DE KATHOLIEKE PERS IN NEDERLAND De wereldtentoonstelling in Vaticaanstad Een vergelijking met andere landen en vroegere tijden * Het wekt bij ons altijd een gevoel van, Jichten wrevel, wanneer wij geroepen woret" om een artikel te schrijven over dc katholleke pers. Ruimers het zou onfraai en onbillijk zijn kwaad Van haar te spreken. Maar de journalist, die haar verdiensten prijst, ordt onwillekeurig bekropen door de onaaiis nan _ gewaarwording, dat hij bezig is een " ratio pro domo", een pleidooi voor zijn eigen Seesteswoning te houden. ■kn dergelijke pleidooien plegen zich nu eenaal niet te verheugen in den roep van onDaalchtigheid, en belangeloosheid, waarnaar een *I°liek persman vóór alles behoorl te streven. meenen wij voor ditmaal een uitzonde_ te moeten maken op den gulden regel, dat e Pers over iedereen-cn alles spreekt en oor- e*t behalve over zichzelve. , Want men heeft ons verzocht de openbare aanacht te vestigen op de wereldtentoonstelling an de Katholieke pers, welke het volgend ja^r . de pauselijke Vaticaanstad zal gehouden wor- e° en waaraan welhaast alle landen zullen aeelnemen. ■ P.er deze landen komt Nederland met zijn Ullß drie millioen katholieken in getalsterKte achteraan dan vooraan. Maar zoowel in aantal als in gehalte znner ï'erSorganen staat het ongetwijfeld in dc eerste iiiuners de groote landen van Europa hebben .^0r het algemeen bedroevend weinig beginsel'as'e dagbladen. _. vPr Duitschland behoeven wij in dit verband ■Hei t , , ' te spreken. vaar zijn nog katholieke lezers en schrijvers y de vleet! llaar de katholieke bladen zijn deels verdwe-011 en deels gelijkgeschakeld. let vrije woord is gemuilkorfd, en de daga Jpers is van „Koningin der aarde" verlaagd . slavin der Nazi-partij, terwijl de preventieve jn SuUr, waaraan volgens een nieuw decreet van v. • Goebbels zelfs de officieele organen der 'tsche bisdommen zijn onderworpen, het laat , restje der persvrijheid van den Duitschei ern heeft weggevaagd. . weten niet, of het Derde Rijk op de t in de Vaticaanstad vergenwoordigd zal zijn. st'r,aar wij weten we. dat men daar in het gun§st geval organen van Duitsche katholieken, ar geen katholieke organen zal aantreffen. anzienlijk beter is het in Frankrijk met de s gesteld. Daar zijn nog altijd, naast enkele er goede tijdschriften, verschillende dagbladen, th i?een gelegenheid verzuimen om van hun ka' t„ ïe'ie overtuiging moedig en vastberaden blijk e Seven. aar afgezien van de zuiver-godsdienstige or. eil> waaronder vooral de „Scmaines rélises" lië, waar de geloofspraktijk over het alda en veel intenser en vuriger wordt beoefend va In frankrijk, is er onder het huidige regiem cjat e geestesvrUheid zoo weinig overgebleven, van men s*ecnts met voorbehoud kan spreken een waarlijk katholieke pers. .$ 3St **et bekende pauselijke orgaan, d? Min rva*ore Romano", staan ettelijke goede Jasc|iriften. Maai» a . I ■ . katholieke dagbladen zijn alleen op g 8XeUs gebied volkomen betrouwbaar. Of J* Sociaal en politiek terrein zijn zij alle min g e-r van het fascistisch hondje gebeten. •>iet Fascisme — wjj behoeven het steilig gins °Pnieuw aan te toonen — is voor den be■ Vasten katholiek in wezen onaanvaardbaar. •Het tenrÜk staan de katholieke dagbladen, z _o i "^eichspost" aan het hoofd, er ontegen? enik beter voor. "aar u* „0 hiermede zijn wij ongemerkt van de naar de kleine landen overgegaan: en in deze rubriek staat naar aller meening de katholieke pers van Nederland bovenaan! * * • Hier ontstaat voor iemand, die met een zekere wellust in de historie pleegt te grasduinen, uiteraard een hevige bekoring om den ontwikkelingsgang onzer pers in den loop der vorige eeuw nauwkeurig na te gaan en in bijzonderheden te schetsen. Maar tot eigen leedwezen zien wij ons genoopt aan doze bekoring weerstand te bieden, omdat de artikelenreeks, die voor dit doel onontbeerlijk zou zijn, veel meer op een eindeloos feuilleton dan op