MENGELINGEN. IETS OVER SPOOKSELS EN VERSCHIJNINGEN. In een onlangs uitgekomen werkje leest men dat het bestaan van, spoken en geesten. geconstateerd is; dé verschijningen, zegt de schrijver van dat stukje, is eene quaestio facli, welke bij géene mogelijkheid in twijfel kan ' getrokken wordëri. ;* Volgens een verhaal' van Pic de la Mirandola!, had een arm man het zoo ver gebragt om goud te maken, door hulp van een spook dat hem dit geheim leerde in zijn' slaap. Die' arme man, zegt hij, vond zich tot de uiterste armoede gébragt, geen brood hebbende voor zich én zijne kinderéü, viel hij in eenen diepen slaap. In dien tijd ver. scheen hem de ziel eens gezaligden iri den droom en leerde hem het middel om gbud te maken, en wees hem zelfs de hoedanigheid aan van het water waarvan bij zich bedienen moest ■ om zijn mengsel te maken. Bij zijn ontwaken volgt bij het recept hetwelk hem door het spook was voorgeschreven, en maakte goud; wel is waar, in kleine hoeveelheid, maar echter genoeg om.zich en zijn gezin te. onderhouden;" hij maakte door behulp van dit recept, tweemaal goud van ijzer en driemaal van eén ander 'metaal. P,'e de la Mirandola Verzekert, dat hij zich door eigen' ondervinding overtuigd heelt, dn het geheim om goud te maken, geenszins eene hersenschim is,' maar eene wezenlijke en ware kunst. -.--..... . iV De Kerkvader Augustinus-verhaalt, als eene bekende daadzaak," dat gedurende zijn verblijf te Milanb,-een jong mensch in regten vervolgd zijnde door een schuldeischer, wegens eene schuld die zijn overleden vader ieéds_ voldaan had, de ziel des gestorven vaders hem' verscheen,- en de.plaats aanwees alwaar de kwitancie nedergelegd was die hij noodig had. De Heilige Ma eartus wekte eenen dooden op, om getuigenis te komen afleggen voor een man die beschuldigd werd hem gedood te hebben: de doode man verklaarde den beschuldigden voor onschuldig en keerde toen weder naar zijn graf terug. Dezelfde heilige Macarius ondervroeg ccn4 hoofdschedel Ccraniunf) die in een' woestijn gevonden was, en liet denzelven vertellen, in tegenwoordigheid van vele. omstanders, wat et in de onderwereld eebeurde. v . . , .De heilige Spiridion-, Bisschop van Trimitonté,' in Egijpte, had eene dochter, genaamd Irene, die' öngehuwd bleef tot haren dood toe. Na haren dood Kwam er iemand een depositum , of in bewaring toébétrouwd goed.opeischen, waarmede zij buiten.wéten van haren vader zich belast had. De heilige Spiridion was zeer bekommerd , hij zocht overal en vond niets. Eindelijk ging hij naar het graf zijner dochter , en haar bij haren .naam roepende, Irene! — kreeg hij tot antwoord, wat gelieft u vader ? — wat hebt gij met het u aanbetrouw■de goed gedaan? _ gij zu|t het begraven;vinden op die en die plaats, was haar antwoord, de vader begaf zich naar de aangewezen plaats, en vond indedaad den aldaar verborgen schat. De heilige Martinut vah Tours, vermoedende,, dat men ten onregte' eenen gewaanden martelaar uit zijne nahuurschap vereerde; gebood hem om In het leven terug te koménv De doode trad uit zijn graf te voorschijn , en bekende dat hij niets meer .«as dan een straatroover, teregt gevonnisd wegens gepleegd openlijk geweld ! -.. .',...-. ::.. fl .