DE LAATSTE TOCHT TER UITVAART VAN TH. VIANEN ** Een uitvaart op een lentemorgen, kan men zich schrijnender tegenstelling denken? „Quand tout renaït a 1'espérance", wanneer alles groeit en bloeit, wanneer de leeuwerik tierelierend opwaarts wiekt en de merel zijn vriendelijkst liedje fluit, wanneer de voorjaarsbries met de pas ontloken bloesems stoeit en nieuwe Heide ontwaakt in tal van jonge menschenharten, dan schijnt de sombere rouwstoet, die ginds langzaam en statig kerkwaarts tijgt, een schrillen dissonant te werpen te midden der juichende Lénteharmonie. Toch meenen wij, dat men zich vooral in uren van droefheid moet weten te behoeden voor het gevaar om den schijn met het wezen te verwarren. Immers, wanneer wij het stoffelijk overschot van onze dierbaren vergezellen naar het Huis Gods, welke klanken vernemen wij dan uit den mond van de priesterschare, die Israël's psalmen moduleert aan den voet van het altaar? Na de treffende bede van Koning David om ontferming en barmhartigheid, hooren wij plotseling een jubellied ten hemel stijgen, om den Heer te danken en lof te zingen: „Looft den Heer in cythers en welluidende cymbalen: alwat adem heeft prijze den Heer." En onmiddellijk daarna volgt de lofzang van 7acharias: „Gezegend zij de Heer en God van Israël, omdat Hij Zijn volk heeft bezocht en uit den nood heeft verlost." Wanneer na deze „laudes" (lofprijzingen) uit het Oude het zoen- en dankoffer van het Nieuwe Verbond wordt opgedragen, dan klinkt ook daar, naast de smeekbede om de eeuwige rust en het hemelsch licht, telkens opnieuw de juichkreet van de ziel, die van hare aardsche banden bevrijd haren Schepper tegemoet treedt. „Vira mutatur, non tollitur!" Het leven wordt niet gedoofd door den dood, maar veranderd en verheerlijkt in een onverwelkbaren Lentebloei' . En zoo beschouwd, is de uitvaart van een geloovi<* Christen geen dissonant in de voorjaarsweelde, maar een weerklank van Gods goedheid die de zielen der rechtvaardigen verzadigt met'de opperste schoonheid, waarvan de heerlijkste Lente in het mooiste land der wereld slechts een flauwe voorafbeelding vormt. Maar is de dood van een rechtvaardige, gezien in het licht der eeuwigheid, een heugelijk feit dat tot blijde dankbaarheid stemt, voor hen, die achterblijven, is de scheiding een wreede beproeving, die tranen perst uit de oogen en bloed uit her hart. en waarbij alle menschehjke troost tekort 3chiet. . Toch moge de universeele deelneming bij de uitvaart uit alle deelen van on, gewest voor de nabestaanden v-e» bevijs te meer zijn. hoezeer de dierbare overledene werd hooggeacht om zijn groote gaven van hart en geest. Daarvan getuigen mede de blijken van helde en aanhankelijkheid, die heel het Bestuur en het personeel onzer Vennootschap, vanaf den Directeur en de heeren Commissarissen tot de zetters der drukkerij en de bode's van het dagblad, op de meest ondubbelzinnige wijze hebben afgelegd bij gelegenheid van dit droevig sterfgeval. Daarvan getuigen tenslotte de gevoelvolle woorden, die zijn geestelijke vriend en leidsman den overledene heeft .gewijd in het vrome aandenken, dat wij dankbaar zullen bewaren als een dierbare heugenis aan een goed Christen en een trouw strijder voor de eere Gods. En telkens als wij hem herdenken zullen wij bidden voor de rust zijner ziel, opdat de klaarheid van Gods aanschijn haar spoedig moge worden ontvouwd, en Sint Michaël haar geleide naar het heilig licht, dat eeuwig straalt over het hemelsche Jerusalem. --- † THEODOOR VIANEN ALS SOCIAAL WERKER ** Reeds werd in dit blad van verschillende zijden het journalistiek werk van den. heer Vianen belicht en geprezen. Wij zouden den overledene evenwel tekort doen, waneer wij naast den journalist niet mede den stoeren werker herdachten, die zijn gaven edelmoedig en gulhartig aanwend.de