een beknopt overzicht van de geschiedenis der journalistiek zou gaan lijken. Wij vermelden dus alleen, bij wijze van curiositeit, dat het eerste katholieke blad in Nederland te Maastricht is verschenen in de Fransche taal. Kort na het herstel van het Vereenigd Koninkrijk onder Willem 1 werd door ridder Delannay in Limburgs hoofdstad „Le Courier de la Meuse" opgericht. En toen wij vóór ruim dertig jaar onze journalistieke loopbaan begonnen, troffen wij het blaadje nog levend aan. Maar het vond zijn abonné's uitsluitend onder het oudere geslacht: en het had zijn eigenlijke bestaansreden — de oppositie tegen 't Hollandsen regiem — goeddeels verloren. Geen wonder, dat het kort daarna aan bloedarmoede is bezweken. Maar inmiddels had zich in Noord en Zuid op het voetspoor van „De Noord-Brabanter" (1529 le 's Bosch) en „De Tijd" (1845 te 's Bosch, 1846 te Amsterdam) een rijke bloei van allerlei soort pers-organen ontwikkeld. Wie deze ontwikkeling persoonlijk heeft meegemaakt, wie zich uit zijn prille jeugd „De Maasbode" nog herinnert als een zeer bescheiden persproduct van vier bladzijden, waarvan de dagelijksche verschijning als een „triomf der goede zaak" met jubel werd begroet, hij zal begrijpen, welken enormen vooruitgang de katholieke pers in de laatste veertig jaren te aanschouwen heeft gegeven. En het meest verblijdend verschijnsel bij dezen vporspoedigen groei is dc stage beginselvastheid, waarvan nagenoeg al onze bladen, van klein tot groot, onverpoosd en onverdroten het voorbeeld hebben gegeven. Juist dit verschijnsel geeft moed en vertrouwen op het zegevierend doorworstelen van den zwaren tijd, die ons katholieke journalisten, ongetwijfeld voor den boeg staat. Want het is niet genoeg, dat wij een goed en succesvol figuur slaan op de wereldtentoonstelling in de Vaticaanstad. Van veel meer beteekenis en veel grooter belang is en blijft het, dat wij standhouden te midden van de verwarring der geesten en dat wij het katholieke volk tegen de aanslagen van politieke avonturiers helpen beveiligen. Blijft onze pers deze laak vervullen met dezelfde flinkheid en vastberadenheid, die zij in het verleden steeds heeft getoond, dan mogen wij hopen en vertrouwen, dat zij onder Gods onmisbaren zegen niet alleen gespaard zal blijven voor de rampen, die elders haar beslaan met vernietiging bedreigen, maar dat zü tevens zal groeien en bloeien en rijke vruchten dragen voor lijd en eeuwigheid. --- NEDERLAND De berooving van landbouwer te Boskoop Een arrestatie. Uit Alphen aan den Rijn wordt gemeld: De politie alhier is er in geslaagd een drietal jongelui te arresteeren, nl. S., van W. en K., uit Alphen aan den Rijn, die eenige maanden geleden den bejaarden landbouwer B. te Boskoop van een som gelds hadden beroofd. De jongelui gaven zich uit voor ambtenaren van de Crisis-zuivelcentrale en terwijl een hunner den landbouwer aan den praat hield, inspecteerde de ander zoogenaamd de woning, waarbij hy zich een bedrag van f 175 toeëigende. Twee hunner hebben een volledige bekenlenis afgelegd. Zij zullen ter beschikking van de justitie worden gesteld. --- Vermist meisje terecht Uit Breukelen wordt gemeld: Sinds eenige dagen heerschte hier ter plaatse ongerustheid omtrent het lot van een 20-jarige jongedame, T. H. genaamd en alhier woonachtig, die te Wimbledon logeerde en daar plotseling verdwenen zou zün. Het meisje is intusschen gezond en wel in Engeland aangetroffen, zoodat aan de onzekerheid een einde is gekomen. --- Gedenkwaardig feit voor Ossche politie „De Baron" de vijfenzeventigste arrestant. De gemeentepolitie te Oss heeft gisteravond de 75ste arrestatie sinds h . begin van de zuiveringscampagne op 18 Mei jl. verricht. Zij heeft nl. aangehouden den 47-jarigen caféhouder L. van Berkom, bijgenaamd „de Baron". Deze man wordt er van verdacht, dat hij aan eenige leden van de misdadigersbende opdracht tot brandstichting heeft gegeven in een aanial