Openbare Leeszaal TEMSPLEIN — HEERLEN I 11IP1* I dat gij lid kunt worden van I lil LL I de leeszaal voor f 2,50 per I II jaar? ir kunt dan ledere week I ff LL I U een roman en eenige studie- I boekenmedenaarhuisnemen I --- Weensche brief Graz in Stiermarken. ag heb ik Pto1:- Dr. W. Kosch, war aau 0]lzc R00mS(,he Universi- Waldhof mc'gen' 'oczoeht> aan wiens villa \,üïl cr es men ecn ncerlÜk 0p raz mct zÜn troti*chcn Bfl he CIL de bergrhen daaromheen. »ch}(.]. n Weei' ki,il nien vier bergketenen VftÜcnt " onderscheidcn. De Waldhof teitj'i ztju naam, maar bosch en boom; "«tokken de hellingen aan den kant, kloof steilc en höoge Ries zich achter k nlt •rtv^u verneft en naar, dien kant Vw i belemmert. Een reusachtige «oo na. 7* ln de Stiermarksche kleuren is len jr\bÜ -den Waldhof geplant. Daar zul"ÜVan "* van de landskleu- JWw,Pcreu om. voor den eersten keer de frelk0lvi 8tudenten van Stiermarken het Koseh • tCf?en te wuiven. Want professor ''Ment rganisat°r: hy zag de bestaande oiff0 i s lc (;'raz en daaronder de club d°öttael ceren" naar ouden trant voort- 6n besloot, nieuw leven in. de Biet .;• studentemvereld te brengen; trok Kal n •''{ .cerste pioniers het land door en fteindp blnnenkört de eerste rekruten van Pèh,-w.n verre op den Waldhof bb'cënroe- Ver*w?|r1 tov«Jns een der - vertrekken als' 'iteafi ,.al voor 't bestuur der plaatse- HertMulS is ingericht. vu%p • 1(iel«k wöst professor Kosch de trckkelHi°nF,e kerds op.-Holland, welks betot st 'öls kl«n getal Katholieken, zoo veel 'fthoosr Weet te brengen. Hh' wees mb' van wv!cen PHUnt uit dc' .zwarte" en de „roode" toe hn uer stad cn besprak de toekomst: üeoiis L ?opte> langzaamaan met z\jn Gir ,,f l™ van het „zwarte" land uit, te gere» i>ïle1'*niarkEsJie boeren zonder moeiden ).j ° u bun vyf rechtsche afgevaardig?°°f te (]/C-n' v*a do zwarte stadsgedeelten links von }n8en in liet industriegebied, waar öiU2iek 0rlo°Pig nog de baas is. Toekomsttoch yer lloemde de professor dat; maar ionge m WezeDHjking is mogelijk, want die lectUoeua?n.en van heden moeten de intclgen rati lders worden van een komende tot iieV°- En aan zulke leiders heeft het 0?«bBjttKu Olujbroken. — Men ontwaakt in jUet tftnj- Wel laat, maar, naar wij hopen, et intei1a.at- Vooral de jeugd-actie wordt T°0,,t?ezof Ve kracht hier begonnen, ginds • s Vad„\ bondag aanstaande zal de hope i-n aiasl lands. de hoop der Kerk vooral, optrekken naar den historMchon K d' 0,c,sbcrSi llier bij Weenen. Een H. Mis ÏW °Penlucht, hoog op de bergkruin. Een tt Tlseaan is gevraagd, om 'n redevoering ta "°uden. p. Guardiaan had daarvoor V* een zekeren „Hollander" aangewelt\ maar... deze wordt Noordelijker ver- --- Weenen. !* de luit™"^01' Trdt °ak outwikkeld Uas- de onlT?ken dezer Wer«Wstad. He. \r^s?ot'..?™ arbeiders hcbikn; ?j, •■We' v»f-en-twintig malen &Cd oter,:o]'nonde1rï *eh :?