Papenvreterij land woont met gemengde t verdraagzaam wezen, het*r niet wil zeggen, dat men lcttcrtooet verdragen. *>e kan nu eenmaal niet van één 'e»i en vooral wanneer men wat aan den dag legt om het zoogeptestantsch karakter onzer natie fO-, kan het gebeuren, dat op min- wijze op zijn plaats gezet wordt, na komt. '•Hees, die ter bevordering van het Mor bun volgelingen schimpcureerdcn togen het Kafholicis- Pt het ondervonden, en sommige Pehe schrijvers maakten op min of ie wijze kennis met, de waarheid. ■ dischte men bet verhaal op, dat prg, een stadje in Fransch Vlaanfc miraculeus Mariabeeld elk jaar *Paalden dag en een vast uur uit wingen, gebaren maken en spreken "an naar zijn nis terug te kccren. *ende soldaat, die het verhaal aan Nr, den heer H. van der Felde, *», beweerde de zaak grondig te 'derzocht — n.b. met behulp van petster — en bevonden, dat de 1 den kerkmuur een geheime ma*4c[ ondergebracht, die bij door bet °P een knop kon bewegen, om het Vewenschte toeren te laten vertvijl hij uit een schuilplaats een köi nabootste, om allerlei zooge- Plelsche orakels te verkondigen. Hl werd door „de Tijd" onderst dit blad 25.000 gulden uitloofde bewijzen leveren kon. ** kwamen... maar tegen den sollegon den schrijver van de leugens, redactie, welke den nonsens gek 'Papisten verloren wel bun eer als lfi eerlijke menschen, maar niet den Nat zij nu met een tweede geval pHïragen. eerwaarde Dominee en Zcergeleer- H. W. van der Vaart Smit, die een ' Oostenrijk maakte, doet wonderden over Roomsche practijken. Reeft hij niet. feit: >as in 1917 in 't dorpje St. Martin (Pinzgau). Daar waren de man| soldaten in 't oorlogsveld geweest sa bij bun terugkomst niet erg kerker te zijn. De pastoor in last! En 'ad was duur, want alle „gewone" '■ om de mannen bij 't kerkbezoek ' krijgen, bleken vruchteloos. Toen f Volgende eomedic in scène gezet: »pds een groot lawaai op 't kerkten den kerkhofmuur Werden end steenen geworpen! En alge-18(s de ontzetting. ledereen sprak niemand durfde gaan kijken. Sm 's Zondags op den De pastoor vertelde in zijn Nficieel vanaf den kansel') dat de lei_- afgestorvenen niet tot rast en, omdat 't kerkbezoek, inlw der mannen, zoo achteruitging 'Oor de missen in de kerk niet volmacht meer hadden, om den af geelen rust te geven. Zoodoende geesten nu zonder rust rond hiuit door 't werpen van steenen terkhofmuur nog aan de vrouwen , °pdat men zich beteren zoude. . lang duren, totdat de missen ,J(i'l bezocht werden. I Sevolg? De missen werden weer , als er nog mannen waren, trek hadden, sleepten de vrou, oij de baren er naar toe) — en I weer rust op 't kerkhof. :,sPeelde zich af in den jare 1917! |'l bewijst? j Mist, dat 't volk dom en bijge- en dat do Roomsehe Kerk daar gebruik van maakt, om zicb e houden Want die pastoor! Die moet natuurlijk, als liij daar zelf 's nachts die steenen ging werpen, vanaf den kansel opzettelijk de gemeente misleid hebben! Xiezoo, nou is de Kath. Kerk afgemaakt, en daarom vraagt de dominee aan „de Tijd" of-er weer 25.000 gulden te verdienen zijn..; —i Zeker, antwoordt de Tijd-redactie, zeker, maar op één conditie. Als U, dominee, de waarheid van die Oostenrijksebe fabels bewijzen kunt, krijgt U van ons 25.000 gulden! Maar als TJ het niet kunt, en wjj U bewijzen, dat U gelogen heeft, Zeergeleerde Doctor, dan krijgen wij van U 25.000 gulden! Wij zullen afwachten of de papenvreters evenveel bewijzen als praatjes hebben.