Uw mensch dubbel en dwars Vervult ¥ _ ver'an9t een prachtige, solide schoen, modern en schit- Molières van zeer mooi Molières in prachtige, Mffjfa WAALWIJK modelletjes en «B ' soepel en sterk. gante snit. Bijzon- JT I\/T A DT<"T I4PPD! PM vele leersoorten - ' |„ beige. Een heer- der fraai voorblad. bARULfc-Ab 1 KAA 1 b. MAKK 1 MÜÜKLÜiN lnprimalakv.a.9sct. lijke dracht. . Zeersolide.lnfijnbeige., GROOTE STAAT 24, MAAST R I C H T --- 75 Jaar St Vincentius werk te Heerlen „Wilt gij werkelijk goed doen aan de armen en aan U zelvcn, maakt dan t."w liefdewerken niet zoo zeer tot een daad van liefdadigheid, als wel tot een werk van zedelijke verbetering en kerstening Uwer armen en heiligt U-zelven door in den persoon van den arme den lijdenden Christus te zien." Bovenstaande woorden werden in Mei 1833 tydens de oprichtingsvergaelering van de Vereeniging van liefdadigheid te Parijs, later de vereeniging van den H. Vincentius genaamd, gesproken door Prof. Bailly. Deze professor was oprichter en president van een studentenvereniging, welke zich ten doel stelde medestudenten van buiten Parijs afkomstig, die in het groote stadsleven hun geloof en deugd hadden verloren, door overreding tot inkeer te brengen. Veel succes had cic vereeniging niet, wel ging zi.j snel in ledental vooruit: in korten tijd was dat van 15 tot 60 gestegen; doch na een jaar van hard werken beklaagde zich een der vurigste leden, de jeugdige steidcnt Ozanam, over het feit, dat ondanks opofferingen en moeizame pogingen nog geen enkele ziel voor Jezus Christus was gewonnen. Ozanam zag in, dat bet niet bij woorden kon blijven: er moesten daden gesteld worden. Hij verwachtte, dat Goels zegen niet zou uitblijven, indien naast het apostolaat onder ele studenten werken van liefdatligheid zouden worden verricht, opdat het gebed van de arme Gods zegen over het apostolisch werk zouden afsmecken. Geholpen door zijn medestudent Le Taillandrier wist Ozanam behalve den reeels genoemden heer Bailly nog een vijftal studenten voor zijn plannen te winnen en zoo kon de oprichtingsvergadering worden gehouden, waarvan hierboven sprake is. De jonge vereeniging begon met zeer bescheiden middelen. Van de Eerw. Zuster Rosalia, een zuster van Liefde van den H. Vincentius, ontving zij behalve nuttige wenken omtrent het huisbezoek en een lijst van te bezoeken arme gezinnen ook vleesch- en broodbons om in de eerste behoeften te voorzien. De pastoor der parochie, waarin de vereeniging was gevestigd, wees haar eveneens gezinnen aan. welke voor steun in aanmerking kwamen. Voorts verkreeg zij machtiging van de rechtbank om zich het lot aan te trekken van jeugdige misdadigers, die in een verbeterhuis in haar wijk waren opgesotcn. Het ledental breidde zich gestadig uit, dc vereeniging steeg allengs in de algemeene achting en werd zelfs in 1834 aangezocht om het huisbezoek der bedeelden van het openbare Bureau van Weldadigheid op zich te nemen en de verdeeling te verzorgen van de voor zieken en armen bijeenverzamelde gaven. De Aartsbisschop van Parijs droeg baar op inlichtingen in te winnen nopens de talrijke aanvragen om steun, die Z.Exc. werden gedaan en kon zich geheel op haar verlaten. Toen men kort na dc oprichting de behoefte gevoelde de vereeniging aan een Heilige toe te wijden, werd op aanwijzing van den heer Bailly de H. Vincentius van Paulo als patroon verkozen. Dit besluit werd 4 Februari 1834 genomen en van dien dag draagt de vereeniging den naam „St. Vincentiusvereeniging". In den loop van 1831 had het aantal