WERELDKRONIEK In Egypte duurt de gespannen verhouding tusschen koning en parlement nog steeds voort. -Veranderingen in de grondwet en de kieswet, welke de Egyptische regeering thans buiten het parlement om heeft ingevoerd,, komen °P de volgende bepalingen neer: De Kamer wordt volgens een indirect stelsel in twee trappen gekozen en zal uit ten hoogste 150 leden bestaan. De Senaat bestaat voor driegde gedeelte uit benoemde, voor tweevijfde gedeelte uit gekozen leden. De zitting van het Parlement zal van zes tot vijf maanden bekort worden. De parlementaire onschendbaarheid *al niet gelden voor belastering (van de regeering?) of majesteitsschennis. Rij de nieuwe grondwet wordt verder bepaald dat de Koning de godsdienstige leiders der Muzelmannen zal benoemen. Noch de Kamer noch de Senaat zullen recht van initiatief hebben teil aanzien van financieele wetten. „De misdaad van een koning" noemt de Daily Herald koning Foead's besluit om de constitutie bij Koninklijk besluit te wijzigen. Volgens den liberalen lelider, den ex-dictator Mahmoed- Pasja,, vernietigt dit Koninklijk besluit de souvereiniteit des volks en maakt het tevens het Parlementaire leven tot een nuttelooze klucht. Blijkbaar is het de slechts zeer dun omsluierde bedoeling van den Koning om feitelijk de functie van een aïfjßluut monarch te bereiken. De Daily Herald waarschuwt Foead ernstig en herbaalt nogmaals uitdrukkelijk dat hij geen hulp van Groot-Britannië te wachten heeft om hem tegen de gerechtvaardige grieven van het te beschermen. Dat ook Mahmoed, die zeker geen vriend van de Wafdpartij is, zich tegen dezen maatregel van Foead en Sidky keert, bewijst, volgens de Manchester Guardian, dat de laatste een aanval °P de grondwet zelf bedoelt. In een gesprek met den correspondent van de Daily Telegraph te Kairo zegt Mahmoed dat er van persoonlijken naijver geen sprake is, dat hij zelf liever begraven was dan zich in de Positie te bevinden waarin Sidky op het oogenhlik verkeert en daar Sidky zelf tot de liberale Partij behoorde, beschouwt Mahmoed zijn politieke betrekkingen met dezen premier als afgebroken. Op alle strategische punten van Kairo zyn Politie en soldaten geposteerd om onlusten te stuiten na de afkondiging van de nieuwe grondwet en kieswet. Totdusver is echter alles rustig gebleven. Of 1 echter rustig zal blijven !? --- POLEN CANADEESCHE JOURNALIST GEARRESTEERD. Met 4 vooraanstaande Oekrainers. Uit Lemberg wordt gemeld, dat de correspondent van de „Canadian Times" in Polen, Wil Ham Day, toen hy in het Oost-Galicische dorp Horodyslowice een onderzoek naar den algemeenen toestand der bevolking instelde en informaties trachtte in te winnen, met een hem begeleidend arts, een advocaat en twee studenten, allen Oekrainiers, werd gearresteerd. „Expresse Poranny" weet dienaangaande mee te deden, dat Dey in was aangekomen, nadat door een escadron uhlanen 6en „pacificatie-actie" was uitgevoerd. De politie was een boerenhut binnengedrongen, waar Dey juist met zyn begeleiders informaties trachtte in te winnen. Zij werden gearresteerd en naar Lemberg vervoerd. Toen Dey aldaar zich telefonisch met den Engelschen consul in verbinding wilde stellen, Werd zyn eisch door de politie afgewezen. Volgeus de „Korter Poranny" hebben deze arrestaties in Lemberg geweldig opzien gebaard daar de tegelijk met den Canadeeschen journalist gearresteerde Oekrainers tot de élite ■*an de Oostgalicische wetenschappelijke wereld behooren. --- NOORWEGEN DE VERKIEZINGEN IN NOORWEGEN. De definitieve uitslag. .Thans is de definitieve samenstelling van het aieuwe Noorsche Storthing na de verkeizingen bekend. De zetelverdeeling is als volgt: Arbeiders- Partij 47 (in 1927: 61), Conservaüeven 45 (31), Liberalen 32 (31), Boerenpartij 26 (26), Radicalen 32 (31). De communisten, die in het vorige