RATIONALISATIE OF ORDENING FASCISME EN OORLOG DE JUISTE OPVATTING VAN HET STAATSBURGERSCHAP ** Ons werd ter recensie toegezonden een brochure van Dr. Frans Schaepman, die tot titel draagt: „Rationalisatie of ordening", en die gedrukt is bij Dekker en van de Yegt — Nijmegen Utrecht. (Prijs: fl. 0.45). Het geschrift van 32 bladzijden is verdeeld in zes hoofdstukken en een „slotbeschouwing". Hot bevat naast veel wetens- en bcharligcnswaardigs ook menige stelling, die slechts onder voorbehoud te aanvaarden is. Dit is stellig geen bezwaar: wie 'niets dan waarheden als runderen verkondigt, wordt al spoedig ongenietbaar door overmaat van onweersprekelijkheid ! Daarom pleegt men, vooral aan de jongeren, gewaagde beweringen gaarne te gunnen en te vergeven. Maar de vervulling van één voorwaarde blijft bij de ruimhartigste toegevendheid toch onontbeerlijk: de lezer moet weten wat de schrijver wil; hij heeft recht op een duidelijke en welomschreven uiteenzetting van de denkbeelden en stellingen, waarvoor zijn aandacht wordt gevraagd. En nu is ons hoofdbezwaar legen dit boekje, dat het ons al te dikwijls in het duistere laat omtrent de precieze bedoeling van den auteur. Ziehier een citaat uit het tweede hoofdstuk, waardoor ons bezwaar nader wordt verklaard : „Fascisme en Bolsjewisme verwerpen gelijkelijk de „lauwen zonder gemeenschap". Het was het ontbreken van een maatschappelijk ideaal, dat Mussolini, toen nog klasscnstrijder, ertoe bracht, propaganda te maken voor het meedoen van Italië aan den wereldoorlog. Men heeft gelijk het Fascisme om zijn overschatting van den oorlog aan te vallen ! Mits men den vrede niet opvat als een gelegenheid tot ongestoord egoïsme. Dan ware de oorlog inderdaad grootseber en sehooner ! Ook aan het fascistisch ideaal ontbreekt de eerbied voor de menschelijke persoon, liet ideaal van de nationale macht is oppervlakkig, wijl het de waarde van de natie afhankelijk stelt van haar invloed op het buitenland. Men zou den fascisten willen toeroepen : „Het algemeen welzijn is binnen U !" Zij werken zoo hard aan het oprichten van historische monumenten dat zij de eigen waardigheid vergeten. Zoo kon een Fransch journalist tijdens den oorlog in Abessynië schrijven : „In Italië loopen alle wegen naar Addis Abeba." Wij, die het Fascisme hier te lande zoo geducht met stembriefjes hebben geslagen, mogen gerust overwegen, dat men door het vaderland lager aan te slaan, de persoonlijke waardigheid nog niet in eere herstelt." Wij lieten de laatste zinsneden vetdrukken, omdat zij blijkbaar beoogen de. slotsom te trekken uit de voorgaande beweringen. Maar wij moeten eerlijk bekennen, dat wij noch deze slotsom, noch de voorafgaande stellingen °ok slechts bij benadering begrijpen. Hoe kan b.v. een „maatschappelijk ideaal" lcniand ertoe brengen om propaganda te maken Voor het meedoen aan een oorlog? Hoe kan een oorlog „grootscher en schooncr" zln dan de vrede, zelfs opgevat als „de gelegenheid tot ongestoord egoïsme" ? "ij begrijpen volkomen, dat een volk — hetzij ■n Nederland, Abessynië of China — zich met den 'noed der wanhoop verdedigt wanneer het wordt Mingevallen. In zulk een strijd zit ongetwijfeld een mooi stuk idealisme ! Maar een moedwillige aanval op een volk, waarmee men in vrede en zelfs in bondgenootschap leeft, staat o.i. met •■grootschheid en schoonheid" in de scherpst denkbare tegenstelling. Zulk een rooversaanval heeft I lal ie tweemaal fïcpleegd: in 