--* * » Intussehen willen wij bun een middeltje aan de hand doen om zicb verdienstelijk te maken. Het Protestantseli karakter onzer natie is zeer ernstig in gevaar. Een zeer groot gedeelte van Nederland doet volgens Protestantseli begrip aan afgoderij, want vele huisgezinnen, vele vereenigingen,. helaas sociëteiten, magazijnen, allerlei zaken, beginnen meer en meer op plechtige wijze liet Sint Nicolaasfeest te vieren met een ~hcuscben" Sinterklaas. Zeven acht Sinterklazen sjouwen door de straten of geven audiëntie, in Amsterdam werden Sinterklaas en Zwarte Piet op straat om een fooitje handgemeen. Dat men dit feest viert in huis," in de scholen, in den gesloten kring van vrereenigiiigen voor kinderen der leden, opperbest, maar dat men'er in cafés en sociëteiten een carrieatuur van maakt of een reclamepop in de magazijnen, lijkt- ons niet de beste manier van heiligenvereering. Op dit aas moesten de papenvreters ziek eens werpen, dat is een kluif voor hen, en als zij het klaar spelen om aan Sinte.rklaasmisibruiken, zooals zy zich beginnen vóór te doen, een einde te maken, krijgen zjj wel geen 25.000 gulden, maar dan toch een pluimpje. K. --- De Jubifeerefsde Seminaristen te Roermond Daar gaan ze been met hun stil, bescheiden wezen, en in hun stemmig kleed, de seminaristen en tbeologanten, en de groote rumoerige wereld, die zelden of nooit iets van hen hoort, vermoedt nauwelijks, wat geestelijke kracht en adel onder die zwarte toog schuilt, wat er licht ia die hoofden en brandt in die harten. Die jonge mannen met hun ongebroken, hun onverzwakte physisehe en moreele kracht, met hunne godsdienstige en zedelijke idealen, met hun geestelijk hooggestemde toekomistdroomcn en aspiraties, met hun schatten aan offers van toewijding, met hun onbezoedeldc verbeelding en hun rein hart, met hun levensmoed en levenslust, met hun talenten en bekwaamheden, met hun edelen eenvoud en hoogstrevenden zin — die, jongemannen zijn de zonen onzer degel ijkstc en meest ongerepte christenfamilies, Achter dikke en grijze muren verscholen, leven zij verborgen voor de wereld een intens geestes- en geestelijk leven, een leven -van gebed en studie, een ernstig maar opgewekt en gelukkig leven. Een leven van voorbereiding voor den dienst der Altaren, maar toch reeds een vruchtbaar leven. Kunne geesten en hunne harten zijn immers als de bijenkorven, waarin zij den honing verzamelen voor de liemelschgezinde zielen, die weten te smaken „hoe zoet de Heer is". Als de retorten, waarin zij 't "tegengif bereiden voor een door zonde en dwaling vergiftigde wereld. Niet geheel afgescheiden van de wereld maar met haar aardschgezinden geest niet besmet, blijven zij, als echte zonen des volks, in aanraking met dat volk, welks vreugde en smart zij eens willen deelen, welks nooden zij zullen lenigen, welks wonden zij verlangen te •heelen, is er één wezen'"van gelijke waarde en beteekenis, dat minder de aandacht trekt en de belangstelling wekt dan de Seminarist, die daar schuchter en bedeesd over de Roermondsche straten heenglijdt, soms als beducht, dat zijn kleed zelf een voorwerp van critiek en spot en ergernis worde voor wufte en vrijzinnige wereldlingen, die' in den jongen Leviet sllfctits den toekomstige» priester zien, om hem te belachen. Als de Universiteitsstudenten met verbluffend branige en luidruchtige verwaandheid hun vermeende belangrijkheid en gewichtigbeid ad o cul o s demonstreeren, staan de ernstige voorbijgangers stil en vliegen de rustige stadbewoners naar deur en venster om dat groteske en pedanteske schouwspel gade te slaan. In die luidruchtigheid hooren zij als het leven der toekomst gonzen en brallen — de toekomst, die de luidruchtigen zelf, als ingebeelde vertegenwoordigers der nieuwste cultuur en der stoutste levensdroomen, in zich schijvrèn te dragen. Die toekomst achten zij reeds in hun bezit, omdat zij er zich van bewust zijn en bewust van toon en door hun geestkracht en gecstesinspanning, door hun moed en hun overmoed, haar voor te bereiden. De geleegde epes patriae en Ecclesiae, de draagster van hemel '.die gedaeiten eu gevoelens, van de geestelijke beschaving en de hooffste idealen, keuren alleen de menschen van vromen zin en hoogere levensopvatting een stillen blik en eerbiedigen groet waardig, omdat zij als onachtzaam h u n schatten en hunne toekomst in stilte in zicli omdragen. En toch zijn de waardevolste realiteiten in dit leven de onzienlijke van de onzichtbare wereld, omdat deze evenzeer inwerken op ons lot in den tijd als op onze bestemming voor de