Storthing j* zetels hadden, komen niet in het nieuwe parament terug. --- UID-AMERIKA DE REVOLUTIE IN BRAZILIE. Rebelien-communiqué's «* een pauze door de regenperiode verooraakt, zyn de gevechten in Brazilië weer herat. Beide partijen melden weder, dat zij sucpssen hebben behaald. De opstandelingen bee'iten, dat zij de steden Montebello en Mu«mbinho, die zij te voren aan de federale troee?, hadden verloren, weer heroverd hebben. Vo i?rwii' v'oUens de reegering het spoorweg•fkeer op vtie plaatsen is hervat en zien zoogee gen,eld, in de staten Sao Paolo en Bahia ln ,n opstandelingen meer zonden bevinden, Bev 1 ris oastancielmgen verder, dit "ij in 'n echt bij Psssoquatro om het bezit van den de f yeg van Rio de Janeiro naar Sao Paoio hij tTPrß,e troepen verdreven hebben, wa We gevangenen en een groote hoeveel- V;i]| oorlogsmateriaal in hun handn zijn gelief Cv' ook 2°"den zij de stad Carihanba in fS oorden van Bahia hebben veroverd. --- Langzaam stijgt het aantal dooden. Gisteravond zijn nog 2 lyken geborgen, die onder de puinhoopen boven den grond lagen. Een man werd nog levend tusschen lyken ge- V°Mennvermoedt, dat het aantal slachtoffer nog zal stijgen, daar in de 10a afdeeling van de 460 M.-verdieping waarsehijinuk nog dooden liggen, eveneens onder de puinhoopen van den ingestorten toren. --- Een zwaar getroffen dorp. Het ernstigste ïs door de jongste mynramp het mijnwerkersdorp Kellerdorf II getroffen. Bijna elk huis heeft hier een doode of een gewonde te betreuren. . Hier woont ook de mijnwerker Josef Korr, dien men met eenige anderen levend uit de myn heeft gehaald. In zyn woning is het zeer druk. Van alle zijden komen familieleden en vrienden om hem geluk te wenschen, doch de man zelf kan het niet tot een glimlach brengen. Omtrent de ramp verklaarde hy ons het vot- Sen\Vii gingen in de mijn en waren om kwart ov'êr zeven' op onze plaats aangekomen. Na ons kwamen nog vele andere mynwerkers. De laatsten deelden reeds mede, dat er iets gebeurd moest zijn, doch wij hadden toen nog mets vernomen. Toen kwam de voorman \oss en zeide „Wanneer jullie je leven hefhebt, laat dan alles staan en maakt dat je weg komt. Deze voorman is later dood uit de myn opgehaald. De geredde mijnwerker Korr verklaarde verder: , Wij gingen vervolgens in de hulpscnacnt. Hi'ér staat een materiaal-magazijn, waardoor men in de mijn „Anna I" kon komen, doch de deur, die ons redding kon brengen, was reeds versperd. Alles was vol walm en rook. toen zijn wij weer teruggeloopen. Met boevelen wy waren, weet ik niet meer. Bij de hulpschacht lag reeds een mi;r.werker op den grond, doch niemand bekommerde zich om hem. leder had slechts één gedachte, n 1. zoo vlug mogelijk weg te Komen. Toen kwamen wij in een ouden mijngang, die vijf a zes jaren geleden was uitgehouwen. Later is deze gedeeltelijk ingestort. Er was evenwel nog zooveel ruimte, dat men over de steenhoopen in den ouden gang kon kruipen. Na onze redding begaven zich onze krachten en wij geraakten bewusteloos. Ik was bewusteloos tot des avonds ongeveer negen uur. Toen ontwaakte plotseling één mijner kameraden en zeide mij: „Jupp, hoor je mij?" Ik zou graag met hem zijn meegegaan, doch ik kon niet, daar ik nog te zwak was. Toeii ging ook de lamp uit. Ik heb den geheelen nacht by mijn volle bewustzijn in het donker gelegen. Vele uren later kwam er tenslotte hulp opdagen. Eindelijk kwam ik na 31 uren in het daglicht terug." --- Het reddingswerk vordert langzaam. ALSDORF, 23 October. Hedenmorgen vroeg is men weer met alle ten dienste staande middelen aan het reddingswerk getogen; in totad zijn thans ruim 20l dooden geborgen. Twee lijken werden hedenmorgen onder de overblijfselen van den ingestorten schachttoren gevonden. Men gelooft niet, dat er nog meer dooden in de mijn zijn. Daarentegen acht