Gift FEBRUARI, Zonclagslectuiir van liet Limburgse!! Dagblad. --- De brand van de „Prince”. ie IQ p\nsche schip „Ie Prince" zeür 1J februari 1752 uit de rotsach- Km »a?WQ haven van Lorient Jn C' met bestemmi"g naar _Lr!f Zeilde onder een ongelukkig gefifrnte; een Onvriendelijk noodlot had •et gemerkt en ten doode opgeschre- ten schip, en vooral een zeilschip, gertoont meer dan iets anders dat ooit •°or menschenhanden gemaakt is een PRen persoonlijkheid. Het draagt een aam> net trotseert eenzaam als een (wereldje op zich zelf, de elementen, [waaraan het de gaven afdwingt die i«et noodig heeft voor zijn voortbestaan: kracht, stevigheid en snelheid «Mr schip heeft zijn eigen karakter Er _ " TgAn n°°dlot' a,s een mensch. Kor1 nf fd'eiop onverk'aarbare wijze door de fortuin worden begunsS fcftp?**r oorzaak ove?S SKL™& die ÜM hun witte een t ,n een blauwe zee en der SS bemanni"g "aar 't einde hun dek dd^gen- Ge2an8 k,ink{ w=r zichten .rVSt,ge en welgemoede ge- Een weI„ST„°V£r hun verschans'ng. L"dW genius spreidt er zijn «adigd, hun' eirenobolWiin Ze ren nimmer- schni™ n I"aar scheuboeg maar RJér.Uh™ifPalover hlin «ccngklip^enhu bedelft ze, aollenTortSrt riMk SC"epen die een dat hen S V?Tn te*en he< °P de hielen 2it 7ert,den stapellooP grüzen Aa«_P _' Zoodra z« in den wi 1 ?en Sd;anKhUn be-Staan on- Rehaaf a l 0r de bemann:ng reeds toï e" 7r,aten' Vliegen de ste Zt m-1 r,eSenv,aßen uit hun uiterver« • hoeken- Hun dek ziet s,echts muiW'-rmJ?' versplintering, verzet en hi.n , -V Geen Zonnestraalfje vereuldt »vn zeilen. Ze kennen slechts de grijze -Pn «f _*ltte brand'ng om sobere rotschèen 6" r?SSIn k°Perß!oed van een Ss zw„btrald,- ,ZiJ eindi*en wrak, &maSs*lakrd dri,'f"out, met hun ronmdac^VneSnd°eP^ene;?odem <*r zee of . Een derpel^onïlulT.klnS96*- , de „Prince". sclulfi t,.u . Wij waren, zooals et RK?"* den -- een stuurman -%TZrt pdeeld op dien dag op 8' 30'lTt had juist'de Vvr_hdnWaS Z' W- en ik er iemand nM?I,«fer,Renonien' toen Wet in ord. was? dat *>eelemaal zag Vbo^eTe^!2!," p!aats Rekomen een schemerig {!",. "aad yan het luik £asem boven eên kew hT WotkJe n oogenblik t» ,• '• He* was maar den onwn élif,-'en' en ik na dui-dn„kdHnFen schok en de koröergaan hL LVk bl] dat *Bzicht on«/.,„ t . , d of er werkelijk rook — want het kon niets ander g-weS zHri —te 21en was geween CWeest Zlin Maar het was zoo, met een licht jchen de kolen ploft, werd over een lengte van ongeveer twee meter door IK T]e van rook "itßeblazen dat verodweennWind gfie^n » tucht p,otSeling rook ik 00k de brand- Onder het dek smeulde een vuur. Waarvan we de uitgebreidheid niet konden overzien, ik wist niet hoelang «et a 1 had voortgeknaagd in het binnenste van het schip, en hoever het ai gevorderd was. Bii gebrek aan volaoende ,ucht Smeu,de het langzaam, dell!.ï^8t,datb,JlietoPen«n van pTotsêl „L . kans Kroot was °P een vlammenzee in het geheele "'nRS^-/ 'iet ik een,'Xe Presenbedekkln ? 5n en er de ,uiken mee brand L" °™ den voortgang van den Stuurman L rGn' maar de eerste !e"S X™. „SI?"* f' W » ,»-~i,* _„ i-"»dTs aan biusschen gedacht moest worden, en gaf bevel de luiken open te maken om te zien waar fle rook vandaan kwam. den o'!,vergeet ik den Sruwel van brand! zichtiSe ™imte Dnd6r 't luik, omtoof- nf "tachtigen rook' dié norse], gebrrin?6" verwoei. steeg een "«thoeken v_S °fc dat uit do verste te komen hg,. geheel? sehïp hoogte en Het steeS in toon-2ware zwai-f_ SRewiis werd een openinrr plV6 rookkolom door de maar een _.a?.en' Geen vlammen nog het ruim a e,lg bn,ino doorschijn in die d£PrQCZe^fchijn van de" bra"d deed Sten - ' e? het sch''P nu trillen en rommelen. Het vuur was uitgebreider van 'nen gjd1 verwacht en gehoopt, en -aan wusschen vie! niet te denken. In het oegin werd nog wel overal met put"=n en balies water geslagen, en werstPiHZe!fs de P°mPen aan 't werk gema-, !?