1915 op zijn bondgenoot Oostenrijk en 111 1934 op zijn bondgenoot Abessynië. En het heeft zelfs geen verontschuldiging gez°cht om die wandaden goed te praten: zij waren volgens de eigen bekentenis van Mussolini Welgeslaagde voorbeelden van het „sacro cgoïsmo". " ant de schrijver ziet verkeerd, als hij het c3oismc uitsluitend als een eigenschap van den eenling beschouwt. Er bestaat wel degelijk een a lonaal "egoïsme, uitvloeisel van den echten >" a 'onalstolz". En deze gemeenschaps-ikzucht ■ S veel gevaarlijker en veel noodlottiger in r gevolgen dan de persoonlijke eigenbaat ooit wezen kan ! ■'• Schaepinan beweert terecht, dat „aan het ■ scisüsehe ideaal de eerbied voor de menschejJjke persoonlijkheid ontbreekt." Inderdaad schuilt ner „de kerndwaling van het Fascisme", waar' oor bij het streven naar gemeenschaps-totaliteit °-e waarde van het individu volkomen wordt weggecijferd. Maar zoo mogelijk nog erger is, dat "e nieuwe ketterij ook het recht op 't zelfstandig volksbestaan van zwakke en onbeschaafde naties oochent. De gemeenschaps-hoogmoed gaat zoover, at aan andere volken „de plek onder de zon", w alleen aan het „Herrenvolk" toekomt, van '»eetaf wordt ontzegd 1 t, ' let alleen meencn wij in het bovenstaand cihet R6ll .ont*uidelijke en onjuiste waardeering van ascisme te bespeuren, wij voelen ons boyenuien verni' i v ih m cc sl°talinea een verkeerde op]j t'"8 J.an clen verkiezingsuitslag te signaleeren. schijnt dat de geduchte overwinning op het ascisnie »met stembriefjes" den geachten schrijver maar half bevalt. 'A ve' h°c konden, hoe mochten en hoe moeslen Wij het „Fascisme" (lees: het „Nationaal-Sociahsme", wat niet precies hetzelfde is !) hier te lande anders verslaan dan „met stembriefjes"? Hadden we misschien onze knokploegen de straat op moeten sturen om onze politieke tegenstanders af te tuigen „a la prussienne" ? Hadden wij naar het illustre voorbeeld der Drmn- of zwarthemden weerbaarheidscorpsen moeten vormen om onze idealen met sterke vuisten in weerbarstige koppen te hameren ? De vragen stellen is ze beantwoorden. Zoolang wij de dictatuur verwerpen, zullen wij op de een of andere wijze en met kortere of langere tusschenpoozen de neuzen onzer volksgenooten moeten blijven tellen ! Wie een ander middel kent, moet het maar zeggen. Trouwens de stembus-zegepraal vormde het logisch eindpunt van een zwaren strijd, die in ons beschaafd land (Goddank !) uitsluitend met de wapenen des gecstes gevoerd is. Wij zijn vast overtuigd, dat in dezen strijd de geestelijk-sterkste ploeg gewonnen heeft. En wij constatccren met rechtmatige fierheid, dat de Katholieke pers tot deze overwinning haar bescheiden deel heeft bijgedragen. Maar wat deze veldslag met stembiljetten te maken heeft met een hooger of lager „aanslaan van het vaderland", dit is ons zoo helder als modder ! Wanneer de hoogachting en liefde voor het vaderland in omgekeerde evenredigheid zouden staan met het herstel der persoonlijke waardigheid, dan zouden wij aan de laatste stellig de voorkeur geven. Want in onze schatting gaat het individu voorop; ieder van ons is op aarde om God te dienen en daardoor in den Hemel te komen: en dit hoogste goed moet (met de onontbeerlijke hulp van Gods genade) ieder persoonlijk door eigen daadkracht verwerven ! Dat ieder onzer tevens geroeenschaps-wezen is staat vast. Maar onder de gemeenschappen, waartoe de mensen van nature behoort gaat het huisgezin voorop: dan eerst volgt