H spreek' --- „HET GROUWELYCK VERRAET ANNO 1638 OP MAESTRICHT GEPRACTISEERT" EEN GERECHTELIJKE MOORD! II (Slot). I * In ons vorig artikel hebben wü gezien, dat de „verstandhouding met den vijand", waarpi de twee Maastrichtsche Paters Jezuieten, bemens één leekehroeder in het jaar 1<538 werden Wht, onmogelijk als een ernstig misdrijf kon opgevat, aangezien de eigen Gouverneur stad herhaaldelijk naar Brussel reisde, waar Carnaval ging houden en tot over de ooren Kliefd raakte op een katholiek gravinnetje, ter tT wille hij van het Calvinisme afstand deed zich door bemiddeling van Pater Boddens, desl'Jds rector van het Jezuïetenklooster in den ''loot der Moederkerk liet opnemen. I Had de bekeerling nu maar den zedelijken moed , prhad om zijn «vergang naar het Katholicisme openlijk kenbaar te maken! ] Helaas! De jonge houwdegen, die op het slagjveld vele malen den dood had getrotseerd, leed 'l hevige mate aan de droeve kwaal van het menselijk opzicht. Wat zouden de predikanten, wat zouden de Sta'en-Generaal. wat zou de Stadhouder wel zeggen, , "'s zij vernamen, dat de dappere bevelhebber der '■'aatsche troepen, de vertrouweling van den Hns van Oranje, de gouverneur van Maastricht °1 het papisme was overgegaan? Hij durfde er nauwelijks aan denken! Daarom Jesloot hij zijn bekeering voorloopig geheim te n°uden. Dat dit aanleiding geven moest tot on- moeilijkheden, schijnt hij met zijn 'raag begrip niet aanstonds te hebben door- Houwd. Twee jaar lang heeft hij geveinsd nog steeds Calvinist te wezen- telkens heeft hij de predikan- eft en vooral Maresius met looze beloften geaaid. Telkens zocht hij uitvluchten om aan het *Üwonen der kerkdiensten van dien vinnigen pa_, fcowhater te ontkomen, totdat in het jaar 1635 f wat de jonge echtgenoot waarlijk wel aad kunnen voorzien: hem werd een dochtertje , behoren: een prinses van Sedan! Maresius eischte het kind op voor de Waalsehe 5 Gemeente. De protcstantsche grootmoeder wilde ' overkomen om haar kleindochter ten / '•oop ie houden. Maar Pater Boddens had de aansporing van i "en Pauselijken nuntius niet noodig om zijn plicht s e doen. In volledige overeenstemming met den - der ouders — de hertog kon zün jonge Vroirw niets weigeren! — zorgde hij dat het kind d gedoopt en in de registers der parochiekerk an St. Servaas werd ingeschreven. Toen was het natuurlijk gedaan met de dubbel- I Op het einde van 1635 verklaarde de gouverneur van Maastricht zich openHfjk Katholiek; t * » ■» Het is alleszins verklaarbaar, dat de verontwaardiging van de Calvinisten, van den ondereveihebber commandant Goltstein, van de beide "•'erlikanten en van de lidmaten der beide ge)(;enten even hevig als oprecht was! En 't valt, wel niet te billijken, maar toch geldelijk te motiveeren, dat zij Pater Boddens attsprakelijk stelden, niet alleen voor den over- png van den Gouverneur, maar tevens voor zijn angdurige veinzerij, die zij als „een echte Jezuie-6istreek" brandmerkten. Wie deze voorgeschiedenis kent, begrijpt met- Ceti den ijver, waarmee naar voorwendsels werd *e«ocht de bittere nederlaag op de gehate klooserlingen te wreken. En hij begrijpt tevens, waar-10 in 1638 alle pogingen in het werk werden geeld om niet alleen de Franciscanen maar ook II vooral de Jezuieten rechtstreeks in het „grou- W(%ck verraet" te belrekken. Dat daarvoor nog een heel bijzondere reden be°nd, hebben wij in onze vorige bcschoip•: ïgen Ver dit onderwerp reeds breedvoerig betoogd. I t>e Protcstantsche gemeenten hadden van 1633 volhardende pogingen in het werk gesteld om etl Latijnsche school — wij zouden zeggen een jWttinasium of lyceum — op te richten en in stand e houden. Maar de predikanten moesten het met **de oogen aanzien, niet alleen dat hun pogin*en faalden, maar dat de eigen kinderen hunner '«maten ter school gingen bij de driemaal ver. a'edijde Jezuiieten, wier onderwijs even voorgelijk was als het hunne te wenschen overliet. Jen slotte ging hun instituut na een paar jaar "kkelens jammerlijk te gronde, terwijl het col- Se hunner tegenstanders aldoor toenam in groei bloei. j Geen wonder, dat zij het complot van brouwer ansnians gretig te baat namen, om dezen hebl'chtigen maar lafhartigen vijand door de wreede folteringen de bekentenis af te persen, dat |,°k de