OORLOG OF VREDE MUSSOLINI’S VOORSTELLEN IN BEGINSEL ONAANNEMELIJK Vergelijking tusschen den toestand in Juli 1914 en September 1935 ** Onze lezers zullen wel reeds kennis hebben genomen van de Italiaansche tegenvoorst(dlen in het Abessinisch conflict. 1) Toen zij bekend' werden was er althans aanhankelijk een opluchting bemerkbaar in de openüare opinie, terwijl in verschillende persorganen de opvatting tot uiting kwam, dat 't wellicht nóg ni0Selijk zou zijn om tusschen de eischen van 'alië en 't aanbod van den Volkenbond een Middenweg te vinden, waarmee beide partijen sfiioegej, zouden kunnen nemen. Wij kunnen tot ons leedwezen die meening nifct deelen. Immers Mussolini eischt niet alleen de volledige economische opslorping van Abessinië; hij vraagt let alleen den afstand van belangrijke gebiedscelen, maar tevens vordert hij „de volledige ötwapening van het Abessinisch leger, uit te °eren onder Italiaansch toezicht". En bovendien vraagt hij de volledige controle °ver de politie en dc administratie in het land Van den Negus. peen der eischen, die hij stelt, en allerminst de £eide laatsten, zijn vereenigbaar met de onafhankelijkheid van het eeuwenheugend Ethiopië noch 11161 dc onschendbaarheid van zijn grondgebied, ttet is geen protectoraat, dat Mussolini erlangt, maar een annexatie, die hij nas'reei't. Eij poogt klaarblijkelijk dc souvereine rechten an den landsheer ter zijde te stellen en hem in "e opperheerschappij te vervangen. En daarom kunnen zijn verlangens nooit door nderhandelingen worden bevredigd, maar alleen °°r wapengeweld worden vervuld. • é'■' • "et huidig conflict herinnert ons in menig Pzicht aan de gespannen verhouding tusschen osteiirijk en Servië in de laatste weken vóór ö' uitbreken van den wereldoorlog; met dit ver- Q"d nochtans, dat de grieven van Keizer Frans oseph tegen Servië even reëel waren als die van *.llssolini tegen Abessinië fantastisch-overdreven liiUiiors op 28 Juni 1914 was de Oostenrijksche°ol»opvolger Frans Fcrdinand bij gelegenheid . an zijn bezoek aan Serajewo vermoord. ~ En reeds spoedig bleek, dat de moordenaar aVril0 Princip met drie anderen, wier namen Cend waren, de misdaad vooraf had beraamd " Voorbereid te Belgrado, met medeplichtigheid Servische leger- en tol-beambten. niniers de bij het gerechtelijk onderzoek ge''den bommen en handgranaten bleken afkomj, s uit bd luighuis van het Servische leger te 'jjsujevatch. j ;~n het transport dezer moord tuigen was oog- Kend toegelaten door de Servische douane te •°zniC;,. . °P grond van deze ontegenzeggelijk hoogst bcnenke]jj]a» feüen eischte de Oostenrijksche Reding in naar nota van 24 Juli de officieele rklaring, dat de Servische Regeering zich of, Cleel zou verbinden niet alleen de misdadigers t straffen, niet alleen de samenzweerders uit j.. r°eien, maar ook — en hier citeeren wij letter. v ~~ „de medewerking in Servië te aanvaarden j, ? vertegenwoordigers der (Oostenrijksche) eerlijke en Koninklijke Regeering bij de on, urukking van de revolutionnaire beweging . B°n8°n de onschendbaarheid van het grondgebied Monarchie", en bovendien >,een gerechtelijk onderzoek te openen tegen de deelnemers aan het complot van 20 Juni, die zich op Servisch grondgebied bevinden, terwijl gedelegeerden van de Keizerlijk Koninklijke Regeering aan dit onderzoek zullen deelnemen". <, c nota eindigde met de beteekenisvolle woorv ' -.De K. K. Regeering verwacht het antwoord ] n dc Koninklijke (Servische) Regeering op zijn a'st Zaterdag 25 Juli om zes uur 's namiddags". * * « v Iet antwoord van Servië, waarvan de tekst ScJ°,r ons ligt, kenmerkte zich door groote mba a vvonderl Immers de moord van Serajewo rt d heel de wereld in opschudding gebracht en Regeering begreep, dat haar goede naam niet onrechte in opspraak was gebracht. <;j j stemde derhalve ten volle toe in alle c«en betreffende de onderdrukking van alle