ op' hét* Oostelijke hoog'e'gebefgrè"moet'gëlégén hebbén. * De tempel echref, tot welken.'de' standbeelden behoorden, ligt eenige uren verre vandaar verwijderd, aan Je noordelijke zijde van het eiland, óp' een niet zeer. ,heogeu . bergrug,) het volkder Maincrten, en Grieksche volks-, gezangen en ook danzen. Uit den rij'uen voorraad vanl Archaeologische- onderwerpen, Welke.in dit handeld worden, komen de*'volgende "punten bijzonder', opmerkenswaardig vóór. De Heer vin Siackelberg'ne'etni, volgens Paütanias met aiid.eren het'gevoëien aan, dat voor Apollo Epikóuréios, Epicurius, dezen Phigalische.' : temper, in den tijd tóen de pest te Athëné wóëade? opgerigt is. - Welll:': gevoelen echter, reeds streden is doof den geleerd-n' Gotringschen'A'ichi'o-, logist, dén Heer Professor Muller; (.schoonzoon.van. den beroemden Hugo.) 7' Intusschen' 'is' zoó". veel 'ze. kér, dat de Athëner lktinos\ dé' bouwmeester varr- Het Parthenon,- ook- dezen témpèl 'gebouwd heeftj, en de strijd gaat slechts daarover ."of zulks vóór dan of het «den Pelópbndesischen1 .oorlog geschied z'\; Wanneer men ' nu? echter met de "ge'waarw'ofdingen en' denkbeelden vin' het karakter der Arcnitektuur van Iktinos, welke het Paftheiion doet ontstaan, tot 'dén- Phigalisïhén tempel nadeft, 'dan vïhdt m»n zich door' menige welbeteekenendé* alWijking" getroffen. Wel is waar, dat de bciitehzijdé tamelijk veel'gelijkenis heeft, de' Dorische zuilen, die'aah den raild van .den'bovensten, trap staan.wlke den peristyle' of débèdekte gaanderij vormen, hébben dezelfde verhoudingen,' oók zijn de kapitelen; nanieiijk: de Echiniis zeer gelijkvormig behaiidelü ;• oblt het balkwirk boven de zuilen en de- vpegenj-aan , de zoldering»1 deri-gaaride,rij>beantwoorden I, na.q.den Attjschen bouwstijl "yin',di,en .tijd.,". Zeer in het oogloopend daarentegen wijkt de aanleg van het inwen. «jige. af, van alle overigens bekende bouwwerken. De cella wa» namelijk hypacthral, zij, had' in het, midd,.'n eene' gropte opening,: door. welkt- het. heldere daglicht op het godsbeeld, viel, dat(in, den achtergrond geplaatst, sipnd ; maaj; het. balkwerk\.hetwelk deze opening van, beide- langt}, zijden")inslujt,, wordt niet', gelijk bij;;allé, andere, hypaethraltejnpelSi,,doop jdiibtiejcj Jj.oven elkander( geplaatste;zuilenrijen-, thaar dopr Jon'|sche,,halvé 'zuilen f gedragen , die tegen.,pilaren leunen , welke'.uir,,de wanden der Cella als uitspringen','waardoor, riiec,.zoo als, j in. de.; gewone; dispositie een bijschip naast het,groote. , schip der kerk, maar «eg, ontstaan, die door, de vooruitspringende pilaren en' Ij den-wand'der Cella.ingesloten~.ên met fijn.gebeiteld, werk' b'édekt'.zijn.,.'" Als, grond-oorzaak dezer 'geheel' eigenaardige, schikking.',kan men.opgeven :.'.dat.men nu eunmaaLëenenhyp^eïliralen.tempel hebben wilde en toch geen' plaats' gerfoëg 'bad '~'om'naast, het groot.e.-sch,ip'.der_ kerk nog meer dan een.'heyenschJp',op éene, niet kleiri. acluige-wijze; aan te'brehgen-, dewijl de gebëele.tefnpel n'aauwejijks' sèri.'vierde; gedeelte de 'oppervlakte' des. P>rthe|nod% r.ypcfzekerj echtet. moet.men , biji, zöij'd,eié'*fedêhëri..gehad;' hebben,' pm drefnissen'en zij»j kapellen,:'aan. ie!