ROUW IN BELGIË TRAGISCH EINDE VAN KONING ALBERT Omgekomen bij het beoefenen van de bergsport Uit Brussel ontvingen wij Zondagmorgen het tragisch bericht, dat Koning Albert van België Zaterdagmiddag bjj een wandeling in de Waalsche rotsen is verongelukt. Wij hebben dit bericht in de mijnstreek gebulletineerd en later nog een bulletin gegeven met uitvoerige bijzonderheden. --- VREESELIJK EINDE VAN DEN KONING. Het bericht van de vermissing van Koning Albert en later van zijn noodlottig einde is gedurende den avond van Zaterdag en ook in den nacht van Zondag geheim gehouden. Eerst Zondagochtend werd Brussel en geheel België opgeschrikt door het rampbericht, dat per radio werd medegedeeld en in de kerken werd afgekondigd. Over het geheele land luidden de klokken ten teeken van rouw. In tegenstelling met de eerste berichten, dat net Hjk van den Koning weinig verwondingen vertoonde, wordt nader hekend, dat Koning Albert vreeselijk verminkt is gevonden. Zaterdagmiddag was hij uit Brussel vertrokken, incognito onder den naam van Graaf van Rhéty. Tusschen Namen en Marche-les-Dames verliet Koning Albert de auto en begaf zich alleen in 't gebergte, iets, dat hij als liefhebber van de bergsport zeer.veel deed. Wanneer de Koning in verband met den politieken toestand geen gelegenheid had naar zijn geliefkoosd Zwitserland te gaan, dan trok hij naar het gebergte van Marcheles-Dames, om daar ontspanning te zoeken. Toen de Koning na een uur van zijn wandeling niet terugkeerde, werd allerwege een onderzoek ingesteld. Gedurende den geheelen avond en het eerste gedeelte van den nacht totdat bekend was, dat het lijk was gevonden, reden tallooze auto's langs alle wegen in het gebergte om den Koning te zoeken. Vooral in de omstreken van het kasteel van Prins van Aremberg, waar 'de Koning veel wandelde, werd gezocht. Te twee uur in den nacht werd het lijk gevonden. Het was baron Jacques de Dixmude, ordonnance-officier van den Koning, die de gruwelijke vondst deed. Aan den voet der rotsen, die zich ter plaatse ongeveer 200 Meter hoog in de lucht verheffen, tusschen Namen en Marche-les- Dames, dichtbij den oever van de Maas, werd het deerlijk verminkte lijk van den Belgischen vorst gevonden. Van vrij groote hoogte moet de Koning van de rotsen zijn gevallen. Op tal van plaatsen op de rotsen werden bloedsporen gevonden. Het hoofd van den Koning was nagenoeg geheel versplinterd. Zijn neus werd op een uitstekende punt van een rots gevonden. Onmiddellijk werd het Ujk door een boschwachter en een burger, die bij de vondst aanwezig waren, in een auto neergelegd, die het stoffelijk overschot onmiddellijk naar Brussel overbracht. De plaats van de ramp is gelegen juist tegenover het kasteel van Graaf Carton de Wiart aan den anderen oever van de Maas, dien de koning bij zyn tochten in deze streek herhaaldelijk bezocht. Onmiddellijk na het vinden van het lijk werd het gedeelte van den weg Namen—Marche les Dames tusschen den spoorwegovergang en laatstgenoemd dorp afgezet. Zondagochtend hebben het Parket en de burgemeester van Marche-les-Dames zich naar de plaats van de ramp begeven om een onderzoek in te stellen. De weg op de plaats, waar het lijk gevonden was. is zeer smal. Onjuist is het bericht van een Brusselsch blad, dat het lijk in de Maas zou zijn gevonden. --- DE KONING ALS ALPINIST. Koning Albert was, zooals men weet, een vurig beoefenaar van het alpinisme. Men zag hem op de toppen van de Mont Blanc, op de Dolomieten, op de Apnenijen, in een woord; overal. In den laatsten tijd had hij zich vooral toegelegd op het beklimmen der Belgische rotsen in de Ardennen. Men weet, dat Alpinisten soms heel gevaarlijke kunsttoeren uitvoeren, zich vastklemmende aan de kleinste uitspringende rotsgedeelten van hoo«c duizelingwekkende loodrechte bergwanden. Door des Konings voorbeeld had deze sport bij de Belgische jeugd veel