enzweringen tegen Oostenrijk en aangaande bestraffing der schuldigen, ar zij maakte voorbehoud ten aanzien •Mij1 en eisen lot medewe r k i n g van Oosten- ih Sche magistraatspersonen bij het onderzoek 'Servië. Öq zÜ verwierp de deelneming van Stenrijksche gedelegeerden aan dit onderzoek. --- „Immers”, zoo schreef zij letterlijk, „dit zou een schennis van de Grondwet en van de wet op de straf pi océdure beteekenen”. Ten slotte stelde de Servische Regeering voor „de oplossing dezer kwestie niet te overhaasten en verklaarde zich bereid „een vreedzame schikking te aanvaarden door de onderwerping van 't vraagstuk aan het Internationaal Gerechtshof te 's Gravenhage". Men zal zich uit de geschiedenis herinneren, dat Oostenrijk het voorstel tot arbitrage van de band wees, en na 'n vergeefsche poging tot tusschenkomst van de Britsche Regeeriug, op 28 Juli 1914 den oorlog aan Servië verklaarde, waardoor drie dagen later de wereldkrijg werd ontketend. » * * Zooals men ziet is er naast een aanzienlijk verschil in den toestand van toen en thans toch deze overeenkomst, dat destijds van Oostenrijksche zijde behalve Servië's bewilliging in een aantal gemotiveerde eischen, bovendien de vervuiling van twee voorwaarden werd gevraagd, waarin Servië, volgens het gezaghebbend woord van wijlen Staatsraad Dr. Struycken, niet kon toestemmen, zonder zijn zelfstandigheid op het spel te zetten en zijn Souvereiniteit te vernietigen. En wie de stukken zorgvuldig nagaat ontkomt niet aan den indruk, dat deze voorwaarden opzettelijk in een onvervulbaren vorm werden gesteld om den oorlog onvermijdelijk te maken. Welnu, zoo en niet anders is thans de houding van Mussolini tegenover Abessinië. Wanneer het leger van den Negus reeds verpletterend verslagen was, konden de vredesvoorwaarden niet scherper gesteld zijn. En daarbij wil het ongeluk, dat het ook in het huidige geval niet te doen is om wat min of meer concessies van den tegenstander te verkrijgen. maar om hem moreel te vermorzelen en zijn onafhankelijk volksbestaan le vernietigen. Daarom 111 o e s t Servië de verstgaande eischen van Oostenrijk in 1914 afwijzen. En daarom kan de Negus thans de ontwapening van zijn leger onder toezicht van zijn hevigsten vijand onmogelijk aanvaarden. Dit is geen vraagstuk van taktiek of opportuniteit, dit is geen zaak van geven en nemen, maar een kwestie van eer en van beginsel, van zijn of niet-zijn! Dat weet Mussolini even goed als ieder ander: en daarom zijn de Italiaansche tegenvoorstellen geen middel om den vrede te bewaren, maar om den oorlog te ontketenen. Wij zullen niet trachten in de toekomst te zien. Maar liet zou ons niet verbazen, wanneer Mussolini zijn gebrek aan inschikkelijkheid en vredelievendheid binnenkort even bitter zou betreuren, als Oostenrijk diezelfde fout heeft verwenscht toen het onherroepelijk te laai was om haar te herstellen. 1) Nu deze tegenvoorstellen verworpen zijn, komt Mussolini met de uitvlucht, dat zij nooit als zoodanig bedoeld zijn geweest. De Abessinischc druiven zijn blijkbaar nog erg zuur --- NEDERLAND Tilburgsche staking ten einde De Tilburgsche fabrikanten hebben een nader voorstel aan de stakers geformuleerd voor het hervatten van den arbeid. Doordat organisaties en stakingsleiding dit accepteerden, wordt de staking als geëindigd beschouwd. De Fabrikantenvereniging besloot heden de gelegenheid open te stellen den arbeid te hervatten op onderstaande voorwaarden: a. Teneinde den door de staking in de gezinnen ingetreden financieelen achterstand te helpen overbruggen, wordt vanaf Donderdag 26 September tot en met Zaterdag 12 October op de thans krachtens de toonregeling van 19 Augustus 1935 verdiende loonen een zoodanige toeslag gegeven, dat de eindloonen worden aangevuld tot het loonniveau" van vóór 19 Augustus 1935. b. Vanaf Maandag 14 October geldt ongewijzigd de loonregeling van 19 Augustus 