leden dc honderd reeds overschreden. De vergaderzaal was te klein om dit groote aantal te bevatten; de zittingen duurden te lang, niet iedereen kon gelegenheid worden gegeven behoorlijk verslag over zijn bezoeken af te leggen of een voorstel tot steunverleening naar wensch te bepleiten. Verschillende leden, waaronder e>ok de president, verzetten zich tegen het voorstel de: vereeniging te splitsen, uit vrees, dat de aangename geest van saamhoorigheid en broederlijke liefde, welke steeds onder allen had geheerscht en de vergaderingen zoo aantrekkelijk had gemaakt, bij splitsing verloren zou gaan. Ozanam wist echter, geholpen door eenige medeleden, na wekenlange discussies dc tegenstanders van splitsing van het nut te overtuigen en zoo viel op 24 Februari 1835 het besluit, dat ac vereeniging in twee conferenties elk met een afzonderlijk arbeidsveld, zou worden veraeeld. Spoedig werd een derde en ook een vierde conferentie opgericht en weldra telde Parijs 14 conferenties met ongeveer 1000 leden. Deze conferenties waren in één band vereenigd. de Bestuurdersraad, sedert 1840 dc Algemeene Raad genoemd. Zij hadden alle hetzelfde reglement en hun eigen bestuur. Niet alleen tot Parijs bepaalde zich het werk van de St. Vincentiusvereeniging. Toen eenmaal tot splitsing besloten was, werden ook daarbuiten, dank zij den ijver van Ozanam en zijn vrienden, zoowel in de groote steden als op het platteland Conferenties opgericht. Thans worden in de meeste landen der wereld St. Vincentius Conferenties aangetroffen, met een centraal punt id eigen land, de z.g. Hoefdraad. Door RH.,;;; bereikte de St. Vincentiusvereeniging ons land en vond daar een vruchtbaar arbeidsveld; 10 Februari 1846 werd te 's-Gravcn- I. de ecrsle Conferentie gesticht en weldra volgde in chillende Nederlandsche plaatsen de opric van een St. Vincentiusvereeniging. Heerlen, eertijds een zeer bescheiden, landelijk plaatsje, bleef in deze niet adhter: den 27slen Januari 1861 werd hier een St. Vincentiusvereenigimg opgericht, die 17 Juni van dat jaar bij de Vereeniging in Nederland werd ingelijfd en van dien datum derhalve ressorteerde onder den Hoofdraad te 's-Gravenhage en den Algemeenen Raad te Parijs. De Vereeniging werd toegewijd aan den patroon van dc Kerk, den H. Pancratius. Voor ons ligt een oud „kasboek van de vereeniging van den 11. Vincentius van Paulo te Heerlen" loopende van 16 Januari 1861 tot ultimo December 1884. Zeer te betreuren is het, dat dit het éènige geschrift is, dat ons een eenigszins betrouwbaar beeld kan geven, omtrent het werken en streven onzer vereeniging gedurende de eerste jaren van haar bestaan. Ondanks veelvuldige nasporingen mocht het niet gelukken andere bescheiden uit dien tijd te vinnen; gegevens over het tijdvak 1885 tot 1913 konden eveneens niet worden opgespoord. Eerst na 1913 werd er blijkbaar meer orde gesteld op het behoud der notulen en jaarverslagen, deze zijn sedert laatstgenoemd jaar vrijwel compleet bewaard gebleven. Dank zij de nauwkeurige verantwoording deiontvangsten en uitgaven in bovenbedoeld kasboek opgeteekend, is het mogelijk eenige bijzonderheden uit de eerste 24 jaren van het bestaan der vereeniging te vermelden. Als eerste post treffen wij daarin aan de opbrengst van ele op 27 Januari 1861 gehouden collecte in de eerste vergadering". Dat zal de oprichtingsvergadering zijn geweest, omdat de tweede ontvangstpost het resultaat vermeldt van de op 2 Februari d.a.v. gehouden „collecte in de gewone conferentie". Den volgenden dag werd blijkens ele