-.;. . . Saint-Germain van Auzérré zich op reis bevindende verjoeg eene menigte spoken. uit eene Herberg , die • eiken avond aan den disch kwamen aanzitten en zich lieten opschaffen. '~.,. ': Zeker Priester van zrjnen Bisschop verlof beTcomen hebbende, om zich van eene der elf duizend maagden van Keulen meester te maken, om aan zijne kerk meer xaanzien te geven , . werd op helder lichten dag-de -maagd opgewekt,- en nadat zij het Hoofd-Altaar, gegroet haa, keerde zij tot hare 10999 zusters weder. Mene&ctus IX door geheime tooverkunsten tot den - Pausselijken verheft Zijnde, werd veroordeeld na zijnen dood, óm in de bosschen rond te dwalen in de gedaante van een wild dier, mét het hoofd van een* ezel, het ligchaam van een' beer en de staart eener Mr. Martinus Polonus; Plattnë en Petrus Datnlanüs verhalen, dat hij herkend werd door eenen Heiligen •Hermiet, die zich langen tijd met hem onderhield.--■ :Barthelemy Faye ,' President,-, betuigt, dat in zijnen .tijd_eene vrouw van Vervlns, genaamd Nióole Aubry, God was- gaan bidden op-;het graf van haren grootvader, waarop die goede oude man dadelijk uit zijn graf te voorschijn,trad,- gewikkeld.in het lijkkleéd , en Haar ■ verzoekende, dat zij Zielmissen voor.hem' nibgt laten ■lezen. Ntcoleieia missen lézen,- en de goede man KWam niet weder té Voorschijn.' . '■- « Het bestaan der Vartpires (bloedzuigers)', wordt door geheel Europa (zegt zeker Düitsch schrijver)-gestaafd,-, het Waren doode menschen die des nachts van hunne graven uitgingen , om de levendigen het! bloed uit te zuigen, geheel Hongarije, Polen, Oostenrijk, Moravieen Lotharingen werden dus tien jaren achtereen uitgezogen. ,tn t(U opende 'rnèn nétgiraf van èènen ou&n Moedzuï- 1- ',' Cic buUrt "'W*' me» ""ndJemiu de doodkist liggende, met een helder oog, eeqe frisscbë gelaatskleur, en een .lagenend, wezen. Db Schout van tl "fc?; !enim??S !n . van.' bloe'dzulgerjj.. het hoofd af,, meni verbrande zijn ligchaam, en toen hij dit doorstaan had, zóög hij niemand méér uit. Deze, daadzaaku erkend, betuigd door het Tribunaal van Bel. grado die b« de executie tegenwoordig waren J' en door een officier van '«Keizers troepen die ooggetuigen was, Plutarchus verhaalt, dat..weinig tijd, vóór den slag van Pkthppt, Brutus «lleeh in zijne-tent was, bezil met over de zaken van het, Gemenebest na té denken, t*n hu plotselijk een.afzigtelijk spook van éen reusachtige dreigende gestalte voor.zich zag staan; Brutus vroeg hem wa: hn begeerde: „Ik ben vvv kwade géi, nius,. antwoordde, het spook, en wacht U in dé » 2fl. vfS «"W "a..», Wel nu, wij znllen ons » daar zien!" hernam Brutus. '..., ..'. U Men leest in de brieven van.den jongeren'/&»**'; eene zeldzame ontmoeting, die den Wijsgeer Athenodol rits bejegend moet zijn. ~.• .„; O ■„ Er was te Athene een zeer gróo't en logèabel huis'; ■ „ maar waarvan een sletht gerucht uitging; en hetwelk „steeds ledig stond. In de diepste stilte des nachts „ Boorde men een geluid als van ijzer dat op ijzer ge- : „ slagen werd, en als men aandachtiger luisterde, dan '■ „hoorde men, eSn . gekletter van Itetenen, dat heerst. „van verre scheen te.; komen, en vervolgens •'meer ' „ nabij.kwam. Weldra Zag men een spook , de gedaante ' „ hebbende van eenen grijsaard, die zeer mager en '■ „ afgemat■ was, met een' langen baard,, de haren te» „ bergen rijzende, met ijzers aan handen en voeten, „die hij vreesselijk slingerde, van daar,dé vreesselijke „ en slapelooze nachten voor de bewoners