' Ki v* L* 11 lil11! m¥ï£*i t» 11 --- DE GROEI VAN NEDERLAND EN VAN LIMBURG DE STEDEN EN HET PLATTELAND I. vil Aanzienlijk vroeger dan voorheen is de statistiek van den loop der 'bevolking over 37 reeds in Februari 1939 verschenen. *Ü werd in Maart verkrijgbaar gesteld. En nu e yoorjaarsstorm in, fe buitenlandsche politiek *n'gszins geluwd schynt, is er gereede aanleilnB oni op de nieuwe gegevens de volle aandacht te v«tigen, «iertoe bestaat een gegronde reden te meer °°r de belangrijke uitbreiding van het statistisch en door de herziening der heele inrichtl 3 van het werk. o(>k de inleiding werd geheel omgewerkt en cc' practischer ingedeeld, terwijl haar omvang °*natn van 36 bladzijden in de vorige jaargangen 95 pagina's in de thans verschenen uitgave! "e nieuwe statistiek begint naar oude zede met 11 algemeen overzicht van de bevolking op de Ms'ippen der volkstellingen. ,"V geven hieronder een beknopt overzicht der rsi die wy aanvullen met de voorloopige ge«vens over het jaar 1938.1) Datum. Bevolking. Toeneming p. jaar*) 1 Jan. 1830 2.613.487 (in procenten) 1 Jan. 1880 4.012.693 1.14 1 Jan. 1900 5.104.137 1.24 1 Jan. 1921 6.865.314 1.45 1 Jan, 1939 8.727.321 1.22 Zooals men ziet is de groei van Nederlands be/kinig tydens de laatst verloopen eeuw werke™ fenomenaal! In 1«30 telde heel Nederland 2.613.487 inv.o-.er En dit getal groeide in de volgende vijftig ~ren geleidelijk aan tot „slechts" ruim vier niilloe» in 1880. Tihans wonen alléén in Noord- en Zuid-Holland ■«04.430 inwoners: d.i. byna vyftig percent méér an in heel Noord-Nederland bij het begin van *1 Belgischen opstand en weinig minder dan ,e zestig jaar geleden heel het Ryk bevolkten, 'n dezen extra-groei van de beide Hollandsche /°vincies speelt natuurlijk de zeldzaam voor- ontwikkeling der groote steden een "Venvegende rol. "W te doen zien hoe betrekkelijk klein Wue ?froote" steden ruim 'n eeuw geleden waren en **« onderling-ongelijk hun groei is geweest, ge.. wij hieronder d© bevolkingscijfers van de en volkrijkste gemeenten op 1 Januari 1830, l 'araan wy ter vergelyking de cyfers van 1 Ja- 1939 hebben toegevoegd: 1830 1939 Amsterdam 202.364 793.522 Rotterdam 72.294 612.375 's Gravenhage 56.105 494.773 Utrecht 4 3.407 163.589 Leiden 34.564 77.009 Groningen 30.260 120.010 Maastricht 24.444 67.613 Haarlem 21.667 137.507 Leeuwarden 20.938 54340 's Hertogenbosch 20.489 48.034 526.532 2.568.972 deze cyfers ziet men, dat er ruim een eeuw leden in Nederland maar één waarlyk groote a tonBen beweren, dat Tilburg welbe- aai^ nog altyd 'n heidedorp is: maar uit «.tgeu *«n . uw*n* zÜn wy in staat deze bewering al<« 2 verzinsel te logenstraffen!) Verd° l Dv- Rotterdam zyn gebied meer dan eer beld. terwyl de „groolstad" Eindhoven de ln is ontstaan uit de samenvoeging van fyje meenten Gestel, Stratum, Stryp, Tongelr» en hov °Ü het destyds nog onaanzienlijke Eind- Viaj". • na de verBi"Ooting lelde de nieuwe ml92lriest tot het lid, den heer Alb. Pilgram, die na een ernstige ziekte wederom ten eersten male een vergadering bywoonde, werd overgegaan tot de wyziging van de statuten en het huishoudelijk reglement. Naar men weet is in de statutenwijziging, die algemeen wordt doorgevoerd, ook de uitbreiding van de Burgerwachterswerkzaamheden vervat tot het verleenen van hulp bij natuurrampen of daarmede gelijkstaande gebeurtenissen. Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst, de heer B. Moolhuysen, hield tenslotte een interessante en instructieve inleiding over „Burgerwacht en Luchtbescherming". Met assistentie van den heer van der Leeuw gaf spr. aan de hand van concreet materiaal een overzicht van de taak der diensten, waaraan ook de Burgerwacht werkzaam zal zyn voor de luchtbescherming. --- AGENDA. WOENSDAG 5 April om half negen in zaal Zusters Ursulinen, Oude Markt, lezing met lichtbeelden door dr. Crobach uit Heerlen over „De H. Lijkwade van Turijn". Voor iedereen toegankelijk. --- ST. ADELBERT-VEREENIGING. Pater J. Kersten S.V.D. over Bali. In de R.K. School voor Maatschappelijk Werk had Maandagavond een goedbezochte vergadering plaats van de St. Adelbert-vereeniging, waarop als spreker optrad de weleerw. pater J. Kersten S.V.D. uit Teteringen bij Breda, missionaris op Bali. Na een kort inleidend woord van den voorzitter, jhr. mr. G. Ruys de Beerenbrouck uit Holturn, nam pater Kersten het woord tot het houden van zijn met een serie keurige lichtbeelden geïllustreerde inleiding. Vóór de pauze besprak pater Kersten het gezinsleven, het maatschappelijk leven en de zeden en gebruiken op dit prachtige eiland in onzen Oost-Indischcn Archipel. Het tweede gedeelte van zijn lezing was hoogst interessant door het overzicht dat de spreker gaf van het missioneeringswerk op Bali, dat nog steeds bemoeilijkt wordt door het beruchte artikel 177 der Indische Staatsregeling. Sinds 1935 hebben de missionarissen, ondanks de beperkende maatregelen, toch toegang weten te verkrygen tot Bali. Het is hun weliswaar verboden „propaganda" te maken, doch als de menschen eenmaal tot hen komen — en de bekeerde inlanders zorgen daarvoor — is het hun toegestaan katechismus te geven en aldus het Katholicisme ingang te doen vinden in dit land, dat in menig opzicht zulk een prachtige mogelijkheden voor de missie biedt. In 1935 strok pater Kersten zelf als eerste missionaris naar Bali en reeds het daarop volgend jaar mocht hij de eerste vruchten van zijn arbeid plukken. Thans zijn er bij de tweehonderd gedoopte katholieken en een zestigtal Cathechumenen. Het Balineesche volk zelf heeft als het ware een zekere dispositie voor het Katholicisme, daar het een volk is, dat gaarne met grooten luister zijn godsdienstige plechtigheden viert en dat zeer sterk sociaal is, óók en vooral in zijn religieuze uitingen. De missionarissen trachten het geloof ingang te doen vinden door zooveel mogelijk de uiterlijke verschijningsvormen naar Balineeschen eisch op te vatten. Zy zijn dus „Balinees met de Balmeezen", zooals St. Paulus „Griek met de Grieken" was. Dat echter de Balineesche cultuur, ook als zij in dienst van het Katholicisme gesteld wordt, haar hoogstand volkomen handhaaft, bleek o.m. uit het werk van katholieke Balineesche kunstenaars. Het kruisbeeld, dat de serie lichtbeelden besloot, was van een hooge schoonheid en legde er op prachtige wijze getuigenis van af, dat het Lijden van Christus dezen kunstenaar werkelijk gegrepen en geïnspireerd heeft. De inleiding van pafe* Kersten mocht een dankbaar applaus oogsten. Na een dankwoord van den voorzitter werd de vergadering gesloten. --- BROEKSITTARD. Paaschei-actie. Aangemoedigd door het groote succes van het vorig jaar heeft het bestuur van het R. K. Groene Kruis besloten om ook dit jaar de Paaschei-zakjes aan te bieden ten bate van het zwakke kind, in de hoop dat deze wederom een gunstig onthaal zullen vinden. --- BUCHTEN. R. K. Staatspartij. Hedenavond houdt de afdeeling Buchten der R.K.S.P. haar jaarvergadering in de zaal bij de kerk. Als spreker zal aanwezig zyn jhr. mr. G. Ruys de Beerenbrouck, die de politieke situatie zal behandelen. Gezien de actiualiteit hoopt het bestuur dat alle leden aanwezig zullen zijn. Ook niet-leden zijn welkom. --- EINIGHAUSEN. Jaarvergadering R.K. Werkliedenveneeniging. Zondag