Jezuieten van de samenzwering op de waren. Qp deze weinig beduidende aanklacht werden 9M alleen de drie kloosterlingen in hechtenis maar werd bovendien, rechtstreeks in tf'Jd met de plechtig gewaarborgde vrijheid van zoowel hun kerk- als hun school geofen, voordat een afdoend bewijs van hun schuld 'as geleverd. Het volgend jaar werden de Paters uit de stad en hun school door de andersdenken!. n in bezit genomen, nadat Bector Boddens en d TWidea --- De bekende lange-afstandlooper S. Petit, een prominente figuur op athletiekgebied in Nederland, trad Dinsd ag te Heerlen in 't huwelük met mej. L. Kupka. Men ziet hier het jonge paar by het verlaten der St. Pancratiuskerk te Heerlen waar de huwelijksinzegening plaats vond. --- Schiermonnikoog in den greep van het ijs Vijf dagen en etmalen van post en goederen verstoken. De isolatie van het eiland Schiermonnikoog is wederom met een dag verlengd. Vyf etmalen is Schiermonnikoog nu weer van post en goederen verstoken gebleven. De postboot heeft reeds elf dagen lang geen dienst gedaan. Omstreeks twaalf uur in den middag is de boot van Oostmahorn vertrokken, doch de zuidelijke wind had zooveel dryfüs in de richting van het eiland verzameld, dat de postboot gedwongen was terug te keeren. Er bevonden zich tien passagiers aan boord. --- De V.O.S. brengt hulp op Urk. Woensdagochtend ontving de V.O.S. (Vrijwil lige Organisatie Sportvliegers) van den burgemeester van Urk een verzoek lot hulpverleening. De ouders van een zes maanden oude baby, die in het Academisch ziekenhuis te Utrecht was overleden, wilden zich gaarne daarheen begeven. Voorts bevond zich op het vliegveld Schiphol een heer, die een belangrijk bedrag aan geld aan verschillende personen op Urk moest uitbetalen. Aangezien de K.L.M, met haar groote toestellen bezwaarlyk op Urk kan landen, kwam de V.O.S. ter huln. Om ruim twee uur 's middags vertrok de Ph.V.IJ.G., met den voorzitter van de V.0.5., van Ypenburg, landde ruim twintig minuten later op Schiphol, waar de wachtende passagier instapte en tevens twee kransen werden meegenomen, één van den vlieger Both en één van de K.L.M., voor het stoffelyk overschot van het jongetje dat eenisje dagen geleden bij de aankomst van de Ph.0.T.0. verongelukt was. De landing op Urk had een vlot verloop en om 4 uur begaven de ouders zich van het vliegveld Schiphol, waar het toestel inmiddels gedaald was, per auto, welke door den A.N .W.B. — die de grondorganisatie van de V.O.S. verzorgt — beschikbaar was ge■-teld, naar Utrecht. Donderdag werden de ouders en het lijkje door Ie V.O.S. weder naar Urk gebracht. Ook werden nog enkele andere personen naar en van Urk vervoerd, terwii! tevens een groote Hoeveelheid •iost naar het eiland werd aehraeht. Niet minder dan drie toestellen van de V.O.S. hadden daartoe het luchtruim gekozen. --- Klacht van Ir. Mussert tegen Ir. Albarda Naar de persdienst van de N.S.B. meldt, heeft mr. A. .1. van Vessem, rechtskundig raadsman der N.S.B. bü den Officier van Justitie te Amsterdam een klacht ingediend tegen ir. J. W. Albarda met verzoek tot vervolging wegens smaad subs. beleediging in verband met een uitlating van ir. Albarda on een op 25 December j.l. in het Concertgebouw te Amsterdam gehouden bijeenkomst van de federatie Amsterdam der S.D.A.P. --- De temperatuur in het Noordpoolgebied Interessante mededeelingen van Russischen geleerde. Professor L. Berg uit Leningrad heeft interessante gegevens verzameld over de temperatuur in het Noordpoolgebied. Hy heeft kunnen vaststellen, dat de zuidelüke grens van het poolüs de laatste 'twintig jaren belangryk noordwaarts is verplaatst, dat de lucht-temperatuur gestegen is en dat in het hooge Noorden warmwatervisschen 'even. Reeds in 1921 heeft Knipowitsj er op gewezen, dat de temperatuur van het water in de Barendszee sedert het begin *an deze eeuw aanmerkelijk gestegen is. Sovjet-Bussische ijsbrekers volbrachten tochten in de noordelijke y'szee, welke men voordien voor onuitvoerbaar had gehouden. Zoo voer de „Sadko" van de noordelyke punt van Nova Zembla door ijsvrij water tot de noordpunt van Nordland en vandaar, weer door ijsvrü water, tot 82.42 graden noorderbreedte. De rivieren in het Noorden gaan thans vroeger open en vriezen later dicht dan twintig jaar geleden. Ook de vogels richten zich vroeger in en 1e bloeitijd der planten begint vroeger r'an ooit 'evoren is waargenomen Een honderd jaar geleden moest men bij de inrichting van bronnen 'n het stadje Mesen de ijslaag weghakken. In *933 echter was te Mesen geen ijs meer te bekennen. De ijslaag eindigde toen al veertien R.M 'en Noorden van het stadje. Lanis de kust van Groenland en in het Oosten :n de Karische Zee, worden visschen en dieren die 'iet niet zonder warm water ''unnen stellen. Zalm werd vroeger nooit ten van rle p~"r,etroff"r> On'a""? 