verantwoording op een concert van de harmonie een bedrag bijeengeibracnt. Voorts een gift van een onbekende en nog een conferentie-collecte en zoo beschikte de penningmeester op 7 Februari 1861 over een bedrag van f 35.20*. Blijkbaar was nu de tijd gekomen mei het werk onder de armen te beginnen. Er werd een „katoenen beddeken" aan een arm gezin verstrekt, bons voor brood, stroozakken, schoenen, klompen, aardappelen, kolen enz. werden uitgereikt, de maandelijksche huishuur voor een weduwe betaald en het duurde niet lang of er was geen cent meer in de kas. Erger nog, er bleek zelfs belangrijk meer uitgegeven dan de inkomsten bedroegen. Het eerste nadeelige saldo. Pastoor Rouilloii z.g. destijds pastoor van Heerlen, wist evenwel raad; een gift uit eigen zak en twee dagen collecte in de kerk en de kas was weer op streek; de schuld kon worden voldaan, zelfs bleef er nog genoeg over om de ondersteuning, waarnoodig, voort te zetten. Nadeelige saldi! Gedurende de 75 jaren van het bestaan der Vereeniging kwamen elie herhaaldelijk voor. In de nog bestaande kasboeken treffen we telken jare meerdere bladzijden aan, welke aanwijzen, dat de uitgaven de ontvangsten overschreden. Alleen ter liefde van Christus alles geven wat zij bezitten, was en is nog de leus van de St. Vincentiusvereenigingen. Zoon nadeelig saldo baarde uiteraard veel zorgen. Maar elan kwamen er anonieme giften binnen; bekende weldoeners hielpen; een kerkcollecte dan wel een collecte langs de huizn ook wel een belangeloos gehouden wehladigheidsconcert, later een tooneeluitvoering vulden de kas aan en het ongemak was wederom voor eenigen lijd bezworen. God heeft geholpen in het verleden, God blijft helpen, God zal altijd helpen. Zijn belofte aan allen, die liefdadigheid in Zijnen naam verrichten, is geen ijdele klank! Behalve op stoffelijk heeft God ook op ander gebied de vereeniging op zichtbare wijze bijgestaan. Voor elc oprichters en de leden moeten elc eerste decennea wel moeilijke jaren zijn geweest; een gestadig zoeken en tasten om het werk naar behooren te blijven verrichten. Weliswaar hadden zy het reglement en ontvingen zij van elen Hoofdraad de instructiebrieven, welke thans nog in het Handboek der Vereeniging zijn te vinden; de practijk ontbrak echter. Vooral in die eerste jaren waren er voor hen veel moeilijkheden te overwinnen, als zij uittrokken om naast eigen zorgen de lasten van anderen te willen dragen; den arme te helpen en hem op te beuren, als hij was ter neder gedrukt; hem te troosten, wanneer hij in droefheid verkeerde; zonnenschijn te brengen in de harten, waarin duisternis heerschte; den veiligen weg terug te wijzen aan hen, die van dien weg waren afgedwaald. De weg van een Vincentiaan bij de uitoefening van zijn taak was niet steeds met rozen bezaaid: teleurstellingen waren vaak zijn eleel. Maar desondanks hielden zij met Gods hulp stand, breidden zij gestadig hun arbeidsveld uit en effenden den weg voor hen, die na hen kwamen. Het is niet met zekerheid uit te maken, wie de oprichters van de St. Vincentiusvereeniging te Heerlen zijn geweest; het kasboek vertelt niets daaromtrent. 