„Kwam - \UIP!" Ik Wh» 1 m dlt °P*w4.t -«na to • Ua* in fS*1 :.,*£ beland! Daar tvict (Be'ztvTrten aüaSi in '* tiende db-1,011 Wni Populaire en in heel WecttllBbaue Zen -n b(-wonderde pastoor R. Paföohi„ mt;t z'.in vÜlr kapelaans voor een *ele« v Vani Circa 60-000 (zesrigd'rizend!) al ver't0i au .c twee noodkerken aldaar heb <\ageu ia> Bmds ben ik er verscheiden Zon*otden Pen Sowcest en dikke vrienden ge- Jxinst nul (le Sehrelier-gastner, niet het ,Il!i on t d(' 3mgd. Verleden Zondag H. Kerk vanl>S)Yaak üp 'n historische Plek: dc aP°nbord Doitjiclie ridders, waarin de *'ercil en dor ordeleden de wanden ver?*eul)e s dnCn het ridderkruis op gewaden, , Be>iheïd t'erial ontmoet- Wepr word (le Se" JntrUtn 1 aat genomen om hier, in het 1 ?d. r\ v stad, op den treurigen toeaoen .(ifcrsK°omschen te wijzen. Onder de in <üo' „„ 'n eerbiedwaardige griJGv. re sacr*a. de" H. Dienst den Hollander iiicïelltiß<-n. ,in deil letterlijken zin kwam A\ div' 4Q • oude geesteUikc had daar s»oa hem laren als herder gewerkt en.... daaf 6* geïntereseerd", n.l. wat er ■w' a%e]ecfYas over Weenen. Hij stond *d, «la 'n stuk verleden in 'n misschien onbegrepen heden en toch.... met 'n vage vrees vooi dc toekomst. Mogs die toekomst, tegenover het heden staan als de blanke sneeuwgebergten, die men van de Semmèrinfebahn ginds ver in de zon aiet .schitteren, terwijl de beboschtc borgen op den voorgrond zwart en donker blijven, en aan dezelfde zon het doordringen beletten.' Die sneeuw buiten 't gebied van de eeuwige sneeuw was er dit jaar vroeg: zij. ook die toekomst dichterbij dan wij dachten! — Een heerlijk land een prachtig volk. Wat 'n kloek gebouwde kerels zijn die zonen der bergen! Als hun slaap uit. is en hun kracht ontplooid wordt, dan is de toekomst aan ons! Groen is de kleur Aan Stiermarken. Dat gr<\ n der weiden en bergen aar* de Zuidzijde der waterscheiding is opvallend frisschcr, levendiger' dan dat deimeer Noordelijke gouwen. Groen domineert er in de kleeding van mannen en vrouwen en de slappe hoeden dier strnischc kerels zijn of geheel groen of minstens versierd met een breed groen lint, de „Beinkleider" zijn of groen of voorden van 'n groene bies; hun kiel lichtgroen met versieringen in groen van donkerder- tint. En.... groen is de kleur der hoop. Dat klinkt poëtisch en dat mag wel: Oostenrijk is 't land der oude Duitsche poëzie en sagen. Hier zingt alles: het volk en het landschap. P. frv Renatus Ritzen. --- Pijn in de ledematen ? Kloosterbalsem verdrijft de pijn Radio-Nieuws Woensdag 16 September. DAVENTRY, 1600 Meter. — 10.50 Tijdsein ! Big Ben, weerbericht. 1.20 Tijdsein. 4.20 Tijdsein, causerie ~My part of the country". 4.35 Het 2. L. 0.-trio en E. Platto, bariton. 5.35 Kinderuurtje. 6.20 Lichte muziek. 7.20 Tijdsein Big Ben, weerbericht, nieuws. Lezing: „Monomarko". 7.45 Muziek 7.55 Tuinierpraatje. 8 uur Lezing: „The Oatswolds". 8.20 Oostersche muziek. Het <^.rew;orito"t- w- Ajello, sopraan; R. Rus- SJE^'r]ll6 acte van „Hoffmann's vertellingen ', Offcnhadh. door de British National Opora Cy.. Leeds. i 0.30 Tijdsein weerbericht, nieuws. 10.35 Orkest-concert' 10.40 Piano-concert door Nat d'Aijer HILVERSUM, 11. D. 0., 1050 Meter, — 12 uur Politiebericht. 1.30-3.30 Concert voor de Ned. Jaarbeurs te Utrecht. 