CHAMBERLAIN HEDEN BIJ HITLER Sterke opleving van hoop op vreedzame regeling Het Engelsche plan met sympathie in Duitschland ontvangen v zal op zijn reis naar Duitschland Hii ï*1 x^n van sir Horace Wilson en Strang. tpnn TOet een Britsch lijnvliegtuig morgenoch??■ omstreeks 8.30 uur van Heston vertrekken. chenn,Vier Wacht't' dat hiJ omstreeks 13 uur te Muentt.",™ aankomen en na een korte rust daar, naar Hnr!eSg?£?n do°r *al gaan. Duit^M6 Wilson die met Strang Chamberlain naar van aT ■ zal vergezellen, is de eerste raadsman Hüt reßeirin„ rt 1930 de voornaamste adviseur der in deb?JLen.heeft een belangrijk aandeel gehad Strand ■ ung over Tsjechoslowakije te Londen. denare™»1 i oofd van het Centrale Europeesche scne-Zafc u-an het Ministerie van Buitenland- Praair Jtfü •■*leeft on,anSs een reis naar Berlijn, tact tp t Parijs gemaakt om in persoonlijk cont 00J tornen met de Britsche diplomatieke ver< senwoordigers in die hoofdsteden. hp n noopt, dat de resultaten van Chamberlains ezoek aan Hitler belangrijk zullen bijdragen tot pen kalmeering in den algemeenen toestand en dat -uropa even „op adem" zal kunnen komen" voor ejzoeken naar een oplossing. die bijna zeventig jaar is, zal mor»en zijn eerste of althans een van zijn eerste V|uchten maken. vernomen wordt zal Chamberlain hedenmiddag om 4 uur te Berchtesgaden zijn eerste onderhoud met Hitler hebben. De besprekingen zulten Vrijdag den geheelen dag worden voortgezet en Zaterdagmorgen zal de premier naar Engeland tenigkeeren. Bevestigd wordt, dat dit besluit van Chamberlain is genomen na voorafgaand overleg met de *\ransche regeering en vanochtend door den Ministerraad is goedgekeurd. De Britsche minister-president, Neville Chamberlain, heeft gisteren den fuehrer en rijkskanselier door bemiddeling van den Britschen ambassadeur te Berlijn de volgende mededeeling doen toekomen: „Met het oog op den steeds kritieker wordenden toestand stel ik u voor, onmiddellijk tot u te komen om te trachten een vreedzame oplossing te vinden. Ik stel voor per vliegtuig te komen en ben morgen gereed om te vertrekken. U gelieve mij het vroegste tijdstip, waarop en de plaats waar gij mg kunt ontvangen, mede te deelen. Gij zoudt mij ten zeerste verplichten door een zeer spoedig antwoord. w.g. NEVILLE CHAMBERLAIN." De fuehrer en rijkskanselier heeft daarop geantwoord, dat luj gaarne bereid is den Britschen minister-president op heden, 15 September, te ontvangen. Chamberlain wordt hedenmiddag op den Obersalzberg verwacht. Chamberlain vertrekt hedenochtend per vliegtuig. De woordvoerder van het Duitsche ministerie van Buitenlandsche Zaken heeft tegenover den correspondent van Reuter verklaard: „Wy verwachten zeer veel van het bezoek van Chamberlain in het belang van den vrede in Europa. Zy'n aanbod is hier aanvaard in denzelfden geest als waarin het werd gedaan. Het is een ongebruikelijke stap van den Britschen premier en dit >s wat hier juist zoo gewaardeerd wordt. Er blükt uit, dat ook Engeland een open oog heeft voor den ernst van den toestand, die in een stadium gekomen is» dat een snelle oplossing gebiedend noodzakelijk maakt. Neville Chamberlain, de Engelsche premier, maakt, ondanks zijn vele beslommeringen, toch iederen morgen met zijn echtgenoote 'n wandeling door St. James Park te Londen. --- CHAMBERLAIN'S VOORSTEL MAAKTE GEWELDIGEN INDRUK. De tijding, dat Chamberlain naar Berchtesgaden zal gaan, heeft zich in Britsche politieke kringen snel verbreid en groote sensatie teweeggebracht. Over het algemeen had ieder lof voor den moed van den leider der regeering, die bij den Duitschen rijkskanselier de zaak van den vrede zal gaan bepleiten. Dit gebaar, zoo zegt men, is in de geschiedenis van Engeland zonder weerga, en het ongewone karakter ervan is in