1) Eerst op 23 Juli 1865 derhalve 4} jaar na de oprichting, treffen wc daarin een ondertcekendc kascontrole aan. Deze recapitulatie draagt de handtcekening van de heeren: J. A. LEMMENS, President. K. L. GEMMEKE, Magazijnmeester. M. ,T. Pluymakers. N. VIJGEN. .1. A. CHORUS. J. W. LANGOOR. Waarschijnlijk zal toen ook lid geweest zijn de heer Mathias Wetzels, voor wiens zielerust blijkens een geboekte uitgave op 6 Juli 1867 een „solemneele Mis" wrerd opgedragen. Zeer vermoedelijk zullen alle boven vermelden tot de oprichters der vereeniging hebben behoord. In 1869 werden diverse uitgaven geboekt met vérmelding van de namen der leden, die voor de overbrenging van dc betrekkelijke ondersteuning zorg droegen. Daaruit blijkt, dat toen ook als lid waren ingeschreven dc heeren Wetzels, Erkens, Willems en Schwartz, allen zonder vermelding van voornamen. Een zeer volledige ledenlijst treffen wij aan bij de verantwoording van den lotenverkoop, waarmede dc leden zich in 1876 hebben belast. Daar vinden we n.l. de volgende namen vermeld: J. A. Chorus, president, A. J. Wetzels, caissier, H. Hamers, secretaris, X. Sch roeder, L. H. Pluymakers, Eyck, Knops, Burgemeester Savelberg, W. Schwartz. Dom. Boosl, Haembeukcrs, Dr. Piters, M. Savelsberg van Weiten, Frans Pluymaders, Mcrtens, Wetzels en Leon Pluymakers. De leüjk oprichter, in elk geval een der \,'... -is en dc eerste president der vereeniging, dhr. ,|, A. Lcmmens, heeft twaalf jaar het voorzitterschap van de vereeniging waargenomen. In 1873 werd hij opgevolgd door den heer J. A. Chorus. Gedurende diens presidentschap breide de vereeniging zich gestadig uit. Met welke toewijding hij zijn functie waarnam blijkt wel uit het feit, dat hij 35 jaar dc vereeniging bestuurde. In 1908 overleed hij. Dhr. B. Fischer volgde hem op, deze was president van 1908 tot 1917. Dhr. Fisöher was een talentvol redenaar en dichter, De notulen en jaarverslagen uit dien lijd bevatten verschillende bij diverset gelegenheden door hem gehouden redevoeringen en gedeclameerde eigen gedichten, waaruit nog blijkt, dat hij als goed christen, naast zijn groote liefde voor de arme, zyn woonplaats Heerlen hartelijk beminde en als goed vaderlander een trouw aanhanger was van ons Vorstenhuis. „Li eb Heerlen", heet hel, (in het begin dezer eeuw werd hier nog algemeen Duitsch gesproken) — „Lieb Heerlen, du kannst ruhig sein So lange noch das Kreuz auf deinem Kirchturm steht, So lange noch vom Rathaus Oraniens Fahne weht, So lange noch deine Hand für Arme offen geht." en bij een andere gelegenheid: „Sic sollen auch nich haben Corriovallum's stadt, Die stets noch milde Gaben Für Arme tibrig hat." Na het overlijden van den heer Fischer werd tot president gekozen de heer Jos. Jongen, te voren langen tijd als magazijnmeester der vereeniging werkzaam. Onder diens bestuur werd in 1919 de Conferentie te Heerlerbaan opgericht en het Liefdewerk der Kinderbescherming gesticht. In verband met zijn gevorderen leeftijd droeg dc heer Jongen in 1920 het presidentschap over aan den heer C. Mücher, die tot 1925 de conferentie leidde. In dat jaar werd n.l. de Bijzondere Raad te Heerlen opgericht, waarvan de heer Mücher tot president werd gekozen, zoodat hij als president van de Conferentie aftrad. Na hem Ikwamen de president L. Geuskens, van 1925 tot 1931, die wegens zijn verdienste tot eere-lid der Conferentie werd benoemd, Dr. A. Grond van 1931 tot 1932 en Ir. R. Franken van 1932 tot begin 1936. Tijdens het bestuur van boyengenoemden werd naast bet gewone licfelewerk onder de armen en minder-bedeelden de stoot gegeven tot de oprichting, dan wel de stichting bevorderd van diverse liefdewerken, waarvan er thans nog vele bestaan. Zoo speelde de Conferentie St. Pancratius o.a. een rol bij de oprichting van de vereeniginge voor Kinderbescherming, ielem Kindervoeding, het Liefdewerk „Oud Papier", het \Ybonwragenliefdewerk, het liefdewerk Armen", de Eerewacht bij het