Klein gedoe van de Communisten Nadat H.M. de Koningin, welke evenals prinses Juliana, geheel in het wit gekleed was, de Troonrede met heldere stem had voorgelezen, riep het Tweede Kamerlid Duymaer van Twist „Leve de Koningin!" Opeens klonk uit de communistische hoek: „Indië vry" en „Weg met het hongerprogram" De politie, welke in de zaal aanwezig was, maakte korte metten en zette met de sterke an> de drie communisten uit de zaal, dihr. Wünkoop was niet aanwezig. Zij werden naar het politiebureau overgebracht en later na verhoor door den commissaris van politie in vrijheid gesteld. De correspondent van het „Hdbl." te Den Haag meldt nog: Kort na twee uur verscheen voor een der zijingangen van de Ridderzaal een arrestantenauto van politie. Een groot aantal politieagenten alsmede verscheidene rechercheurs onder leiding van den hoofdinspecteur Van der Mey trokken een cordon om de auto en den ingang van de Ridderzaal, waaruit de drie communisten zouden worden geleid. Dit gebeurde ongeveer tien minuten over twee, onder zeer sterke bewaking van rechercheurs, waarbij zich de hoofdinspecteur Van der Wijk van tic politieke recherche bevond. Het eerst verscheen de heer Roestam die rustig in de auto stapte. Het publiek werd verre gehouden. Vervolgens kwam het Kamerlid, tevens Amsterdamsch raadslid de heer Schalker. Deze zag zeer bleek. En ten slotte kwam de heer De Visser, die evenals de heer Roestam eenige bloedvlekken op zyn overhemd had. Ook de heer De Visser zag zeer bleek doch hy stapte eveneens kalm rondkijkend in de politieauto. Zonder eenig incident kon de auto naar het hoofdbureau van politie vertrekken begeleid door eenige rechercheurs en een brigadier. * # » In de zaal zelf heeft men weinig notitie van het geval genomen en de Koningin op de meest hartelijke wijze uitgeleide gedaan. De terugtocht naar het Paleis in het Noordeinde werd langs denzelfden weg ondernomen. Oudergewoonte hadden zich bij het vertrek van den stoet van de Ridderzaal de leden van het Corps Diplomatique met hun dames, die de openingsplechtigheid in de zaal hadden byg' woond, nabij de middelste poort van het Bi nenhof opgesteld om de vorstelijke personen I het voorbijtrekken een groet te brengen. Op den terugweg juichte en wuifde een geweldige menigte de vorstelijke personen opnieuw geestdriftig toe. Na Haar aankomst ten paleize waarbij dezelfde eerbewyzen werden gebracht als bij het vertrek, hebben de Koningin en de Prinses zich eenige oogenblikken op het voorbalcon vertoond, onder enthousiaste huldebetuigingen van het talryke publiek. --- DE PERS OVER DE TROONREDE Na geconstateerd le hebben, dat de schaduw van het persoonlijk leed, die over deze Troonrede hangt, inderdaad nog verergerd wordt door de donkerte die de wereldtoestand ons brengt, een donkerte allereerst van geestelyken aard, merkt DE MAASBODE o.m. het volgende op. Enkele verschijnselen, die het nationaalpolitieke leven rechtstreeks raken, somt de Troonrede op. Ons heele bedryfsleven, handel en scheepvaart, landbouw en industrie, zy ondergaan stuk voor stuk, de een nog erger dan de ander, de slagen van de crisis, de „crisis", waarover boek na boek verschynt, waarvoor oplossing na oplossing wordt aangeboden, maar waarvan de Regeering met pryzenswaardige bescheidenheid verklaart, dat het onverwachte in verloop en ontwikkeling haar niet alleen met kracht, maar ook met behoedzaamheid naar aanpassing en oplossing moet doen streven. Wie zou anders durven oordcelen? Als de Troonrede gewaagt van „nog te verwachten zwaarderen druk" door „verhoudingen in de landen waarmee wij economisch het nauwst verbonden zijn" — wie denkt dan niet aan wat de toekomst brengen zal in Duitschland? Hoe men politiek ook staat tegenover hetgeen ginds geschiedt, twee dingen zyn duidelyk: de financieel-economische toestand in Duitschland baart aan ieder nadenkende zware zorgen en die