men het nog steeds zeer waarschijnlijk, dat zich onder de resten van de neergestorte liftkooi en de ingestorte liftschacht nog lijken bevinden. Op deze plaats heeft men dan ook nieuwe manschappen aan het werk gezet om het puin op te ruimen. Het werk vordert_ slechts langzaam, aangezien men het puin bij kleine hoeveelheden moet weg ruimen om de lijken er tusschen uit te kunnen halen. Het ijzerwerk van den lifttoren moet stuk voor stuk gedemonteerd worden. De opwinding onder de bevolking van Alsdorf duurt nog altijd voort en wordt vergroot, doordat het nog steeds niet mogelijk is een definitieve doodenlijst uit te geven en zelfs het getal der vermiste» nog niet bekend is. Deze verlammende onzekerheid werkt natuurlijk verpletterend op de zoo zwaar getroffen bevolking. De wildste geruchten doen dan ook in Alsdorf de ronde. Nog steeds komen telegrammen van deelneming te Alsdorf binnen uit de geheele wereld. Velerlei organisaties hebben steunacties voor de nabestaanden georganiseerd. De gemeenteraad van Alsdorf heeft een zitting gehouden, waarin besproken werden de te nemen steunmaatregelen en de voorbereiding van de rouwplechtigheid. Deze zitting werd.bijgewoond door den vice-president van den Rijksdag, Esser, en den Rijksdagafgevaardigde Joos. In een korte rede verklaarde Esser, dat men naar Alsdorf was gekomen om te bewijzen, dat het geheele Duitsche volk met de getroffen bevolking der gemeente Alsdorf meeleeft. Bovendien deed hy namens de Rijksregeering eenige toezeggingen betreffende te verleenen steun. Een speciale commissie zal voor de steunverlening worden ingesteld. --- OVER DE OORZAAK TAST MEN NOG IN HET DUISTER. Het Rijksdaglid Sollmann heeft het onderzoek naar de oorzaak van de mijnramp te Als dorf bijgewoond, aan de beraadslagingen van de Unfallaüsshuss deelgenomen en gedurende vier uur in de mijn Anna II vertoefd. Tevens was hy by' het verhoor der getuigen aanwezig en heeft hy met alle betrokken autoriteiten over de mogelijke oorzaken van het ongeluk ruggespraak gehouden. Sollmann doet van zyn ervaringen en waarnemingen mededeeling in een rapport, dat in de Rhednische Zeitimg is opgenomen. Dit rapport wijkt in sommige opzichten van de officieele leningen af. Sollmann merkt o.a. op, dat men het oorspronkelijke vermoeden dat er een dynamietontploffing is ontstaan, heeft moeten laten varen. Het is bekend geworden dat het laatst op 16 October 5000 k.g. ontplofbare stoffen, waaronder 2000 k.g. dynamiet no. 1 is aangevoerd en volgens ovcrecnsiennnende verklaringen van getuigen nog den zelfden dag naar de onderaardsche opslagplaatsen is gebracht. Nabij de schacht stond echter boven den grond een vat met 150 liter benzine voor het vullen van de benzinelampen. Het grootste deel van de mijnlampen is echter electrisch. Een groote benzoltank in de nabijheid, die nog kort geleden is gebruikt, moet ledig zyn geweest. De 150 liter benzine brengt men in ieder geval met de ontjïloffing in verbinding, doch vooral de arbeiders betwijfelen of de benzine de voornaamste haard van de ontploffing is geweest. In tegenstelling met vele deskundigen denken de arbeiders toch aan een my'ngasontplo?Sing. De geweldige luchtdruk van beneden heeft boven den grond het vat benzine verbrijzeld en de wegstroomende benzine is door de een of andere oorzaak ontploft en beeft bet gebouw vernield. T ; schacht is door dtn stoot van beneden luchtledig geworden en daardoor zyn door de ontploffing van de benzine de vlammen naar omlaag geslagen. Waardoor het myngas tot ontploffing zou zijn gebracht, blijft ook bij deze lezing onopgehelderd. In verband met de zienswijze dal de ontploffing buiten de mijn is ontstaan, meldt de verslaggever van de Koln. Ztg., in Alsdorf te heb ben gehoord, dat Maandag twee wagen-ladingen dynamiet naar de mijn waren gereden