• slan§e» i» het ruim gelegd, meer iWdr {ot bh.ss.hen was Se chïpDcnrtm,ati? dan *a* afffiw l\dfe _ rookafgro«d te regelen °m ,!et blussingswerk aan de nVnr°£ * ,am ternauwernood me". en spoedil L"ik gezo§en vlam" manschappe,, ï?. daarna kwamen de bloede oo?eS en t?7er koP' met be~ rook door het h,italf verstikt va» den Hierna waï & ?la£ boVenmui2enval jj -ï? schlp een hel, een «root aantal £m fmmer water. Éen tooepentran_ni2date-n't.dat 2ich al* «noest wordpnh aa" boord bevon<'. Worden bewapend om wanorde onder de equipage te verhinderen. De ongelukkigen waren echter zelf radeloos en allerminst vatbaar meer voor orde discipline. Men liep heen en weer, twistte, vloekte en vocht met elkaar. Uit de zware rookkolom regende het roet en asch over het geheele schip, in steeds grootere hoeveelheid, daarna brandende splinters eh gloeiend stof. Hijgende, zwartgeblakerde matrozen en soldaten sleepten gevulde buskruitvaten naar boven, tot hun angst mIZT*? „tee^en ziJ Seen bevelen h W£^aar benede» in het schip lag de kruitkamer! Niemand ml, JJ. Waar de brand ™ voedde. veS t WaS me" n°S €e,"ge uren veilig, maar even goed kon dit dert'g seconden al geheel verkoold zijn, en waren misschien de kruitvaatjes al helder veriieht en geblakerd door heete, roode vlamimentongen. De jol werd tfi water gelaten, omdat zij fn den Weg stond bij de woeste blusschingspogingen. Vier man, waaronder de bootsman, begaven zich erin.' Daar zij nog geen riemen hadden, praaiden zij om die te geven — drie matrozen sprongen ermee te water en bereikten de jol, die zich nu haastte om den afstand tusschen haar en het schip zoo groot mogelijk te maken. Even daarna daaide de eerste vlafn onder een stortregen van gloeiende asch uit het grootluik, en werden de sloepen te water gelaten. Terwijl men bezig was met trillende handen de eerste sloep naar buiten te draaien, sloeg een hooge vlam den grooten mast in en verschroeide alle takelwerk, waardoor de sloep met de kiel naar boven op de stuurboordsbatterij terecht kwam en grootendeels vernield werd. De groote mast bleef doorbranden. met alles wat zich daaraan en daarbij bevond, brandend tuig en kort daarop brandende rondhouten donder- naar omlaag en maakten die omgeving tot een pandomonium van rook en vlammen. Het ellendigste van alles v/as In het begin het akelige geschreeuw van de equipage en de passagiers. Nog nooit had ik een mensch hooren gillen in werkeiijken doodsangst Later raakte ik er aan gewend, doordat mijn verbeeldingskracht afgestompt raakte. Vrij zeker heb ik ook zóó geschreeuwd. Ik herinner mij er niets van. Ef was een geesteiüke aan boord. De arme man gaf algemeene absolutie te midden van de onbeschrijfelijke verwarring, er waren maar weinigen die erop. hebben gelet. Toch was het een man die ontzag afdwong; tot in zijn laatste oogenblikken waren het de anderen, waarmee hij zich bezig hield; om zich zelf te redden deed hij alleen het nuchternoodzakelijke. Hoewel ik hem nooit goed gekend heb, ben ik overtuigd dat hij de edelste man onder ons allen geweest is. Weinigen zijn in staat om tot zulk een hoogte te stijgen als hij deed. Terwijl de priester absolveerde, woedden de vlammen voort, en begonnen velen over boord te springen, nadat ze eerst het een of andere stuk hout dat het meest voor de hand lag over de verschansing hadden gesleept en te water laten vallen. 700 dreven daar langszij van het schip half verkoolde rondhciiten, planken, no„ken en banken en daar, tusschen zwommen de menschen als verdrin-fende muizen heen en weer. Een paar *aR ik ,er aan half doorgebrande noofddtouwen buiten boord hangen, angzaam draaiende tussohen de vlammen — als een stuk wild aan een braadspit, dacht ik nog. Ze aarzelden nog tusschen de afgrijselijke keuze: vuur of water, tot ze eerst de een en toen de ander neerploften m zee. Een vader en zoon, die ik beiden kende, zag ik kort na elkaar over boord sprongen; geen van tweeën kwam ooit meer boven. Tot nu toe was ik te veel vervuld van den plicht, die mij als stuurman was opgelegd — mee te helpen om het schip zoo mogelijk te behouden -*- om veel aandacht te schenken aan mijn eigen toestand. Het waren de gewone discipline en routine, die nog onbewust in mij doorwerkten; ik had net te druk om veel aan mezelf te denken of veel te zien van wat er o-urde. Op een zeker oogenblik, Wanneer precies weet ik niet, drong net plotseling tot mij door dat de ramp mij