hield de R.K.W.V. alhier in het gewone lokaal haar jaarvergadering onder voorzitterschap van dhr. Jos. Schössels. De secreta> ris dhr. Jos. Storms, bracht het jaarverslag uit, waarin in groote trekken het veelzydig werk der organisatie werd belicht. De penningmeester, dhr. L. Oberndorff, gaf rekening en verantwoording. Een tegoed van f 49.09 viel te boeken. Na het commissieverslag, uitgebracht door dhr. J. v. d. Bongarth, vwerden tot nieuwe leden der commissie benoemd dhrn. A. Heutmakers, F. Stevens en A. Heijlighcn. De voorzitter en penningmeester, die periodiek moesten aftreden, werden zonder stemming herkozen. Dhr. van Gennip hield een spreekbeurt over '; onderwerp: „Wat wij aan onze standsorganisatie hebben en wat zij reeds heeft tot stand gebracht." Verder werd nog verslag uitgebracht van de spaarbank „De Volksbank. Besloten werd, dat alle leden zullen deelnemen aan de zegening der werktuigen op Paasrh- Maandag. De Z.E. heer pastoor gaf nog nadere uitleg over de beteekenis der werktuigenzegening en hoopte, dat alle sociale vereenigingen hieraan zullen deelnemen. De voorzitter sprak een dankwoord tot de verschillende functionarissen, alsmede tot den Z.E. heer adviseur en dhr. van Gennip, waarna sluiting. --- BORN. Groene Kruis. De algemeene vergadering var. de afdeeling Bom van het Groene Kruis, Zondagavond gehouden in de zaal Fremken, was slecht bezet. By ontstentenis van den voorzitter opend*- de onder-voorzitter, burgemeester Hoen. Na een welkomstwoord werden de notulen deivorige jaarvergadering ongewijzigd goedgekeurd. Het bestuur van de afdeeling Bom werd aangevuld met mej. Hoedemakers, Hoofd der Meisjesschool. Uit het jaarverslag van den secretaris, dhr. van de Berk, bleek dat het ledental 328 bedraagt. Verder bleek, dat er prachtige resultaten te boeken vielen wat betreft huisbezoek, wijkverpleging, hulpverpleging'ïn, kinderuitzendirag en t.b.c.-bestrijding. De penningmeester, Meester Peeters uit Buchten. bracht daarna het financieel verslag uit, sluitend met ecu nadeelig saldo van f 143.46. Het reservefonds bedroeg f 682.55. De controle-commissie bracht verslag uit over de bescheiden van den penningmeester, waarna deze onder dank voor het keurige werk werd gedechargeerd. Voor Buohten werd dhr. Jac. Lebens gekozen als lid van de controle-commissie, zoodat de volgende personen er zitting in hebben: Kap. v. Gassel (Bom), Jac. Lebens (Bircb ten) en Fiddeler (Holturn). Door het bestuur werd voorgesteld Dr. de Leeuw te benoemen tot medisch adviseur, hetgeen geschiedde met algem. stemmen. Tot slot hield dhr. de Koning een spreekbeurt over „Het werkplan en doel van het Gr. Kruis in verband met de geestelijke en moreele herbewapening". Het hartelijk dankwoord van burgemeester Hoen voor de dnidelyke uiteenzetting van bovengenoemde punten en het applaus was zeker we] verdiend. --- BORN. Rupsennesten. Ongeveer 35 personen werden door de rijkspolitie bekeurd wegens het niet verwijderd hebben van rupsennesten uit de boomen en heggen. --- LIMBRICHT. De school te klein. Door het groot aantal kinderen dat op 1 April schoolpichtig werd, is het schoolbestuur moeten overgaan tot het huren van een hulplokaal in de zaal van dhr. Pelzers. Zooals men weet is reeds vroeger besloten tot het bijbouwen van een paar lokalen, waarvoor de plannen reeds in een 'vergevorderd stadium verkeeren, zoodat eerlang de kinderen weer een plaats in de school zullen vinden. --- OBBICHT. Rupsenplaag. In de gemeente Obbicht en Papenhoven werd een vijf-en-twintigtal personen bekeurd wegens het niet tijdig verwijderen van rupsennesten uit frnitboomen. --- Kringsecretaris. Dhr. W. Salden