en in stryd met de voorschriften buiten zijn blijven staan. Deze ladingen zouden dan zijn ontploft. --- INLICHTINGEN VAN DEN BEDRIJFSRAAD DER ANNA II. De N. R. Ct. redacteur Onder de Menschen telefoneerde Donderdagmiddag uit Alsdorf: Vanmorgen om half acht werden wij in Kerkrade verontrust door den omroep van» het radiostation Langenberg, dat nu ook een reddingscolonne bij het bergingswerk in de mijn Wilhelm was beklemd geraakt door een nieuwe instorting. Enkele menschen, die hier familieleden hebben onder de mannen der brigade, gingen aanstonds op het lange pad over de grens om ter plaatse te informeeren. Toen ik kort daarna op het bureau der bedrijfsraad der mijn Anna I kwam, trof ik daar drie opzichters, dien leden van den raad, die mij gelukkig met alle stelligheid het noodottig bericht konden tegenspreken. Integendeel, alle mijngangen waren vannacht vrijgekomen en toegankelijk gemaakt. Daarom werd er nu een paar uur rust genomen. In het geheel zijn er tot hedenmorgen 251 lijken geborgen, maar nog steeds weet men niet zeker of en hoeveel er nog beneden liggen, i „Mijn eigen zwager wordt nog vermist" — zeide een van de opzichters. „Is hij onder de dooden?" Van hen zijn er rog pas 160 geïdentificeerd. Hij kan dus bovengebracht zijn zonder dat zij het weten. Ze zijn soms zoo onherkenbaar verbrand dat je er je eigen broer niet in zou vinden. Enkelen moeten ongewasschen in de kist gelegd worden, omdat door asschen de verkoolde huid mee zou gaan. Eén is er zonder hoofd of ledematen. Van anderen is de schedel ingedrukt, zijn de wangen, de neus, de wenkbrauwen weg. En zooals u weet is het juiste aantal van wie beneden waren tijdens de explosie nog altijd niet bekend omdat de controleboeken onder het puin vernield zijn. Ook bovengronds onder de puinhoopen wordt nog een tiental menschen vermist en hier zullen dertig man omgekomen zijn. Het opruimingswerk zal daar dus nog wel een week duren. Juist een uur geleden was er weer een lijk onderuit gehaald. De-ïe leden van den bedrijfsraad dedden mij nog de volgende bijzonderheden mee, volkomen op de hoogte als ze zijn door hun deel aan alle gesprekken van den raad en doordat zij zelf telkens weer in de mijn afdalen tot leiding van het reddingswerk. Zij wareii daar trouwens reeds een uur na de explosie overal reeds rond geweest en wel zonder masker omdat toen de lucht er al weer vrij zuiver bleek te zijn. „Het groote raadsel dat ons nog bezig houdt — zeiden zy — en geheel nieuw in de geschiedenis van den mijnbouw is de oorzaak van de gelijktijdige vernieling onder in en boven de mijn. Maar de zoo bij uitstek deskundigen doen eerlijk alles om dit uit te vinden. Wij kunnen in hun ernst vertrouwen;, ook omdat wij telkens hun beraadslagingen bijwonen. Bij het reddingswerk worden ook al lang geen zuurstofmiddel en meer gebruikt, zooals sommige bladen melden, 't Is dus ook onjuist dat de drie mannen die gisteren nog levend zijn aangetroffen, hieraan hun behoud zouden danken. De reddingscolonnes hadden gezegd: die en die verdieping is nu leeg. Maar de kameraden die daar zelf werken, zeiden, dat die en die er nog in moesten zyn. De makkers hebben toen zelf de hun zoo vertrouwde gan-1 gen afgezocht en waarlijk vonden zy nog zes dooden en drie levenden. Overal was toen de lucht zuiver. De mijn Wilhelmina, officieel genaamd Anna 11, is in 1904 in bedrijf genomen en sedert is dit werk gestadig gemoderniseerd. Vier jaar geleden nog was er een exour sic van journalisten heen genoodigd, omdat dit mynencomplex ds een der allermodernste van Europa werd beschouwd en nog steeds worden millioenen besteed om boven- en ondergronds aan te brengen wat noodig is. Een van de journalisten had in de perskamer het laatste awmwi meegebracht van het communistische mijnwerkersblad „Kohlenkumpel". Over de volle