ter leniging van de cultureel* en sociale nöoden en. behoeften der mijnstreek, wier ontwikkeling hij van den beginne af heeft meegemaakt. Alle vraagstukken, die bij den snellen groei der mijn-industrie beurtelings op den voorgrond traden, hadden zijn volle aandacht. En telkens gaf hij blijk van zijn juist doorzicht in de talrijke kwesties van den dag. Over woningbouw, arbeiders-organisatie, particuliere of staatsexploitatie en vele andere onderwerpen, publiceerde hij tal van artikel«R; 4i« niet alleen getuigden van zijn helder verstand, maar meer nog van zijn warmvoelend hart en zijn diepen godsdienstzin. Toen allerwegen vreemde werkkrachten in de mijnstreek samenstroomden, ontwikkelde zich al spoedig, bij gebrek aan de noodige woonruimte het noodlottige kostgangerswezen. Met klem van argumenten bestreed de heer Vianen dit maatschappelijk en zedelijk euvel, dat de grondslagen van het katholiek leven in de mijnstreek dreigde te ondermijnen. Hij wees er bovendien met nadruk op, dat onder de vreemdelingen, die zich hier kwamen vestigen, tal van misdadige elementen schuil gingen, die den goeden naam van het katholieke Zuiden ernstig in opspraak brachten. De reeks artikelen, die de heer Vianen aan Dat ideëele doel behoeft en mag eischen den steun van allen, die in een christelijke maatschappij-orde den eenig betrouwbaren grondslag zien voor heden en toekomst. Het materiëele doel heeft recht op den steun, zeker op de waardeering ook van zoovelen, die staan buiten den kring onzer christelijke levensbeschouwing. De gemoedelijke Nicolaas Beets vertaalde een bekend klassiek vers eens volgenderwijs: „Dees vrijheid vergen wij, gelijk wij ze anderen schenken." En niet als in de oorspronkelijke beteekenis geldt het hier een „dichterlijke vrijheid", maar den hoogsten inzet van het geheele sociale leven en streven. Van hetgeen Goethe in zijn Kaust Mephistopheles laat zeggen: „Het best iS, dat u één slechts leert, En gij bij 's meesters woorden zweert," zijn wij, waar het geldt de vervulling onzer taak, een overtuigd tegenstander. Men zegt wel dat medici en journalisten een eenmaal opgezette meening nimmer prijsgeven, maar de werkelijkheid is heel wat minder verschrikkelijk. De waarheid is eenvoudig, dat de journalist, die zijn groote verantwoordelijkheid . begrijpt, ook in het druke, jachtige dagwerk, zijn sententie niet aarzelend neerschrijft, doch vooraf terdege zich rekenschap er van geeft, dat die meening, geschreven „voor de ontsterfelijkheid van één dag", gelijk Simon Gorter zoo typisch zich uitdrukte, langer leeft en langer leven moet dan éénen dag; dat die meening, eenmaal gedragen in het volle menschenleven, overdacht en met instemming begroet of bestreden wordt, naarmate zij het doel benadert of verder wijken doet. Zoo eischt' de consequentie, dat die meening niet mag gegeven worden als de eenig juiste, wel als inleiding tot persoonlijke overdenking of openbare gedachtenwisseling, maar altijd toch als leiding voor wie tot zelfstandig oordeelen over deze of gene kwestie niet in staat is. Het laatste maakt de verantwoordelijkheid dubbel groot en zwaar. En dus: „ni eet'exces d'faonneur, ni cette indignité". Geen lof vragen wü, maar ook geen onverdienden blaam zullen wij dragen, waar het geldt de verdediging der zaak, die wij dienen. Tégen wat ons persoonlijk onverschillig kan zijn, zullen wij ons soms in 't belang dier zaak moeten verweren. Nog een andere consequentie brengt dit standpunt. dit onderwerp wijdde, verwerkte hij een poosje later tot een brochure, die hij aan alle Kamerleden toezond. Mede door zijn onvermoeid streven is deze misstand geleidelijk uitgeroeid. De mijn-directies namen ingrijpende maatregelen, om het kostgangerswezen te beperken, terwijl de gezellenhuizen, die vóór en na hier en ginds verrezen, aan