aanhangers gevonden. Hiervan getuigde onlangs nog de prachtige beklimming van de Ruensori in Belgisch Congo. Hei is in den loop van een der oefeningen op de steile rotsen van Marche-les-Dames, dat de Koning den dood heeft gevonden. In de kalkrotsen gebeurt het. dat tengevolge van temperatuursverandering zekere der uitstekende rotsdeelen, waarop men drukt, bezwijken. Indien de bergbeklimmer er niet in slaagt zich bliksemsnel aan een ander uitspringend gedeelte vast te klampen, moet het onvermijdelijk tot een noodlottigen val komen en het is vermoedelijk in dergelijke omstandigheden geweest, dat Koning Albert in de diepte is gestort. Hij is het voornaamste slachtoffer, dat de bergsport ooit heeft geëischt. Toen de patrouille gendarmen, welke er in gezelschap van den ordonnance-officier, baron .facques de Dixmude er op uit waren getrokken om nasporingen te doen in het berggebied, onder aan de rots de lugubere ontdekking deden, bleek dat de Koning een doorkloofde schedel had, ten gevolge waarvan de hersenen bloot lagen. Overigens vertoonde het lichaam geen verwondin-, gen, Ou ren afstand van het byk vond men de lorgnet van den omgekomen vorst. Een rugzak en een bergstok lagen in de onmiddellijke nabijheid. Het Parket heeft het drama gerecontrueerd. Uit het onderzoek is komen vast te staan, dat de koning getracht zou hebben een ronden rots te beklimmen. Hy zou toen gestruikeld zijn over een vastgevroren steen, welke weggerold zou zijn en op het hoofd van den koning zou zijn terecht gekomen. Het lijk van den koning werd in den spleet tusschen twee rotsen gevonden des nachts om twee minuten over twee. De rots was niet zeer hoog, doch moeilijk te bestijgen. Om 3 uur 30 is het stoffelijk overschot naar het paleis te Laeken overgebracht. --- DE KONINGIN INGELICHT. De Koningin werd op voorzichtige wijze in kennis gesteld van het fatale nieuws. Eerst werd haar medegedeeld, dat den Koning een ongeval was overkomen. Zondag te zes uur was zij echter op de hoogte van het gebeurde. --- ROUW IN HET GEHEELE LAND. Uit Brussel wordt gemeld: Geheel België is diep onder den indruk van 1 noodlottig einde van den geliefden Koning. In den loop van den ochtend verschenen Zondag in Brussel en Antwerpen extra-edities der dagbladen, die door de opgewonden bevolking als 't ware uit de handen der verkoopers werden gerukt. ■ Van alle openbare gebouwen en van de meeste particuliere huizen werd Zondagmorgen de vlag halfstok geheschen. Alle schouwburgen in den lande zijn gesloten tot een dag na de begrafenis. De wedrennen van Stockel en alle voetbalwedstrijden die Zondag zouden plaats hebben, zijn afgelast. Te Namen heeft de Bisschop van Namen Mgr. Heijlen Zondagochtend in de kerk het overlijden van den Koning medegedeeld. Het Te Deum, dat ter gelegenheid van den Verjaardag van de kroning van den Paus zou plaats hebben, is afgelast. Het klaroengeschal in dé kazernes is tot een dag na de begrafenis van den Koning verboden. --- DEELNEMING UIT HET BUITENLAND. Reeds in den loop van Zondagochtend werden uit alle deelen van de wereld deelnemingsbetuigingen ontvangen. Koningin Wilhelmina en de Nederlandsche regeering behoorden tot de eersten, die van hun deelneming getuigden. De President der Fransche Republiek, de Koning van Engeland, de Duitsche regeering, de President der Vereenigde Staten en vele andere staatshoofden en regeeringen hebben reeds Zondagmorgen hun condoleance betuigd. --- BUITENGEWONE MINISTERRAAD UITVAART EN BEGRAFENIS. Uit Brussel wordt gemeld: In den ministerraad, welke om twaalf uur Zondagmiddag werd gehouden onder voorzitterschap van graaf de Broqueville en waarbij alle ministers aanwezig waren, werd besloten da> de uitvaartplechtigheden van den overleden koning zullen plaats hebben volgens het vastgestelde protocol, dat ook heeft gediend bij de begrafenis van Leopold 11. De begrafenis is