TERUGBLIK. Stil staar ik neer op Elze's graf en kan mij niet indenken dat mijn vriendinnetje al twintig jaar had kunnen zijn. Peinzend kijk ik naar den marmeren steen, het mij zoo welbekende portret, het bloemenbakje, omgroeid met rozen en wilden wingerd. Van het zonnige, stille kerkhof zie ik niets meer. Mijn schooljaren doemen voor mij op en ik zie ons weer als kinderen van twaalf en dertien jaar. Voor een oppervlakkige toeschouwer was Elze vroolijk en gezond, doch wie haar goed kenden, wisten hoe Wankel haar gezondheid was. Door een leelijken val overkwam haar het ongeluk, toen ze nog heel jong was. Ze kreeg een ziekte in haar rug en moest vele behandelingen doorstaan. Op school lag ze op een ligstoel om het krom-zitten in een bank te voorkomen. Toch was Elze vroolijk en vol grappen, ondanks haar ziekelijk bestaan. Ik zie haar nu heel duidelijk, zooals ze mij 's morgens om half negen tegemoet kwam, jarenlang. Uit de verte zwaaiden wij elkander al toe en ik zie haar lieve gezichtje niet de schitterend blauwe oogen voor mij. Dan gingen we gearmd naar school. Van het boekwinkeltje vlak bij de school was ze een groote klant. Hoe dikwijls heb ik haar hooren zeggen: — Zeg, ik ben mijn staf Weer kwijt, dat gebeurt mij ook maar eens, hé? En op school gekomen, trok He haar ligstoel tot vlak bij mijn bank, om een beetje het idee te hebben van naast elkander zitten. Ons hoekje was het vroolijkste van de geheele klasse. O, die Els, proestlachend van ingehouden pret stak zij soms haar zakdoek in den mond, lachten we samen en rood als een pioen kregen we aanteekening op aanteekening. We probeerden dan ons gezicht weer in den pi >oi te krijgen, wat nooit al te best gelukte. Op een morgen, dat ik vergeefs naar haar uitgezien had en ik op de school nog op 't laatste nippertje over de trapleuning hing, kreeg }k Els eindelijk in 't oog, die 'al blazende de trap opkwam en met mijn poesie album in haar hand zwaaide. — O, Joop, zei ze, wat ben ik laat hé, ik heb nog gauw e.-n plaatje voor je gekocht. Ik honp, dat je het mooi vindt, ik had niet veel tijd meer om uit te zoeken. En teiwijl ze zich van haar goed ontdeed, keek ik naar het zijden plaatje, een krans van vergeet mij nieten met made-lieven doorwonden en het versje, dat luidde : „Zoek ook vreugde in kleinigheden, 't Groote biedt vanzelf zich aan. Wilt geen madelief vertreden, Om op rozen toe te gaan." Zoo verliepen vier jaren In vriendschap, vier gezellige sclioo jaren. Toen begon Elze te klagen >;over verlamming in de beenen, dat haar soms plotseling overviel. Op school kreeg ik haar met moeite de trappen op en smeekend vroeg ze mij, er toch tegen niemand iets van te vertellen. Wat ik vreesde, gebeurde toen. Ik keek op een morgen vergeefs naar haar uit. Weinig vermoeide ik, dat Elze mij nóóit meer tegemoet zou komen. Bij haar thuis aanbellend, vernam ik haar ziek zijn. Na eenige weken ging ze zoo achteruit, dat ze noodzakelijk naaf 't ziekenhuis moest. Al dien lijd vervolgde ik alleen mijn weg naar school, keek daar naar den verlaten ligstoel en had moeite mijn tranen te bedwingen. Else word veertien jaar. Bezoek mocht zij niet ontvangen in 't ziekenhuis, daarom stuurde ik haar op haar verjaardag een plantje als groet. De andere schoolkennisies ook hun best, haar een pleiziertje te doen, want Els, den vroolijken Frans, vergeten ze niet. Ze kwam thuis, eenig zins opgeknapt, doch om nu een langdurige rustkuur te ondergaan. Nu lag Elze aan den straatkant voor 't aam en eiken keer, als ik langs haar huis naar school ging, weerklonk het signaalije. Dan zwaaide zt mij nog altijd vroolijk toe. Ze ve. heugde zich dan al op mijn dagelijksch bezoek na vier uur. Hoe opgewekt was ze toen nog en lachend vertelde ik haar de schoolverhalen en maakten we plannen voor den tijd, dat ze weer beter zou zijn en