de Staat ! Doch deze rationeelc rangschikking belet ons geenszins het vaderland lief te hebben en zeer hoog „aan te slaan." Integendeel juist als vrije burgers en als goede huisvaders zijn wij tegelijk — niet in tweeën maar in éénen ! — geloofstrouwe Katholieken en zelfbewuste Nederlanders. Wij loochenen dus de tegenstelling tusschen persoonlijke waardigheid en gemeenschapszin. En wij ontkennen met de grootste beslistheid, dat wij bij Fascisten of Nalionaal-Socialisten een lesje in vaderlandsliefde zouden kunnen nemen. Want wat zij beoogen is juist volkomen in strijd met de eenig goede, vrije en zelfstandige opvatting van het staatsburgerschap, zooals zij hier sinds eeuwen werd gehuldigd. --- Hoofdpijn, lusteloos en altijd moe NU TOTAAL VERaNDERD „Ongeveer acht jaar geleden voelde ik mij dikwijls niet goed, altijd moe en lusteloos, terwijl ik 's morgens maar het liefst in bed zou willen blijven liggen. Daarbij kwam nog een chronische hoofdpijn. Vanaf de eerste flacon Kruschen Salts, die ik probeerde, ben ik echter een andere vrouw geworden. Ik neem nu iedcren morgen een beetje in mijn thee en kan Kruschen niet hoog genoeg roemen". Mevr. W. S. D. te P. Alle klachten, welke deze dame had, zijn het typisch gevolg van één en dezelfde oorzaak : verslapte werking der inwendige organen, waardoor het bloed verontreinigd wordt en men zich moe, oud en futloos voelt. Kruschen Salts spoort op geheel natuurlijke wijze de afvoerorganen aan tot actievere werking, met als gevolg een hernieuwd gevoel van jeugd, levenslust en energie. Kruschen Salts is uitsluitend verkrijgbaar by alle apothekers en erkende drogisten a ƒ 0.40, ƒ 0.75 en ƒ 1.60. Let op, dat op het etiket op de flesch, zoowel als op de buitenverpakking de naam Rowntree Handels Mij., Amsterdam, voorkom f. --- Yoego-Slavië en het Vaticaan Rome, 29 Juli. In Vaticaansche kringen heeft men met voldoening kennis genomen van het feit dat de Yoego-Slavischc Skoeptschina het Concordaat tusschen beide landen heeft goedgekeurd. De omstandigheid dat de beslissing door de Senaat te nemen is verdaagd, wordt algemeen als een tactische maatregel der Voego-Slavische regeering beschouwd, zoodat men in Rome verwacht, dat de ratificatie van het verdrag met den 11. Stoel, na de vacantie in de diplomatieke en parlementaire kringen in Belgrado, ongeveer eind September haar beslag zal hebben gekregen. Het Yoego-Slavisch Gezantschap bij den H. Stoel noemt het belachelijk, dat in sommige kringen den indruk wordt gewekt als zou één met het Vaticaan bevriende mogendheid" (waarmee blijkbaar Italië bedoeld wordt) voor wat betreft de ratificatie van het Concordaat op Stojadinowitsch een zekeren druk hebben uitgeoefend. Deze meening wordt in oud-Scrvisehe kringen gesuggereerd, enkel en alleen om de politieke positie der regeering van Belgrado in het binnenland te verzwakken. In Vaticaansche kringen is men van oordeel dat het commentaar dat in de buitenlandsche bladen gegeven wordt absoluut onjuist is, daar een concordaat toch niets anders is dan een cultureele aangelegenheid der blnnenlandsche politiek van Yoego-Slavië, waarbij de rechtspositie der katholieke bevolking voor wat betreft de uitoefening van den godsdienst omschreven wordt. De verdraagzaamheid die Yoego-Slavië hierdoor tegenover de millioenen katholieken toont, zal in ieder geval het aanzien van het land in het oog van de nabuurstaten en vrienden van Yoego-Slavië doen stijgen. --- Legeroefeningen