alhier werd benoemd tot secretaris van den kring Sittard van den R. K. Werkliedenbond als opvolger van dhr. Van Gennep, die naar elders is overgeplaatst. --- De Nieuwe Gemeenschap. Op initiatief van de R. K. Werkliedenorganisalie werd Zondagavond een vergadering belegd in het patronaat om te komen tot een plaatselijk comité voor „de Nieuwe Gemeenschap". Dhr. Jan van Gennip hield een schitterend betoog, waarin hy als doel deze nieuwe actie aangaf: „Koning Christus terug te brengen op de aarde". Nadat de spreker enkele practische aanwijzingen had gegeven werd een algemeen comité gevormd door alle aanwezigen, terwijl in het actie-comité werden gekozen mevr. Beek, de dames onderwijzeressen en de heeren H. Knoors, J. Salden, W. Salden, Mennen, J. Houben, alsmede de onderwijzers en alle leden van „Credo Pugno". Tot propaganda-leider werd aangewezen dhr. Jos. Houben. --- Dienstjubileum. Dhr. Jos. Schillings vierde Zaterdag zijn zilveren jubileum in dienst van de mijn „Maurits". Zoowel Zaterdag als Zondag mocht de jubilaris vele gelukwenschen in ontvangst nemen. --- Wegenlegger. Tot op 4 Mei kunnen bezwaren worden ingebracht tegen het ter inzage gelegde ontwerpwegenlegger. Op genoemden datum heeft er des namiddags een zitting plaats van B. en W., waarin evcntucele bezwaren kunnen worden toegelicht. --- STEIN. PLOTSELINGE DOOD. Zaterdagmorgen, toen de 54-jarigc Mej. Kleuters Janssen uit de vroegmis kwam, zakte zij plotseling ineen. Geestelijke en medische hulp ■was spoedig aanwezig, maar men kon slechts den dood door hartverlamming eonstateeren. De deelneming met de bedroefde familie is algemeen. --- OIRSBEEK. Om den wisselbeker. Op de patent-kegelbaan van dhr. R. Kusters alhier werd Zondag door de clubs van Oirsbeek, Spaubeek, Nuth en Wijnandsrade gekampt om den zilveren wisselbeker. Deze beker moet drie achtereenvolgende jaren door een der aangesloten kegelclubs worden gewonnen eer hij in vast bezit kan komen. Verleden jaar, het eerste jaar dat voor dezen beker werd gekegeld, viel hij ten deel aan de kegelclub „De Natte Spons" alhier. De Zondag gehouden wedstrijd heeft nog geen beslissing gebracht en zoo zullen Spaubeek en Oirsbeek, daar deze clubs hetzelfde aantal punten behaalden, op een nader te bepalen Zondag nogmaals moeten kampen om de overwinning te behalen. --- ROOSTEREN. Jaarvergadering „De Maasweide”. In een der schoollokalen hield de Stoomzuivelfabriek haar jaarvergadering. De voorzitter, dhr. H. Smeets, heet allen welkom. De secretaris-penningmeester brengt het jaarverslag uit. Aantal leden is 123 met gemiddeld 300 koeien. In totaal werden aangevoerd 672.035 kilo melk. Het gemiddeld vetgehalte bedroeg 3.264 pet. In totaal werden verkocht 68a05 liter melk voor een bedrag van f 5160.960. Er werden 54704 liter karnemelk verkocht tegen f 908.42. Voor spoeling werd een bedrag van f 176.20 ontvangen. Opbrengst per kilo boter f 1.44". De totale onkosten bedroegen een bedrag van f 6755.27. Per honderd liter melk bedroeg de onkosten 1 cent. Aan leden wenfHiitbetaald f 30738.60. 76 pet. ondermclk werd terugontvangen door de leden. De totale inkomsten bedroegen f 43801.97. De totale uitgaven f 42776..")."). De heeren W. van Laar, L. .Tennissen en Fr. Vörchelen werden al.