van dat huis, „ welks bewoners daardoor ziek werden en dikwijls „ aan de gevolgen des verdubbelden schrik kwamen te „ overlijden.. Ten laatste werd het huis verlaten, en „ geheel aan hét spook ter woning gelaten.,, De.Wijs„ geer Athenodorus kwam te"Athene; hij vernam' naar „de zaak, die hem in alle'bijzonderheden verhaald „ werd. Hij hunrde het huis, en nam er-nog dien„ Zelfden dag zijn intrek, en beval dat men hem 's nachts ' „ zijn bed zoude maken, in het vertrek', dat men hem „ aldaar, zijn schrijl'tuigen licht zoude geven, en vat zijn ' „huisgezin zich in het achterste gedeelte van het huis', „ zonde bijeen houden. Hij vrezende, dat zijne vrije ver„ beel.dmgskracht ten , speelbal kunnende worden ééner . „ ijdele vrees, zich schrikbeeldemtoude kunnen schép. . „ pen, hield hij zijne geheele aandacht, zijnen-geest, „zijne oogen,- zijne hand, aan het schrijven geboeid;. „• Bij-het begin der nacht, heerscht er een diep stil--' „ zwijgen in dit huis even als elders; maar vervolgens hoort hij het gekletter van ijzers, die op elkander „ sloegen, en, liet ' gerammel van • kettingen ; hij slaat de oogén niet op,.hij legt zijn schrijftuig niet.uit de vat moed en doet zijne ooren geweid aan. „ Het gêdruisch neemt-toe, nadert, en. het is sis of het nabij de kamerdeur en naderhand in de kamer i, zelve géhoord werd .< hij ziet op, en ontwaart het „ spook, hetwelk men hem had afgeschilderd; ;dat i, spook stond règtop, en.wenkte hem met den vinger. „ Athenodorus gaf hem een teeken met-cle hand om een „ weinig te wachten, en bleef zittéri voortschrijven „ even al of er niets gebeurd was. ..Hetspóck hervatte* „ het gerammel met zijne ketens, die hij aan de ooren „ des Wijsgeers deed klinken; deze zag nog eens op, „ en ziet dat men voortgaat •om hém met den vinger „ té roepen; toen zonder lang te dralen, staat bij op, „ neemt het licht en volgt hem;', het spooksel' ging „met langzame Schreden, als of het gewigt der kete„ nen hem ondragelijk was. 'Nadat hij op de'plaa-s* „ achter het huis gekomen was, verdween het spook „ oogenblikkelijk, en .liet,onze. Wijsgeer alleen staan, „ die. aldaar toen eenige kruiden en bladen opraapte, en op de plaats' neöerleide alwnar hét'spo'olt- hém „.verlaten had, ten einde dezelve d.-n volgenden dag „ te kunnen wedervinden én herkennen. ' Daags daarna „ ging hij de zaak aan dé 'Ovef heden" bekend 'maken, „met verzoek om aldaar.te doen'.graven,' men deed „i zulks,, en '..vóncT er. beenderen van'een,dood mensen „•in. ketenen geklonken ,* waarvan de. tijd hét vleesch „ afgeknaagd had. I Nadat men dezelve', zorgvuldig bij„ een gezameld had, werden zé openlijk ten grave bë„ steld, en nadat rné'n aan dat lijic'de'laatste eer, de „ eer der bcgravénis' bewezen had, stoorde het de h rust,van het huis niet langer."'"Zie Pllnii Èplstol* Libr. Ï'l Ep. 27. , .... ~'.•:' ,". ■' ■' Ziedaar, zegt dé. nieowe'rwe'tsch'e'.' voorstander van spooksels', ■ geene ijdele;vertellingen, • maar daadzaken; en zegt óok: niet •dé goddelijke Plaio, 'dat men dikmaals in den omtrek. der; graven .de zielen.der. afgestorvenen ziet, die in de gédaante'van sChïmmén rondspringen, maar toch ook nooit geheel ontdaan "zijn van de hulsels iet stof?.. Schrijft niet Pausanias.'dac vierhonderd jaren na den veldslag van Marathon, men te diet1 plaatse nog,altijd het gehinnik' 3e f'paarden, en den wapenkreet der krijgsknechten-hoorde,, die in den' strijd.heftig werden.; :, ,-- -~..'