persoonlijk betrof, dat ik misschien neg maar enkele uren — of een paar minuten? te leven had. Zoo plotseling was die gedachte dat ik m een aanva! van angst in elkaar kromp, ik gevoelde me voor eenige oogcnblikken doodziek en huilde van doodelijken schrik. Waarschijnlijk pen ik in mijn halven waanzin ergens tegen aangevlogen, want ik herinner mij een moment dat ik op het dek zat en mij zonderling koud en duizerÜ 'S - Mij" geestvermogens wa£rVn *e* ~{eruSgekeerd, en ik bevooYWt. k ka,m rtoest handelen voor het te laat was. Vanaf de plaats n> ~i ï-as terechtgekomen zag ïk wr^V"11-' het sdriP bezaaid met wralohout en met de hoofden van ™ECn^rCnet,• S« terwlj ik keek zag ik er verscheidene zinen _,t maakte een vreemden indruk op mij, omdat ik mij een schipbreïk 'geheel anders had voorgesteld Toen begreep ik dat ook ik het beste deed met me geheel te onrkleeden — er Weef mij tijd genoeg om dat kaim te doen meende ik. Terwijl ik bezig was dacht.ik plotseling aan de kruidkamer, en wachtte niet langer — maar sprong half uitgekleed als een opgejaagd dier naar de verschansing, klom er ovrheen en liet me vallen, zonder een oogenblik na te denken of uL°° maar naar heneden te zien. Het was me gedurende een seconde of ik me in .plaats van overboord in het brandende ruim gestort had. Ik viel in de vlammen en gilde luid van ontzetting. Toen voelde ik het ijskoude water dat zich boven mij sloot. Bovenkomende, zag ik dat de vlammen nu uit de patrijspoorten omhoog laaiden en het geheele schip achter een gordijn van vuur schuil ging, waar ik dwars doorheen was gesprongen. Ik zwom rond, zoekende naar een steunpunt. Een man, op het punt van te verdrinken, greep zich aan mij vast, trok mij omlaag tot ik stikte. Mijn levevnsinstincten kwamen in razenden opstand en ik verweerde mij heftig. Nog juist kon ik aan de oppervlakte komen en dook toen uit alle macht onder, na diep ademgehaald te hebben. Tot mijn onuitsprekelijke verlichting voelde ik dat hij losliet Ik behoef dit niet te vertellen en ik weet wel dat het een gruwelijke daad schijnt voor degenen die den dood nooit nabij zijn geweest, maar toch doe ik het, om te doen inzien dat in dergelijke oogenbKkken het instinct van lijfsbehoud alle menschelijke denkbeelden verdringt. Ik was daarna zóó voorzichtig geworden dat ik zorgvuldig vermeed in de buurt van andere drenkelingen te geraken, ook at schenen het ronddrijvende lijken te zijn. Ér was een gevaar dat ik echter onmogelijk kon vermijden. Vlak voor mij uit spatte het water in eens hoog op, en ik hoorde tegelijkertijd een zwaren knal, daarop nog een, gevolgd door een waterzuil op grooten afstand van het schip. Het waren de kanonnen van de stuurboordsbatterij, die stuk voor stuk door het vuur werden bereikt. Ik wist niet wanneer het volgende stuk zou losbranden noch waar de kogel terecht zou komen, maar langzamerhand was ik te uitgeput om ér veel over na te denken. Zeker is het dat een groot aantal van de ronddrijvenden door dé schoten werden getroffen, want één ervan vloog midden in een hoop wrakho-ut, waarvan ik na het schot mets meer gewaar kon worden Even vóór dat schot had ik een stuk vlaggestok bereikt, en had me daaraan vastgegrepen om wat te rusten. Op korten afstand van mij 'dreef een eer raas met een paar menschen er aan. Ik kon ze bereiken en kree<* toestemming om mij ook vast te houden. Omstreeks dien tijd brandde de groote mast van het schip door;' ik zag haar juist met een hevig geraas over boord vallen, enkele touwen meesleurende en misschien de weinige opvarenden die nu nog aan boord waren verpletterende. Van alle kanten zagen wij menschen naar dit nieuwe steunpunt toezwammen, en ik besloot na overleg met de anderen ook in die richting te sturen. Pagaaiende met een paar planken bereikten wij den mast, waaraan zich — ons inbegrepen — ongeveer 30 menschen vastklampten, waaronder twee vrouwen. Dit aantal verminderde echter steeds, doordat nu de een en dan de ander, zijn steunpunt verloor en meestal niet meer in staat was om boven water te. blijven. Men spare mij de bijzonderheden.. • ?ei? d,er vrouwen was de eerste die zich