H. Sacrament en de Nachtelijke Aanbidding, het St. Antonius Liefdewerk, het Liefdewerk St. Franciscus Regis, de Vereeniging voor Ouden van Dagen en werden St. Vincentiusconferenties opgericht te Heerlerheide, Heerlerbaan, Molenberg, Heksenherg en Schandelen. Al deze vereenigingen en conferenties werken zelfstandig onder eigen bestuur. Voor zoover zij uit de oorspronkelijke St. Vincentiusvereeniging zijn voortgesproten en een St. Vincentdusliefdewerk beoefenen, staan zij thans op zichzelf en maken zij een onderdeel uit van den Bijzonderen Raad te Heerlen. D. (Wordt vervolgd.) 1) Blijkens van den Hoofdraad ontvangen bericht werd het verzoek om inlijving geteekend door president J. A. Lemmens en pastoor Rouillon- PASTOOR ROUILLON NOTARIS LEMMENS, dc eerste president. --- Van week tot week in den groentenen fruittuin Eetbare pompoenen. De eetbare pompoenen, ook wel pronkappels genaamd, kunnen ongeveer half Mei gezaaid worden op een beschutte plaats in den tuin. Ze houden van een vetten en vochthoudenden grond. Dc mooiste soort is de Vegetable Marrow; ze gelijken wel wat op een elikke komkommer. De soort Centenaar is ook eetbaar, maar wordt meer als curiositeit geteeld. Om ware reuzen te krijgen ( voor tentoonstellinge), laten we slechts één vrucht aan een plant en zorgen dat er geen gebrek komt aan vocht en voeding. Met gieten en gieren is dit verhelpen en dan kan zoon pompoen 100 pond en meer zwaar worden. --- Aardappelland eggen. Op het aardappelland moet het onkruid zoo spoedig mogelijk bestreden worden. Wanneer de spruiten aan het doorkomen zijn, is het tijd om te eggen voor onkruidbestryding en tevens om den grond eens los te maken. De spruiten hebben geen hinder van 't eggen, maar het jonge onkruid wel, vooral als we dit bij droog weer en zonneschijn doen. --- Knol- en bleekselderij. Half Mei kunnen we selderij buiten uitplanten. Natuurlijk eerst afharden. Heeft men zelf geen planten gekweekt, dan betrekt men ze van een vertrouwde kweeker. De planten komen op 30 c.M. in de rij en de rijen op 40 cM. Bij regenachtig weer gieren in geultjes tusschen de rijen of overbemesting met kalkammonsalpeter. In den zomer nooit afbladeren. Geschikt zijn de Prager Reuzen en Erfurter van knolselderij. Van bleekselderij is de White Plume 't meeste aan te bevelen. Bleekselderij plant men in geultjes, welke 50 a 60 cM. van elkaar komen en 15 cM. diep zyn; in de geulijes komen de planten op 35 cM. afstand. Door grondbewerking komen geultjes vol gedurende den zomer; in Sept. aanaarden. --- Postelein. Buiten lukt de cultuur hiervan alleen in de zo* mermaanden. Na half Mei kunnen we zaaie» Vooraf den grond flink vochtig maken, zoodat n» 't zaaien niet gegoten behoefd te worden. Daarna wordt 't zaaibed flink los gemaakt en zoo fijn móf gelyk gehakt. Voor één vierkante meter nemen v«'< een half looel zaad en vermengen dit met wat fiff zand, om zoo gelijkmatig mogelijk 't zaad te kunnen verdeden. Daarna even heel licht harken, zoodat het zand met zaad een weinig met defl grond vermengd wordt. Na 't harken licht aai»? plakken en even oversproeien, doch zonder plas» sen te maken, waardoor het zaad verplaatst zoo worden. Daarna afdekken met oude zakken oJ d.g. tot het zaad ontkiemt. Na eenige dagen komt het zaad al op. We controleeren of er een roode gloed op den grond komt en nemen dan het soherm-materiaal direct weg. --- Stam- of struikboonen. In particuliere tuintjes komen de zaden op 3) a 40 öM. in de rij en de ryen op 40 cM. afstand, Telkens leggen we drie boonen by