alles weer als van ouds. Doch een blik op haar smalle witte gezichtje, deed mijn hoop verflauwen. Van dag tot dag werd Else zwakker. Mijn bezoeken werden steeds korter en met lange tusschenpoozen, totdat niemand meer bij haar mocht. lElse zou niet meer beter worden. f En op een avond liet ze mij roepen, daar ze zi;h stervende dacht. Het is haast onbegrijpelijk, hoe moedig' ze alles onder de oogen zag en hoe ver: trouwd ze was met het idee, te moeten heengaan. j | Verlangend keek ze al naar mij uit toen ik bij haar alleen gelaten werd. Mijn tranen) met moeite inhoudende, staarde ik naar het smalle gezichtje, waaruit de lieve blauwe oogen mij als sterren tegen-schitterden. Het haar lag verward om haar hoofdje, haar wangen waren rood gekleurd van koorts, als een engel kwam ze mij voor. I O, hoe kon ze nu nog lachen. Snikkend) boog ik mij over haar heen en kon niets uitbrengen als: — O, Else. — Waarom huil je, Joop ? Ik vind het ; niets erg. Ik ga naar den hemel en ben dan' even gezond als jullie. | Wat een heldin was ze in haar mooi kinderlijk geloof! Fluisterend bedankte ze mij voor mijn vriendschap en of ik nog eens aan haar wilde denken? Ik knikte maar en kon niet spreken. Hevig ontroerd diu.;te ik haar handje, gaf haar een kus en zei: I — Dag Elsie. Ik ging weg en toen ik nog eenmaal omkeek, wuifde ze mij een laatst vaarwel toe. j Voor 't laatst, hoeveel schuilt in dit woord! Tien dagen gingen voorbij. Toen sliep Else voor goed in; rustig en kalm was ze heengegaan. Op een stralenden zomerdag had de begrafenis plaats. Bij 't kerkhof wachtten wij allen, vele kennissen en vrienden en alle meisjes van de zesde klasse. O..der de wuivende boomen kwam langzaam en statig, als bedolven onder witte bloemen, de stoet in 't zicht. Als de kist in de groeve was neergelaten, strooide ik witte roosjes en lelietjes, haar lievelmgsbloemen, als laatsten groet. I Zes jaren zijn nu heengegleden, hebben van mij een volwassen meisje gemaakt, terwijl zij ... . — Juffrouw, denkt u er aan, het is bijna > sluitingstijd. Verschrikt ontwaak ik uit mijn gepeins, wend mij om en zie juist den controleur • der begraafplaats zijn weg vervolgen. De wind suizelt door de boomen, geuren van leliën en rozen komen tot mij. De vogels , zingen hun jubelend lied, blijde om den ; heerlijken zomerdag. Even nog zie ik om mij heen, kijk naar het portret van het vriendinne.je, dat altijd kind voor mij blijft, dan ga ik heen. i Stil glimlachend nu ais denkend aan een lieven droom. | De Geld. --- Zij een Kind? Zij was klein en teer, bijna te klein en te teer; een fijn, bijna breekbeer poppetje, een k I uiterlijk en toch 28 jaar oud En ze was rijk en wilde gaane trouwen. ( En ook hij was klein, voor een man beslist te klein, maar hij had dan toch tamelijk breede schouders en daar hij een snor en een baardje droog, zag men, dat hij geen kind meer "was, maar een volwassen mensch En abioewel hij kunstenaar was, was hij wel in staat een vrouw te onderhouden vooral wanneer zij wat geld meebracht. | Hij vereerde haar en zij achtte hem hoog en beiden waren van meening, dat ze goed bij elkaar pasten, wat hun grootte en karaktereigenschappen, inzichten en meeningen betrof. Maar toch was het noodig, dat die meening eens goed onder woorden werd gebracht. En daartoe was hij nu besloten. Binnen eenige dagen wilde hij geheel in den vorm om haar hand vragen. ! Maar tot zijn verbazing bemerkte.hij plotseling, dat haar gedrag te zijnen opzichte veranderde. Zij was nog wel vriendelijk en leef, maar zijn gevoel zeide hem, dat er toch iets veranc'e d was. En hoe scherper hij op haar lette, des te duidelijker werd hem dat Toen meende hij niet langer te mogen aarzelen. Hij trok zijn beste pakje aan, zooals dat bij dergelijke plechtighedeu gewoonte is en verklaarde haar zijn liefde, Zij werd vuurrood