-V 7<«'' .-> / . Maar, - wat meer\ dan 'die' alles-zegt'j'.er ;','z'ijn' nog geene twintig jaren verloppes', aat të Parijs, in'tegen-: woordighéid van ,alle geleerden, wijsgéerigèn, eg on.: geloovigen,- eene menigte kaboutérma'nnétj'es' ( Butlns ) zich kwamen meester maken' vari,den kèldér'des schil-] ders Sv)ebach,:i\e vermaak .vonden om.er,'de flescheri in ; stukken ,te slaan .. en , hem -dé "scherven 1 naar het' hoofd te werpen.' Vijf- hónderd aan schouwers; zegt' men, waréri getuigen,van dit wonderwerk;;'eri niemand is.in.staat geweest hetzelve uit te leggen. '--:-- evenwel zijn ai deze visioenen' niet "anders "dan "ijdele schrkbeelden,'■ die geen geloof.' verdienen,' daar het veel gebeurlijker, is dat een dapper krijgsman, een' beredeneerd; Wijsgeer en een hoog verlicht Godgeleerde, voor zijne eigene sjchiin üang wordt, dan het' ge-" (Het vervolg op den kant van deze blad&.j | vosdig zoude zijn :• geene waskaarsen, geene fismbou' ,wen, geene giften of gaveri ; zes goudenHkTduen was i | I ,defprijs, waartoe zich 'die•" geheele-milddadigheid-'bei ; ,pasldei.Y Hare begeerte werd stiptelijk ten-' uitvoer, ge.' bragt. -;De vrouw vaneen Privot 'sterft nier alle dagen;.:. •• de.kosten derlijkplègtigheid .op"zes.:kröhert' te rednce- -l ren, dit was eene aanmerkelijke schade aan het Klooster.-/ toebrengen. ..De-Franciskaner Mónnikkèn besloten hier- - >oor wraak te nemen : .de Gardiaan en de Koster namen i I de volbrenging dezer zaak op zich."- Mên dééd'in de*r t' gewelven - eenen kleinen n'reu welihg ('novhius)' verstop; I .pen;, niet-last, dat' hü eiken morgen- bij. de vroegmis*. ■I een groot 'geraas; moest: maken ; men bèvaif hem ' om il j .vooral geen. woord te spreken ,' en geen ander antwoord ! | te 'geven danmet drie; slagen.". De jonge kleine Monhikc I ! ,•-•;". « .., ~{lUt vervolg op de volgende btadzjjjli te. van Olivier. of de Magie blanche van Pinetti en meer - gelijksoortige werken gelezen heeft | zal'weldra weten' wat er van de. meeste-wonderen'te-denken is.:"I'Nietsis gemakkelijker; dan het volk allerlei' vreemde dingen I te doen gelooven, wanneer aan dat volk geene redelijke ■ en .'zedelijke opvoeding te beurt gevallen is."'- Alles' war?' de groote onbeschaafde hoop : niet begrijpt, komt aan deczelven in het licht van een wonderwerk voor, hij ■ geeft zich vrijwillig aan kwakzalvers en wonderdokters over; is de geschiedenis niet vql van de voorbeelden' der.Hgtgeloovighcid vau het volk en hét misbruik daar. vandoor zoo velen gemaakt, als er belang .bij hadden?- De Prevot.of Hoofdofficier van Orleahs, dié niet van-d-e; Franciscaner-Monniken hield, had zijne vrouw vér- ' loréh..Deze Dame, die niet. van aanmerkelijke uitgaveil;-hield ,'had. bevolen ,"dat hare:lijkstatie' ten uitersteecu* hunne "zwakheden,' en' ziedaar de reden,-waarom man» neii gelijk'vader Augustinut-,< de heilige Hieronymus, Plinius',JPlutarchus, en meer, andere , dingen verhaald, heisben; die'zij voor ware" en wezenlijk .gebeurde daadzaltért' 'aanzagen, 'welker- eenvoudige oorzaken hun, als. wonderwerken en bovennatuurlijke verschijnselen voorkwamen.. De-mirakelen van het. kerkhof St. .Medard; de'geschiedenis der wonderen, die gedaan zijn door het, toovérstokje of roedje van Jacques Aimaz, de