toestand gaat Nederland zeer bijzonder aan. Geen belastingverhooging kondigt de Troonrede aan, wel bezuinigingen. Maar er staan nog belastingen op de helling: wij herinneren aan het Verkeersfonds — en de Doodehandbelasting, welke de Eerste Kamer nog niet passeerden, en de Vennootschapsbelasting, waarover het oordeel van de Tweede Kamer nog niet verscheen, ook wel nooit in voor de regeering aanmocdigenden vorm verschijnen zal, terwijl ook de Crisisinkomstenbelasting op groote technische bezwaren schijnt te zullen stuiten. DE TIJD, die haar beschouwing het hoofd heeft gegeven „De ernstige klank" en „Desespereert niet", heeft de volgende merkwaardige passage: Maar ook de Staat kan zich niet opnieuw verankeren aan leeningen, de gemeenschap van Staten hangt nog maar van leeningen aan elkaar. De Troonrede neemt aan. dat de belasting niet verzwaard mag worden. Er bestaat verschil van meening over, en uit de begrootingsdebatten zullen die meeningsverschillen wel naar boven schommelen. Maar om de ineenstorting te vermijden zal de zwaarte op het staatshuishouden dan op andere wyze ontlast moeten worden. En zoo „zullen de uitgaven, teneinde binnen de grenzen der beschikbare middelen te blijven, nog verder verlaagd moeten worden, — voorstellen om daartoe te geraken zijn in bewerking." Verdere verschuiving derhalve van tekorten op bezuinigingen, lichte en zware afbraak, alle departementen zullen tegelijk moeten verlagen en stutten tegen het dreigende staatsfailliet. Alle departementen, behalve één. De aanvankelyke voornemens met betrekking tot de nationale verdediging vtorden niet nageleefd. Ze heeten achterhaald door de mislukte ontwapeningsconferentie en den nieuwen wedloop naar het slagveld. De burgemeesters van het Zuiden en de marine-dag van Den Haag begonnen een propaganda, waarvan men den weerslag in deze Troonrede vindt. Of de democratie wordt geprikkeld door nieuw schatkistgeld voor de defensie zal blyken, maar het rapport-Idenburg is in elk geval van de baan. Waarom heeft men dan den heer Idenburg aangezocht, als men thans generaal Snijders tegen hem uitspeelt? DE VOLKSKRANT schrijft o.m.: Slechts één instituut zal niet door de bezuinigingsmanie worden getroffen: de begrooting van Defensie. Aanvankelyk was de regeering daartoe wel voornemens; ze besefte den plicht daartoe en riep daarvoor een speciale staatscommissie in het leven. De voorgenomen bezuinigingen worden thans afgelast, noode natuurlijk, maar het zal gebeuren. De Troonrede leidt dit in met de verzekering, dat „bijna allerwegen" de drang naar sterke bewapening herleeft, dat de regeering aan de teugeling van dat streven naar vermogen zal meewerken; maar, zegt ze, ze is verplicht rekening met dat verschijnsel te houden bij de uitvoering van haar aanvankelijke voornemens met betrekking tot de nationale verdediging. Daar gaan de in uitzicht gestelde plannen tol bezuiniging op defensie, en gevreesd moet zelfs worden dat het hier in plaats van op besobering op verzwaring "an lasten zal neerkomen. Op onderwijs, volksgezondheid, sociale en cultureele uitgaven bezuinigd, voor defensie alleen, in het gunstigste geval, het volle behoud. Deze tegenstelling zal voor velen moeilijk te aanvaarden zijn, en menigeen die het overigens met de regeering goed meent zal het betreuren, dat zij voor de extra-parlementaire actie van burgemeesters en andere autoriteiten of zich autoriteiten wanenden is gezwicht. DE MORGEN noemt het teleurstellend, dat de aankondiging van positieve wetsvoorstellen en maatregelen zoo goed «Is geheel naar de Millioenennota en de Begrootingen vc'rschovcn wordt. Het blijft ook teleurstellen, dat de Regeering nog steeds zoo passief blijft ten aanzien van het vraagstuk der vaste lasten, een zeer urgent vraagstuk bij het handhaven van den gouden standaard. De Troonrede zegt er geen woord over. De passiviteit te dezen aanzien zal