en verlegen bij zijn in mooie termen vervat aanzoek, maar toch gaf zij hem een formeel blauwtje, vriendelijk en elegant, zooals dat bij haar persoon paste, j Haar hart was niet meer vrij en hij moest maar geen poging doen te onderzoeken, wien het toebehoorde. Dat was voorloopig haar f geheim, maar op een goeden dag, en misschien wel spoedig, zou hetgeen geheim meer wezen. En daarbij kleurde zij nog sterker. — Ja, op een dag, waarop u mij van uw verloving zult kennis geven, zeide hij bitter. Met die woorden ging hij Weg, met een gejvoel van teleurstelling en ergernis in zijn verliefd hart. | En hij dacht er maar over na, wie hem toch 'den voorrang zou hebben afgenomen, maar hij kon er toch niet achter komen. | Wanneer hij een half uur na zijn blauwtje bij zijn aangebedene was gekomen, b.v. onzichtbaar met een helm op zijn hoofd, dan (zou hij het geweten hebben. Want toen stond zij voor het raam en keek met stralende oogen naar beneden op Ide straat. Een prachtig paard, door een soldaat aan den teugel gehouden, sloeg met zijn pooten 'op het plavleisei en een groote forsche kapijiein zette zijn voet in den stijgbengel en trotsch reed hij weg. Dat was de kapitein, die sedert eenige weke/i on de kamers op de derde verdieping wo - kapitein met de ridderlijke, flinke ge alte, de touding en het uiterlijk van een tori.. t was de man, die zij had lief gehad van het oogenblik, dat zij hem had' gezien. Hij was bijna tweemaal zoo groot als zij en zij ontveinsde zich niet, dat dit een beletsel kon wezen. Maar hadden niet veel groote mannen kleine vrouwen? Was zij niet rijk? En toen zij hoorde, dat de kapitein arm was, had wel een kreet van vreugde willen uitstooten. Zij wilde wel niet om haar geld getrouwd worden, maar wanneer een" meisje 28 jaar is geworden, is zij ook niet meer zoo dwaas te willen, dat zij alleen om haar eigen persoon wordt genomen. Wanneer iemand haar maar gezegd had hoe zij kennis met hem kon maken en zijn belangstelling krijgen, zonder zich als dame te compromitteeren. Zij zag hein dagelijks, omdat zij er op wachtte wanneer hij het huis I verliet en wanneer hij terugkeerde maar hij kende haar niet.' De kapitein had zijn rit voleindigd. Hij sprong uit den zadel en de oppasser nam het verhitte paard in ontvangst om het weer naar den stal te brengen. - Als dank voor de bewezen diensten, streek de kapitein het paard over den nek en ging toen sporenkletterend het huis binnen. Op de trap van de Ie etage kwam hem iet§ vrouwelijks tegen. Het was niet bijzonder licht in het trappenhuis, maar dat het gelaat dat naar hem werd opgeheven, dat vaneen aardig meisje was, kon hij wel onderscheiden. I — Maakte zij daar niet een buiging voor hem? — Wel, kleine, zeide hij joviaal, moetje naar school? Of naar de muziekles? En hij pakte haar kin tusschen duim en vingers. Zij fluisterde een paar woorden, die hij niet verstond, en eigenlijk was zijeen beetje bang voor hém. — Heb maar geen angst, zeide hij. Ik zal je wat geven. . En hij greep in zijn jaszak en Jiam daar een bonbon uit. | — Mondje open, commandeerde hij en met de linkerhand hief hij haar hoofdje op, zoodat het geheel tegen zijn arm rustte. En toen zij onwillekeurig haar mond had opengedaan, stopte hij rschillig was ten opzichte van historische Nenkteekens. Vroeger zagen we reeds, dat Michel van op jeugdigen leeftijd stierf. Zijn engste broer Reijnart van Schaesberg werd Westelijke te Luik en trad in het klooster >an „Sint Lambertus". In 1544 werd hij domheer; hij stierf op 29 September 1556 f" werd bijgezet in het klooster „Sint Lam- voor de kapel van den heiligen Lucas. Johan van Schaesberg werd opgevolgd ;°or zijn oudsten zoon Frederik van Schaes*erg. Hij huwde met Maria van Birnsfeld ft Maart 1592. In zijn jeugd studeerde hij te Keulen in het Jezuïetenklooster „Collegium triurn