vastgesteld op Donderdag a.s. De oud-strijders zullen met hun vlaggen de Wag vormen langs den weg, welke de stoet zal volgen. Aan het graf van den Onbekenden Soldaat zal de lijkstatie stil houden en één minuut volledige stilte in acht nemen. Het stoffelijk overschot van den vorst zal op een affuit van een kanon worden vervoerd. Alle vaandels en standaarden der regimenten, ook die der ontbonden regimenten, welke in het Legermuseum zijn ondergebracht, zullen worden meegevoerd in den lijkstoet. Verdere bijzonderheden over de indeeling en samenstelling van den stoet zullen later worden medegedeeld. --- INHULDIGING VAN DEN NIEUWEN VORST. Ook werd in den Ministerraad vastgesteld, dat de inhuldiging van den nieuwen vorst, Koning Leopold 111 Vrijdag a.s. zal plaats vinden. Kroonprins Leopold is geboren op 3 November 1901. Tot zijn eedsaflegging zal het uitvoerend bewind worden waargenomen door de ministers. --- NADERE BIJZONDERHEDEN. Om negen uur heeft een batterij van het geschut, dat is opgesteld in het Jubelpark te Brussel een salvo van 101 kanonschoten gelost, om de bevolking het tragische nieuws mede te deelen. Zondagmiddag heeft door den minister van Justitie, Jansen, de vaststelling plaats gehad van de overlijdensacte. De minister van buitenlandsche zaken, Hymans, heeft de leden van het corpsdiplomatique van het gebeurde in kennis gesteld. Minister van Cauwelaert heeft voor den Vlaamschen omroep een herdenkingsrede gehouden en minister Pierre Lot voor den Franseben omroep. Emile Van der Velde, minister van Staat, heeft den journalisten mededeling gedaan van de ontroering, welke zich van de bevolking heeft meester gemaakt. De minister van landsverdediging, Devèze, heeft een dagorder uitgevaardigd, gericht aan alle I militairen, waarin medegedeeld werd, dat de officieren rouw-strikjes -110616» dragen, terwijl de generaals een rouwband om den arm zullen dragen. De tweede zoon van den koning, prins Karel, graaf van "Vlaanderen, is per auto uit Oostende te Brussel aangekomen Om twaalf uur is de gemeenteraad, van Antwerpen in bizondere zitting bijeengekomen. De raad was zoo goed als voltallig verschenen, alleen de twee leden van de Vlaamsen-nationalistische groep waren afwezig. Het was burgemeester Huysmans, die door den Raad staande aangehoord, de droeve mare bekend maakte. Door het college werden verschillende maatregelen genomen. Het stoffelijk overschat van koning Albert zal worden bijgezet in den grafkelder in de groote kerk van La eken. --- Groote belangstelling. Vóór het koninklijk paleis was een ontzaglijke menigte verzameld. Tientallen auto's reden den geheelen dag af en aan. Zondagochtend om kwart voor elf arriveerden de verschillende ministers voor de ambtswoning van den minister-president. In het koninklijk paleis lag een register ter teekening, waarvan door velen, die hun rouwbeklag kwamen aanbieden, gebruik werd gemaakt. De klokken van de torens van Antwerpen zullen tot aan de begrafenis drie uur per dag luiden, nl. van acht tot negen, van twaalf tot één en van zeven tot acht uur. Het klokkespel zal verder buiten werking worden gesteld. De muziekuitvoeringen van den Belgischen omroep zijn gestaakt. Alleen het „gesproken dagblad" wordt op geregelde tijden bekend gemaakt. De leden van de verschillende openbare besturen zullen den rouw aannemen, ook de stedelijke politie van Antwerpen en Brussel. De beurs en de scholen zullen vandaag en den dag der begrafenis gesloten zijn. De havenpolitie van Antwerpen heeft alle schepen verzocht halfstok te vlaggen. De colleges aan de verschillende Belgische universiteiten zijn geschorst. Paul Blondel, de Fransche gezant, heeft zich naar het koninklijk paleis te Laeken begeven om zijn eer te betuigen aan het stoffelijk overschot, evenals burgemeester Max. Aan prinses Marie José, die zich te Napels bevindt, werd Zondagmorgen de droeve tijding