in September Overgang van den IJssel en Weteringen Geluid- en Lichtmeetdienst VLIEGVERBANDEN. ’s GRAVENHAGE, 29 Juli. Evenals het vorige jaar zal ook dit jaar in September a.s. weer een oefening onder leiding van den commandant van het veldleger plaats hebben, nadat tevoren van 16 September af oefeningen van de lichte brigade zijn gehouden onder leiding van den inspecteur der cavalerie (tevens commandant van de lichte brigade). De sterkte der deelnemende troepen zal ongeveer dezelfde zijn als die van het vorige jaar. De blauwe (West) partij zal bestaan uit een divisiegroep (zonder een der beide divisiën), terwijl de roode (Oost) partij wordt samengesteld uit de lichte brigade, versterkt met infanterie en artillerie. In tegenstelling met het vorige jaar zal bij de lichte brigade geen bataljon infanterie op auto's worden ingedeeld. Beide partijen beschikken echter over een automobiel-compagnie zoodat het mogelijk is, daarmede, waar noodig, troepen te verplaatsen. Deze automobiel-compagnieën nemen een werkzaam aandeel aan het samentrekken en het weder vertrekken der troepen, zoomede aan het vervoeren van oorlogsmateriaal. Als een belangrijk onderdeel van de manoeuvre staat op het program rivierovergang, uit te voeren door de blauwe partij. In 1935 voerde de lichte brigade den IJsselovergang tweemaal uit. Thans zal deze veel uitgebreider zijn, daar 't nu gaat om een divisie, met haar artillerie en bovendien om de zware divisicgroepsartillerie. Behalve den overgang van den Llsse! wacht de blauwe partij bovendien nog het overtrekken — onder gevechtsomstandighcden — van vrij aanzienlijke wateringen en andere wateren, waarvoor het vervaardigen van licht overgangsmateriaal noodig is. Het nut, dat bij oorlogvoering van de Nederlandsche terreinen getrokken moet worden, evenals de moeilijkheden, welke deze bieden, komt aldus naar voren. De oefening duurt dit jaar een dag langer dan vroeger. Op 20 September concentreert de blauwe partij op het Noord-Oostelijke gedeelte van de Veluwe, terwijl de roode partij (na afloop van de oefeningen van de lichte brigade onder leiding van den commandant dier brigade) aankomt in haar legeringsgebied in Overijssel, dat het uitgangspunt vormf voor het optreden dier brigade op den 21sten September. In dat gebied komen dan ook de troepen aan, die de lichte brigade zullen versterken. De eigenlijke oefening duurt van den vroegen morgen van 21 September tot 23 September 12.00 uur. Dienzelfden dag en nacht keert reeds een groot deel van de troepen naar de garnizoenen terug, terwijl de overige in den morgen van 24 September tcrugkeeren. Alle troepen zijn dan op Vrijdag 24 September te ongeveer 12 uur weder in hunne standplaatsen, hetgeen noodig is, daar de herhalingslichtingen op 25 September weer met groot verlof vertrekken. De tijd, die er na de oefening beschikbaar is, moet dan worden uitgebuit, om het materieel en de uitrusting weder in goeden staat te brengen, in te leveren, enz. De oefening speelt zich af ongeveer ten N. van de lijn Bathmen—Diepenveen—Vasen, zoodat plaatsen als Epe, Heerde, Olst, Wijhe, Raalte, tijdens de oefening zelve centra van belangstelling zullen zijn. Behalve deze plaatsen zijn er tal van andere, (ook ten Zuiden van de bovengenoemde lijn gelegen), die inkwartiering zullen krijgen, zooals Nunspcct, Elspeet, Elburg, Oldebroek, Hellendoorn (Nijverdal), Holten, Russen, Diepenveen, Goor, Bathmen, Diepenheim en