Cosonarum". Deze hoogeschool vas in dien tijd zeer beroemd. In latere tijd ,!,ond Frederik bekend als een zeer geleerd l'dellijk heer. Op den landdag te Valkenburg pB9, Waar de regeeringszaken behandeld flarden, speelde Frederik een groote rol. I°P den landdag te Brussel in het jaarl6oo paren voor het land van Valkenburg Wolh*r van Hoensbroek, Frederik van Schaesfrg e. a. afgevaardigden. Zij moesten eene bede van 22000 gulden bewilligen. Als op|°lger van Spinola werd gouverneur over 'anden van Overmaas de graaf van St. Alegonde. Tusschen dezen gouverneur en ["rederik van Schaesberg kwam het op een 'anddag te Valkenburg tot een strijd, die "podlottige gevolgen zou gehad hebben, als "iet de 'hertog van Aumale op dringend Verzoek der -standen van Brabant als tussenpersoon optrad. In zekere zaak was n.l. den Gouverneur-voorbijgegaan, zoo- St. Alegonde op de vergadering het ver- PUt maakte, dat men hier gehandeld had : »eerst aan dè knechten, vervolgens aan den Prester". Het was niet aan hen,«om over raatszaken te onderhandelen. Zij waren 'buitelingen, die geheime vergaderingen hielen. Toornig door deze beleedigingen, antwoordde Frederik van Schaesberg denGou- Derneur: „lek ben getrouwer dienaar des Jansen dan gij". Op dit woord sloeg St. *'egonde de hand aan den degen, werd <;chter door een der aanwezigen tegengehouden. St. Alegonde gaf bevel, Frederik Va« Schaesberg in den kerker te gooien. Nu jogden zich echter Johan von SchwarzendprS. Adam van Berghe, van Eynatten in f2e strijdzaak en zorgden, dat Frederik jf.l'ninste een ridderlijk arrest zou krijgen. L*'j Werd naar zijn kwartier gebracht en daar r°°r luitenant Caraffer en zes soldaten bewaakt. Eerst na lange onderhandelingen Kwam Frederik weer op vrije voeten. Frederiks bloeder Willem van Schaesberg, Duitsch „Ordensritter." Willem van werd stadhouder van Beekefort; ,'ï vocht te Weenen tegen de Turken en keuvelde. rt frederik had twee kinderen: Johan .Freae 'k en Elisaheth. . Johan Frederik van Schaesberg was geuren in December 1593. Hij huwde in het }*ar 1623 met Ferdinanda van Wachtendonck. Han Frederik speelde een groote rol in het P°litieke leven, riij was op ruim twintig'a 'gen leeftijd reeds ambtenaar van Brugge iï op twee en twintigjarigen leeftijd werd ii door palsgraaf Wolfgang tot „Kammerer "d geheimen Rat" benoemd. * Reeds in het jaar 1598 had Frederik van phaesberg een koninklijk octrooi van Phi'Ps II van Spanje voor zich en zijn gemalin dat zei, dat ze over hunne leenen r'j beschikken konden. > m 1618 diende Frederik een verzoek in, L°or verheffing van zijn ridJerleen Schaeserg tot heerlijkheid. Hierbij beriep Frederik *!ch op het feit, dat hij en zijn voorouders • ch steeds verdienstelijk gemaakt hebben n Spaanschen dienst. De verheffing volgde .1 1619: Schaesberg werd een erfelijk ge- met cc t eigen rechtbank. Daar Fredep'ks goederen Schaesberg, Leenhof en Wae*e t een samenhangend geheel vormden, .erd het gebied door de Spaansche regee: ng afgerond door bijvoeging van Scheijdt 8,1 Palemig. Voor dit gunstbewijs der Spaanse Kroon betaalde Frederik de som van "• 1200. Tijdens zijn leven kwam ook hof Benzenrade en Keverberg aan het huls Schaesberg. Maria, de gemalin van Frederik stierf in Maart 1632. Zij werd bijgezet in de kerk te Heerlen. Hare lijkkist volgden: 1. Arme mannen en vrouwen, 2. De scholieren, 3. De Heeren Minnebroeders. 