5.30-7.30 Concert door het H. D. 0.-orkest. 7.30 Politiebericht. 7.40 Lezing over: „De verwarming van uw huis". 8.10 Chr. Omroep. 1 Geestelijk lied, Mendelssohn, tenor en orgel. 2 Ons land, Weber, trio dameskoor. 3 Waar gij heengaat, daar zal ook ik heengaan, lïildach, tenor en orgel. 4 Des Hèerén huis, kwartet met tenor en alt-duet en tenor en sopraan-duet. 5 Voordracht over „Wereldvrede", door den heer C. Muys Gzn. te Knkhuizen. 6 Jezus' trouw, Bach, tenor en orgel. 7 Het avondklokje, Mohr-t.rio dameskoor. 8 Vervolg van de voordracht „Wereldvrede" van den heer C. Muys Gzn. 9. Plaats by dc engelen, Broer-tenor, orgel, dameskoor. Medewerkenden zijn: Jac. Broei', tenor; D. Broer, orgel', damestrio. PARIJS „RADTO-PARIS", 1750 Meter. 12.50 Orkest Lueicn Paris,, (piano, viool, cello). 2.05 Nieuws. en 4.50 Koersen. llavasper.sberic.ht. 8.35 Landbouwkroniek. 8.50 Slotkoersen ïlavaspersibericht. 905- -10.2 i") Fragmenten van Thais, opera van Mass-urt. BRUSSEL: 265 Meter. — 8.35 Opvoering van dc le acte en 't le tooneel van „Lohengrin", opera van Wagner. 10.20 Nieuws. MUNSTER, 410 Meter. — 1.35-2.45 „Dc Wolf en de 7 geitjes", kinderverhaal. 2.50- -3.50 Jazz-muziek. 5.20-6.20 Recitaties. 8.20 Concert. Werken van Oskar Wilde. 9.50 Lezing: „Der Tanz im Leben der Völkcr". PARIJS, „EIFFELTOREN". 2650 Meter. 6.35 Concert. 7.20 Nieuws. --- De Sixtijnsche Kapel te Heerlen De Sixtijnsche Kapel. Zl^inC 0 Pauseu hebben behoefte ter om .W Ao'ii(, ,«rt-goriue IX met s*j hof '!»o xljn »ev„lUpkeerde> bevonden zich r* êWnet de r„ * .CX' uit Avignon, • '.Scholn m Cuvsehe zangers verenigd i-P,aan hét i To„rmden. De kapelmccsl)k« wS,^oM stond, was met een G(|p helft fTid bekleed. Ja, tot in WH -,1 zestiende eeuw waren ¥KT lTeilloOIA0lA ücv ..Sixtina» bisschop- JT? SfefeJ ?°0!n»<*e Kerk. V hot Schoilk aan het Colk^° k^>o],nr.S-,,.VP01,rcpht' elk jaar hun ",s,u'i te mogen kiezen. Dit gebruik heeft verschillende eeuwen bestaan. Berst onder het pontificaat, van Pius EK en Leo XIII vindt het gebruik ingang de voor hun leven te benoemen. Deze laatste benoemde in 1898 den bekenden Loienzo Pcrosi als zoodanig. Het koor dankt zi;n naam aan de beroojnde pauselijke kapel, welke, door Paus Sixtus IV werd gebouwd en welke zoo beroemd is geworden door de wonderlijke kunst van Michcl Angclo Buonarotti. Hoe groot de achting was. welke de Sixtijnsche zangei-s genoten, blijkt wel uit het feit, dar /ij met allerlei gewichtige zendingen belast werden. De namen der grootste kunstenaars z\jn aan de geschiedenis der „Sixtina" verbonden. G-acn enkp" spraak in de muzikale wereld. Ken door heii in 19Cfl ontdekt document stelde den geboortedatum vast 'van den beroemden Vlaming Oriando kassas en bewees tevens, dat deze van 1552-1553 kapelmeester was aan den St. dan Aan Laternaen. Tegenwoordig is Maestro Cashniri behalve kapelmeester aan den St. Jan, leeraar in do compositie aan de Pauselijke school voor gewijde muziek, profeasor in den Gregoriaanschen zang aan het Pauselijk Seminarie van Laterancn, secretaris-generaal van de Haliaangche