overeenstemming met de buitengewone omstandigheden. Men is te Eonden overtuigd, dat dit initiatief den oorlog van Europa zal afwenden. Toen het eerste bericht van Chamberlains ongewoon besluit te Washington binnenkwam, kon men in regeeringskringen de grootste verwondering constateeren. Het bericht wilde men aanvankelijk bijna niet gelooven. r> e aankondiging van Chamberlains vertrek naar oerchtesgaden heeft in Parijsche kringen levend'ge hoop gewekt en het volkomen onverwachte nericht doet het vertrouwen in een vreedzame regeling herleven. Daladier heeft zich gisteren, na m.et Bonnet de snelle opeenvolging der gebeurtenissen te hebben bestudeerd, telefonisch met Chamberlain in verbinding gesteld. Uit dit Fransche initiatief is het denkbeeld van een rechtsjreeksch onderhoud tusschen Chamberlain en Hitler geboren. Het doel van Chamberlains reis is, de mogelijkheden te bestudeeren eener nieuwe Procedure tot vreedzame regeling van het Sudetenduitsche probleem. In welingelichte kringen verzekert men, dat het denkbeeld van een volksstemming is buitengesloten. De Fransche en de Britsche regeering zijn het in het bijzonder over dit punt eens. --- Gisteren nog incidenten in Tsjecho-Slowakije BERICHTENOORLOG TUSSCHEN DUITSCHLAND EN TSJECHO-SLOWAKIJE. In het Sudetenduitsche land hebben zich intusschen nog verschillende incidenten voorgedaan die somtijds het aspect van een completen burgeroorlog kregen. Merkwaardig is intusschen een strijd tusschen de nieuwsbronnen van Tsjecho-Slowakije en iJurtschland, ontstaan doordat de laatste sensationeele verhalen publiceerde, welke door de eerste totaal ontkend werden of omgekeerd. De wijze waarop sommige berichten evenwel worden gedementeerd aan Duitsche zijde, grenst aan naieviteit. Als een staaltje van dezen berichten-oorlog het volgende. Van Tsjecho-Slowaaksche zijde meldt men: In een officieel communiqué wordt medegedeeld, dat de politie te Cheb (Eger) bericht had ontvangen, dat zich in het hotel Victoria en het hotel BenZel belangrijke voorraden wapenen bevonden. Om half zeven vanmiddag wilden twee detachementen politie, gesteund door twee pantserauto's, tot een huiszoeking overgaan. Toen de politie het hotel Victoria wilde binnengaan, werd van de tweede verdieping en vanuit de kelder, alsmede vanuit het tegenoverliggende benzinestation geschoten. Een pantserauto beantwoordde het vuur. Ook vanuit den kelder van het hotel Benzel werd geschoten. Men gelooft datin den kelder van dit hotel een mitrailleur was geplaatst, waarvan de oproerlingen gebruik maakten. . O.ii 8 uur'slaagde de politie er na gebruikmaking van handgranaten in het hotel Victoria binnen te dringen. Ken zekere Georgë Leicht, een functionaris der Sudetenduitsche partij, werd gearresteerd. In het gebouw werden groote voorraden automatische wapens en revolvers aange- Iroffen en zelfs een complete radiozender. Leicht verklaarde, dat zich nog 10 personen in he"- gebouw bevonden. Men weet nog niet, of zü zich nog in het gebouw schuil houden of gevlucht zijn. Om 10 uur verminderde het schieten in hevigheid. En van' Duitsche zijde meldt men De Tsjechische staatspolitie heeft met gebruikmaking van pantserwagens getracht in het hotel Victoria, waar zich op het oogenblik de hoofdzetel van de Sudetenduitsche partij bevindt, een huiszoeking te verrichten. Daar te vreezen was, dat door inbeslagneming van de ledenlijsten tienduizenden Sudetenduitschers blootgesteld zouden worden aan de terreur van de Tsjechische politie, trachtte men de politie te beletten binnen te gaan. Deze opende daarop het vuur op het gebouw. Hierbij werd, doordat een kogel lerugsloeg(!) een Tsjechische politiebeambte gedood. De politie drong daarop het huis binnen en bezette alle vertrekken. Zij stelde ook een