1935. c. Op denzelfden grond als vermeld sub a. worden op een in overleg met de arbeidersorganisaties vast te stellen tijdstip aan de arbeiders, die de drie kermisdagen nog niet kregen uitbetaald, deze dagen alsnog uitgekeerd. d. Het door de werkgevers ingehouden loon terzake van het verbreken der dienstbetrekking, zal bij de eerstvolgende loonbetaling alsnog worden uitbetaald. e. Geen rancune-maalregelen zullen .worden toegepast. --- GRATIS I TOT 1 OCT. a.s. ONTVANGT U ONS BLAD ALS U ZICH REEDS THANS HIEROP PER KWARTAAL A&ONNEERT. j§ Di£ DIRECTIE --- Kerk en School De nieuwe Internuntius Z. H. Exc. Mgr. Paolo Giobbe in de residentie aangekomen. Om 17.58 is de nieuwe Internuntius bij he.t Nederl. Hof, Z. Exc. Mgr. paol 0 Giobbe, Woensdag met de Pulknann-trein te 's Gravenhage aangekomen. Z. Exc. was vergezeld van mgr. L. Punzolo, secretaris van de Internuntiatuur te 's Gravenhage. Nadat bovengenoemde personen door mgr. Arrigoni aan den nieuwen internuntius waren voorgesteld vertrok Zijn Exc met mgr. Arrigoni en mgr. Punzolo naar de Pauselijke Internuntiatuur aan het Bezuidenhout, waar talrijke bloemstukken den nieuwen Internuntius zijn welkom in Nederland vertolkten. Ter begroeting van Mgr. Giobbe waren op het perron van het H.S.M.-station aanwezig, mgr. L. Arrigoni, auditeur van de Pauselijke Internuntiatuur, de hoogeerw. heer J. M. v.d. Tuyn, deken van 's Gravenhage, mgr. dr. Th. Verhoeven, directeur van het R. K. Centraal Bureau voor Onderwijs en Opvoeding, mgr. J. Postma, pastoor der parochie van O. L. Vrouw van Goeden Raad, pater d'Aquin 5..1. en pater I- Bonike S.J., rector van het St. Aloysiuscollege, de zeereerw. heer dr. .1. Bruning, pastoor in het H. Land, die oud-student is van de Propaganda Fide; toen mgr. Giobbe nog rector was van dat college, W. C. J. J. baron van Voorst tot Voorst, voorzitter van de Leostichting ir. G. Stuyt en andere belangstellenden. --- De broodprijs Een belasting van rond 42 millioen gulden. Uit berekeningen, op grond van officieele gegevens blijkt, volgens het.'Handelsblad, dat de Nederlandsche consument van bloem- en meelproducten per jaar een belasting opbrengt van f 42 millioen, waarvan f 37.1 millioen via het brood en f 4.9 via banket e. d. Slechts f 19.8 millioen of 47 pet. daarvan komt ten goede van de tarwe-producenten; de rest dient voor uitvoeringskosten en ter dekking van de tekorten van het Landibouw-Crisisfonds. De invloed der regeeringsmaatregelen op den broodprijs bedraagt 4.5 *ent per brood van 8 ons. --- Landbouw-Crisisfonds Voor 1935 wordt het tekort op vijf millioen geschat. In verband met verschillende berichten welke in de pers zijn gepubliceerd, als zou het Landbouw-Crisisfonds voor het dienstjaar 1935 vermoedelijk een tekort van nMer dan 30 millioen gulden hebben, wordt ons van bevoegde zijde medegedeeld, dat deze berichten onjuist zijn. Het tekort voor het jaar 1935 wordt geschat op niet meer dan 5 millioen gulden. Nagegaan wordt of het mogelijk is dit tekort alsnog te verminderen. Ten aanzien van de begrooting van het Landbouw-Crisisfonds voor het jaar 1936 mag verwacht worden, dat maatregelen genomen zijn waardoor het tekort, waarmede het jaar 1936 wellicht zal worden begonnen, over dat jaar niet meer zal aangroeien. --- VERLENGING ZITTING VAN DE ASSEMBLEE? Uit Genève werd Woensdag gemeld: Morgenochtend te half elf zal de Volkenbondsraad bijeenkomen. Laval, Eden en De Madariaga hebben heden een bespreking gehouden met het : oog op de morgen te houden zitting van den Volkenbondsraad. De drie staatslieden bespraken, welke gedragslijn de Volkenbondsraad ten aanzien van het conflict tusschen Italië en Abessynië verder zal volgen. Volgens deze procedure zou de Raad er zich Donderdag toe beperken, het rapport van de Commissie van Vijf ter bestudeering te verwijzen naar een nieuwe commissie, die waarschijnlijk alle raadsleden, met