velen onderdak boden. Ook de organisatie der mijnwerkers had de volle aandacht van onzen overleden collega, die o.m. bij het samenstellen der statuten van den christelijken m?jnwerkersbond zijn gewaardeerde medewerking verleende. Steeds heeft hij de voorspoedige ontwikkeling der sociale organisatie met blijde instemming gevolgd en telkens heeft hij blijk gegeven van zijn innig meeleven en meevoelen met den werkman in diens strijd voor betere arbeidsvoorwaarden en grooter bestaanszekerheid. Ook de organisatie der hooger ontwikkelden had zijn belangstelling. Hij voelde dat ook bij de meer-gegoeden behoefte aan samenwerking bestond en dat vooral het streven der jongeren in goede banen geleid diende te worden. Zoo werd hij mede-oprichter der af deeling Heerlen van „Jong Limburg". Deze verecniging had zijn volle sympathie en hij de hare. Jaren lang bleef hij de standvastige medewerker der jongeren, zoowel door voordrachten op hun vergaderingen als door bijdragen in hun orgaan. En niet alleen op het gebied der cultureele ontwikkeling, ook op dat der opvoeding toonde hij zich een Katholiek van de daad. Toen Heerlen zich gestadig uitbreidde ontstond er dringende behoefte aan een hoogere ourgerschool. En nu rees aanstonds de vraag of hier een Rijks- dan wel een Katholieke H.B.S. zou worden gesticht. De heer Vianen aarzelde geen oogenblik met het antwoord: in Katholiek Heerlen behoorde ook het middelbaar onderwijs Katholiek te zijn! Aanstonds nam hij zitting in het comité, dat zich de verwezenlijking van dit ideaal ten taak had gesteld, en dat in bange zorg bespreking op bespreking hield, om de destijds, bij gebrek aan overheidssteun uiterst netelige geldkwestie tot een bevredigende oplossing te brengen. En onder den orunisbaren zegen Gods is ondanks schijnbaar onoverkomelijke bezwaren deze oplossing ten slotte gevonden. Zelden of nooit zal de heer Vianen met meer voldoening en blijdschap een bericht hebben geplaatst in zijn blad, dan op het heugelijk moment toen hij zegevierend mocht melden, dat de paters Franciscanen het besluit hadden genomen tot stichting van een Katholieke H.B.S. te Heerlen! Zoo leefde de heer Vianen voortdurend mede met de katholieke ontwikkeling der mijnstreek. Zoo lenigde hij haar nooden, zoo hielp hij in haar behoeften voorzien, niet alleen met zijn welversneden pen, maar tevens met zijn doortastende energie; zoo diende hij zijn Kerk, zijn volk en zijn God, zoo arbeidde hij zoolang hij kon; en zoo wordt in hem thans het woord der H. Schrift vervuld: „Zalig zij, die in den Heer sterven: want hun werken volgen hen!" --- 'N EERSTE ARTIKEL Er zijn sinds Maart 1927 tot een goed jaar geleden, heel wat artikelen in ons blad verschenen voorzien met drie sterretjes. Deze artikelen waren van wijlen den heer Vianen. Wij laten hieronder nog eens het eerste artikel volgen, dat eenige maanden verscheen, nadat „Het Limburgsch Dagblad" in andere handen was overgegaan. --- HOUDT KOERS. V* Er is gevraagd, toen „Het Limburgsch Dagblad" in andere, Limburgsche handen overging, of van toen af een andere koers zou worden ingeslagen. Waarom een andere koers, zouden we bij wedervraag willen antwoorden? Waarom? Is er reden voor? Het „Limburgsch Dagblad" heeft zijn koers gekozen, toen het in het hartje van dc Lirraburgsche mijnstreek te Heerlen, gesticht werd. Die koers was gericht naar Limburgs godsdienstig, zedelijk en stoffelijk heil. En dien koers heeft het blad altijd gehouden. Wat de gemakkelijke kritiek ook te vitten had, hoe hard en luidruchtig de alwetende stuurlui aan den wal ook riepen en raadden en neuswijs smaalden misschien, de eens gekozen koers werd nimmer uit het oog verloren. En was soms ook de weersgesteldheid minder opwekkend, had het blad ook niet altijd gunstigen en stevigen wind in de zeilen, vertraagde