breedte staat er in dikke letters het opschrift: „300 dooden Waar zijn de moordenaars?" Er wordt voor hedenavond om hdf zes een protestmeeting in aangekondigd op de markt van Alsdorf, waar het lid van den Rijksdag Sabotka zal spreken. Ook wordt er opgewekt tot een proteststaking in alle Duitsche mijnen op den dag der begrafenis. Heel bezadigd sprake i de opzichtersleden van den bedrijfsraad over deze dingen. By de laatste verkiezing voor hun raad waren in dit district uitgebracht 2400 christelijke, 1100 sociaal-democratische en 1300 communistische stemmen. Onze zegslieden meenden dat er om het reddingswerk en om het ernstige onderzoek nu aUereerst r..st behoorde te zijn, geen ophitsing, waardoor de menschen nog nerveuzer worden. Want na een dergelijke ramp is het vinden deioorzaken dlereerst noodzakelijk om met alle middelen een herhaling voor de toekomst te voorkomen. Zij voor zich hielden h*t voor een Lolenstof-ontploffing, maar zij wachten vol vertrouwen de uitspraak van al die deskundige mannen af. En een bewijs dat de „Wetterführung"" in deze mijn goed is ds ergens anders, bewijst wel, dat zij er drie kwartier n de explosie binnen konden zonder apparaten omdat het er toen reeds vrij was van kolen oxyde. ook boven de breuk heen Zij hebben toen een afstand van 500 Meter afgelegd — er lag een instorting van 20 meter — maar overal was tiet „schlagwetterfrei"" — wat niet wegneemt, dat gisteren een redder die de neusklemmen niet aangedaan had, aan de oogen geopereerd is moeten worden. Kooloxyd achten deze mannen ook de oorzaak van zooveler plotselingen dood. De mogelijkheid, dat reddingscolonnes nu nog opgesloten zouden raken, is hun inziens menschelijkerwijs gesproken, onmogelijk, omdat alle veiligheid gewaarborgd wordt voor wie vooraan gaan. De benzinelampen wijzen 't reeds uit. Wel wonderbaarlijk is, dat de eindeloos lang gemetselde liftschacht door de ontploffing totaal ongerept is gelaten, zoodat de liftkooi nog aan de kabels hangt, als is de bok dan ook omgevallen. Dit alles maakt het zoo moeilijk uit te maken of de ontploffing van bovengronds naar beneden is gegaan of wel omgeeerd. De knapsten op dit gebied houden zich nu met het probleem bezig. Inmiddels heeft de directie bekend gemaakt, dat ook na deze ramp alle werkkrachten van nog ruim 2000 man, in dienst blijven. De bedrijfsraad besliste, rekenning houdend met de bezwaren van sommige arbeiders tegen den Zondag, de begrafenis te houden op Zaterdag morgen 9.30 uur in een massagraf op een hier in aanleg zynd nieuw kerkhof aan den straatweg te Geilenkirchen. De ministers van arbeid en handel hebben reeds hun overkomst toegezegd. Maandag kan het werk dan overal weer worden voortgezet — en in de mijn Anna met den wederopbouw worden begonnen. Sedert kort leverde de mijn Anna aan Keulen het gas. Van arbeidersorganisaties komen reeds de eerste giften binnen voor al die nagelaten betrekkingen. „Want — zeiden deze leden van den bedryfsraad — de weduwen krijgen te veel om te sterven, maar te weinig om te leven met hunne kinderen. De overleden en gewonde arbeiders en beambten waren tegen ongelukken verzekerd hij de Reichsknapschaft Berufsgenossenschaft Dit fonds wordt uitsluitend gevormd door bijdragen van de werkgevers. De weduwen kunnen aanstonds hiernit voorschot krijgen op de uitkeering van de rijksongevallenverzekering. Gelijtydig worden de premies van de Aachener Bezirkskcapscbaft uitbetaald. De rijksongeyallenverzekering betaalt uit een rente arm weduwen van kolendelvers zonder kinderen in het district Aken: ab mk. 46.50 per maand; met één kind mk. 93; met 2 kinderen nik. 139.50; met 3 kinderen mk. 186. De uitkeering bij overlijden van de rijksverzekeringsbank bedraagt één vyftiende van het jaarlijksche inkomen, dus voor een kolendelver mk. 186. Geld om deze