gehandhaafd worden. Met dat al brengt deze Troonrede ons bitter weinig nieuws en blijft ze beneden de maat van den tijd. Met ingenomenheid zal echter door alle weidenkenden kennis genomen worden van de voorlaatste alinea, waarin wordt gevraagd van de handhaving der zedelyke volkskracht en de versterking van de eendracht des volks. Vele nieuwlichters, wier woorden overvloeien van Oranjeliefde, kunnen zich gelijkelijk met de revolutionnairen van den anderen kant aantrekken deze woorden uit koninklyken mond: „Wie zich toeleggen op het zaaien van wantrouwen en verdenking, wie het gezag der Overheid ondergraven, zyn werkzaam tot verderf van het land..." Dat is duidelyke taal, welke niet misverstaan kan worden door wie hooren wil. Maar de hardhoorigheid is >n dit opzicht een zeer verbreide kwaal! Van de zyde der Regeering dient men echter ook steeds te beseffen, dat de beste steun voor het Gezag niet ligt in een overvloed van machtsmiddelen, maar in het besef by het volk, dat er wordt gestreefd naar een toekomst, waarin de rechtvaardigheid zich beter kan ontplooien dan in de huidige samenwerking, waarin weer hoop licht op een betrre verzorging der stoffelijke en geestelijke welvaartsgoederen. DE STANDAARD (A.R.) schrijft op het 'einde van een twee kolommen lang artikel: De Troonrede gaf geen opsomming van allerlei wetsontwerpen of maatregelen, die mogen worden verwacht. Zij zegt alleen: veel zal in het komende zittingsjaar van de werkkracht der Staten-Generaal worden gevergd. Zij is in volle overeenstemming met den grooten ernst van onze dagen. Dien ernst moet ons volk leeren inzien. De Overheid moet er het volk telkens bij bepalen. Want niet alleen is er menigmaal een gebrek onder het volk aan het recht besef van den ernst der tyden, wat blijkt uit de geestelijke verwarring, waarop de Troonrede wijst, maar er zyn ook zoovelen, die zich' toeleggen op het zaaien van wantrouwen en verdenking. De Overheid moet haar aandacht schenken aan de handhaving van de zedelijke volkskracht en aan versterking van de eendracht des volks, opdat het vastberaden stand houde te midden der beproevingen; maar, zal zij die taak verrichten, dan moet zij in het volk een geestelijken steun vinden, die alleen dan aanwezig kan zijn, als er is het aloud geloof, dat in vroegere nog zwaardere dagen ons volk de kracht gaf ter overwinning. Wij zyn dankbaar, dat onze règeering de bron dier ware volkskracht kent en er met grooten ernst op wijst. Dan bidt het volk met haar Overheid mee en dan wordt ook de kracht verkregen tot die eendrachtige toewijding aan het vaderland, van wel" ke tenslotte wordt gesproken. Geve God de Heere Zijn rijken zegen op den arbeid van Regeering en Volksvertegenwoordiging; een zwaren arbeid, die in deze Troonrede op zoo ernstige en waardige wijze zijn juiste teekening vindt. De opening der Staten-Generaal. De aankomst van H. M. de Koningin op het Binnenhof te Den Haag, De voorlezing der Troonrede. --- De opening van de Staten-Generaal De communisten uit de zaal gezet Om half een Dinsdagmiddag hadden de leden van de Staten Generaal zich vereenigd in de Ridderzaal. t De voorzitter, W. L. Baron de Vos van Steenwyk, benoemt een cocmmissie, die H.M. de Koningin in het gebouw zal ontvangen en uitleiden. Deze commissie bestaat uit de leden Janssen (Eerste Kamer), Boon (Tweede Kamer) van der Hoeven (E.K.), Simeenge (E.K.), Diepenhorst (E.K.), Fleskens (T-K.) Schouten (T.K.), Kryger (T.K.), Van Voorst tot Voorst (T.K.), J. W. J. baron de Vos van Steenwijk (E.K.), Bakker Nort (T.K.), Goseling (T.K.), Teulings (T.K.), Rutgers (T.K.) en Wendelaar (T.K.) De Ministers, hoofden van Ministerieele departementen en de leden van den Raad van State vereenigen izich des namiddags te een uv.V mede in de Ridderzaal. Onder de tonen van het Wilhelmus, gespeeld door het muziekcorps van het Ve Reg. Infanterie, bestegen de Koningin