HET NOODLOT DER DICTATUUR DE GEVAREN VAN HET MILITAIR REGIEM GEEN RECHTSTAAT MAAR EEN DWANGSTAAT ** In ons vorig artikel trokken wü enkele voor de hand liggende conclusies uit de jongste gebeurtenissen in Duitschland. Ditmaal zü het ons vergund de diepere oorzaken van het mislukte soldatenoproer na te gaan. Hierbij zetten wü voorop, dat het doel vau de rebellie op het oogenblik dat wij dit schrijven nog niet tot volle klaarheid is gebracht. Handelden de thans neergeschoten leiders voor eigen rekening? Stonden zij metterdaad zooal niet in dienst dan toch in betrekking met een buitenlandsche Mogendheid? Of was het hun bedoeling de dictatuur van Hitler te vervangen door de absolute Monarchie onder leiding van een der Hohenzollern? En welke rol speelden bij deze laatste veronderstelling de hooggeplaatste adelijke heeren von Papen en von Schleicher in de poging tot omwenteling? Het antwoord op al deze vragen moeten we op het oogenblik nog schuldig blyven. En het is niet zeker, dat het ooit met zekerheid gegeven zal kunnen worden. Want een der noodlottigstc konsekwentics van de dictatuur is de geheimzinnigheid, waarmee de Staatszaken worden afgehandeld. De levensbelangen van het volk worden binnenkamers bedisseld en over het gemeenebest wordt in een onderonsje beslist. Maar zooveel staat toch wel vast, dat wy zonder vrees voor tegenspraak mogen spreken van het eerste pretorianen-oproer in de derde Bük. De meeste onzer lezers zullen zich uit de Romeinsche geschiedenis nog wel iets herinneren van de keizerlyke lyfwacht, die door Octavianus Augustus omstreeks Christus' geboorte werd opgericht. Zij bestond aanvankelijk uit negen en later uit 1 icn „cohortes". ledere cohors telde tien centuries voetvolk en tien vendels (turmae) ruiterij. Elk „bataillon" was dus veertien tot vijftien honderd man sterk en stond onder het bevel van een „tribunus mililum" (majoor of overste). Aan het hoofd der keizerlijke garde stond een legaat, vertegenwoordiger en vertrouweling van den Caesar. Keizer Tiberius bouwde reeds spoedig een versterkte legerplaats of vesting-kazerne, — de i.castra pretoria" — voor zyn lüfwacht. Deze keurtroepen genoten allerlei voordcelen. Zy trokken hoogere soldij, hadden een korteren diensttijd en voerden afzonderlyke veldteekens. Maar op den duur geschiedde het onvermijdelyke. Naar mate de waarborgen, waarmee de rechtszekerheid in het republikeinsche Rome was omgeven, door de almacht van den Alleenheerscher werden uitgeschakeld, naar mate de geschreven wetten aan kracht verloren en de willekeur van den Keizer en zijn gunstelingen •acnam, in diezelfde mate groeide de heersck zucht van de soldeniers, die in het besef hunner onmisbaarheid en in het bewustzijn hunner onweerstaanbaarheid steeds wcerspanniger werden, totdat zü ten slotte heel het machtig Imperium beheerschten en de Keizers aanstelden en afzetten naar welgevallen. Het is een typisch symptoom van het razend snelle tempo waarin wij leven, dat het bruine de nieuwe lüfwacht van het derde Ryk, binnen anderhalf jaar reeds de ontwikkeling heeft voltooid, die in het oude Rome ruim een eeuw tijds heeft gevorderd. Terwijl heel Duitschland nog aldoor daverde van den kreet „Heil Hitler", terwijl de vereering van den Führer soms tot afgoderij, neen erger, tot godsdienstwaanzin dreigde over te slaan, broeide in de gelederen der bruine garde reeds het oproer en maakten de nieuwe Pretorianen zich gereed tot een greep naar de macht. En niet minder kenmerkend dan deze uiting van soldaten-hcerschzucht, is het brutale beulenwerk, waarmee zy is onderdrukt. Immers al vernemen wij, dat de zeven S.A.