menschen te steunen is er, volffens deze opzichters, dus dringend noodig. De Betriebsrat der Annagrube zal gaarne bijdragen ontvangen. --- DE VREESELIJKE RAMP TE ALSDORF Reeds 251 dooden geborgen, van wie 149 geïdentificeerd Omtrent de oorzaak tast men nog in het duister DE AMBTELIJKE GEGEVENS VAN DONDERDAGAVOND LUIDEN, DAT DE OORZAAK VAN DE RAMP NOG NIET VASTGESTELD IS KUNNEN WORDEN. BENZOL OF BENZINE KAN ECHTER, VOLGENS DE DIRECTIE IN GEEN GEVAL DE OORZAAK GEWEEST ZIJN, WANT MEN HEEFT DE BENZINETANK ONBESCHADIGD TERUGGEVONDEN. ALSDORF, 23 October. Vanmorgen om half 9 waren er 251 lyken geborgen van wie 149 geïdentificeerd zyn, Hierby komen nog 9 slachtoffers, die gisteren in de ziekenhuizen zijn overleden. De begrafenis is op Zaterdag 9.30 uur vastgesteld. De lijken worden in een gemeenschappelijk graf op' het nieuwe kerkhof aan den weg naar Boscheln ter aarde besteld. De dienste» zullen na de begrafenis worden gehouden. --- Een treffende beschrijving. De „N. R. Crt." redacteur von Onder de Menschen telefoneerde Woensdag uit Alsdorf: En dat al deze arbeiders, vaders en zoons levend begraven liggen op een duizelingwekkende diepte van drie of vierhonderd meter, beneden in het zwarte duister, nadat zij dag aan dag gedwee hun duren, meedoogenloozen plicht deden, waardoor de wereld zijn kwantum aan steenkolen krijgt, voor onze verwarming, voor de beweging van de machines in nijverheid en bedrijf, voor het electrisch licht, de electrische kracht, om de treinen te laten rijden, de schepen te laten varen over de zeeën! En al die vrouwen, die hun mannen, die moeders, die hun jongens, die kinderen die hun vaders, die meisjes, die hun verloofden door een zoo wreeden verbijsterenden dood onder het werk voor altijd moesten missen. Maar hun grauw verdriet gaal alweer verloren in de massa van aanjachtende auto's vol kijklustige menschen, en schuw voor die luidrucbtige drukte waren zij weg naar hun sombere woningen, waar het martelend stil en eenzaam is achter de neergelaten gordijnen. En dan de oorzaak van die ramp, die wtf nog altijd niet kennen, in een toch waarschijnlijk goed ingericht en modern beveiligd mijngebied. Weer kwamen wy er moeilijk heengedrongen door de volte van 's avonds, waar nog overgebleven mijnwerkers en hun familieleden, uren en uren, velen des nachts ook, moe tegen elkander gesteund staan, de witte gezichten in het schijnsel van het avondlicht door die ramen van het administratiegebouw der mijn Anna I. Vele Polen en Zuidslaven zijn er onder hen. Telkens weer wordt hun samenstaan opengewigd door steeds maar nieuwe ambulancewagens en Roode Kruis Colonnes, zooals welhaast ieder dorpje in den wijden omtrek hier heeft; en hun hulp is driDgend noodig om de voorzeker honderden, die voorgingen, af te Jossen. Helden zijn zy, die telkens weer opnieuw afdalen en doordringen in de mijnschacht Wilhelm, op steeds andere verdiepingen. En als zij dan weer kruipend, vallend en telkens zelf door het losse gesteente getroffen, bij het licht van hun lampen een menschelijk wezen bespeuren aan een hand, een voet, een verschroeid gezicht, wat kost het cLm een zelf-overwinning om die lichamen losgewoeld losgesjord te krijgen. Hoewel zij gewend zijn, nergens meer een spoor van leven aan te treffen, luisteren zij toch steeds weer naar het hart en — zoowaar hebben zij in den namiddag nog drie aangetroffen en bovengebracht, die de marteling meer dan dertig uren doorstonden. Ln dan die schier bovenmensc irlyl e ;;?spannr.y, als zij hen dan dndelijk uitgegraven !ieben, om ze naar de lift te krijgen door de mijngangen ten deele op wagentjes, verder 'iragend en slef jend. Uitgeut komen de heldhaftige mannen boven tn met hun als zwart geschroeide gezichten zie je ze neerzitten in de melk-cantine met de verpleegsters, die trachten door een