avontuur, lijlce geschiedenis vaii den kleinen lilêton, doormiddel van het slaan van zijnen pois, de.waarnemingen der Genees-, hebren nopens'zekere koortsige toevallen, en vooral d~ : dwaasheden van het -Dierlijk 'Magnetismtis, zullen langen tijd ten blijke.strekken'vaii de;zwakheid -onzer • herse-neii'en de broosheid orizer'oordeelvellingen.!.Wie de.. van Ie Breton te Parys, en de toursd'adret.. makkelijk zonde zijn vooreen' gestorvenen ara;uit.'den, dpode op I te-staan; ' dat Miet .meerderdeel, der L wonder: ,; daden door- spoken,iverrigt, niets".'anders',waren '. dan., behendigheid,iwaarvan.' men .den sleutel,,nog'.niet..;bad.j Wanneer de dooden wederom kwamen i wanneer,Itabou-'" termannetjes zich .van. de huizen,en kelders. der Ingezetenen bemagt gen,-hoe komt .het dan .toch;dat die , geesten en spoken, zich ,nooit eens in onzen i tijd. tot;■; knappe : en 'onbevreesde 'mannen, wenden?, 'Alle men-; scbendie-deze.gewaande wonderen hébben'willen toet- . sert, hebben .steeds■bevonden, ,'dati dezelve op.' niet» , auders.dap .óp• hersenschimmen,uitliepen,' datj' het 'na.' tuarJijkeJgeyolgen;vaii natuurlijke, oorzaken waren.' of ' wel overlegde Slappen uitgedacht én..'óntwórpen ,ora te doen tagchen ten koste van ligtgelóovige en onnoo. . ?jlsi mensehen;' de grootste personaadjeo. hebben ook 1 volbragt den hem opgelegden last bijzonder wel: op her bepaalde uur maakte hl] een vervaarlijk geraas in de ge-. welven: de verschrikte Monniken staakten den dienst. Een onder hes, die den boozen geest zoude bezwe. ren, begon met hem te vermanen, dat hij zou nebben ' te zeggen wie hij was:'geen antwoord. Men vroeghem of hij dan stom was? Hij antwoordde■ wederera • met drie «lagen/ En dit wonder hield drie dagen achtereen aan. De MonnikTten liepen de geheele buurt rond,' om van-dit wonder te verhalen, en alle naburen kwamen toeloopen om ooggetuigen te zijn van dit vreemd verschijnsel. Nogmaals werd hem door den exorcist toegeroepen: Vanwie zijt gij de geest? en na velerlei namen genoemd te hebben, waarbij de geest altijd zweeg, riep | men hem eindelijk toe: zijt gij ook.de geest van Mar. garetha huisvrouw van den Prevot? 'hierop gaf de"--: geest drie zware'slagen. Zijt gij verdoemd? weder drie zware slagen.: Zijt gij ook misschien; verdoemd. . omdat gij de dwaalbegrippen van Lathor gevolgd hebt? drie groote zware slagen.' Deze dwalingen begonnen , . toen eerst" opgang te maken.si Wat vraagt gij? geen ' antwoord. . Wilt gij opgegraven zijn, en dat uw lijk „buiten de kerk zal geworpen worden; drie groote sla-.--; gen.'■■' Alle getuigen waren ijskoud van schrik. Men besloot dat de dienst gestaakt-zoude worden,,en dat men de gewijde vaten en het hoogwaardige naar elders zoude vervoeren. Men beteekende aan den Prevot, dat hij zijne gedoemde overledene Luthersche vrouw had weg te laten halen. Maar de Prevot was geen man die-zich ligt uit het veld liet slaan • Hij begaf zich naarParys en verwierf van den Kanselier Duprat eede autorisatie om de zaak te laten onderzoeken. Men maakte zich vanden kleinen Monnik meester; hij bc-« kende alles,'• waarop de twee vaders Franciscanen, oo hee. ter daad betrapt, veroordeeld werden tot boetedoening, en te pronk staan. Zie Lavater deSpecfris, cao. 8. Tail', lepied Traite de fapparitian des Éspritt', chan. 12, et, Stephanus CEtienne') Apologie pour