soms de vaart; er werd altijd zuiver en zeker op Roomsch kompas gevaren naar het Koomsche doel, het zedelijk heil, de bevordering van de materiëele welvaart van de streek, die eens door bevoegden mond genoemd is dat gedeelte van ons vaderland, waarop aller oog in Nederland gevestigd is; aller oog en veler hoop. Koerswijziging? Neen, er is geen reden voor. •■* Het tempo der vaart ging velen niet vlug genoeg. Wij kunnen vrede hebben met het bezwaar, mits men ons ook een concessie gunne. De erkenning namelijk van onze meening, dat zy, die bij zijn afvaart het schip „glückliche hahit" toewenschten en toewuifden, reeders, kapiteins en stuurlui maar al te spoedig vergeten waren, en — 't is in onzen „draadloozen" tijd anders gemakkelijk genoeg bij goeden wil —- niet voldoende, al te zeldzaam, soms in het geheel niet, met hen in verbinding bleven: hen te veel op eigen gelegenheid lieten koersen in een vaart, die hun nog wat onwennig, wat vreemd was in den beginne. Over 't verleden nu genoeg. Wat het geleerd heeft zal ons, hopen we, tot voordeel zijn voor de toekomst. De toekomst! Die is van groot belang, eischt meer de aandacht. En toch: ,,1'avenir n'est a personne", zeide Victor Hugo tot Napoleon: geen mensch heeft de toekomst in zijn hand. Dit tegenover den aanmatigenden heerscher, den eerzuchtigen naneef van den genialen eersten keizer der Kranschen, vrijmoedige woord van den dichter, is van warme Roomsche waarheid. Wij zijn slechts werktuig, slechts middel. Maar ook is het waar, dat die toekomst in de natuurlijke orde wèl afhangt van ons werken. De volle verantwoordelijkheid blijft dus bestaan. Voor ieder in zijn eigen kring; voor allen in onze collectieve responsabiliteit. Deze onveranderlijke, soms vergeten, waarheid, sta hier voorop, tn daarop steunend, meenen wij te mogen zeggen, wat goed is gezegd te worden. De collectieve verantwoordelijkheid legt plichten, zware plichten, op. Maar geeft ook rechten. Wanneer dan dezerzijds eerlijk getracht wordt te arbeiden en te geven, wat naar de mate onzer krachten gegeven worden kan, dan mogen wij ook den steun en de welwillende tegemoetkoming eischen van allen, die streven naar hetzelfde doel: het ideëele maar ook het materiëele doel, waarvan wij boven spraken. Wie iets in 't algemeen belang te zeggen heeft, hij zegge het in het „LimBurgsch Dagblad" vrijelijk en zonder schroom. Liefst met open vizier, of zoo dit niet dienstig of mogelijk is, met gesloten helm, waarvan hij het vizier slechts even behoeft te lichten in de stille redactiekamei, vóór hij treedt in het geestelijk tournooiveld. Niet willekeurig, maar met voorbedacht is dit laatste woord gekozen. In het tournooi werden de wapenen gehanteerd met alle kracht en vurigheid, maar ook met alle ridderlijkheid, die de hoofsche zede der middeleeuwsche ridderschap eigen en heilig was. Geen knuppelgevecht dus, nog minder een bravo-overval in den rug, laf en onverhoeds. Daartegen zullen we blijven waken met al den halstarrigen afkeer, dien zulk een sluipmoordenaarstactiek verdient. Deelt men met ons deze opvatting omtrent schriftelijke gedachtenwisseling en -verdediging, dan is men in „Het Limburgsch Dagblad" welkom, zoolang geen principiëele bezwaren liggen tusschen den schrijver en onze ethische en sociaal-economische wereldbeschouwing. Waar' echter eenheid van beginsel heerscht en de sociaal-economische wereldbeschouwing geen essentiëele afwijking van de groote katholieke richtlijnen vertoont, daar mag en daar zal geen maatschappelijke voorkeur ooit eenig beletsel vormen voor vrije meeningsuiting. --- Plechtige Dienst in de St. Pancratiuskerk A.s. Maandag 30 April zal in de St. Pancratiuskerk om 9 uur een plechtige Dienst worden opgedragen voor de zielerust van wijlen onzen gedelegeerd Commissaris, den heer -Th. Vianen. ---