hem toebehoorende hooimijten die zeer hoog verzekerd waren. De verzekeringssommen zijn hem uitbetaald. De caféhouder heeft nog niet bekend. Een merkwaardigheid is, dat toen in het einde van de vorige eeuw, na den moord op den brigade-commandant van de marechaussee te Oss een zuiveringsactie werd ondernomen, zich onder de verdachten eveneens een caféhouder bevond, die den bijnaam „de Baron" had. Deze wist echter zijn arrestatie te voorkomen door naar Amerika uit te wijken. Door verschillende verklaringen is bovendien weer een overval met roof tot klaarheid gebracht, op een landbouwer te Zeelst bij Eindhoven, gepleegd door Peer de Bic, Anton Hendriks, bijgenaamd de Saai, en nog twee andere minder bekende misdadigers. Bij dezen overval werd geweld gepleegd, terwijl een vrij aanzienlijk bedrag aan geld werd gestolen. Het misdrijf werd in den loop van 1933 begaan. --- Televisie-uitzending thans mogelijk RESULTAAT VAN PROEVEN IN DE LABORATORIA VAN PHILIPS. MAAR HET IS ZEER PUUR! Ter gelegenheid van een excursie van 100 leden van hel Kon. Instituut van Ingenieurs naar de Philipsfabrieken, heeft daar een belangwekkende demonstratie plaats gehad op het gebied van dc televisie. De Philips televisiezender, werkende op een golflengte van ca. 7 meter, heeft een topvennogen van circa 400 Watt en is gebouwd voor een hoogst T.odulati-frequentie van ca. 3 millioen e/sec. De zender is geschikt voor het geven van televisiebeelden, die gelijk zijn aan het beste wat tot dusverre op dit gebied in bereikt. De heer .T. van der Mark, die over dit bereikte resultaat een inleiding hield, heeft er in het slot daarvan op gewezen dat een televisiezender slechts een beperkt gebied kan bedienen, zoodat een uitgebreid net van zenders, verbonden door zeer kostbare speciale transmissielijnen noodzakelijk zou zijn om het mogelijk te maken actueele gebeurtenissen over het geheele land uit te zenden. Dc ontvangers zullen, vergeleken met een radio-ni-tvanger. waarschijnlijk zeer duur blijven. Technisch bestaat de mogelijkheid televisie te brengen. Of dit economisch echler mogelijk is, is nog »en open vraag. --- Demonstratie Met behulp van de televisie-camera werd tenslotte een openlucht-tafereel met zich bewegende personen opgenomen, door den zender uitgezonden en elders door een televisie-ontvang-apparaat als rechtstreeks televisiebeeld weergegeven, dus zonder gebruik le maken van een tusschenfilm. Zelfs bij matige natuurlijke verlichting voldeed dit systeem zeer goed en bleek tevens de groote gevoeligheid van dc gebruikte iconoscopen. die in het Philips laboratorium zijn vervaardigd. --- BUITENLAND München krijgt de grootste opera ter wereld Wagner deelde mede, dat München wellicht reeds binnen tien jaar een uitgesproken nationaal-socialistisch uiterlijk zal hebben. Er zal een nieuw administratiegebouw worden opgericht; er zal een enorme hal worden gebouwd, die (W.OOO menschen zal kunnen bevatten, en tenslotte zal nog in dezen herfst worden begonnen met den bouw van een nieuwe opera, die de grootste ter wereld zal worden. --- De plechtigheden op 9 November Uit München wordt gemeld: Vrüdagmiddag heeft de .ksperschef dr. Dietrich, de pers ontvangen en een uiteenzetting gegeven van de beteekenis van den 9 November, dien hij den herdenkingsdag noemde van de martelaren van het nationaal-socialisme, die in 1923 vielen. Daarna voerde gouwleider Adolf Wagner het woord. --- Sportvliegtuig neergestort Uit New-York: Tengevolge van den mist en den regen is bü Lawrenceville in Virginia het sportvliegtuig van den 39-jarigen Lafayette Rothsteen, dat door hemzelf bestuurd werd, neergestort. De piloot en een vrouwelüke passagier werden gedood, terwijl een derde inzittende zwaar gewond werd. --- TROEPENCONCENTRATIE BIJ MAKALLE. Uit Asmara: De oorlogscorrespondent van het D.A.B, meld., dat de Italiaansdie troepen door de verovering van Makalle een belangrijk uitgangspunt voor de