losliet. Niemand kon haar meer helpen. Op dit wrakstuk trof ik ook onzen priester én was getuige van zijn dood. Als een treffend voorbeeld van £wtr °precht Sek),>f e" een edele ffi^2lm0*Wi sprak hi< tot in het £ t.L-,eC"J"ced in en troostte ten Z^dCt Toen ziJ" ei^n krochtr, r B,eed hii eensklaps va" de" mas '" het water. Ik greep ÏSS, £~*" liand vast maar hij deed Kn^fingen üm,2ich weer J naar ZE> te .7orste!en. „IR ben vol Sn»'7mdc ,hij' me maar £_ " f Yerdfonk de Prester. ,JSI .en da" brandde er nog een fn 1«' en,klieWe een kogel de zee L™ nC^mg- Wii bleven echter gespaard Om 5 uur 's namiddags zag ik dat de jol — ZOoals ik reeds zei de eenige boot die ooit te water was gelaten — vrij dicht bij ons ronddreef. Ik schreeuwde er heen, en de bootman riep ons toe dat hij niet dichterbij wilde komen uit vrees dat allen die nog op den mast ronddreven de jol zouden vastgrijpen, waardoor vrij zeker iedereen het leven zou verliezen. Hij wilde niemand weerhouden, niemand terugstöoten, wilde men er naar toe zwemmen: er waren drie plaatsen. Hij kon als mensch niet anders handelen, het was de eenige oplos.ing.#Dit was 'n ellendig oogen blik voor iedereen. Gelukkig bleef het mij bespaard dat ik als goed zwemmer aan een onmettéchelijiken wedstrijd zou moeten deelnemen om i zwemmende te bereiken. Slechts drie van ons begaven zich te water: de schipper, ik zelf en een van de matrozen; wij slaagden er vrij gemakkelijk in om in de jol te komen, waarin zeven mart zich al bevonden — ui totaal dus nu tien. Later bleek heeft ovenSdbUiten de Jol de ramP tel?luTlan|me".boegen aan alle fcarrantdl\J et sdß _ en Ook de bü het Ztftn _a„ den brand bijsfaande ,ÏÏï néde" tot hoog in de beide nog overeind staande masten Wii SChiP heen °P <**? Srïf Lhalve Jf afsta"d: de duisternris was nu ingevallen en een tijd fn een dikkeP rook 2?S? dC'"'kere zee' al!cen een rossige gloed wees de plaats aan waar net schip acuter die rookwolken nu torenhoog opvlamde. Het geloei van oen brand was hier beangstigend, en wij verwachtten ieder oogenblik den hemel verscheurd te zien door den verblindetiden lichtflits van de ontplofiing. Nu het gevaar voor ons grootendeels geweken was, klopte ons h-et hart in de keel van angstige spanning. Uit de rookwolken gekomen jpeiden .we steeds verder* in zenuwachtige haast te loevert van het schip Daar kwam de explosie, een breede roode straal recht naar boven, en een dreunende knal. Een paddestoelvormlige, nog even nalichtende wolk plooide schoksgewijze honderden meters naar boven, en toen volgde de zwartste duisternis en een luid snerpend geraas. Asch, splinters, en grootere brokstukken vlogen bromer en om ons heen. Ik stelde voor om zooveel mogelijk te trachten levensmiddelen op te pikken, en we roeriden geruimen tijd rond tusschen de gruwelijke overblijfselen. Veel vonden we niet; de meeste ronddrijvende vaatjes bleken buskruit te bevatten, en waren bij het begin van den brand reeds overboord gegooid. Na herhaald zoeken bestond onze voorraad uit een vaatje brandewijn en 15 pond gezouten vleesch. Verder vonden we wat kleeren, touwwerk en dergelijke, maar geen voedingsmiddelen. Met het oog op de vele ronddrijvende wrakstukken besloten we weg te roeien, en bij het aanbreken van den dag maakten we een mast van een riem, en brachten als roer een plank aan. Acht etmalen voeren we zoo door, zonder een koers te kunnen houden, want er waren noch kaarten, noch instrumenten in de sloep. Overdag was het brandend heet en 's nachts ijzig koud. We bezaten bijna geen kleeren, en de brandende zon" op onze naakte lichamen was vreeselijk door den dorst dien zij veroorzaakte. Water hadden wij in het geheel niet en eerst op den 6en dag konden wij onzen dorst wat lesschen, want d'en dag kregen we een regenbui We waren allen in de weer om de weinige druppels op te vangen waar het maar mogelijk was, en likten de planken van de sloep zoo schoon af als een kat haar schotelt'e melk. Een vreemde vertooning, maar ik verzeker u dat we elkaar orimmig aankeken bij dat alles, en öat we zelfs na de regenbui niet veel hoopvoller inzafen dan eerst. Door die paar druppels water