elkaar. OJ groote perceelen van handelskweekers is ee4 rijenafstand van 60 cM. te prefereeren en in or opvolging zaaien we geregeld om de 3 weken sla en worteltjes en kunnen 't ook nog eens probeeren met spinazie, hoewel we groote kans op doorschieten hebben. Van sla nemen vv* nu de zomersoortcn: Zwart Duitsch of Trolskopi van worteltjes de Amsterdamsehe bak. --- Koolrabi of glaskoolraap. Vanaf Maart kan men deze tot einde Mei ge-j regeld zaaien voor opvolging; we krijgen dan hiervan in den nazomer en herfst den ooust- Liefst zaait men op vochthoudenden grond, op' dat de planten in den zomer geen gebrek aan water krijgen, want bij stilstand in den groei door droogte, enz., worden ze gauw vezelig en onsmakelijk. Daarom zaait men by voorkeur op rii«n en dunt ze later uit; de overblijvende planten kunnen dan ongestoord doorgroeien en geven malsche koolrabi. Om een vveligen groei te bc vorderen, geeft men nog een overbemesting mft kaïlkammonsalpeter. Goede variëteiten: Fijne witte en Blauwe Weener. --- Boerenkool en spruitkool. Om als opvolger te dienen voor andere, vroeg»l gewassen, zaait men in Mei de boerenkool eW spruitkool. Ze kunnen in Juni of Juli uitgeplant worden na erwten, aardappels, enz. Soms ook a'> als 't gewas nog te velde staat. Van spruitkool neemt men liefst de variétc'f: Nunhem's Spiraal, en van boerenkool de middel' hooge, fijn gekrulde. --- Schurftbestrijding bij appels en peren. Zoo spoedig mogelijk na den bloei, uiterlijk binnen 10 dagen na het afvallen der bloemkroonbladeren spuit men met % °/o Californische pap met V 2 % Calmosur, vermengd met 2% ons loodarsenaat per 100 L. vloeistof. Dit laatste middel is bestemd om rupsenvreterij tegen te gaan. Men zei er voorzichtig mee, want het is een maaggiW Om een goed resultaat te verkrijgen en om bladverbranding tegen te gaan, wordt nog een z.g< „uitvloeier" toegevoegd. Deze bespuiting is tevens werkzaam tegen de wormstekigheid, en moet na ongeveer drie weken nog eens herhaald worden. Zou men eventueel niet over Calmosul beschikken, dan kan men ook spuiten met % a 1 °/o Californische pap en 2% ons loodarsenaat per 100 L. vloeistof, vermengd met een „uitvloeier". --- RECHTSZAKEN DE OVERVAL MET BEROOVING TE WESTZAAN. De daders tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld. Veertien dagen geleden hebben voor de Haar- Icmsche rechtbank terecht gestaan de 22-jarige los werkman P. IL, en de 28-jarige loodgieter H. D. 8., beiden uit Amsterdam, die op Zondagmorgen 15 Maart een huishoudster te Westzaan hebben overvallen. Zij veronderstelden, dat de bewoner, de 88-jarige emeritus predikant ds. van Dokkum en diens huishoudster naar ele kerk waren. De laatste was echter thuis gebleven. Domannen vroegen den predikant te spreken, doch daar deze niet thuis was, werden beiden uitgenoodigd te wachten. Om hun plan tot diefstal uit te 'voeren hebben zij de huishoudster vastgegrepen en toen zij bleef schreeuwen, is zij op he bed van den predikant gebonden. Inmiddels werd de woning doorzocht, waarbij slechts een horloge en een portemonnaie, inhoudende acht gu'' den, gevonden. Op het geschreeuw van dc vrouw zyn voorbijgangers te hulp gesneld, waarna de, mannen op de vlucht zijn geslagen. De politie, heeft hen echter dadelijk achtervolgd en aangehouden. De officier van Justitie had een gevangenisstraf van vier jaar met aftrek van preventieve hechtenis tegen elk der mannen geeischt. De Rechtbank veroordeelde hen Donderdagochtend tot drie jaar gevengenisstraf, zonder aftrek van preventieve hechtenis.. ---