uitzondering van de betrokken partijen, zou omvatten. Uit dit onderzoek zou dan in de volgende week het ontwerp van een definitief rapport van den Raad resulteeren. Op het oogenblik is ce Italiaansche delegatie voornemens de zitting van den Raad niet bij te wonen. Men verwacht, dat de zitting van de Assemblee formeel verlengd zal worden, aangezien het bijeenroepen van een nieuwe zitting, in geval van oorlog, drie weken tijd zou kosten. De Volkenbondsraad zal nog minstens 10 dagen bijeen blijven. --- EEN ONWAARSCHIJNLIJK BERICHT. Geruchten over een nieuwe Italiaansche regeering zonder Mussolini. Uit Parijs: De „Oeuvre" pubiccert een overigens vrij onwaarschijnlijk bericht van zijn correspondente te Genève, volgens hetwelk in de wandelgangen van het Volkenbondspaleis geruchten de ronde zouden doen, als zouden besprekingen hebben plaats gevonden tusschen hooge Engelsche en Italiaansche kringen, waarbij men den Engelschen kringen zou hebben duidelijk gemaakt, hoe in geval van een regeeringswisseling le Rome een nieuwe regeering er zou kunnen uitzien, waarin in de plaats van Mussolini een lid van het Koninklijk Huis de leiding op zich zou nemen. De correspondente voegt hieraan toe, dat, hoewel men aan deze geruchten geen bijzondere beteekenis toekent, men het niet uitgesloten acht, dat het oogenblik zou kunnen aanbreken, waarop slechts een regeeringswisseling de positie van Italië tegenover den Volkenbond en de mogendheden zou kunnen redden. --- Mr. Donker Tweede Kamerlid De voorzitter van het Centraal .Stembureau heeft in verband met het niet aannemen van zijn benoeming tot lid der Tweede Kamer door den heer A. B. de Zeeuw, in diens plaats benoemd verklaard mr. L. A. Donker te Rotterdam. --- BUITENLAND Groote brand in koloniale opslagplaats Woensdagavond nog niet gebluscht. Uit Londen wordt gemeld: Woensdagmiddag is in de loodsen voor het opslaan van koloniale waren te Wapping aam de Theems een reusachtige brand uitgebroken, die met razende snelheid om zich heen greep. De brandweer, die altijd beducht is voor branden in de Londensche dokken, was spoedig ter plaatse met 35 motorspuiten, twee drijvende spuiten en honderden manschappen. De brand was uitgebroken in een der grootste opslagplaatsen van Wapping op een verdieping waar rubber, thee en andere koloniale waren in groote hoeveelheid lagen opgeslagen. Het verkeer in de geheele omgeving werd stopgezet en toen een groote kraan onder den invloed van de hitte dreigde in te storten, kon de politie slechts met moeite de groote menigte toeschouwers terugdringen tot Op een afstand waar geen gevaar meer dreigde. De vlammen raasden met onverminderde kra'ht voort'en boden van over de rivier gezien een schitterend schouwspel. Men mag van geluk spreken, dat het vuur geen menschenlevens heeft geëischt. Woensdagavond rukten nog steeds versterkingen voor de brandweer aan, die zich ertoe moest beperken te voorkomen, dat de nabijgelegen gebouwen en pakhuizen door het vuur werden aangetast. Tegen tien uur Woensdagavond was de brand nog steeds niet gebluscht. --- Het Italiaansch-Abessynisch conflict Volkenbondsraad heden weer bijeen Eniopië verlangt een commissie Woensdag is hel rapport van de Commissie van Vijf gepubliceerd. liet belangrijkste deel vormt het resumé van de mondelinge opmerkingen, die baron Aloisi gedaan heeft tegenover den voorzitter van de commissie, De Madariaga, bij de overhandiging van het afwijzende antwoord van Italië en die men eerst als Italiaansche tegenvoorstellen beschouwde. Italië heeft er opnieuw den nadruk op gelegd, dat het noodzakelijk is, dat Abessinië uit den Volkenbond wordt uitgesloten. Verder heeft het geëischt, dat de door Anihara vanuit de centrale Abessynische hoogvlakte in de laatste 50 jaar door den keizer veroverde en onderworpen Abessynische gebieden weer worden bevrijd, hetgeen zou kunnen geschieden door Italië