Hcrodote, chap. 2. Maar niet alleen het bedrog van anderen, ook zelfbedrog is dikmaals oorzaak dat de menschen gelooven te zien zaken en personen die nergens bestaan, dan in hunne verhitte hersenen. Het geheele verhaal van de geesten der afgestorvenen, - die de levenden zouden komen bezoeken, hetzelve kwetst gelijkelijk de gezonde , reden, de echte natuurkunde en den godsdienst.' Hoe wil het toch mogelijk zijn, dat een geest een zuiver onstoffelijk wezen zich zal kunnen zigtbaar, hoorbaar en tastbaar maken? dat hij uwe meubelen verplaatst,. nwe gordijnen open en toeschuift, en, dergelijke dingen meer.- Men moet géén"onbepaaia vertrouwen schenken aan alles wat men meent te hooren en te zien, vooral dat men niet te veel toegeeft aan zijne verbeeldingskracht; veel menschen zijn als Donquichotte, die alle. windmolens voor reuzen aanziet, schapen voor helden, én in zijne Dulcinea van Tabpsa eene schoone Prinses aanschouwen. Toen Agantemnon de wapenrustig van Achilles aan Uljttet had toegewezen-, werd Ajax zoodanig woedend, dat hij met den degen in de hand op eene kudde zwijnen aanviel, vast gelovende, dat hij het leger der Grieken voor zich had staan; hing hij niet twee van die ellendige dieren op, en geesselde hij er niet twee op eene vreesselijke wijze, terwijl hij zich vastelijk verbeeldde dat bet de Koningen van Ithaka en Argos waren? heeft men niet menschen gevonden, die zich yastelnk overtuigd hielden, dat hunne ligcha. men van leem of van potaarde waren, en die met voorzigtigheid gingen, uit vrees van hunne armen of beehen te zullen breken ? De groote Pascal meende altijd eenen gapenden afgrond naast - zich te zien, en Malebranche. durfde zich nooit de neus snuiten , omdat hij gewisselijk geloofde dat' er een schapenbout aan bet puntje. van zijne neus hing. ' ■ •"".,■■ F.en gebrek in onze gezigts-werkuiigen kan oorzaak zijn', dat men de allervreemdste 'dingen meent te Zien, en ook behalve dat, kunnen er optische begoochelingen zijn. Cardanusdie de Subtilitate rerum geschreven, heeft, verhaalt, dat toen hij te Milaan woonde,'het gerucht zich verspreid had dat er een Engel zich aan den hemel vertoonde, en dat dezelve vooralle menschen zigtbaar was. Hij begaf zich naar de markt, en zag dit met1 !'zijne eigen' oogen in tegenwoordigheid van meer dan tien duizend menschen. Maar hoe sronden de lieden te zien, toen een der 'aanschouwers* een kundig Regtsgeleerde ,- deed opmerken, dat de • gewaande Engel niet» anders was dan het steenen beeld des Engels, op de klok van Saint-Gothard, en waarvan 'de gedaante; weerkaatst; op 'een' dikke wolk,, de figuur van eenen zwevenden Engel voor de oogen 'der aanschouwers vertoonde. Zoo . vindt men .ook. dat vader Deehalles in zijne Dioptrica melding matkt ;van eene zaak die hij als ooggetuige had-bijgewoond, nameliik, dat men te.Vezelas, op.den middag, een ■ ■man aan den hemel 'zag'staan , zoo grootals een Colossiis, die een degen in de hand hield, en de stad scheen te bedreigen. Men kan zich voorstellen, welk een gerucht dit verschijnsel in de stad maakte, 'maar \weldra hield alle vrees op, toen men ontdekte dat het niets anders was dan het beeld van den heiligen Michael, dat geplaatst is op den kerktoren, en weerkaatst werd in een wolk, en zoo verdween het geheele mirakel. (Hel vervolg en slot in het eerstkomend . Mengelwerk. ),• ---