eeuwigheid. Slechts één keer in het jaar laten de Roermondsche seminaristen iets van zich hooren. Of liever: niet van zich, maar van hun „Liefdewerk", „Ons Liefdewerk", zooals zij liet niet zonder innigheid en warme aandoening noemen. In de, kranten hebt ge er keer op keer over gelezen! Of hebt gij die ingezonden stukken misschien niet gelezen, omdat ze maar van Seminaristen kwamen? Zonder hen erg te beleedigen, mag ik dit van sommigen veronderstellen, want hun groote langgerekte klacht is. immers, dat de kiant dag aan dag „vol staat" van bedel-artikelcn en bcdel-brieven. Zy slaan er daarom geen acht meer op. Als ze er dan opmerkzaam op gemaakt worden, clat er toch zoovele vromen en stillen in den lande zijn, die telkens en telkens de hun aangeboden genade om zich vrijgevig te toonen niet versmaden, dan halen zij de schouders op. Zij, die zooveel noodig hebben voor hun weelde en pleziertjes, voor het „ophouden van hun stand" en meer nog voor standsvertoon, kunnen niets missen, als Onze Lieve Heer iets vraagt door den mond van de armen en met rampspoed geslagenen, van weduwen en weezen, van in geldnood verkeerende kerken — en kloosters — patronaten en scholen bouwende pastoors en paters, van de armoede ten prooi gevallen missionarissen en... van Seminaristen, die voor die altijd bedelende Missies steeds weer opniejw bedelen. Maar hoe dit ï§, men kan in elk geval gerust zijn. De Roermondsche seminaristen vieren morgen — den feestdag van den patroon van ~öns Liefdewerk", St. Franeiscus Xaverins — een zilveren jnöïlomn, en wanneer :.ij ock moyen bedelen, op dit blijde feestgetij doen ze het niet. Hun doel is geen ander dan, van een gunstige gelegenheid gebruik makend, de aandacht, nog eens te vestigen op bet „Liefdewerk tot ondeiseuning der Nederlandsche Missies", dat vijf-en-twintig jaren geleden opgericht werd in het Groot-Seminarie van Roermond, en daar tot den dag van heden met onverzwakte geestdrift wordt instand gehouden. Toen de president van het Liefdewerk mij, als vriend van het Missie-apostolaat, kwam vragen bij gelegenheid van dit jubileum iets in „De Tijd" te schrijven, kon ik aan dat verzoek geen weerstand bieden en verzocht den ijveraar eens op schrift te stellen, wat hem op het hart lag. Ik kreeg toen hot volgende overzicht, dat uit het vijf-entwintig-jarig bestaan alles ophaalt, en alleen laat raden, op welke moeite en offervaardigheid het , den seminaristen-zelf te staan kwam, om de verkregen resultaten te bereiken. Ziehier dan in dorre, maar voor zich zelf sprekende letters en cijfers de geschiedenis van „Ons Liefdewerk": Set „Liefdewerk tot ondersteuning van Nederlandsche Missionarissen" werd opgericht 21 Nov. 1896 door prof. dr. W. Bauduin, destijds directeur van de congregatie op 't Roermondsche seminarie. Men had zich dikwijls afgevraagd, of 't niet mogelijk zou zijn, schijnbaar waardelooze voorwerpen te verzamelen en te verkoopen ten bate van de Missie. Van praten kwam men tot daden, en onder leiding van genoemden prof. kreeg de yereeidging weldra haar besla». Men gaf de vereeniging een patroon — "St. Franciseus Xaverins. 't Doel van ~Ons Liefdewerk" was 't steunen van Nederlandsche missionarissen door gebed en geldelijke bijdragen. 't Gebed — gebeden der seminaristen en H.H. Missen tot intentie van het Liefdewerk. Geldelijke _ bijdragen door 't verkoopen van z.g. waardelooze artikelen — de opbrengst dezer artikelen werd vroeger verdeeld naarmate geld binnenkwam, tegenwoordig in een jaarlijksche verdeeling in October. De z.g. waardelooze artikelen zijn: postzegels, die hier gesorteerd worden, de duurdere worden per stuk verkocht, terwijl het z.g. uitschot of postzegels met papier per K.G. te koop worden aangeboden; capsules koper, tin en goud en zilver. Vooral dit laatste kan veel opbrengen, daar de menschen goud en zilver in kist en kast bewaren zonder er ooit iets mee te doen.. Ook giften, zelfs voor bepaaldfe Missies of Missionarissen, worden gaarne ontvangen. Genoemde artikelen