medegedeeld. --- De overbrenging van het stoffolijk overschot. De overbrenging van het stoffelijk overschot van Laeken naar Brussel zal worden toevertrouwd aan de Vereeniging van oudstrijders en zal heden geschieden tegen het invallen van den avond. --- Een proclamatie der regeering. De Belgische regeering heeft de volgende door alle ministers onderteekende proclamatie tot de bevolking uitgevaardigd: De Koning is dood. Bij den aa*vang van zijn 26ste regeeringsjaar, op het oogenblik, dat hij het minst kon worden gemist voor het vaderland, dat hij heeft gered en dat hem omringde door een verdubbelde genegenheid en eerbied en meer dan ooit rekende op zijn kalme en heldere wijsheid te midden der gevaren van het oogenblik, komt een vreeselijk ongeluk België berooven van een staatshoofd, waarop het trotsch was. De droefheid der natie zal groot zijn. Haar eerste gedachte zal een gedachte zijn van een onbegrensde dankbaarheid jegens den Koning, die waardig opvolger van zijin grootvader en zyn oom, alle krachten van zijn hooge intelligentie en alle bronnen van zijn groot hart heeft gewijd aan den dienst van België. Het land heeft in hem verloren een geweldigen steun, een onvergelijk monarch, die in vrede en in oorlog alleen gedacht en gewerkt en geleefd heeft voor het land. De dankbaarheid van zijn volk omringt zyn stoffelijk overschot en bereidt zijn naam een aureool. Albert I was een staatsman en soldaat. België zendt H. M. de Koningin de hulde zijner diepen eerbied als eenige verzachting van haar droefheid. Hét stelt zijn hoop op den Prins, erfgenaam der drie groote koningen, die het vaderland gesticht, vergroot en gewaarborgd hebben. Hij zal met de hulp der Voorzienigheid het werk van zijn doorluchten vader kunnen voortzetten en de taak "tot een goed einde brengen, die dezen zoo prachtig gevolgd heeft in de eerlijke uitoefening zijner rechten en plichten volgens de grondwettelijke prerogatieven. --- DEELNEMING IN DE RESIDENTIE. Uit Den Haag wordt gemeld: Het plotselinge overlijden van Zijne Majesteit de Koning van België, heeft in de kringen van het Hof, de regeering en het. corps diplomatique groote ontroering gewekt. H.M. de Koningin heeft Zondag in den loop van den ochtend Haar deelneming aan den Belgischen gezant, den heer Maskens, laten betuigen door Haar ordonnanceoffitier, Jhr. van Heyen. Prins Hendrik bracht om kwart over twaalf een bezoek aan den gezant om hem zijn deelneming te betuigen. Ook bestond er in het corps diplomatique veel belangstelling. Zeer velen kwamen in den loop van den dag een concloléancebezoek aan de legatie brengen. De Belgische minister van Landbouw, die in verband met de handelsbesprekingen in Den •Haag vertoefde en voornemens was hedenmiddag naar Brussel te vertrekken, werd reeds vroeg in den ochtend door de legatie op de hoogte gesteld van den dood van den koning. Minister Sap is in verband daarmede, re<"ds van morgen om half negen naar Brussel vertrokken. Bij ongesteldheid van den minister van Buitenlandsche zaken, heeft de secretaris-generaal van het departement van Buitenlandsche zaken hedenochtend aan de Belgische gezant de deelneming der Nederlandscihe regeering betuigd met het overlijden van den koning. H. M. de -Koningin zal zich bij de tcraardebestelling van Koning Albert laten vertegenwoordigen door Z.K.H. Prins Hendrik der Nederlanden met gevolg. --- † KONING ALBERTI VAN BELGIË EEN RECHTSCHAPEN VORST En een kloek Soldaat •s■& Zoo is dan Koning Albert van België het slachtoffer geworden van een noodlottig ongeluk, waarvan men elders in ons blad de bijzonderheden kan vinden, en dat hem onverwacht en ontijdig het leven heeft gekost. De thans overleden vorst werd op 8 April 1875 te Brussel geboren als zoon van Philips, graaf van Vlaanderen en van prinses Maria von Hohenzollern-Sigmaringen. Door den schielijken dood van zijn oudsten broeder, prins