-'eiders en hun chef Röhm „standrechtelyk" zijn doodgeschoten, wy hooren niets van de samenstelling noch van de bevoegdheid der Rechtbankof van den Krijgsraad, die het vonnis zou hebben geveld. Trouwens wie zich in Duitschland aan hoogverraad schuldig maakt, valt onder de jurisdictie van het Hooggerechtshof te Leipzig. Maar van een proces voor dit Hof wordt nergens en door niemand melding gemaakt. Daarenboven meldt het „Deutsche Nachrichl-n-Büro (D. N. B.), dat overal rust en orde heerscht, dat allerwegen de betuigingen van 'rouw aan den „Führer" toestroomen, en dat 't °proer definitief is „ciiedigt". En derhalve ligt de slotsom voor de hand, dat liet alleen von Schleicher en zyn vrouw, maar ook stafchef Röhm en zün „vrienden", evenals de beide dienaars (secretaris en adjudant) van I'reihen- von Papen zonder eenigen vorm van I--v.-cs zijn neergeschoten! II (slot). Zonder regelmatig onderzoek, zonder formcele aanklacht, zonder bewüsstukken, zonder zelfs *n kans op zelfverdediging heeft men de verdachten eenvoudig neergeknald. En om elk protest tegen deze daad van soldateske willekeur bij voorbaat den pas af te snüden, heeft Goering Zondagavond door de radio elke kritiek op de parate executie van de „hoogverraders" kort en goed verboden. Zoo is het thans door de onloochenbare feiten bewezen, dat er in Duitschland van een rechtstaat geen sprake meer is. Evenals in den wereldoorlog te Andenne en Dinant, te Aerschot en Leuven de vermeende „frangtirörs" zonder meer tegen den muur gezet en zonder pardon gefusilleerd weiden, evenzoo worden thans in vollen vrede de eigen „kameraden" zonder verderen omslag naar de andere wereld gezonden, louter op de verdenking, dat zij de Regeering ten val wilden brengen! Wat in een beschaafden Staat volstrekt geen misdrüf is, mits het slechts langs wettigen weg geschiedt, wat wij in de beschaafde landen van Europa tallooze malen hebben meegemaakt, zonder dat iemand dacht aan sabelhouwen of revolverschoten, wordt ginds onder de alleenheerschappij van een dictator als een halsmisdaad gestraft. Het kan nu eenmaal niet anders. Waar het recht wordt versmetcn, waar het geweld regeert, waar de grondwettige waarborgen zün afgeschaft, waar de wil van den Führer de hoogste wet is, daar elke kritiek op zyn staatkundig beleid misdadig en daar is eenieder, die wy'ziging poogt te brengen in het staatsbestuur, „ipso facto" des doods schuldig. Daar is geen plaats voor vrije meeningsuiting of logische redeneering, voor kalme overreding', en rustig beraad. Daar regeert evenals in den Romeinschen Keizertijd het brute soldatengewcld. Daar zit de militaire verwaandheid ten troon. En als heden een aanslag mislukt, dan staat morgen een nieuwe bende avonturiers gereed, om de teugels der Staatskaros geweldadig te bemachtigen. Van Westersche beschaving is bü dit alles natuurlük geen sprake. Het is Oostersch despotisme in al zün wreedheid; het is de triomf der barbaarschheid in een van Europa's oudste cultuurlanden; het is de hernieuwing zoowel van het Pretorianerdom als van het zedenverval in het hartje van onzen hooggeroemden modernen tijd. Moge de goede God ons dierbaar vaderland voor iedere infectie met deze barbaarschheid en dit zedenverval behoeden! Geve Hij, dat onze legermacht haar dienen d e functie steeds trouw en gehoorzaam blyve vervullen en nooit ontaarde in een