worden ons gestuurd door zelateurs en zelatricos, door gansch Nederland verspreid. Vooral onderwijzers en onderwijzeressen kunnen zulk een taak gei makkelijk op «ch. nemen; de kinderen brengen 't mee naar school en als er wat bij elkaar is, wordt 't .opgestuurd. Alle seminaristen zijn lid van „Ons Lieïdewerk". Zoo nu en dan komen ze wat sorteeren, vooral postzegels. Gaarne gaan ze zoo nu en dan wat werken. Overigens ook zij hebben dikwijls venvanten of vrienden in de Missies, die gaarne een gift ontvangen. Gemengde zendingen sorteeren doen nu vooral de Eerw. Broeders, Londanusstraat, Roermond, 't Was door 't geweldige""'aantal zendingen ook onmogelijk geworden voor de seminaristen alleen. Dit jaar hebben we pl.m. ƒ 2100 kunnen verzamelen en sinds de oprichting werd ƒ 45.000 uitgekeerd. 't Liefdewerk dankt ten zeerste alle zelateurs en zelatrie.es, alle vrienden en begunstigers, en vertrouwt ten zeerste op hun steun in de toekomst. Gaarne worden inlichtingen verschaft aan alle belangstellenden. Het wordt zoo eenvoudig en zonder pretentie gezegd, wat de Seminaristen zelf ten bate van hun Liefdewerk hebben gedaan; maar zij, die getuige waren van hun onverdroten ijver, weten zeer wel, dat alleen warme liefde voor de zielen in het arme Heidenland hen in staat stelde, om dag aan dag de frissche lucht en het genot van een wandeling, hunne gezellige recreatie, een enkelen keer misschien ojk wel eer.s een siuk van hun gezondheid voor dien prozaïschen en vaak onsmakelijken klein-arbeid op te i'fferc-n. Voor een enkele maal beteekent dat niets, maar om het w.eken, maanden, jaren lang te doen; om het te doen uitsluitend pro Deo — daarvoor wordt iets vereisch+ van de blijmoedige offervaardigheid eener kloosterzuster, die zelfs haren tijd van ontspanning besteedt aan het werken en knutselen en kunstelen voor heilige en mensehlievende doeleinden. Zulk een oogenschijnlijk onbeduidende, maar standvastige en door hooger bedoeling geheiligde werkzaamheid, prikkelt den werklust, voedt den offergeest en de apostolische ijverzucht, onderhoudt en versterkt de liefdevolle belang-stelling voor de Missies, helpt mede om menseben te vormen, die er op uit zijn en voortdurend op zinnen om ook het kleine en allcdaagsche dienstbaar te maken aan het groote werk van de redding en heiliging der zielen. Als de seminarist eenmaal priester geworden is, zal hy, die vroeger zich in kleine dingen geoefend heeft, eerder lustig en vaardig bevonden worden om den zwaren last van moeilijke werkzaambeden en groote offers op zich te nemen. In die richting hebben zich van lieverlede zijn zinnen en streven bewogen, heeft zich zijn karakter ontwikkeld en gevormd. Aan die ƒ 45.000 kleeft wel geen bloed en geen zweet, maar daarin ligt toch als gekristalliseerd een taaie vasthoudendheid en onvermoeibare energie. Grooter dan hun financieele waarde is de som van persoonlijke toewijding en liefde, welke er in besloten ligt. Is het stoffelijke geld naar Gods bestel een onmisbare factor tot bekostiging van de uitgaven, welke het zenden van missionarissen en het missiewerk zelf onvermijdelijk met zich brengen, aan dit geld zit bovendien in de hoogste mate de zegen vast van den arbeid en de offervaardigheid welke ke gevorderd werden om het kapitaal gulden voor gulden, neen cent voor cent bijeen te scharrelen, bijeen te schrapen. Die zegen zal evenzeer nederdalen op den Evangelischen arbeider, die het moeizaam gewonnen kapitaal Ontvangt en uitgeeft, als op de zielen, welke er door worden vrijgekocht en gered. Die zegen zal ook neerkomen op het hoofd van degenen, die met edelen zin en zuiver bedoelen dat geld ten koste van hun vrijen tijd en van hun gezellige ontspanningsuren bijeenbrachten. Terwijl zij bet groote en gewichtige niet vermochten te doen, hebben zij blijmoedig het geringe gedaan en gretig de kleine middelen aangegrepen, om mede te werken aan hét goddelijk verlossingswerk in de Nederlandsche koloniën en de andere Missielanden. Zij hebben, toen