andere. Evenals bij vorige manoeuvres zal ook nu weer worden toegepast eenerzijds legering, die tevoren is voorbereid en aan de troepen bekend is en anderzijds legering, waarvoor slechts verkenningen zijn verricht van militaire zijde en waarvoor door de gemeentebesturen uitgebreide gegevens zijn verzameld. Op grond van die gegevens, op overzichtelijke wijze gerangschikt en op kaarten gebracht, moeten dan de troepencommandanten hunne troepen legeren naar gelang van het verloop der manoeuvre. Aan de manoeuvre zal ook worden deelgenomen door een artillerie-niectcompagnic. Een dergelijke compagnie moet door middel van den geluiden lichtmeetdienst gegevens trachten te verkrijgen omtrent de opstelling van vijandelijke batterijen. Het is de eerste maal, dat een zoodanige compagnie in het verband van een groote oefening optreedt. Er kan van weerszijden krachtige actie in de lucht worden verwacht; aan blauwe zijde met het doel, de lucht vrij te houden van vijandelijke vliegverbanden, die b.v. den Usselovergang zouden willen bemoeilijken door 't uitvoeren van aanvallen op de overgangspunten en overgangsmiddelen, bruggen e.d. Vermelding verdient nog, dat 20 September, de dag van de concentratie, zal worden benut om de troepen te brengen in de juiste sfeer ten aanzien van het gevaar uit de lucht. De marsehen, de in- en uitladingen aan de stations, het verblijf in de kantonnementen en in de legerplaatsen hebben, daar de eigenlijke manoeuvre eerst op 21 September begint, dien dag geheel een vreds-karakter, omdat de samentrekking zoo ongeveer uit het geheele land plaats heeft. Gedurende een deel daarvan zal echter elk vliegtuig, dat zich vertoont, als vijandelijk vliegtuig moeten worden beschouwd en zullen de daartegen vereischte maatregelen van dekking moeten worden genomen. Tevens wordt hierdoor een nuttige oefening verkregen voor de vliegers, die gelegenheid krijgen, de colonnes, uitladingen cd. op te sporen en nader te verkennen. Deze oefening staat los van die op de volgende dagen. --- LUCHTVAART De luchtvaarttentoonstelling „Avia” te Den Haag Wat in de Houtrust-hallen te zien zal zijn ’s-Gravenhage, 30 Juli. Vanmorgen om 11.30 is de groote Lucht vaar ltcntoonstelling in het Houtrust-gebouw geopend. Dadelijk bij het binnenkomen wordt de aandacht getrokken door de inzending van de K.L.M., die den gehcelen voorwand van de eerste zaal beslaat en een fraai architectonisch geheel vormt, dat zoowel door kleur als lijn een uiterst artistieken indruk maakt. Bij nadere beschouwing blijkt dan bovendien het gebodene zelf zeer interessant te zijn. Door een balie van de zaal gescheiden zijn de nissen, waarin de afdeeling binnenland, passage en informatie zijn ondergebracht. Een stewardess is hier aanwezig om de gevraagde inlichtingen omtrent luchtreizen en passage te verschaffen, terwijl hier tevens gelegenheid is om te boeken zoowel voor het geheele luchtnet der K.L.M, als voor rondvluchten van het vliegveld Ypenburg af, waarheen men van Houtrust met tram en bus rechtstreeks vervoerd kan worden. De architectonische eenheid van deze inzending vindt haar afsluiting in een metershoogen verkeerstoren, waarin verschillende lichten zijn aangebracht en die een groot deel van de zaal beheersebt. In een hierop aansluitend gebouwtje, dat aan een moskee doet denken, krijgt men een overzichtelijk beeld van de Amsterdam—Bataviaroute in eenigszins Indische sfeer, terwijl andere symbolische beelden zijn aangebracht op de balustrade, die over een groot deel van den K.L.M.