verdere operaties hebben verkregen. Men neemt aan, dat, na de verrichting van het noodzakelijke voorbereidende werk, de opmarsch van den Italiaanschen linkervleugel zal worden voortgezet. Intusschen rukt dc Danakil-afdeeling eveneens naar Makalle op; zij staat op het oogenblik bij Atsbi. Het is waarschijnlijk, dat de opmarsch wordt voortgezet in de richting van Dessie, zoozoodra alle troepen bij Makalle geconcentreerd zijn en de stellingen geconsolideerd zijn. Vermoedelijk zal de rechtervleugel de rivier de Takaze volgen om daarna in westelijke richting op te marchceren naar het Tsana-meer. Over de strategische bedoelingen der Abessijnen tast men geheel in het duister, aldus de correspondent. --- DE WEG NAAR HARRAR OPEN GEACHT. Uit Rome: De dag van Vrijdag wordt hier als een bijzondere mijlpaal in de ontwikkeling van den oorlog beschouwd, waar zoowel Makalle als Gorahei zijn gevallen. De bladen stellen de inneming van Makalle in militair en moreel opzicht op een lijn met de verovering van Adoea en Adrigrat, daar het in beide gevallen de herovering betrof van een stelling, waaraan bittere herinneringen voor de Italianen verbonden waren. Gorahei en Ogaden is een buitengewoon belangrijk, strategisch punt, aangezien het alle karavaanwegen en den toegang naar de belangrijkste bronnen beheerscht. Door de bezetting van Gorahei wordt het gevaar vermeden, dat de Italiaansche troepen gevechten zouden moeten voeren in de ongezonde laagvlakte. De inneming van deze plaats opent den weg naar Harrar, aldus is de meening der Italiaansche bladen. --- INTOCHT IN MAKALé. Evenals de bezetting van Adoea heeft die van Makalé voor dc Italianen historische beteekenis. Zooals men weet heeft in 189 G Galiano, de commandant van het fort in deze stad, gedurende 42 dagen 100.000 Abessiniërs weerstaan en zijn positie pas prijsgegeven op formeel bevel van zijn superieuren. Bij zijn aftocht werden hem de militaire eerbewijzen gebracht. Makalé bood den Italianen bij het binnentrekken een verlaten aanblik. De correspondenten der Italiaansche bladen melden dat alle Abessinische troepen en een groot deel der bevolking de stad verlaten hadden. Alvorens te vertrekken zouden de Abessinië.. talrijke huizen in brand gestoken en de stad geplunderd hebben. Het graf van Koning Johannes, de kerk Enda Mariam en het paleis van Ras Koeksa waren gehavend. De correspondent van de „Lavoro Fascista" weet te melden dat de Italianen zich in een vierkant op het hoofdplein van Makalé opstelden, terwijl de Italiaansche vlag geheschen werd op het -fort en op het paleis van Ras Koeksa. De sterk gedunde bevolking kwam naar de Italiaansche troepen toe met geschenken. De notabelen van de plaats en dc geestelijkheid boden huil onderwerping aan. Het Italiaansche garnizoen omvatte 20 officieren, 13 onder-officieren en 1000 inlanders, De Abessiniërs stonden onder aanvoering van Ras Makonnen, die een paar bloedige aanvallen op de Italianen deed. Te Rome is de tijding van de inneming van Makalé met geestdrift ontvangen. Te Napels werd terstond een groote volksbetooging op touw gezet. Soldaten, die op het punt stonden naar Oost-Afrika te vertrekken, werden in triomf rondgedragen en de stad werd met vlaggen _etooid. Met de inneming van Makalé is het eerste deel van het Italiaansche veldlochtsplan thans vrijwel voltooid. Zoodra de thans bezette stellingen geconsolideerd zijn, zal de opmarsch worden hervat in de richting van het Asjiangi-meer. Tegelijk zal dan liet legercorps van generaal Maravigna oprukken in het gebied van het Tsanameer, dat wil zeggen langs de Taccaze, teneinde de frontlijn te rationaliseeren. Men voorziet dat de tegenstand der Abessiniërs zich zal uitstrekken over de lijn Gondar, Debra Tabor, Socota, Amba Aladji en Kworam. Ras Kassa zou Debra Tabor en de Dedzjatsj Oeondeusse zou Gondar verdedigen. De Dedzjatsj Avarra en de Dedzjatsj Asfoe, beiden zoons van Ras Kassa, zouden