Caeeilia-verceniging, secretaris van de Romeinsche Commissie voor gewijde muziek enz , lid van de Aacadia, lid van de regeerings-commissie voor de uitgave van de werken van Palestrina, stichter-directeur van het tijdschrift Nole d'Archivio per Ia Storia Musicale enz. In waarheid kan dus getuigd worden, dat Mgr. Casimhï een der meest vooraanstaande mannen is op het gebied der gewijde muziek, die niet alleen een Italiaansehe, maar zelfs een wereldreputatie geniet. --- De Nederlandsche Mijnen over 1924 Verschenen is liet jaarverslag van den hoofdingenieur der mijnen over het jaar 1924. --- ALGEMEEN OVERZICHT. Aan liet algemeen overzicht is liet volgende ontleend : --- DE ECONOMISCHE DRUK. Hoewel de productie der steenkolenmijnen gedurende het verslagjaar gengeld en vrij belangrijk steeg en ook het aantal arbeiders toenam, kan het jaar 1924 toch niet een voor dc Nederlandsche mijnindiistrie gunStjg jaar worden genoemd. De nog steeds heerschende malaise in hagenocg alle takken van nijverheid oefende een drukkenden invloed uit op den afzet van steenkolen, welke druk, dooi- het steeds stijgend produotievermogen van de Liiuburgselic mijnen, voortdurend sterker werd gevoeld.. Ken onmiddellijk gevolg vergoedingen voor overwerk. Van deze loonen zyn niet afgetrokken de verplichte inhoudingen, evenmin de persoonlijke, als daar zyn: inhoudingen voor vin' wonen, verstrekte levensmiddelen, ontplofbare stoffen, slijtage gereedschappen, beschadiging materiaal, boeten, onvoldoende vullen van kolen wagens, enz. Het gemiddeld loon was voor de: I. Ondergrondschc arbeiders ƒ .5,91 (-ƒ 0.2 C) 1) per werktijd; 11. Bovengrondsc.he arbeiders ƒ 4.23 (- ƒ 0.11) per werktijd, en 111. Onder- en bovengrondschc arbeiders te Samen ƒ 5,45 (- ƒ 0.20) per werktijd. Gedurende het afgeloopen j.-iar werden voor den oiidergrondseheii arbeid bij de steenkolenniijneu--aangenomen 6802 (x 503) personen. Van deze personen waren 2158 (x 72) man geschoold c. g. geoefend én 4644 (x 431) man ongeschoold. Op 31 December 1924 waren 30 314 (x 787) arbeiders hjj de steenkolenmijnen werkzaam. Van dit personeel waren: Nederlanders .... 24673 (x 1 719) Duitechew ..4 486 (- 907) Belgen 377 (- 17) Oostenrijkers .... 355 (- 23) Polen 138 (- 1) I Russen 21 (- 1) Andere vreemdelingen . 264 (x 17) 30 314 .(- 787) ■ * ' Uit den als bijlage I opgenomen staat, vermeldende de nationaliteit van hot sedert 1913 bij de steenkolenmijnen erkzanie personeel, blijkt, dat het percentage der Nederlanders, ten opzichte van alle arbeiders, op 31 December 1924 steeg van 77,74 tot 81.39%. Het verhoudingscijfer van ' bijna alle overige nationaliteiten daalde in min of meer belangrijke mate. 1) De tusschen haakjes geplaatete getallen geven aan do verschillende, die de cijfers over 1924 meer (x) of minder (-) bedragen dan over 1923. --- Repertoire der Kapel. In de andeTe artikelen is reeds met een enkel woord sprake geweest van het repertoire der Sixtijnseïie Kapel. Veel zullen wc er niet meer over schrijven, omdat een dorre opsomming van het geheele repertoire geen zin heeft. Wanneer