-stand heenloopt. Voor den wand, in een middenvak, hebben de verschillende technische diensten der K.L.M, een plaats gevonden. Hier vindt men zoowel werk van den Foto-technischen Dienst als een radio-vliegtuigzender, een der nieuwe Wright Cyclone-motoren, die in den start een capaciteit van 1200 P.K. ontwikkelen, een typisch Monasco-motortje, dat de K.L.M, in den eersten tijd van haar bedrijf gebruikte, een model van de cockpit van een D.C.3 met volledig instrumentenbord, een dwarsdoorsnede van een Douglas-cabine en nog vele andere bezienswaardigheden. In de nissen rondom den verkeerstoren zijn beknopte inzendingen van de buitenlandsche luchtvaartmaatschappen, waarmee de K.L.M, samenwerkt, zooals Air France, de Deensche D.L.H., de Zweedsche A.8.A., de Poolsche L.0.T., de Belgische Sabena en de Imperial Airways, stands, die een interessant beeld geven van het materiaal en het luchtnet der betrokken maatschappijen. Aansluitend op de inzending van de K.L.M, vinden we de inzending van de K.N.1.L.M., die voor een deel is ondergebracht in een smaakvol versierd gebouwtje in pagoda-vorm met het beeld van den god van de luchtvaart Garoeda. De K.N. Ï.L.M, toont interessante bijzonderheden van haar karteeringsarbeid op Nieuw-Guinea. Tot de hier geëxposeerde modellen behoort o.a. het model van een der Sykorsky-Amphibievliegtuigen, die de K.N.I.L.M. voor dit werk heeft aangekocht. Het middengedeelte van de eerste zaal wordt in beslag genomen door onze Defensie. De marine heeft hier een harer nieuwste watervliegtuigen neergezet, n.l. de Fokker C. 11 W., den aan twee personen plaats biedenden zee-verkenner, die o.a. als catapult-vliegluig op den nieuwen kruiser „De Ruytcr" aanwezig is en die ook op den onlangs te water gelaten flottieljeleider „Tromp" zal komen. De drijvers rusten in een klein gemetseld bassin met water, waardoor men een indruk moet krijgen, hoc het vliegtuig op het waler ligt. Naast deze marine-inzending heeft de Luchtvaartafdeeling een Fokkerverkenner C. 10 afgestaan, het snelle tweepersoonsvliegtuig, dat de Nederlandsche vliegtuigfabrieken ook in grooten getale naar het buitenland hebben geleverd. Een z.g. opengewerkte Fokker C. 5 geeft den toeschouwer de gelegenheid, niet alleen het binnenste van dezen verkenner te bekijken, maar door het ontbreken van de bekleeding kan men duidelijk het geheele constructiewerk van stalen gelaschte buizen in oogenschouw nemen. Tot de verdere inzendingen van de L.V.A. behoort nog een geopend opgehangen valscherm met valschermmontuur. Koolhoven valt het meest op door den nieuwen Koolhoven-jager F.K. 55, die op den Parijschen Luobtvaartsalon in October van het vorige jaar een zoo groote sensatie was. Ondanks het feit, dat het toestel met zijn dubbele, tegen elkaar indraaiende schroeven, waarvan men een zeer groote snelheid verwacht, inmiddels nog niet in de lucht is geweest, zal er ongetwijfeld ook op de „Avia" groote belangstelling voor bestaan, te meer waar het de eerste maal is, dat het in Nederland wordt tentoongesteld. Verder heeft Koolhoven hier zijn oud vcrkeerstoestel F.K. 20 opgesteld, dat vooral historische waarde heeft. Afgesloten van de rest van de zaal door een schutting-achtig schot wordt het gedeelte van de eerste zaal voor den achterwand in beslag genomen door Fokker. Het meest valt hier op de in duikvlucht opgehangen jager D. 21, het zwaar