Boudewijn werd hij in het jaar 1891 troonopvolger van zijn oom, Koning Leopold II van België. En toen deze in 1909 stierf, beklom de 34-jarige kroonprins den troon en legde op 19 December van dat jaar den eed op de Grondwet af in de beide officieele talen, het Fransch en het Nederlandsch. Het was sinds 1830 voor het eerst, dat de voorgeschreven eedsformule ook in het Nederlandsch werd uitgesproken. En terecht beschouwden de Vlamingen het als een nieuwen stap op den weg van de gelijkstelling der beide talen, dat de jonge koning het goed recht van hun geliefde volksspraak erkende op den dag zijner plechtige troonsbestijging. Toch was hiermede de taalstrijd allerminst beslecht. Integendeel, heel de regeering van Albert I heeft in het teeken gestaan van de onophoudelijke worsteling tusschen de beide ongelijksoortige volksdeelen, waaruit het Koninkrijk België is opgebouwd. En al hebben de Vlamingen langzaam maar zeker veld gewonnen, tot een volledige erkenning van hun rechten en hun volkseigen hebben 2Ü het nog niet weten te brengen. Het was voor den Koning een moeilijke taak de eenheid van het vaderland te handhaven te midden van den dikwijls fel oplaaienden strijd tusschen Walen en Vlamingen. En het strekt hem tot groote eer, dat hij die taak met beleid, gematigdheid en standvastigheid heeft vervuld en ondanks de onderlinge geschillen zijner onderdanen een welverdiende plaats heeft weten te veroveren in het hart van zijn volk. Zijn gemalin, Koningin Elisabeth, met wie hij reeds als Kroonprins op 2 October 1900 in den echt was getreden en die hem twee zonen en 'n dochter schonk, stond hem in de moeielijkheden van zijn veelbewogen bewind, trouw en moedig ler zijds. En toen in 1914 de wereldoorlog uitbrak, aarzelde de Beiersche prinses — dochter van prins Karel Theodoor — geen oogenblik om met hart en ziel de zijde te kiezen van haar gemaal en haar tweede vaderland. Ook de Koning heeft bij het vervullen van zijn zwaren plicht geen oogenblik van weifeling gekend. Toen op 2 Augustus 1914 de Duitsche gezant Freiherr von Below Saleske het beruchte ultimatum overhandigde, waarin de doortocht van het keizerlijk leger werd geëischt op grond van „de vrees, dat België, ondanks zijn besten wil, niet in staat zou zijn met kans op succes een Franschen opmarsen zonder hulp af te weren", riep de Koning aanstonds den ministerraad ti zamen. En in een nachtzitting werd eenparig besloten tot het zenden van het volgende ondubbelzinnig antwoord: De verdragen van 1839, bevestigd door do verdragen van 1870, stellen de onafhankelijkheid en de neutraliteit van België onder de garantie van de Mogendheden en met name van de Regeering van Zijne Majesteit den Koning van Pruisen. België is steeds getrouw geweest aan zijn internationale verplichtingen; het heeft zijn plichten in een geest van loyale onpartijdigheid vervuld; het heeft geen enkele poging verwaarloosd om zijn neutraliteit te handhaven of te doen eerbiedigen. *De aanslag op zijn onafhankelijkheid, waarmede de Duitsche Regeering het dreigt, zou een rechtstreeksebe schending van het volkenrecht zijn. Geen enkel strategisch belang rechtvaardigt de schending van het recht. De Belgische Regeering zou door de voorstellen, welke te harer kennis gebracht ziju aan te nemen, de eer van de natie opofferen en tezelfdertijd haar plichten tegenover Europa ontrouw worden. Gedachtig aan de rol die België sedert meer dan 80 jaar speelt in de wereldbeschaving, weigert zij te gelooven dat de onafhankelijkheid van België slechts zou bewaard kunnen worden tegen den prijs van de schending zijner neutraliteit. Indien zij in deze hoop teleurgesteld werd, is de Belgische Regeering vast besloten met alle middelen welke in haar macht staan, eiken aanslag op haar recht af te weren. Des anderen daags kwamen Kamers en Senaat in vereenigde zitting bijeen. En te midden der