waren we in staat om weer ons dageliiksch rantsoen gezouten vleesch te eten, want sedert den vierden dag had niemand van ons een brok ervan door de keel kunnen krijgen. Het klinkt paradoxaal, maar we hadden te veel voedsel aan ons kleine vaatie zout vleesch, en ook de brandewijn Wee* vrijwel onaangeroerd. Zii verbrandde de keel en het verhemelte en verwekte bii de geringe hoeveelheid voedsel hevige duizelingen en een branden den dorst. Woensdag 3 Augustus 1752, den negenden dag in de jol, zagen wij land, en 's middags om 2' utir bereikten wij het. De kust was met dichte bosschen begroeid, en wij vermoedden een rivier in de nabijheid. Later bleek ons dat wij waren geland in de baai van Tresson in Brazilië (6 gr. Z, B.). Zoodra wij grond onder onze voeten hadden, vielen we op de knieën om God te danken voor onze wonderlijke redding. Daarna beraadslaagden wij wat ons te doen stond. Water was een eerste vereischte, hoewel ook het gemis aan kleeren in de tropische hitte vreeselijk was voor menseden die door dorst gekweld werden. Eenigen waren geheel naakt; ik zelf had 'n roode lap als gordel om mijn middel gewonden, maar de rest van mijn lichaam was geheel door de zon verbrand en deed vreeselijk pijn. Terwijl we in de schaduw aan den plannen beraamden om water te zoeken zagen' we een troep van ongeveer 50 man op ons toekomen. Het bleken Portugeezen te zijn, die ons eerst argwanend van op een afstand bekeken, maar — door ons haveloos voorkomen en de op net strand gesleepte jol gerust gesteld — spoedig op ons afkwamen en ons o-p onze eerste vraag dadelijk van drinkwater voorzagen. Nadat we in het kort het verhaal van den brand naden gedaan en van onzen tocht in de jol, brachten ze ons naar hun nederzetting waar we liefderijk opgenomen en verpleegd werden. Na ons herstel werden wij naar Pernambuco gebracht en vertrokken vaj" daar, zonder verdere wederwaardigheden, na 50 dagen naar Lissabon en zoo naar het vaderland. Dit is het ware, onopgesmukte verhaal van de schipbreuk van de „Prince". (Vrij vertaald uit the Mariner's Cromcle). c. F. K. („Ons Element"). --- De Ijverige Schlldwacht. Het was een koude, droefgeestige oag in het laatst van November 1870. De belegering van Parijs was in vollen gang. Gedurende meer dan twee maanden had het Duitsche leger de stad niet een kring van glinsterende bajonetten en groote kanonnen omringd, de verbinding met de buitenwereld afsluitend en den toevoer van levensmiddelen verhinderd; de damp en de reuk van brandend buskruit vervulde de lucht terwijl dag en nacht een regen van kogels en granaten op de ongelukkige stad neerviel. Op den hoek van den boulevard Mazas en de rue de Bercy bevond zich het wijnhuis van Victor Rameau, een geliefkoosde verzamelplaats der middelklasse, doch ook door voorname lieden begunstigd en dikwijls bezocht door personen uit de laagste rangen der maatschappij. Op dezen guren Novemberdag vulde een bonte menigte bet ruime benedenvertrek. Bijna elk beroep, vak en ambacht was er vertegenwoordigd, doch het militaire element had de overhand. Aan een der kleine eikenhouten tafeltjes, die tegen den muur stonden, zaten twee mannen, die meer in het bijzonder onze belangstelling verdienen en aan een ander tafeltje was een; derde gezeten. Een van de twee was een sergeant van d_ Nationale Garde, Jacques Carlier, genaamd, een man van middelbaren leeftijd, met een groote, roode snor en kort geknipt rood haar. Zijn gezicht was eveneens rood en zijne oogen hadden bijna dezelfde vurige tint. Zijn metgezel was een korte, dikke man, ongeveer even oud als de ander, met donkerbruin haar en een vollen baard van dezelfde kleur. Zijn lichaamsomvang was buitensporig. Het scheen wel, alsof in zijn jeugd een zwaar gewicht op zijn hoofd en schouders gevallen was en hem die vierkante, ongewone figuur gegeven had. Zijn haar was dik en verward; zijn gelaat was, waar de volle baard het niet bedekte, donker gebruind en scheen ongewasschen, en zijne kleederen waren van de allerminste — versleten en bevlekt en gescheurd. Hij had gezegd Pierre Dubois te heeten en van Ardennes afkomstig te zijn. De derde man — die aan het andere tafeltje — was kolonel Brèze van ide Nationale Garde. Hij en de sergeant waren in uniform, doch geen van hen kon er zich, behoudens de scheuren, op beroemen er beter uit te zien dan de arme reiziger van Ardennes. Pierre Dubois had donkere lijnen onder zijn oogen; een pijnlijke, verdrietige trek lag op zijn gelaat; een diepe, verraderlijke hoest deed zijn lichaam nu en dan schudden en onderbrak het gesprek. „Ik zou me dadelijk laten inschrijven", zei hij, „als ze me op een beschutte plaats, ergens buiten het bereik van den wind, konden gebruiken. Maar waar zou ik in de loopgraven of op de borstweringen goed voor zijn? U kunt zelf zien dat ik het geen week uit zou houden. *„Ja", antwoordde de sergeant. „Ik zie duidelijk, dat een aan'wind en weer blootgestelde plaats niet voor je deugt. Mijns inziens heb je de tering — zoo erg als 't maar kan". „Dat — is — (een hoestbui) ook zoo". „Zou je voor iets anders wel geschikt zijn?" „Weineen, ik geloof het niet. Maar ik zal openhartig met u zijn. Ik ben met wraak vervuld. Zooals ik u verteld heb was ik in Sedan en hadden de Duitschers me gevangen genomen. Ik kon niet march'ocren, ternauwernood staan; ze pikten me toen met hunne bajonetten op en wierpen me in een vuile gevangenis. Toen ik hun om een geneesmiddel voor mijn hoest vroeg, gaven ze me vloeken en schoppen. Toen zwoer ik dat, als ik ooit in dcv gelegenheid kwam, ik mij aan zou bieden om schildwacht t»ij een troep Duitsche gevangenen te worden. Er zijn er veel in de gevangenis, nietwaar?" „Ja, genoeg" „En u heeft sterke, bekwame mannen om hen te bewaken?' „Ja." „Dan is dit mijn gelegenheid. Plaats mij daar en Ik zal dubbelen dienst doen, als ik het vol kan houden. In elk geval kan ik het werk van een schildwacht even goed doen als ieder ander". Kolonel De Brèze, die dit gesprek gehoord had, keerde zich om. „Sergeant", zei hij, „we hebben dezen man noodig. Ik kan hem in La Force gebruiken". Toen hij den naam van de bekende gevangenis hoorde, verhelderde het gelaat van den provinciaal en vlug verborg hij zijn gezicht achter zijn Dierpot om de emotie te verbergen, die hij niet kon bedwingen. De sergeant knikte, en zich tot den man zelf wendend, ging de kolonel voort: „Ge zijt gewend aan militairen dienst, mijn goede man?" „Ja, kolonel. Toen ik twintig jaar oud was heb ik geloot en vier jaar gediend, daarna heb ik mij als vrijwilliger laten inschrijven. Naar alle waarschijnlijkheid zou ik nu bij Trochu geweest zijn, als de Duifschers mij niet bij Sedan gevangen genomen en vastgebonden hadden tot ik ontsnapte". „Hoe heb je door hunne linies heen onze stad kunnen bereiken?" „Ze hebben me niet gezien. Op een donkeren, regen acht igen nacht ben ik weggekropen". „En nu zoudt ge gaarne de wacht houden over de Duitsche gevangenen, h.i'" „Niets liever. Ik heb gebeden dat dit voorrecht mij ten deel mocht vallen". „Goed, ge zult het hebben. Ik heb het bevel over de bewaking van La Force. Ik heb je daar noodig". Op dienzelfden Novemberdag — den dag, waarop wij het gesprek tusschen den kolonel, den sergeant en den provinciaal hoorden — zat een gevangene in een der stérkste en donkerste cellen van La Force. De meeste cellen werden door meerdere personen gebruikt, eenige bevatten zelfs zooveel als er iatsoenlijk konden liggen; doch deze man was ter dood veroordeeld en eenzaam opgesloten Het was een knappe jonge man, nog geen dertig jaar oud. Hij was Duitscher van geboorte — uit Darmstadt afkomstig — en ofschoon als een Fransen werkman gekleed, was hij door opvoeding en beschaving een heer; zijn naam, zooals men, uÖ zijn papieren op hem gevonden had, was Otto Maximilian. Arme Maximilian: in zijn soldatenijver en vaderlandsliefde had hij zich bij zijn prins aangemeld om de vijandelijke linies binnen te sluipen en een nauwkeurige schets van de buitenen binnenversterkingen, alsmede een plan van de gesteldheid der troepen te maken. En bijna had hij dit ten uitvoer kunnen brengen, doch helaas, niet geheel. Als hij er tevreden mee geweest was zijne waarnemingen en [berekeningen in zijn hoofd weg te dragen, om later de zichtbare