bewapende, vinnig-uitziende jachtvliegtuig, dat al naar den molor, waarmee het uitgerust is, een snelheid kan bereiken van tusschen de 415 en 460 K.M.. Het hier opgehangen toestel, dat is uitgerust met een Bristol Pegasus-motor, twee kanonnen en twee machinegeweren, is genomen uit een der series, die de Nederlandsche Vliegtuigenfabriek op het oogenblik voor het buitenland bouwt. We vinden hier ook een der metalen drijvers, waarmee de C. 11 W. is uitgerust, een knap stukje pneumatisch klinkwerk van Dürr-aluminium, waarmee Fokker klaarblijkelijk wil demonstreeren, dat hij wel degelijk tot metaal-constructies in staat is. Dat wordt trouwens ook aangetoond door den metalen neus van de metalen vliegboot B. 4, waarvan Fokker in 1929 in opdracht van de Amerikaansche regeering een serie vervaardigd heeft, die nog in gebruik is bij de Amerikaansche kustwacht. In de tweede zaal wordt de aandacht terstond getrokken door de zeer uitgebreide collectieve Duitsche inzending, die een groot gedeelte van de hier beschikbare oppervlakte in beslag neemt. De ruimte naast de Duitsche inzending wordt ingenomen door de „Historische" afdeeling. Allereerst ziet men hier de fameuze „Spin', het bouwsel van latten en draden, waarmee Fokker zijn eerste vlucht maakte. Daarnaast staat de eerste verkcersmachine, die Fokker in opdracht van de K.L.M. in 1920 voor het passagiersvervoer bouwde, de F. 2 H.-N.A.B.C, die later gedurende 15 jaren als vliegend laboratorium in dienst is geweest van den Rijksstudiedienst voor de Luchtvaart, waarvan de aan den anderen kant geschilderde letters P.H.-R.S.L. nog getuigen. Enkele jaren geleden heeft Fokker het teruggekocht om het als curiositeit voor het Luchtvaartmuseum te bewaren. In deze afdeeling staat tenslotte ook nog de in 1918 door Fokker gebouwde jager D. 7, die, al is hij ook verouderd, „still going strong" is. Hel achterste gedeelte van de tweede zaal is o.a. nog ingenomen door een aan het plafond opgehangen draaibare schijf, waaraan schaalmodellen proefvluchten kunn enmaken en op hun snelheid getoest kunnen worden. De De-Havilland-Fabrieken, een der weinige Britsche deelnemers, toonen hier een der nieuwste propellers met constanten spoed, zooals o.a. gebruikt worden voor de nieuwe Fokker-bommenwerpers T. 5, een Gipsy Major-motor van 130 P.K. en een Gipsy Six-motor van 200 P.K. Van Walter zijn eveneens motoren aanwezig en van de Bristoi zal men zelfs een werkende doorsnede kunnctl zien. De Rata-fabrieken te Zlin in Tsjecho-Slowakijc, die als schoenfabrikanten wereldvermaard zijn, maar waarvan slechts weinigen weten, dat zij tegenwoordig ook vliegtuigen bouwen, zonden ecu tweepesoons-sportvliegtuig in, product van de Zlinska Letecka. --- TWEEDE KAMER Grondwetsherziening De Memorie van Antwoord. Verschenen is de memorie van antwoord op de wetsontwerpen tot het brengen van veranderingen in de grondwet. Wij ontleenen het volgende: --- Ministers zonder portefeuille. Met nadruk is bij de eerste behandeling van de voorstellen van de zijde der regeering reeds betoogd, dat het voorstel, de mogelijkheid te openen van benoeming van ministers zonder portefeuille, naast verlichting van de taak van den voorzitter van den raad van ministers ten aanzien van de beslommeringen van een departement, slechts de strekking heeft in tijden van spanning, wanneer eendrachtige samenwerking zeer in het bijzonder geboden is, het vertrouwen van het parlement in de regeering te