een mandaat over Abessynië te geven. Verder is door Aloisi uiteengezet, dat de voorstellen van de Commissie van Vijf reeds daarom onpractisch zijn, omdat daarin geen controle opgenomen is over het Abessynische leger. Het voorstel iV-ssynië een uitweg naar zee le geven kan in het geheel niet besproken worden, maar daarentegen moet een grondig onderzoek worden ingesteld naar een verbinding tusschen Erythrea en Italiaansch Somaliland op grond van 't drie-mogendhedenverdrag van 1906. Overigens is het onmogelijk niet Abessynië.. welke overeenkomsten ook, zelfs van economischen aard, te sluiten, daar dit land niet in staat is verplichtingen aan te gaan en nog minder na te komen. --- ABESSYNSCHE TROEPEN TERUGGETROKKEN. Uit Addis Abeba: De regeering van Elthiopië heeft den Volkenbond verzocht onmiddellijk per vliegtuig een commissie te zenden, zoo noodig op kosten van Ethiopië te t> te onderzoeken of Ethiopië offensieve i len neemt en toe te zien wie de vijand n begint. .. . Volgens uïicieele mededeeling heeft de Negus een e.'egram doen toekomen aan den Volkenbond, waarin hij den bond er van op de hoogte stelt, dat met het oog op de voortdurende provocaties en ter vermijding van incidenten, bevel is gegeven, dat de Abessinische troepen over het geheele front dertig kilometer moeten terugtrekken. Dit bevel is strikt ten uitvoer gebracht. De Abessinische regeering heef tde berichten over een algemeene mobilisatie opnieuw gedementeerd. --- NOG STEEDS TROEPENVERSCHEPINGEN. Tien schepen liggen te Napels gereed. Uit Rome wordt gemeld: In de haven van Napels liggen op het oogenblik tien stoomschepen, die in de eerstvolgende 24 uur met ongeveer 9000 soldaten en zwarthemden, benevens veel materiaal, naar Oost-Afrika zullen vertrekken. --- NIEUWE LUCHTAFWEEROEFENTNGEN OP MALTA. Uit Londen wordt gemeld: Op Malta heeft Dinsdagavond een nieuwe luchlafweeroefening plaats gehad. Van half tien tot tien uur waren La Valetta en de andere plaatsen op het eiland in een volkomen duister gehuld. Terwijl het verkeer stil lag, hoorde men het motorgeronk der aan de oefening deelnemende Britsche vliegtuigen. --- CHERTOK VERWACHT GEEN OORLOG. Uit Londen wordt gemeld: Chertok is Woensdag van Southampton naar New-York vertrokken. Over ongeveer drie weken wil hij naar Engeland terugkeeren. Bij zijn vertrek gaf hij uiting aan zijn overtuiging, dat het niet tot een oorlog in Abessinië zal komen. --- Nieuwe Spaansche regeering gevormd Lerroux aan buitenlandsche zaken. Uit Madrid wordt gemeld: Chapa Prieta is er in geslaagd, een nieuwe regeering te vormen van de volgende samenstelling: Minister-president en financiën: Chapa Prieta. Buitenlandsche zaken: Lerroux. Binnenlandsche zaken: Pablo Blanco. Oorlog Gil Robles. Marine: Rahola. Landbouw, industrie en handel: Martinez de Velasco. Openbare werken: Lucia. Justitie en arbeid: Salman. Onderwijs: Rocha. o --- De officieele uitslag Gordon- Bennett-wedstrijd Uit Warschau wordt gemeld: Blijkens den oficieelen uitslag van den Gordon Bennett-wedstrn'd, die» Woensdag gepubliceerd werd, is deze gewonnen door kapitein Burzynski en luitenant Wysocki met den ballon „Polonia". Zij legden 1650 K.M. af in 57 uur 54 minuten. De verdere uitslagen luiden: 2. „Warszawa" Polen. 3, 4 en 5 zijn „Belgica", België, ,Erich Deku", Duitschland, en ~Kosciuszko", Polen, doch een nadere berekening zal nog moeien uitmaken welke plaats precies elk van deze ballonnen zal innemen. 6. „Torun", Nederland, bemand door Ir. Ten Bosch en J. E. van Tijen, 7. „Maurice Mallet". Frankrijk, 8. „Lorraine", Frankrijk, 9. „Bruxelles", België 10. „Zürich", Zwitserland, 11. „Alfred Hildebrandt", Duitschland, 12. „Deutschland", Duitschland, 13. „U. S. Navy", Vereenigde Staten. De prijs van het Ministerie van Buitcilandsche Zaken voor de beste buitenlandsche bemanning zal waarschijnlijk worden toegekend aan de „Belgica". ---