partij-werktuig van geweld, hcerschzucht en dwinglandij. --- De Japansche regeering demissionair tit Tokio: De bladen melden, dat het Kabinet Saito morgen (3 Juli) zal aftreden nadat het rapport van den minister van justitie Kokiama zal zijn ontvangen, waarin vermeld wordt het aandeel dat eenige vroegere leden van het kabinet en een tegenwoordig kabinetslid heeft gehad in de knoeie rijen. Vanochtend heeft premier Saito een belangrijke bespreking gehad met zijn collega's uit het kabinet. Onder meer de ministers van binnenlandsche zaken, buitenlandsche zaken en oorlog. Wanneer Saito het aftreden van het kabinet op 3 Juli ter kennis van de Kroon zou brengen, wordt verwacht, dat de keizer overleg zal plegen niet den oudsten staatsman prins Saionji over de opvolger van Saito. --- Het vliegongeluk in Catskills Een der slachtoffer hal een geheime formule bij zich. Uit New Vork: Het is thans duidelijk, waarom de autoriteiten zoo zeer hun best hebben gedaan om het vliegtuig op te sporen, dat ongeveer drie weken geleden in de Catskills is neergestort, waarbij zeven personen om het leven zün gekomen. Het is namelijk gebleken, dat een der slachtoffers William Baxter Bader was, een scheikundige uit New Vork, die een geheime formule voor een enorm sterke ontplofbare stof in zün bezit had. Van gezaghebbende züde wordt medegedeeld, dat Bader een formule had ontdekt, waarbü ammonium-picraat, hetwelk de grondstof is voor de meeste explosieven die bij de vloot worden gebruikt, door behandeling met drie of vier oliesoorten nog zeer versterkt kon worden. Zijn ontdekking zou de Ver. Staten in staat hebben gesteld in geval van oorlog geheel onafhankelijk van het buitenland te zijn. In het wrak van het vliegtuig werden zes flesschen kristallen en eenige belangrijke papieren gevonden. --- De ziekte van Prins Hendrik Omtrent den toestand van Z. K. H. werd Maandagmiddag nog medegedeeld: De geconstateerde zeer lichte hartvliesontsteking is geenszins van dien aard, dat er reden lot bijzondere ongerustheid aanwezig is. Het avondbulletin van Maandag 22.30 uur omtrent den toestand van Prins Hendrik luidt als volgt: De temperatuur was hedenavond iets lager dan gisteravond. De algemeene toestand is naar omstandigheden bevredigend. De Haagsche redacteur van de „Maasbode" schrijft: Dat H. M. de Koningin Haar intrek in het Huis ten Bosch heeft genomen is zeer begrijpelyk. Om de voor Haar zoo noodige rust te nemen was H. M. naar Zwitserland gegaan. De ziekte van Prins Hendrik deed Haar overhaast naar het Vaderland terugkeeren. In het Huis ten Bosch nu is Zij dicht bü Haar Gemaal, terwül de rustige sfeer en de rijke natuur in de omgeving van dat paleis de weldadige vacantierust, die Zü in het buitenland zocht, hopelijk cenigzins zullen vergoeden. --- Het Missiejubileumfonds Door H.H. Exc. de Bisschoppen van Nederland is aan het Missiejubileumfonds ter ondersteuning van het Missiewerk in Ned.-Oost-Indië een by'drage geschonken, voor ieder groot f 100. Volg dit voorbeeld Zend uwe bydrage aan Mgr. Prof. P. G. Groenen, directeur van het Centraal Katholiek Koloniaal Bureau te Den Haag. Gironummer 17606. --- Terugkeer van Prinses Juliana Voor een bezoek aan haar vader. H. K. H. Prinses Juliana heefl het voornemen te kennen gegeven a.s. Woensdag haar verblyf in Engeland te onderbreken voor een bezoek aan Haar vader. --- Aanslag Uit Vriczenvecn: De 21-jarige G. Entjes te Vriezenveen heeft na een woordenwisseling over het weiden van een koe, met een