teek» nen van zijn spionnage-dienst in de tegenwoordigheid van zijn prins uit te werken' had alles goed kunnen gaan. Hij was de stad en hare vrije ruimte reeds binnengedrongen, had teekeningen gemaakt van al de gewichtige dingen die hij mee wilde nemen, toen hij plotseling werd gegrepen en gefouilleerd met al die g.leekende schetsen bij zich. Arme Otto! Zoo jong en zoo knap, met een vrouw en drie kinderen, die voor hem baden en in het vaderland op hem wachtten; en toch klaagde hij niet, zeker wetend dat zijne kameraden zijn aandenken in eere zouden houden, dat.zijn prins hem zou zegenen voor wat hij getracht had te doen en dat zijne dierbaren troost zouden vinden in de gedachte dat hij zijn leven voor zijn vaderland gegeven had- Overmorgen moest hij sterven. Hij zou niet doodgeschoten worden als een soldaat, of onthoofd als een koning of edelman; hij zou de openbare schande om opgehangen te worden moeten ondergaan. Die gedachte kwelde hem het meest. De treurige dag kwam ten einde en des avonds toen de cipier hem zijn avondeten bracht, verzocht hij voor. de laatste maal om schrijfgereedschap, opdat hij een brief aan zijne vrouw kon schrijve^. Doch dit was in strijd met de gevangeniswet en werd hem geweigerd Toen sloot hij zijne lippen, vast bes'oten ze niet weer te openen dan tegen zijnen Hemelschen Vader. De nacht gmg voorbij, en een andere sombere dag brak aan. Nog een andere avond kwam en een nieuwe nacht viel over de groote gevangeni's. Zijn laatste nacht op deze aarde, zooals de weinige teekenen op den muur van zijn kerker hem vertelden. Om elf uur wierp hij zich op zijn harden stroozak en trachtte te slapen. Hij hoorde de klokken plechtig twaalf slaan en een paar minuten later opende de bewaker der gang het kleine poortje in zijn deur en keek naat binnen. Was onze gevangene op dien tijdbuiten zijn cel geweest, dan zou hij een vreemde, ongewone beweginf van den schildwacht gezien hebben. Deze was den bewaker zachtjes tot aan de deur gevolgd, had dicht bi] ! hem gestaan teen hij door het poortje naar binnen keek en toen de cipieil zich naar de volgende cel begeven wilde, was hij op hem gesprongen als een kat op hare prooi- Een enkele slag met een zandzak op het hoofd deeu den bewaker op den granieten vloer vallen, aIW een bliksemstraal hem getroffen had. Het volgende oogenblik lag de schildwacht met zijne knieën op de borst van den gevallen man en drukte hem een gevouwen servet, waarin een groote, platte spons gewikkeld was, over neus en mond. Hij hield ze daar een oogenblik, haalde, toen een fle'schje uit zijn zak en vernieuwde de chloroform op de spons. Otto Maximilian had het poortje hooren openen en het gezicht gezien dat naar binnen gluurde. Hij had zijn oogen even gesloten; toen hij een doffen zwaren slag hoorde, alsof een zwaar voonverp op den steenen vloer viel. Het geluid was zoo ongewoon, zoo onverklaaroaar dat hif ontstelde — niet uit vrees, maar met een naamloos, vormloos spookbeeld van het ongeziene. Hij stond op en luisterde aandachtig. "Niet lang daarna hoorde hij het zachte gerammel van een sleutel, die in het slot gestoken werd; de deur ging open en een man kwam naar, binnen, — zu] je gehoorzamen? Stil, het is een vriend! Handel nu en vlug", „Wat! — jij? — Mar —" „Wil je je mond nu houden en gehoorzamen? We kunnen straks wel praten". Zonder een woord te zeggen trok de gevangene zijn kiel uit en wierp ze weg. Tegelijkertijd ontdeed de bewaker zich van zijn uniform, legde zijn gordel en zwaard af, toen de jas met de opzichtige opslagen, daarna de pantalon, slobkousen en schoenen, en verzocht hij den ander ze met allen mogelijken spoed aan te trekken. En toch stond de bewaker daar in volle uniform als voorheen. Hij had alles dubbel aangedaan, zelfs een dubbelen hoed en extra pompoen. En hij droeg npg een uniform waarin hij: nu verscheen. Geen wonder dat hij er zoo vreemd uitzag, toen we hem in monsieur Ramenau*. wijnhuis zagen* „Kom, zorg dat je sabel geen lawaai maakt, doch wees klaar hen. te gebruiken wanneer het noodig i*| Volg mij nu. Kijk links noch rechts« Ben je klaar? Zoo. Voorwaarts —l Marsch!" Toen ze