volksvertegenwoordiging stond Koning Albert recht en protesteerde met kracht en klem tegen het wreede onrecht, dat zi;n volk en zijn land werd aangedaan. Onder onbeschrijflijke geestdrift bevestigden alle afgevaardigden en senatoren eenstemmig t besluit van den ministerraad, dat zonder verwijl ter kennis werd gebracht van den Duitschen gezant. Denzelfden dag richtte Albert I zich persoonlijk tot den Koning van Engeland met het volgend telegrafisch verzoek: Mij de talrijke bewijzen van vriendschap van Uwe Majesteit en van Hare voorgangers, de vriendschappelijke houding van Engeland in 1870, en het bewijs van sympathie dat Zij nog juist ons gaf, herinnerende, doe ik een hoogste beroep op de diplomatieke tusschenkomst van de van Zijne Majesteit voor de beveiliging van de neutraliteit van België. Men weet, dat de vorst van het machtige Brit. sche Rijk niet doof bleek voor dii supreem beioep op de eer en de goede trouw van zijn Re« geering. Daags nadien overhandigde de Engelsche gezant te Berlijn op zijn beurt een ultimatum aan den Rijkskanselier van Duitschland met den eisch om af te zien van den voorgenomen aanval op België. En toen von Bethmann Holweg in 't beroemd gebleven onderhoud met Sir E. Goschen weigerde voor „ein Papierfetzen" uit den weg te gaan, ver. klaarde Engeland onverwijld den oorlog. Hoe Koning Albert in den bloedigen krijg, waardoor zijn mooi land zoo gruwelijk en meedocgenloos werd verwoest, zijn leger persoonlijk aanvoerde en herhaalde blijken gaf van onbezweken moed en kalme doodsverachting, ligt nog versch in veler geheugen. En het zal zijn onsterflijke roem blijven, dat hij met de laatste overblijfsels van zfjn zwaar geteisterde divisies onwrikbaar stand bleef houden op den Zuideroever van den IJzer, totdat na 'n onafgebroken strijd van veertien dagen en nachten, eindelijk de Fransche troepen hun doodmoede Belgische kameraden kwamen aflossen aan het front. Hoewel het vrügebleven stukje van zijn koninkrijk sindsdien voortdurend door bet zware geschut van den vijand werd geteisterd, weigerde Koning Albert zijn land te verlaten. > Hij bleef met de Koningin te Panne, aan den voet van het West-Vlaamsche duin, totdat eindelijk de krijgskans keerde en de vorst aan het hoofd van zijn zegevierende troepen zijn intocht mocht doen in de heroverde steden van zyn land, onder het blijde gejuich van het bevrijde volk. Ook in vredestijd bleef de Koning zijn roeping getrouw; hü regeerde als een rechtschapen vorst, die bij de snelle wisseling zijner ministeries, 's lands belang nooit uit het oog verloor, en tegen de extremistische drijvers 's lands eenheid wist te doen eerbiedigen. Ook als echtgenoot en vader toonde hij zich een voorbeeld voor zijn onderdanen. Geen wonder, dat de rouw algemeen is in België, en dat alle partijen vereend staan om de baar van den vorst, die zoo plotseling werd opgeroepen om rekenschap af te leggen aan den Koning der Koningen. Moge de Almachtige hem in genade opnemen onder Zijne uitverkorenen en hem sieren met de onsterfelijke kroon, die is weggelegd voor de standvastige strijders van den goeden strijd om het Rijk Gods. Hij ruste in vrede! --- Kardinaal Faulhaber beschul digt de regeering van sabotage Uit München wordt aan het Persbureau Vaz Dias gemeld: De aartsbisschop van München, kardinaal Faulhaber, heeft in zijn Vastenpreek van Zondag een openlijke aanval gedaan op de Nat. Soc. leiders en de Régeering er van beschuldigd de overeenkomst tusschen den Paus en Duitschland te saboteeren. --- Historisch kerkje afgebrand Zondagmiddag kwart voor drie ontstond brand in de Herv. Kerk te Muidenberg, welke dateert uit 1316. Ondanks krachtige pogingen van de brandweer van Muidenberg en Muiden om dit historisch gebouwr te behouden, kon niet verhinderd worden dat het vrijwel geheel uitbrandde. Zondagavond om zes uur stonden alleen de muren nog overeind. ---