Socota verdedigen. Meer dan 20.000 manschappen van Bas Sejoem zouden vertrokken zijn naar het gebied van Tembien, --- Het Stavisky-proces Uit Parus: Het grootste gedeelte van de zitting van Vrüdag in het proces-Stavisky was gewüd aan hel verhoor van Garat, den oud-afgevaardigde en oud-burgemeester van Bayonne, die verklaarde niet op de hoogte te zyn geweest van het bedrieglijk karakter der manipulaties van het Crédit Municipal de Bayonne en van de ware gedaante van Stavisky, dien hü slechts gekend heeft onder den naam van monsieur Alexandre. Het verhoor wordt morgen voortgezet. --- DE SANCTIES. Uit Londen. Het Britsche ministerie van handel heeft den 18en November a.s. vastgesteld als datum, waarop de economische sanctiemaatregelen tegen Italië in werking zullen treden. Van dien dag af is de uitvoer van bepaalde goederen yan Engeland naar Italië en de invoer van goederen uit Italiaansch gebied in Engeland verboden. --- DE OORLOG IN OOST-AFRIKA Ook Gorahai in handen der Italianen Engeland stelt de sancties op 18 November in werking Belangrijk steunpunt aan het Zuidelijk front Uit Samcra: Gorahei, waarop zich de actie der Italiaansche troepen aan het Zuidelijk front de laatste weken steeds meer concentreerde, is thans in handen der Italianen gevallen. Vrijdagmiddag is de plaats door de afdeelingen van generaal Graziani bezet. Daarmede hebben de Italianen een der belangrijkste strategische punten aan het Zuidelijk front veroverd. --- WAPENBESTELLINGEN VOOR ETHIOPIË. Uit Londen. De Ethiopische regeering heeft bij een wapenfabriek in Engeland groote orders geplaatst voor munitie, geweren en mitrailleurs vrn het allerlaatste model. In België en Tsjechoslowakije zijn gelijke bestellingen gedaan. De bestellingen zullen contant worden betaald. In Engeland geschiedt een deel der betalingen met geld, dat vrijwillig en meerendeels anoniem bü de Ethiopische legatie is gestort. Men meent dat de in België bestelde wapenen reeds in Dzjiboeti zijn aangekomen. --- ROODE KRUIS HELPT KRACHT DADIG. Uit Addis Abeba. De beide afgevaardigden van het Internationale Roode Kruis, die hier zijn aangekomen hebben 80 kisten met medicamenten meegebracht; zij zullen zorg dragen voor de veldlazaretten. Een afdeeling van het Zwitsersche Roode Kruis is met vijf auto's en een vliegtuig in de hoofdstad aangekomen. Deze afdeeling heeft voor een half jaar verbandstoffen bij zich alsmede een auto, waarin zich een volledige electrische licht-installatie bevindt. Binnen veertien dagen zullen twee Britsche Roode Kruis-colonnes aankomen en het Nederlandsche en Zweedsche Roode Kruis zullen, zooals men weet, in December een ambulance zenden, zoodat dan in totaal 10 ambulances in Abessinië werkzaam zullen zijn. De Britsche ambulance, bestaande uit vier doktoren, vijf hospitaalsoldaten en transportpersoneel, vertrekt 16 November uit Londen naar Berbera, waar zich 24 geoefende Afrikaanschc verplegers die uit Kenya en Oeganda afkomstig zijn, er bij zullen aansluiten. De ambulance zal zich naar Ogaden begeven, terwijl eenige dagen later een kleinere groep via Soedan naar het noordelijk strijdtooneel zal worden gezonden, dat thans geheel zonder medische hulp is. Deze tweede groep wordt op speciaal verzoek van den Negus gezonden en zal later worden versterkt. Het totaal bedrag, hetwelk het Roode Kruis voor Abessinië ter beschikking is gesteld, bedraagt 20.000 pd. st. Voorts wordt gemeld dat Abessinië zoo juist een van zün bekwaamste officieren aan het zuidelijk front heeft verloren in den persoon van den „Grasmatsj" Afewerk, den commandant van het garnizoen Daggabur in de provincie Ogaden en oud-commandant van Gorahai. Hij is bezweken aan de verwondingen welke hij opliep tijdens een hevig bombardement van Daggabur door een groot escadrille Italiaansche vliegtuigen, dat duizend bommen omlaag wierp, welke talrijke slachtoffers maakten en een groot aantal woningen verwoestten. ---