en de Prinses de treden, leidende naar den ingang der Ridderzaal, welker peristyle overhuifd was met een rood fluweelen baldakün met gouden franjes, terwyl de eerewacht de militaire honneurs bracht en de vaandeldrager zijn vaandel deed buigen. Op het bordes werd de Koningin begroet door de officieren der Zeemacht van Haar Militair Huis en wel: de adjudanten i.b.d. de vice-admiraals b.d. C. G. Zegers Ryser, J. .1. Rambonnet, en Jhr. G. L. Schorer, de schout-bij-nacht b.d. Jhr. J. C. F. von Muehlen en de adjudanten in gewonen dienst kapitein-luitenant der Zee N. A. Rost van Tonningen en luitenant ter zee der le klasse J. Callenfels, adjudant van wülen Z.K.H, den Prins. Bij het binnenkomen in de Ridderzaal werden de vorstelyke personen ontvangen door de gemengde commissie van in- en uitgeleide uit de beide Kamers der Staten-Generaal, welke, voorafgegaan door den Kamerheer Ceremoniemeester, de acht Kamerheeren, de Grootofficieren en den Opper-Ceremoniemeester, de Koningin en de Prinses naar de voor haar bestemde zetels geleide, onmiddellijk gevolgd door de Grootmeesteres, de dienstdoende dame du palais, den chef van het Militaire Huis, den Gouverneur der Koninklijke Residentie, den eerste stalmeester en de officieren van het Militaire Huis der Koningin, die in de stoet waren meegereden, alsmede die welke de Koningin on.k-r de peristyle hadden begroet. De Koningin nam plaats op den troon, links van Haar nam Prinses Juliana plaats, terwyl de leden van Haar gevolg de plaatsen achter en terzyde van den troon innamen, hun in het officieele program aangewezen. Onmiddellijk daarna ving de Koningin de voor lezing aan van de Troonrede, welke evenals verleden jaar per radio werd uitgezonden. --- DE NEDERLANDER (C. H.) schrijft o.m.: Opmerkelijk, en niet onverklaarbaar, is, dat in de Indische paragraaf de onmisbaarheid van export nog krachtiger uitkomt dan in de moederlandsche. Er wordt ftaar gezegd, dat gestreefd zal worden „naar bevordering van den uilvoer en naar aanpassing van de productie bij de mogelijkheden van afzet". Inderdaad is daar voor bepaalde belangrijke artikelen uitvoer en afzet loeg synoniem. de aandacht der Regeering steeds gevess op verlaging van de heffingen, die aan ■i-schillende crisismaatregelen verbonden ï in, zal door velen, vooral in de wereld der nijverheid, met waardeering worden vernomen. Of het binnenkort tot een aanmerkelijke verlaging zal kunnen komen, dient natuurlük te worden afgewacht. Hen zinsnede van de Troonrede, die iets concreets bevat, is tenslotte die over de defensie. Niet onmiddellijk koomt daarin uit. dat de be|ztjirtigingsvoorstellen van de commissie-lden.- burg niet ten volle zullen worden verwezenlijkt. In (!e millioenennoti zal men daaromtrent wellicht iets meer vernemen. De „N.R.Crt." schrijft 0.m.: De positie van onze Begeering is uiterst moeilijk. De verschrikkelyke tijden, die de wereld doormaakt, zyn een internationaal verschynsel, waarop de regeering van een land als het onze slechts uiterst weinig invloed kan oefenen. leder, die buiten het internationale politieke leven staat, dat de groote, machtige mogendheden beheerschen, weel waarmee zou moeten worden begonnen om den weg tot verbetering te vinden: geleidelijk herstel van het internationale economisch verkeer. Zoolang die weg niet wordt ingeslagen zullen alle pogingen tot oplossing van de groo'e internationale moeilykheden, waarmee de wereld te kampen heeft, zal elk streven tot afwending van de sterk dreigende gevaren, die over de wereldgemeenschap hangen, dood loopen. De Nederiandsche regeering heefl dien weg gewezen en voor wie wilden opengesteld, doch zy heefl daarmee aan de internationale doovemansdeur geklopt. --- Het „HDBL.” vat zijn oordeel als volgt samen: Zij bevat goede en gezonde gedachten en zy drukt deze voorzichtig uit; maar zij zegt enkele belangrijke dingen niet, of niet duidelijk