onderzoek :/i naar de aanwezigheid van wapens, doch slechts werd een oud jachtgeweer gevonden. Het agentschap Ceteka is gemachtigd, met stelligheid alle berichten tegen te spreken, die van de zUde der Sudetenduitschers gepubliceerd zijn over de onlusten, die zich vandaag te Habersbirk nabij Falkenau zouden hebben voorgedaan en te verklaren, dat Het vandaag in het geheele gebied van Falkenau volkomen rustig is geweest. De Sudetenduitsche mededeelimgen kunnen niet anders dan betrekking hebben op de incidenten, die zich gisteren te Falkenau hebben voorgedaan. Vanavond werd, naar Ceteka mededeelt, uit Schwaderbach gemeld, dit bijna alle oproerlingen op Duitsch gebied zyn gevlucht. De Tsjeehoslowaaksche gendarmen en douane-beambten, die te. Schwaderbach gevangen waren genomen, zouden naar Duitsch gebied zijn meegevoerd. --- NIEUW INCIDENT. Tntusschen heeft zich een nieuw incident voorgedaan te Schwaderbach, waar Sudetenduitschers een wachtpost van politie hebben bezet. In een ander gebouw,, waar zij ruim voorzien zijn van machinegeweren, pistolen en granaten, worden zij door de staatspolitie omsingeld. Zij hebben 24 uur tijd gekregen zich over te geven. Te Komotau en Yakhifoss zn'n twee Tsjechen bij botsingen gedood. In een officieel communiqué over het incident dat zich gisteren te Schwaderbach heeft voorgedaan, wordt gezegd, dat de toestand in deze gemeente, dat vlak bij de Duitsche grens ligt zeer ernstig is, daar de bevolking niet slechts mét se weren en revolvers gewapend is doch ook met handgranaten en mitrailleurs, die zii zich schijnlijk in het buitenland hebben verschaft ï£ oproerige elementen hebben steeds de geegenheFd zich op het gebied van den nnbnn^Tn„» • -f' heid te stellen. Patrouiïe" alarm gebrachte veiligheidsorganen hebben de Tsjechoslowaaksche grens gesloten. Het incident is nog niet geregeld, omdat men tracht verlies van menschenlevens te voorkomen, en, in verband met de nabijheid van de grens internationale complicaties wil vermijden. De Tsjecho-Slowaaksche radio heeft vanavond de resultaten medegedeeld van het onderzoek, dat ingesteld is naar aanleiding van de incidenten, die zich voor de afkondiging van den uitzonderingstoestand in de Sudetenduitsche gebieden hebben voorgedaan. Van de een en twintig dooden zijn er dertien Tsjecho-Slowaken en tien van deze laatsten waren politie-beambten of gendarmen- Bovendien werden 75 personen zwaar gewond. Van de gewonden waren 61 Tsjecho-Slowaken, waaronder 37 politle-beamhten of gendarmen en veertien Duitschers. De Tsjecho-Slowaaksche radio heeft er in een uitzending om 10 tiur Woensdagavond op gewezen, dat de regeering er tot dusver in geslaagd was de orde te handhaven met behulp van de organen van den veiligheidsdienst, en dat nergens van (roepen gebruik gemaakt is. Gisteren telde men nog drie haarden van verzet. Thans is er nog slechts één over: die te Schwaderbach. Indien men het incident te Cheb uitzondert kan gezegd worden, dat overal elders kalmte heerscht. --- KUENZEL GEARRESTEERD Het Duitsche Nieuwsbureau meldt : Volgens mededeeling van officieele Tsjechische zijde is een aantal Sudetenduitsche afgevaardigden en functionnarissen door de Tsjechische staatspolitie gearresteerd en ter beschikking van het standgerecht gesteld. Naar van Sudetenduitsche zijde verluidt, bevindt zich onder de arrestanten ook de afgevaardigde Kuenzel. --- Mussolini pleit voor een plebisciet OPEN BRIEF AAN LORD RUNCIMAN. De „Popoio d'ltalia" van 15 September publiceert onder het opschrift „Brief aan Runciman" een artikel van Mussolini, waarin deze o.a. zegt: „Toen gij enkele weken geleden Londen verliet om U naar Praag te begeven, had de wereld geen duidelijke voorstelling van uw taak, uw bevoegdheden en uw verantwoordelijkheid. Was uw