we het doorbladeren, dan blijkt, dat het leeuwenaandeel is voor den grootmeester der polyphonie, Giovanni Pierluigi da Palestrina. Tal van motetten, antiphonen, responsoria, psalmen enz. staan er vermeld. Ken groote plaats Is -ingeruimd aan het Canticun Canticorum van Koning Salomon. Verschillende fragmenten uit deze compositie van Palestrina vinden we aangegeven. Een der schoonste stukken van denzelfden componist, in den zuiversten polyphonen stijl geschreven, is het Offertorium: Laudate Dominium. Dit opus is grootendeels opgebouwd op drie motieven. Het eerste is: Laudate, dat zoo krachtig klinkt als een bevel. Het tweede: Psallite, doet zeer weldadig.aan door het tertiaire rythme, dat op een Avonderlyke wijze verwerkt is dooide vijf verschillende stemmen en de maat in vieren. Het derde motief vormt: Omnia, dat zjjn hoogtepunt bereikt by de breede ontplooiing van: in coelo et in terra. Dc sterke contrasten in dit gedeelte schilderen op aangrijpende wijze de grootheid des hemels en de nietigheid der aarde. Speciaal wenschen we hier nog te vermelden Palestrina's zwanenzang, de psalm Sicut cervus. * , Van den Vlaming Oriando Lassus vermeldt het repertoire slechts één enkel opus, n.l. een vyfstemmig motet: Velociter De kleur van dit opus wekt onwillekeurig re! miniscenties aan de Vlaamsche schildersschool. Na evn zeer levendig begin met Velociter exaudi, eindigt het eerste gedeelte vrij onverwacht als het ware in een snik met deficit spiritus meus. Dan bbgint het gebed opnieuw met een thema vol vertrouwen — non avertas — in volmaakte polyphonie, waarop een zeer caractcristieke dalende bewegmg der stemmen volgt bij: dtscendentibus in lacum, en eindigt in een diep en donker aceoord, alsof alle hoop en licht verdwenen waren. Maar het gebed wordt hervat, de duisternis wordt overwonnen door het licht en bereikt het hoogtepunt, in dc laatste hoopvol stemmende thema's, die hun bekroning vinden in 't schitterende effectvolle slot. Verder vermeldt het repertoire werken van Vittoria, Josquin des Prés. Marenzio, Viadana en Firmin le Bel. den leermeester van Palestrina. Naast deze meesters der klassieke polyphonie vinden we nog werken aangegeven van de moderne Italiaansche school o.a. van Casimiri en Lorcnzo Perosi, die door zyn talrijke werken op kerkelijk muzikaal gebied in ons land geen onbekende is. De Miserere van Mgr. Casimiri is een der schoonste voortbrengselen der moderne kerkmuziek. Gedurende den vastentijd wordt dit opus dan ook geregeld in de Romeinschc basilieken uitgevoerd. Het zou ons te ver voeren alle werken van het repertoire der Sixtijnsche Kapel afzonderlijk te bespreken. We moeten met het bovenstaande volstaan. Voor den aandachtigen lezer zal het misschien een aanleiding zgn eens wat nader kennis te maken met al het srhoone, dat de oude meesters ons bieden. Tegelijkertijd vertrouwen wy, dat het lezen van deze weinige regelen een aansporing voor velen moge zyn om deze geheel eenige gelegenheid, de Sixtijnsche Kapel te hooren, niet ongebruikt te laten voorbijgaan. Wanneer ieder de geboden gelegenheid benut, dan acht de Redactie-Commissie al hare moeite ruimschoots beloond --- Mijnwezen ARBEID IN DE MIJNEN Wettelijke bepalingen 'odj MïjnwormzieQrte. Rh' Kon. Besluit van 24 Augustus 1925, afgekondigd in'Stgbl. 