opwekkend woord den moed weer op te beu-on. Hier verschijnt uit de deuren, tusschen politie in, nu en dan een ambtenaar, die met luide stem namen afroept. En dan klinkt er uit het klagelyk gejoel wel eens een schrille gil, hier schreeuwt een opstandige zyn wrok wei eens uit met gebalde dreigende vuisten. En wordt dan meteen door de kameraden goedig gesust. Maar het ontroerendst zijn toch die vrouwen, met haar zwarte hoofddoeken om, tot bezwijmens bleeke gezichten, wier stamelende monden geen geluid meer geven — en die, nu zij een maal weten, stilletjes snikkend zich losmaken uit het gedrang en terugdolen r.aar den rouw van haar eenzame woningen. Maar nu verlaten wy het administrariegebouw aan den achterkant, door een geïmproviseerde cantine, waar reddingsploegen, sommige zoo uit de mijnschacht met nog brandende lampen, even wat rusten en gelaafd worden. Dan komen wij op de binnenplaats, die op een legerkamp gelijkt, met een menigte ambalance-wagens, die alle Roode Kruisvaantjes voeren en daaromheen de drommen der brancardiers e*i verplegers. Bovenop den schachttoren zien wy die zwarte rouwvlaagen breed uitwaaien. En nu gaan wij voort over het emplacement, voorbij stapels mijnhout, bergen cokes, stappen over rails en wissels, uitwijkend voor de kolentreintjes. Daar staat een gelid donkerbruine doodkis ten gereed langs den weg, allemaal met hetzelfde glimmende lofwerk, allemaal met hetzelfde opschrift, Ruhe sanft. Een eind verder in een sombere groot* werkbal liggen de arme kereld op baren; eindeloos lange tafelschragen, bedekt me* grauw papier, — de jonge en de oude makkers, dicht tegen elkander aan in hun lange witte doodshemden, waarin de borst met wat fijne plooitjes en een zijden strikje getooid is Door de besmookte bovenramen schijnt de zon in een bundel over hun ten deele vredige, als slapende gezichten, die van anderen zijn in verband gewikkeld — de handen gevouwen op de borst, de voeten bloot in eindelooze paren naast elkander. Achter hen worden palmboomen neergezel, er zijn kisten en attributen voor het inrichten van een ''ouwkapel. Familieleden, trouwe vrienden, gaan er schuw en verlegen langs om ze te herkennen. Dan wordt de naam op een papiertje op hun knieën gelegd, en een waker zegt: De meesten gestikt, sommigen met brandwonden — „ja, das ist unser Beruf jetzt" — en op het hout van het deurkozijn worden ze met krijt afgeturfd tot reeds ruim 80 in deze eene werkplaats. Maar in die sombere, schemerdonkere hal, waar de lift boven komt uit de aangrenzende mijn Anna. die met de Wilhelm verbinding heeft, — daar klinken de dompe belseinen voort, uit het zwarte gat brengen de brancardiers er telkens nog weer een paar boven. Dan buigt de pastoor over hen heen en geeft de genademiddelen mee. Een die nog leefde, sterft onder het leggen op de draagbaar. En als we dan weer buiten komen, in den schrijnenden zonneschijn zien wy hoe al maar opvolgende edities van Duitsche bladen uitgevent worden. En dat de autostoet voorttrekt, en dat de ambtenaar weer verschijnt om namen af te roepen en dat vrouwen, zoo tragisch als Vincent van Gogh ze geschilderd heeft, hun waanzin op hun krampende vingertoppen tot bloedens verbijten. Daarachter een bonte bioscooppui met kleurige plakkaten voor Pat und Patachon. En een Schupo, die er het verkeer regelt, roept aijn cellega toe: „Wie eine Grosstadt." --- De mijnplannen in den Achterhoek VERKENNINGEN EN OPMETINGEN. Men schrijft uit Groenlo aan de Z. Crf.: Aan de overzijde der spoorbaan Zutphen—Winterswijk in de buurt van den overweg ln Vragender zijn de laatste weken verkenningen en opmetingen aan den gang, blijkbaar in verband met de mijnplannen. No;? vernemen wij, dat de concessionarissen doende zijn met financieele plannen ter verkrijging van het aanzienlijke benoodigde kapitaal. ---