missie een officieele? Was zij niet officieel? Dit alles bleef in een soort Londenschen nevel gehuld. Allen waren gedwongen den ijver te bewonderen waarmede gij uw zware taak ter hand naamt. Gij hebt in den loop der laatste weken ontelbare memoranda en honderden brieven gelezen, dozijnen personen ontvangen, met de leiders van alle nationaliteiten gesproken. Want het gaat niet slechts om een Duitsch, doch om een Hongaarsch, een Poolsch, een Slowaaksch probleem, zooveel problemen als er nationaliteiten zijn, waarmede te Versailles de Benesj-republiek „geïnflationeerd" werd. „Ik ben ervan overtuigd, dat gij in uw hart reeds tot een conclusie zijt gekomen: Daar er geen Tsjecho-Slowaaksche natie is, kan er ook geen Tsjecho-Slowaaksche staat zijn. De grondelementen van de Tsjecho-Slowaaksche familie zijn van verschillend ras en kunnen elkaar niet uitstaan. Zij zijn niet van een centripelale, doch van een centrifugale kracht bezield. Slechts de dwang houdt hen tezamen. Te Versailles moest een nieuw Bohemen — een historische naam — met een homogene bevolking van Tsjechen worden gegrondvest: doch in plaats hiervan heeft men Tsjecho-Slowakije uitgevonden en daarmede een kunstmatigen staat geschapen, die bij de geboorte alle elementen van zijn zwakte en ziin gemis aan levensvatbaarheid heeft meegekregen. „Sedert de rede van Hitler is voor U, mijnheer Runciman, de goede tijd aangebroken. Gij kunt handelen en wat tot stand brengen, dat in de geschiedenis ingang zou vinden. Thans is het geen tijd meer voor compromissen. Karlsbad is reeds lang achterhaald. „Gij, mijnheer Runciman, moet eenvoudig aan den heer Benesj de volksstemming voorstellen, niet slechts voor de Sudetenduitschers, doch voor alle nationaliteiten die zulks zullen verlangen. „En als Benesj nu eens de volksstemming van de hand wijst? Dan zult gij hem aan het verstand brengen, dat Engeland zich nog wel eens zal bedenken, voordat het zich in een oorlog stort om een fictiestaat te redden, die ook in zijn geografische samenstelling een monsterachtig is, zoodat men hem steeds weer als een hlinaedarm of worststaat betitelt. Wanneer Londen zegt, dat het op zijn standpunt blijft staan, zal niemand het wagen zich te roeren. Het spel is toch niet den inzet waard. Wanneer Hitler zich vermeten had 3% millioen Tsjechen te annexeeren, dan zou Europa reden hebben zich op te winden en alarm te slaan. Doch Hitler heeft nooit daaraan gedacht. De Führer houdt zich bezig met 3Va millioen Duitschers en bekommert zich uitsluitend om hen. Niemand kan hem dit recht betwisten. En allerminst wij, Italianen, die op zulk gebied precedenten hebben meegemaakt. „Hebt slechts den moed, mijnheer Runciman, stel de volksstemming voor, of beter gezegd de volksstemmingen. Er zijn geheele gebieden, waar de volksstemming eenvoudig zal leiden tot aansluiting bij het broedervolk. Er zijn echter ook gebieden, waar de verschillende rassen sterk vermengd zijn en een scheidingslijn zonder meer niet mogelijk is. Hier zou het systeem van de zoogenaamde „gelijkgerechtigde kantoniseering" of iets dergelijks kunnen worden toegepast. Wanneer men de gebieden voor de volksstemmingen heeft vastgesteld, zijn nog het tijdstip, de voorwaarden en riet toezicht te regelen. Dit toezicht zou een internationaal toezicht kunnen zijn, dat bij de stemming in het Saargebied zijn nut heeft bewezen. „Mijnheer Runciman, ik heb zoo den indruk, dat deze brief U belangstelling zal inboezemen. Wanneer dit incident geregeld is, zal wederom een zuivering van de kaart van Europa geschied zijn; een brandhaard van wanorde en onrust zal gebluscht zijn. Voor Italië is het vrijwel onmogelijk met Tsjecho-Slowakije vriendschap te onderhouden. Doch met een toekomstig Bohemen zou dit zeer wel mogelijk zijn. Een nieuwe politiekterritoriale situatie zou aldus een nieuw evenwicht en nieuwe mogelijkheden in het leven roepen, en, wat vooral gewicht in de schaal legt, Europa zou voor een oorlog gespaard blijven; grenzen, die met een pennestreek getrokken zijn, kunnen door een nieuwen pennestreek veranderd worden. Een geheel andere zaak is het echter, wanneer de grenzen door Gods hand of het bloed der menschen getrokken zijn." --- De Gouverneur-Generaal van Ned.