362. is wijziging gebracht in het Mijnreglement 1906. Ingetrokken z\jn de artikelen 207, 209 en 210, waarbij bepalingen zijn getroffen betreffende de myiiwormeiekte. Door deze wijziging is o.m. vervallen de bepalingen, dat het verboden ig ,.een persoon, nog niet in de ©ndergrondsche werken werkzaam, in de ondergondsdhe werken toe te laten, tenzij de bestuurders van de mijn onder hunne berusting hebben eene voorloopige verklaring van* worinvrijheid, welke niet ouder is dan 14 dagen". Voorts is ingetrokken de bepaling, dat de bestuurder» van een mjjn. een inrichting beschikbaar moeten stellen waar, en een persoon door wien, de monsters voor de onderzoekingen worden genomen, benevens een localiteit, waarin de genezingskuur kan worden ondergaan. Art. 208 luidt na de aan get>r*eh4e weging als volgt: „Een persoon, die bh' ©en, door den miniater gelast onderzoek naar diens gezondheidstoestand, bevonden wordt, wormeieren te herbergen, mag niet verder in de ondergrondsehe werken worden toegelaten, alvorens de bestuurders van de myn onder hunne berusting hebben een geneeskundige verklaring, dat die persoon met goed gevolg een genezingskuur heeft ondergaan. De minister is bevoegd, in bijzondere ge> vallen, voor een bepaalden termijn, van het hiervoren bepaalde, ontheffing te verleenen'', --- Sociale Beweging. DE SALARISSEN VAN HET RIJKSPERSONEEL. DE NOODUITKEERING. Vanwege den Ned. Fcd. Kond vaa Ter soneel in Openbaren Dienst, wordt hot vol gende medegedeeld: De voorzitter en secretaris van den rv; derlandschen Federatieven Bond v, Pers> neel in Openbaren Dienst, hadden 'n audiën tic by den minister-president, den he?: Ooly'a, ter bespreking van de door de Fed* ratie ingediende voorstellen, betreffende een noodnitkeering aan het Rijks-personeel en wederinvoering van de salarissen, zooals deze waren in 1920. Vit het antwoord van den niini.ster-pre.stdent kreeg de delegatie den indruk, dat. de regeering wel maatregelen overweegt maar dat. hieromtrent door den minister geen positieve inededeelingen konden worden gegeven vóór en aleer de millioenennota lijj de Tweede Kamer v\ as ingediend. De ministe- deelde evenwel ïaede, dat a.s. Vrijdag de Centrale Commissie in Auibtenaarszaken bijeenkomt ter bespreking .an 'n noodnitkeering aan het rijkspersoneel, waarbij dan eveneens de voorstellen der Federatie in behandeling kunnen komen. Betreffende het weren van de Federatie uit het Georganiseerd Overleg, zegde de minister een nader onderzoek toe, terwijl de delegatie over deze aangelegenheid nog. een speciale audiëntie heeft bij den minister van Justitie. De voorzitter van de .Centrale Commissie, mr. Kan, waarmede de delegatie eveneens 'n onderhoud had, zegde zijn medewerking toe, opdat de Federatie nog in de gelegenheid zou kunnen worden gesteld aan de besprekingen deel te nemen. ---