genoeg, en de toon is matter dan wy gehoopt hadden op een oogenblik dat ons volk een riem onder het hart vraagt van zijn wettige leiders. De slotparagraaf van de Troonrede vraagt levensmoed voor ons volk. Wij verwachten, dat bij deze nationale regeering die moed geen oogenblik zal verzwakken. Noch naar binnen, noch naar buiten. Slechts een moedige regeering zal ons volk krachtig aan zich kunnen binden. Het zijn sterke uitdrukkingen, die door de regeering gebezigd worden, schrijft HET VOLK. In de Troonrede wordt van „voorzichtige" aanpassing gesproken en in dezelfde zinsnede komt het woord „behoedzaamheid" voor. Tot dusver was in de aanpassing, gelyk door de regeering toegepast, geenerlei voorzichtigheid of behoedzaamheid te bespeuren. Belastingverhooging wordt „niet mogelijk" genoemd. Er zyn echter groepen van bezittenden, die nog nauwelijks geleden hebben onder de crisis, waardoor het overige volk zoo zwaar getroffen is. Maar hen zwaarder te belasten wordt afgewezen. Geen verhooging van belasting, maar enkel zullen de uitgaven „nog verder verlaagd" worden. Aanpassing, nog veel meer aanpassing, behalve bij Defensie. --- EERSTE KAMER Dinsdag 18 Sept. De VOORZITTER houdt een rede. waarin hij ;an de Koningin dank brengt voor zijn herbenoeming, De voorzitter steil voor de Troonrede te beantwoorden met een adres. Dhr. WIBAUT (S.D.A.P.) zegt, dat zulk een antwoord zich niet pleegt te verheffen boven een zinledige formaliteit, een omzetting van een aanlal zinsneden uit de Troonrede. Dit is dan het resultaat van drie zittingen der Eerste Kamer. Dit verhoogl allerminst het aanzien van het parlement, terwijl juist in dezen tyd alles gedaan moet worden het peil hoog te houden. De soc.-democraten zullen om die reden tegen stemmen. Het voorstel wordt aangenomen met 35 tegen 12 stemmen. Tegen de soc.-democraten en de vrijz.-democraten, behalve dhr. Otten. Na het trekken der afdeelingen wordt de vergadering geschorst. Na heropening deelt de voorzitter mede, dat lot voorzitters der afdeelingen benoemd zyn dhr». v. Sasse van IJsselt, Moltmaker, Michiels van Kessenich, van Citters en Hermans. De vergadering wordt hierop verdaagd tot Woensdag 2 uur. --- TWEEDE KAMER Dinsdag 18 September. De voorzitter houdt een toespraak waarby hü in waardeerende bewoordingen herdacht den heer Schaper, als de volksvertegenwoordiger, die diep overtuigd was van de waarde van het parlementaire stelsel als het beste middel der verdediging der volksvrijheden en ter bevordering der geeslelyke en stoffelijke belangen des volks. Van 25 April 1899 af lid der Kamer werd hü veertien malen door het vertrouwen züner medeleden op de voordracht voor het voorzitterschap geplaatst. Met opgewektheid en kennis van zaken heeft hy in die reeks van jaren niet weinig vergaderingen geleid. Bij al zyn werken werd hÜ geleid en bezield door een doorvoelde gemeenschapsliefde; in haar dienst heeft hij zyn ryke leven lang met zeldzame volharding zijn gaven en arbeid gesteld. Wij allen bewaren aan den heer Schaper de herinnering als van een fiere strijder die tevens was een nobel mensch. Minister Oud sluit zich namens de Regeering by de woorden aan. De heer Schaper, aldus spr., was een markante figuur, iemand van rondborstige eerlijkheid. De Minister biedt daarna de Rijksbegrooting aan. Aan de orde is de voorzittersnominatie. Voor de eerste plaats worden 84 stemmen uitgebracht waarvan 78 op Ruys de Beerenbrouck. één op Vliegen, één op Westerman en 4 blanco, zoodat Jhr. Ruys (R.K.) als no. 1 is aangewezen. Voor de tweede plaats wordt aangewezen Van Dijk (A.R.) met 52 stemmen, tegen 23 op Vliegen, 5 op Ketelaar, 2 op Jhr. De Geer, 1 op Van Kempen, één op Joekes en een blanco. Voor de derde plaats wordt aangewezen Vliegen (S.D.) niet 55 stemmen, tegen 10 op Van Kempen en enkele verspreide slemmen. De vergadering wordt verdaagd tot Donderdag één uur. ---