'rof men echter ook in d" Ze° 7f>'m Vnholianw en haringen aan "Ten Oosten van het schiereiland Knnin leeft de een seorf dolfijn d (.-•■;! in 1933 zijn deze dieren ook ten --- Chamberlain's bezoek aan Rome Het programma in groote trekken vastgesteld. Rome, 29 December. (Havas.) Het programma van het bezoek van Chamberlain en Halifax aan Rome is thans in groote lünen vastgesteld. De Britsche ministers zullen 11 Januari des namiddags aankomen. Des avonds zullen zij aanzitten aan een diner in het Palazzo Venezia, dat door een groote receptie zal worden gevolgd. Op 12 Januari lunch in het Quirinalen des avonds een gala-voorstelling in de opera. Op den dertienden een bezoek aan den Paus. Lunch by den Britschen gezant bij den H. Stoel. Des avonds een groot diner in de Britsche ambassade. Den 14den des middags vertrekken de gasten. --- Nieuwheidensche Kerstfeesten in het Katholieke Oostenrijk Met de Kerstdagen werden, naar wij in de K.I.P.A. lezen, ook in de afgelegen boerengebieden, die zelden of nooit in aanraking komen met het leven der steden, zonnewende- en joelfeesten georganiseerd en systematisch door de nationaal-socialisten gepropageerd. De actieve afdeelingen der Party', vooral de S.A. en de Hitlerjugend organiseerden in de dorpen joelvuren. Hierby werd overal „de geboorte van het nieuwe zonnejaar" gevierd, er werd geroepen om vuur en licht en er werd gebeden om „moed en kracht voor het werk in het begin van de eerste duizend jaar der nationaal-socialistische wereldvorming", Op vele plaatsen werden deze' joelvuren ontstoken op het marktplein, elders in de gemeente-bosschen. Overal werd een nieuwe „liturgie" toegepast, waarbij de deelnemers aan het zonnewende-vuur fakkels ontsteken, deze ronddroegen door de straten en tenslotte by elkaar slaken, waarna de leiders der afzonderlyke formaties hun zonnewende-kransen in het vuur wierpen. Het geheel werd opgeluisterd met gezangen en joelredevoeringen." Steeds werd er den nadruk op gelegd, dat deze gebruiken in overeenstemming waren met de gebruiken der voorvaderen. Daarnaast werd de vrijheids- en de moedergedachte gevierd. --- Invoercontingent voor boter in België Wy vernemen van bevoegde zyde, dat de Belgische regeering voor invoer gedurende de maand Januari 1939 een globaal contingent van in totaal 550.0ÜÜ K.G. heeft vastgesteld. aandeel van Nederland bedraagt hierin 27/4 pet.; de betreffende hoeveelheid moet uiterlijk 31 Januari 1939 in België worden ingevoerd. --- EERSTE KAMER Verschillende wetsontwerpen In de zitting van Donderdag heeft de Eerste Kamer 34 wetsontwerpen goedgekeurd, w.0.: wyziging en verhooging van de begrooting' van de Staalsmijncn in Limburg voor 1937; bekrachtiging van het K. B. van 14 Mei 1938, no. 19, tot regeling van den invoer van lucifers en lucifershoutjes; bekrachtiging van het K. B. van 24 Juni 1938, no. 48, tot regeling van den invoer van chilisalpeter, natronsalpeter, stikstofhoudende kunstmeststoffen, kalkstikstof' en ammoniakwater. bekrachtiging van het K. B. van 25 Juli 1938, no. 26, tot regeling van den invoer van veekoekcn; verlenging van den werkingsduur van de wet van 5 November 1936, houdende tijdelijke maatregelen betreffende de mechanisatie in de sigarenindustrie; Bekrachtiging van het K. li. van 24 Augustus 1938, no. 15, tot regeling van den invoer van manutacturen, stoffen en weefsels van wol en hal f wol; wyziging van de begrooting van inkomsten en uitgaven van het landbouw-crisisfonds voor 1937 iverschillende onderwerpen); bekrachtiging van het K. 8., van 26 Octotoer 1938, no. 31, tot regeling van den invoer van dweilen; De voorzitter sloot na den gebruikelyken nieuwjaarswensen te 12.35 uur de vergadering. ---