-Indië inspecteerde op het Waterlooplein te Batavia de troepen ter gelegenheid der jubileumfeesten. --- AUSTRALIË ZAL BRITTANIË STEUNEN. De regeering van het gemeenebest van Australië heeft besloten Groot Brittannië indien de internationale omstandigheden zulks noodig zouden maken in iedere actie den grootst mogelijken steun te verleenen. Vertegenwoordigers der Duitsche Sociaal Democratische Partij hebben zich naar het stadhuis te Praag begeven, waar zij verklaarden onvoorwaardelijk bereid te zijn tot steun aan alle pogingen tot het handhaven van vrede en rust in den staat. Minister Ciano heeft vanavond den Britschen zaakgelastigden ontvangen. De Britsche ambassade deelt mede, dat de zaakgelastigde dit bezoek spontaan gebracht heeft, omdat hij zich met den minister wenschte te onderhouden, zonder dat hij een speciale opdracht ontvangen had. In ltaliaansche kringen verneemt men, dat men bij het onderhoud den indruk heeft gekregen, dat Italië niet wanhoopt aan een vreedzame regeling van het Sudetenduitsche vraagstuk. --- Adolf Hitler tijdens zijn rede op het partijcongres te Neurenberg, waarin hij het Duitsche standpunt ten opzichte van de Sudeten-Duitschers besprak. --- CHAMBERLAIN VERTROKKEN NEVILLE CHAMBERLAIN IS OM 8.55 UUR (NED. TIJD) VAN HET VLIEGVELD HESTON VERTROKKEN OM ZIJN HISTORISCHEN VLUCHT NAAR DUITSCHLAND TE AANVAARDEN. --- Kort nieuws Officieel wordt medegedeeld, dat weldra de jaarlijksche Russische marine manoeuvres gehouden zullen worden in de Zwarte Zee, de Oostzee en den Stillen Oceaan. Troepen van de Japansche land- en zeemacht hebben Woensdagochtend de stad Matausjen ten Westen van Kioekiang ingenomen. Chineesche tegenaanvallen werden afgeslagen. Het was gisteren een jaar geleden, dat de president bevrijder van Tsjecho Slowakije, Masaryk, stierf. Tallooze personen en delegaties hebben bij zijn graf vertoefd. President Benesj heeft een krans op het graf gelegd. De express Belgrado-Serajevo is bij Uzicka op een goederenterein gebotst. Er zijn vijf dooden en een twintigtal gewonden. --- Duitsche treinen hebben vertraging De treinen uit Duitschland zijn vandaag met groote vertraging in het station van Luik aangekomen. De passagiers vertelden, dat deze vertraging te wijten was aan de opstoppingen, die zich in het treinverkeer in Duitschland voordoen, tengevolge van talrijke troepenverplaatsingen aan de grens. Lit nadere inlichtingen zou echter blijken dat men hier te doen heeft met leden van den Duitschen arbeidsdienst, die naar de versterkingswerken aan de grens werden gezonden. --- Roosevelt naar Washington terug President Roosevelt, die een lang gesprek met Huil heeft gehad; heeft besloten onmiddellijk naar Washington terug te keeren, hoewel zijn zoon James, die pas een ernstige operatie heeft ondergaan, nog niet geheel buiten gevaar is. Men verwacht dat Roosevelt, bij zijn aankomst te Washington zich persoonlijk zal belasten met de behartiging der buitenlandsche politiek. --- In Palestina 26 dooden op een dag JERUZALEM, 14 Sept. (R.O.) Bij verschillende incidenten zijn vandaag in 't geheel tien arbeiders en zes Joden om het leven gekomen en drie Engelschen en elf Arabieren gewond. O.m. hebben terroristen een Arabische autobus in de lucht doen vliegen,. waarbij tien Arabieren gedood en tien gewond: werden ---