verstevigen. De verscheidene leden, die van oordeel waren, dat het gebruik van het nieuwe instituut tot het allernoodzakelijkste dient te worden beperkt, meent de regeering te kunnen geruststellen met de verklaring, dat zij hetgeen op dit punt van regeeringszijde in eerste instantie is medegedeeld ten volle handhaaft. --- Revolutionnaire volksvertegen woordigers. De in het ontwerp, betreffende de revolutionnaire volksvertegenwoordigers belichaamde regeling steunt op de overweging, dat zij, die uitdrukking geven aan een streven om met onwettige middelen de beslaande rechtsorde omver te werpen, van de vertegenwoordiging des volks geen deel hehooren uit te maken. Geen breidel behoort aan de uiteenzetting van beginselen te worden aangelegd, mits deze grens wordt in acht genomen, dat de beginselen niet behooren te worden verwezenlijkt met gewelddadige, doorbreking der bestaande orde. De voorgestelde bepalingen zouden kennelijk tegen de N.S.B, gericht zijn, getuige het feit, dat gedurende de 40 jaar, dat de S.D.A.P. in het parlement optreedt en gedurende de bijna 20 jaar, dat de communistische partij daar zitting heeft, bepalingen van dezen aard niet noodig' zijn geweest. Deze voorstelling van zaken is niet juist. Reeds in de vergadering van de Tweede Kamer van 3 November 1930 heeft het toenmalig lid der Kamer de heer Schokking, op een voorziening ter zake aangedrongen. Ook buiten het parlement werden stemmen in die richting gehoord, getuige het artikel van prof. Mr. Paul Scholten: de eed der leden van de Staten-Generaal in het algemeen weekblad voor christendom en cultuur van 18 Aug. 1933. Mr. Knottenbelt heeft als lid dei- Tweede Kamer in een nota, gevoegd bij het voorloopig verslag van de af deelingen der Tweede Kamer betreffende het eerste hoofdstuk van de rijksbegrooting voor het dienstjaar 1934 aan dit vraagstuk breede aandacht gewijd. De gedachtenwisseling ter zake heeft geleid tot de instelling van de commissie-Kooien en men behoeft het rapport dezer commissie slechts op te slaan, om te zien, dat aan een geheel andere richting dan de N.S.B, is gedacht. --- Gedeeltelijke opheffing van de immuniteit. Van de vele leden, die zich met de gedeeltelijke opheffing van de immuniteit zeer wel konden vereenigen, verklaarde een deel verder te willen gaan en de immuniteit, feitelijk een verouderd begrip, geheel te willen afschaffen. De regeering acht een algeheele opheffing der immuniteit niet noodig; zij is van oordeel, dat de opheffing, waarvan vooral een groote preventieve werking magworden verwacht, in het ontwerp terecht is beperkt lot die delicten, waarvan de, wellicht ernstige, consequenties niet meer zijn te achterhalen. --- Staatssecretarissen. Het openen van de mogelijkheid, staatssecretarissen te benoemen, was door de regeering, in navolging van de meerderheid in de staatsi missie, niet voorgesteld. De voornaamste reden daarvan was de moeilijkheid van het bepalen van de politieke verantwoordelijkheid der staatssecretarissen. Door de aanneming van een amendement-Goscling c.s. is de bepaiing nochtans in het ontwerp gekomen; daarbij wordt de regeling der politieke verantwoordelijkheid aan den wetgever overgelaten. De regeering meent, dat tegen het voorstel in dezen vorm geen enkel bezwaar behoeft te bestaan; mocht in de practijk de behoefte aan aanstelling van staatssecretarissen voelbaar worden, dan zal het een voordeel beteckenen, dat de grondwet daartoe vrijheid laat. ---