de gang betraden en de deur achter zich gesloten hadden, zag Otto den bewaker op den grond liggen en zijne gevoelige reukorganen bespeurden den geur van het sterke verdoovingsmiddel, dat hem in in zijne macht hield. Hier konden ze zich naar welgevallen bewegen, want ofschoon er 'rt observatiepost was, die de verdieping bewaakte, was de offn cier. die ze betrekken moest, de bewaker, die nu bewusteloos terneeü lag en wiens sleutels de schildwacht in zijn bezit genomen had. „Denk er om", fluisterde de bevrf*1 der toen ze aan de trap gekomen waren en op het punt 'stonden naar beneden te gaan, het grootste gevaaC ligt nu dadelijk voor ons. De schildwachten beneden hebbert juist de wacht betrokken en zijn misschien nog niet wakker genoeg om over-nieuwsgierig te zijn- We moeten ze laten gelooven dat we afgelost en achtergebleven zijn, om Joubert te helpen bij het onderzoek van een cel". „Zullen ze niet dadelijk zien dal |k geen "soldaat van 'de Garde üeTi", fyroeg Otto. \ „Niet als je je gezicht zoo goed mogelijk verbergt. Ze kennen mij niet. Ik ben hier .gisterenavond pas voor het eerst geweest; heb me ex«pres hiervoor later inschrijven. O God, geef dat ik moge slagen! Nu, voorwaarts marsch!" Aan den voet der trap was een deur, die de ijverige schildwacht met ïen sleutel, dien hij uit den zak van den bewaker genomen Had, ontsloot. De deur opendoende riep hij, de' rïorsche stem van den bewaker zooveel mogelijk nabootsend: „Ga nu maar, ik dank je voor je hulp"-„Tot uw dienst, maar u heeft me van een half uur slaap beroofd, goeden nacht, monsieur Joubert". De laatste woorden waren nog op zijne lippen, toen hij cte benedengang betrad en de schildwacht die daar stond, dacht natuurlijk dat hij tot den bewaker boven sprak. „Nu, kameraad", zei onze soldaat van de Garde tot den dienstdoenden schildwacht, „als je ons uit •wilt laten, zullen we je dankbaar zijn. We hebben monsieur ijoubert met een weerspannigén gevangene geholpen". „Zeker, kameraad". En zonder te aarzelen bracht hij hen naar de vestibule, vanwaar zij zich naar het open plein begaven. „Nu, mijn jongen luister 'nog eensik ben Pierre Dubois en jij bent Julien Bizet — beide van de Nationale "Garde. Ik heb een pas in mijn zak, geteekend door kolonel de Brèze — öf het zal denzelfden dienst doen als zijne handteekening. Ik geloof dat ze ons de vrijheid zal geven. Kom!" Moedig traden ze het kantoor van den nachtwacht binnen, waar Pierre '„ijn pas liet zien. Het geluk was hun igunstig. De nachtbewaker was 'suf en slaperig. Hrj las den pas en gaf hem terug, brommend dat hij gestoord was, stond op en opende de deur voor het tweetal, dat vurig verlangde weg te komen- In de uniform der Nationale Garde en met den pas van kolonel de Brèze was het voor de vluchtelingen gemakkelijk hun weg te volgen naar de buitenversterkingen, vanwaar z!j ongehinderd de Duitsche linies konden bereiken, waar zij met groote vreugde ontvangen werden. In den winter van 1875—76 werd kolonel de Brèze voor staatszaken naar de Duitsch:: hoofdstad geroepen en bezocht daar den schouwburg. Het eerste stuk, dat hij zag, heette: „De soldaat van de Garde", waarvan de hoofdpersoon een vroolijke soldaat yan de Fransche Nationale Garde ,was, welke rol vervuld werd door den Berlijnschen favoriet Martin 01---sau. Toen de soldaat op het tooneel verscheen, schrikte De Brèze. Hij herkende den man — zijn reeruut Van Ramenau's wijnhuis — zijn ijverige schildwacht van La Force — zijn Pierre Dubois! De Brèze respecteerde dappere mannen. Een paar dagen later beaocht hij M. Olsau en bracht een genoeglijk uurtje bij hem door; en niet lang daarna ontmoette hij Otto Maximilian daar ook- „Mijne vrienden", zei de kolonel, xijn ledig wijnglas neerzettend, „als je me op dien Novembermorgen gezien had, toen mijn gevangene van mij geëischt werd en ik een ledige ccl vond en een schildwacht miste, aoudt ge niet hebben kunnen gelooven dat eene ontmoeting als deze plaats zou kunnen vinden". „Dank den Hemel voor vrede en vriendschap", was Olsau's antwoord. En zij vulden hunne glazen en ledigden ze op de toekomstige vrede en vriendschap. (Geld.) ---