<; aftredende bestuursleden herkozen. In de plaats van wijlen dhr. Bovendeert wordt diens zoon benoemd. In de raad v. toezicht worden de heeren P. Scblangen, M. de Crau en H. Peurteners herkozen. Door regeling van regeeringswege kon voor zeer hoogstaande natuurboter 3 cent beter prijs gemaakt worden, maar door te dure aanschaffing der betreffende machines kan hier geen gebruik van gemaakt worden. De directeur wees erop, dat evenwel zonder hulpmiddelen het product zoo hoog mogelijk kan opgevoerd worden door medewerking van de leden. By' de rondvraag werd gevraagd of het wenschelijk is van den winter om den anderen dag melk aan te voeren. Zulks werd niet gewenscht. De voorzitter dankte d>n directeur voor het keurig jaarverslag en de vergadering voor de trouwe opkomst. --- Luchtbescherining. Als hoofd van de laatselijke luchtbescherming is door burgemeester Sinets benoemd den heer J. Peters, hoofd der school. --- GELEEN AGENDA. WOENSDAG 5 April. Jaarlijksche rondgang langs de huizen door de St. Vincentiusvereeniging in de parochie Geleen. DINSDAG 4 April. Club-avond Fotoclub De Amateur in alelier De La Haye. DINSDAG 4 April. Consultatiebureau voor zuigelingen in het klooster der Eerw. Zusters aan de Geenstraat. DONDERDAG 6 April: Zang- en film-avond door „Mignon" in het Roxy-theater. Aanvang B/4 uur. MAANDAG 10 April: Tooneeluitvoering in het Volkshuis te Lindenheuvel. Opvoering van „De Wraak van Nonkel Toon" van J. Ballings en „Spokenslag" van J. v. d. Burgt. --- Voor de rijpere jeugd. Voor alle meisjes boven de 16 jaar in de parochie Lindenheuvel werd Maandagavond in het Volkshuis een belangrijke bijeenkomst gehouden waarop Directeur Jenneskens het woord voerde in aansluiting op de gehouden vormingsweek voor meisjes. --- MUNSTERGELEEN. Katholieke folklore. Evenals vorige jaren heeft ook thans weer de Jonge Wacht het initiatief genomen tot versiering der talrijke veldkruisen in onze parochie. Groepsgewijze trokken de J.W.'ers erop uit en hingen aan alle kruizen langs de straten en veldwegen mooie kransen in de passiekleur. Zoo houden de jongens een mooi volksgebruik in eere, dat anders dreigde vergeten te worden. --- Coloradokever-best rijding. Volgens officieele aanwijzing heeft zich in onze gemeente een commissie gevormd die leiding zal geven bij de bestrijding van den colorado-kever. Deze commissie richt zich thans per circulaire lot alle waarbij deze attent gemaakt worden op het volgende: ledere teler is verplicht opgave te doen van oppervlakte on ligging zijner velden. Hij is wettelijk verplicht deze te bespuiten of te laten bespuiten. Tegen matige vergoeding zal de commissie hiervoor desgewenscht zorg dragen. Laten alle telers meewerken om den gevreesden Kever te bestrijden. --- VENLO SUCCESVOLLE WEKMETHODE! In den nacht van Vrijdag op Zaterdag constateerde een tweetal surveilleerende agenten op den Oostsingel te Venlo, dat er brand was uitgebroken in den achterbouw van het woonhuis van mr. T. Alle pogingen van de agenten om de bewoners te wekken, mislukten. Hierop trok een van de agenten zijn revolver en loste enkele schoten in de onmiddellijke nabijheid van de straatdeur. Inderdaad werden de bewoners hiervan wakker en konden attent gemaakt worden op het gevaar van hun bedreigde. Inmiddels was ook de brandweer gearriveerd, die het vuur spoedig onder den knie had. Verzekering dekt de schade. --- KRANIGE REDDING. Zaterdagmiddag ontdekte een vrouw, die zich aan den Blerickschen oever van de Maas bevond, lot haar ontsteltenis, dat een kind aan den overkant in het water was gevallen. Door te roepen wist zy de aandacht van een voorbijganger aan den Venloschen oever op hel ongeval te vestigen. Deze, een zekere M. Grosveldt uit Venlo, sprong onmiddellijk gekleed te water en wist het kind weer op den kant te brengen. De kleine, het driejarig kind van den heer H., had reeds het bewustzijn verloren. Door het toepassen van kunstmatige ademhaling wist men de levensgeesten weer op te wekken. ---