4. Vier en twintig kaarsen gedragen door gerechtsboden en onderdanen der heerlijkheid Schaesberg, 5. De Heer Pastoor van Heerlen, 6. Acht flambouwen, door acht onderdanen van Schaesberg gedragen, 7. Acht flambouwen, door schepenen en gezworenen der heerlijkheid Schaesberg gedragen, 8. Acht flambouwen, door secretaris en huisdienaars gedragen, 9. De schout der heerlijkheid Schaesberg met het wapen, 10. In een stoel de heer van Schaesberg, omgeven door zijn heele familie, 11. De naaste neef van de afgestorvene begeleid door den prelaat van Kloosterrade, 12. De prelaat van Cornelimünster, domheer Trijs, Domheer Wachtendonk, Heer van Meer, Heer van Wijnandsradé, Heer van Nuth, Heer van Übach, Heer van Heijden, Jonker Hoen van Hoensbroek enz. De macht van Johan Frederik van Schaesberg rees èn door zijn talenten èn door zijn huwelijk'imet de Jijke Ferdinanda van Wachtendonk met,den dag: in 1637 werden zijri brieven van adeldom erfelijk verklaard door Keizer Ferdinand III; hij werp tot president der hertogelijke hofkamer te Dusseldorf benoemd, daarna tot drost te Dalhem, landhofmeester van het vorstendom Julich en president von den ridderbond aldaar. De gemalin van Johan Fiederik, Ferdinanda, kreeg een sleepende ziekte. In het belang van hare gezondheid deed zij de belofte een pelgrimstocht naar Kevelaar te doen. Na hnar testament gemaakt te hebben ondernam zij den tocht naar Kevelaar. Zij kwam echter slechts tot Walbeek, dan moest ze zich op het ziekbed liggon ; en ze is nie} meer opgestaan. Op 29 Augustus 1644 overleed ze. Na den vrede van Munster trad Johan Frederik uit het politieke leven. Hij liet het huis Schaesberg voor een groot gedeelte restaureeren en verbouwen. Johan F.ederik was in 1647 voor de tweede maal gehuwd, n.l. met Maria Heimbach, gen. Hosn, weduwe van Diederic van Horst. Deze vrouw ontviel hem na vijftien jaar en in 1663 huwde hij voor de derde maal met Isabella Clara van Blanckart. In het jaar 1671 werd Johan Frederik aan het ziekbed gekluisterd te Brugge. In zijn testament bepaalde hij, dat 1900 rijksdaalders zouden gegeven worden voor den bouw eener nieuwe kerk te Schaesberg, en dat na zijn dood duizend zielernissen zouden gelezen worden. In de kerk te Brugge stichtte hij c-n jaargedachtenis voor zijn drie vrouwen. Op 14 Februari 1671 overleed vrijheer Johan Frederik van Schaesberg. Na hem komt Frederik Arnold, die in 1630 geboren was. In 1652 werd hij -drost van Hinsbeck. In 1653 trad hij in h2t huwelijk met Margaretha van Bernsau, de erfgename van Hardenberg. Nog in hetzelfde jaar stierf Sigismund, heer van Bernsau, en Frederik Arnold, vrij.teer van Schaesberg werp met het gebied Hardenberg bel.end.. Frederik Arnold leefde op grooten voet en verkwistte vaak groote sommen gelds en geraakte dientengevolge in oneenigheid met zijn broer Wolfgang Willem van Schaesberg. Deze twist werd echter door hun vader vi ijheer Johan Frederik van Sshaesberg bijgelegd. Frederik Aruold overleed plotseling in het jaar 1667. Zijn oudste zojn was Sigismund Theodoor. Deze maakte, volgens de gebruiken der adellijke uit dien lijd, een plezierreis en wel naar Parijs en Italië. Na 1700 noemde zich Frederik Sigismund Theodoor „von Schaesberg zu Sciaesberg" terwijl zijn broer Johan Sigismund zich „von Schaesberg zu Hardenberg" noemde. Deze twee broeders zijn ongehuwd gebleven. De eerste was domheer te Luik en overleed aldaar in 1733. De tweede, Johan Sigismund werd in 1662 geboren; hij was voor den geestelijken stand bestemd. Op 20-jarigen leeftijd ondernam hij, om zijn opvoeding te voltooien, een wereldreis. Hij kwam op het eiland Malta en trad daar in de Malteser Orde. Na drie jaar keerde hij naar Schaesberg terug ; hier vond hij echter geen rust, weer ging hij naar Malta en stierf daar eerst in 1711. (Slot volgt.) Eijgelshoven 22-1-27. • J. H. HAEREN, --- Te vroeg gestorven. „Vandaag staat het slot van het boeiende feuilleton in de krant. De baron trouwt dan eindelijk toch met de arme tuinmansdochter!" „O, als dat tante Paula nog 'ns had mogen beleven!" --- Vogelverschrikkers. De beeldhouwer had een beeld in zijn tuin geplaatst. Hij vroeg zijn vriend, hal eens te komen bekijken. De vriend kwam, zag, begreep en zei „Een reuzenidee, om zelf je vogelverschrik* tp mal'eu ---