-brengëh.'"''De.;Baron van.Stackelberg is'( vap. oordeel! i'at zijT misschien de.bestemming hadden,, om.'bij: hét.prfv*rén aah'j'estökeh'drlevoeiën,' altaren'óf." stajidbeiilden.. d.er njuren o£ vap andere godheden op te.' nemen;'eené gedachte dié gewis zeer natuurlijk,; is. Qe: Heer Professor Muller meent echter, dat het nog meer- in. den .antieken'zin gedacht, is, wanneer.men zegt, dat zij" bestemd waren,' om j de gelofte-geschenken , inzonderheid de' operbare;' welkt jpise aan den hulprijkeu» God (Epicurius Apollo, tochjs-de Apollo, dleter hu|pekomt. in algemeenen nood, hetzij- door oor- - log; óf h'éers'chëndë' besmettelijke' ziekte- veroorzaakt, * veelvuldig plegen- aangeboden te worden ,y op te nemen; ■ Zék'erlilk zal het.zeer doelmatig, zijn geweest,,j dat- bij; den aanleg van dén tempel; deze hier meer dan-elders in het oog- vallende behoefte-1 in ."aanmerking genomen' '■' werd : dewijl'toch ;. zoo als' juist'dit gebouw, alierdui-'" delpst bewijst, de-Grieksche Architektuur in den tijd van haren bloei niets minder dan eene stijve herhaling' van- overoude vormen was, maar integendeel zich telkens aan het oogmerk en het duel van ieder bijzonder bouw." kunstig- werk-met vrije onbedwongen leveudigheid-dienst---- baar maakt. . Behalve de, löaische. zuilen (,welker kapi; teel zeereenvoudig.;.ért in 'yelè, opzigteu van den later V i wettig geworden vorm'afwijkend geuiaakt. is), komt;nog.. - > eene enkele Korinthische zuil". vpor; welke in het". - ; midden tussch"en dij.béide Jönische.ib.alvé. 'zuilen'achter . ; het' Godsbeeld," stond,'en,' daa'r'zij;'volgens het zeer ' : waarschijnlijk vermoed van d;n. Heer von Sfackelb'erg; dooi" gordijnen ; met die 'c belde halve zuilen verbonden : waren, het slot'of uiteinde dér Cètla vormde. .Datdie ' .tempel geheel alleen,-zonder volkomen aan eenig ander ' ; bouwstuk, dat men. zou kunnan meenen aan. hetzelve tot model gediend te'hebben', en op zichzelven stond, ' regtvaardigt h;ëtïeb"ruik eener nieuwe- en derde zuilenrij. in dienselfden-tempel; de gedachte als of deze tempel" hteterestauratlén zon-ondergaan hebben, kan geen veld. illnca, uit hoofde der naauwkeurigé en stellige berigten , welke de sc'irijver geeft nopens de doorgaans zich zoo juist gelijk blijvende mechanische behandeling van allede bijzondere deelen van dit teihpelgebouw. Zeker i heeft de| schrijver gelijk» wanneer hij Zegt, dat men het Korinthische Kapiteel langen tijd aan enkele plaatsen . wSar anders juist behoefte aan decoratie was, aangewend heefl, voor dat men nóg geheeie tempels met Korintische zuilenrijen als *t ware omtuinde : ook Was de vorm daafvah langen tijd weifelend, en ..vanden den geest van uitvinding en den smaak des bouwmeesters afhankelijk ; het phigalische Kapiteel heeft nog met een Tonisch Kapiteel veel gelijkvormigheid , én maakt van, net beitelwerk, wannéér meh het mét dën gewoonlijken *W_ vergelijkt, spaarzaam 'gebruik; lietslnit zich aan een , Jónisch Kapiteel van Athene van zeer sierlijken arbeid, ; «an .hetwelk Professor Muller verhaalt bij eenen Archï-_ | tektite Londen gezien te hebben, waar het kanaal tus. ' schen de twee voluten ook reeds met een sieraad van' loofwerk getooid was..'.'.;•' ';'/ ',''.'!.'.,.'. 'ii..V..-..--V..--V.. --- FRANKRYK. TOUf.ON den 6 Mei. Er bevinden zich werkelijk" in.de Mi