revolver een schot gelost op zün ongeveer 60 jarigen buurman, den landbouwer R. Jansen. J. werd onder het oog getroffen en moest onmiddellük naar het ziekenhuis te Almelo worden overgebracht. Operatief ingrypen was noodzakehjk. De toestand na de operatie w-as naar omstandigheden betrekkelijk goed. De dader heeft een bekentenis afgelegd en is ter beschikking van de justitie gesteld. Hij is in het Huis van Bewaring ingesloten. --- De gebroeders Adamowicz te Warschau Uit Warschau: De Poolsche vliegers, de gebroeders Benjamin en Joseph Adamowicz die met hun toestel „City of Warsaw" den Atlantischen Oceaan hebben overgevlogen, zyn te Warschau aangekomen, waar zy door de autoriteiten zyn verwelkomd. Tot de aanwezigen behoorde de ambassadeur der Vereenigde Staten. In het stadhuis heeft ter eere van de gebroeder Adamowicz een groote ontvangst plaats gevonden, waarbij ook familieleden uit de buurt van Wilna aanwezig waren. --- De koning en de koningin van Siam te Berlijn fit Berlün: De koning en de koningin van Siam zijn in den namiddag per trein te Berlijn aangekomen. Op het Lehrter Bahnhof werden zü door tal van autoriteiten verwelkomd. Het koninklyke paar heeft zijn intrek genomen in Hotel Adlon, waar Rükskanselier Hitler, die vergezeld was van baron von Neurath, tegen half zes zün opwachting maakte. --- De aanslag op den Expresstrein Moekden-Peking 18 arrestaties. Uit Moekden: Hoewel Zondag een aanslag is gepleegd op den expresstrein Moekden—Peking, heeft het verkeer op dat traject Maandag, zij het onder streng militair toezicht, doorgang gevonden. Tot nu toe zün in verband met den aanslag 18 personen gearresteerd. --- Verdacht sterfgeval Zondagmiddag is tijdens een wandeling met haar verloofde de 20-jarige mej. Van 't H. uit Dirksland plotseling overleden. Daar,de dood onder verdachte omstandigheden plaats vond, is door de politie terstond een onderzoek ingesteld. Nog Zondagnacht is haar verloofde, de 30--jarige W. V., uit Middelharnis, gearresteerd. --- DE GEBEURTENISSEN IN DUITSCHLAND Nieuw licht op de tragische gebeurtenissen van Zaterdag. Nog een generaal terechtgesteld ? Bose en Klausener, medewerkers van von Papen, gedood. President Hindenburg gezond. Hitler en Göring krügen een dankbetuiging van den rükspresident. De byzonderc correspondent van de ~Daily Mail" te Berlijn meldt aan zijn blad, dat hij bijzonderheden heeft vernomen, welke een volkomen nieuw licht zouden werpen op de tragische gebeurtenissen van Zaterdag. Volgens dezen correspondent zou Hitler hebben ontdekt, dat de leiders der S.A., met kapitein Röhm aan het hoofd, samenzweerden met de leiders van de ryksweer met het doel de regeering van Hitler omver te werpen en de leiding in Duitschland in eigen handen te nemen. Een lijst van de te vormen regeering zou in handen zyn gevallen van geheime agenten van Hitler. Op deze voorloopige lust zouden de volgende namen voorkomen: generaal von Schleicher, generaal von Fritsch, de leger-commandant kapitein Röhm en als vierde de oud-nationaal-socialist Gregor Strasser. Een buitenlandsche mogendheid zou haar steun hebben toegezegd aan deze regeering. welke de monarchie zou hebben willen herstellen. Dit plan zou Dinsdag met behulp van het leger en generaal von Fritsch ten uitvoer worden gelegd. De arrestatie van Eugar Jung, de secretaris van Von Papen zou de laatste gegevens betreffende deze samenzwering aan het licht hebben gebracht, waarna Hitler zou hebben besloten op te treden. . .. , Dit zou dan ook