ze nog niet als zielzorgers konden werken, gebeden voor bet welslagen van een arbeid, waarvan de goede uitkomst meer afhangt'van Gods door ons allen af te bidden genade dan van zuiver inenschelijke krachtsinspanning. , Wanneer z ü naar evenredigheid het meest aanspraak mogen maken op de Kroon des levens, die bier voor God gearbeid hebben zonder meiiscbelijke voldoening en zonder vooruitzicht op aardsehe vergelding dan mogen de jubileercnde Roermondsche Seminaristen op den dag van morgen werkelijk juichen en jubelen, „omdat hun loon groot zal zijn in den Hemel". BEN MIS&IE-VÏU HND. --- HUBERT VAN KAN Oudate huil m Nederland, in Sf raat&den, Steenslag, Trottoirbaaden. VILLAPARK 4, VENLO. Telegram adres: van Kan, Telefoon no. 12 --- Buitenland. (De laatste buitenlandsche berichten vindt men onder de rubriek „Laatste Berichten”.) Beigië. De kathol. Viaamsche Studenten en priestsrdichter Verschaeve. rf'et AÏg. Kath'. Vkamseh Ötfcéfentenverbond beeft in zijn eerste veradering van dit jaar besloten, naar aanleiding van de jongste anti-Vlaamsche perscampagne, volgenden brief aan E. H, Versebaeve te sturen: Eerwaarde Heer, Het bestuur van het Alg. Kath. VI. Studcn tenverbond van Vlaanderen, biedt U in naam van al de Vlaamsche studenten, zijne leden, wien ge steeds een gezaghebbende leider en trouwe vriend waart, zijn gevoelens van onvoorwaardelijke hoogachting en opreebtc ge negenlieid. Wij drukken tevens onze vei waardiging vii tegenover de la indelingen waaraan Gij, evenals alle Vlamin die samen met V onrechtvaardig werden gevallen, onderworpen zijt. De smaad op F. op hen en op ons gansehe volk gewor maakt ons besluit des te vaster, te Vlaanderen, wat het ook eenmaal kos ge, onzen vollen plicht te doen. --- Einde der tramwesvaking. De staking op de tramwegen kan nagenoeg als geëindigd worden beschouwd, liet aantal stakers, dat- zich hedenmorgen vooi den arbeid heeft aangemeld, is zeer groot. De dienst is op alle lijnen hervat. Gistermorgen om 11 uur werd een conferentie gehouden tusschen de directie van de Tramwegmaatschappij, de stakingsleidin;-' en den Minister van Arbeid. Men verwacht, dat op deze conferentie overeenstemming bereikt is. --- Ernstige ontploffing. ■Mi **-*j "tb v v—*-wjM*vüi*ig. Gisterenmorgen om zes uur heeft iii een Petroleum-reservoir aan het Zuidersür een ernstige ontploffing plaats gehad. Er ontstond brand, die oversloeg naar de nabijgelegen gebouwen waar machines in zijn ondergebracht. Om elf uur was de brandweer het vuur nog niet meester. De schade, moet vele honderdduizenden francs groot, zijn. Het snoorwegverkeer ondervindt geen belemmering. --- Duitschland. Hevige ontploffing. In een munitiefabriek nabij Frankfort heeft een hevige ontploffing plaats gehad. Twee personen werden gedood en een groot aantal gewond. --- Salarisverhooging voor president Ebert. De Duitsche Rijkspresident krijgt salarisverhooging. Hij ontving tot dusver 100.000 Mark salaris en 150.000 Mark als representatiegelden en had verder het genot van vrije dienstwoning. Met het oog op den verhoogden levensstandaard aldus liet „ITbld." wordt liet salaris thans op 300.000 M. gebracht en de representatiegelden op 400.000 Mark, niet terugwerkende kracht tot 1921. Bjj de verhooging der representatiegelden heeft men vooral rekening gehouden met het feit, dat het onderhouden der betrekkingen met het buitenland veel meer kosten met zich brengt. --- Sleeswijk en het eiland. Volgens Ritzar is bij de onderhandelingen over de water- en djjktoestanden in het Sleeswijksclu grensgebied besloten een grens-watercommissie fe te stellen. Tecjen de beslissingen dezer comm staat beroep bij een opper-commissie open, welkt zal zijn samengesteld uit twee var Duitschland »n Denemarken en een oipHi'tHdig voorzitter, wiens benoeming aan de Nederiana sche regeering zal worden verzocht. --- Tegen den woeker. Het woekergerecht te Hamburg heeft de" koopman Penn, die beschuldigd was van woeker en levensmiddelenvervalsehing — hij had voor de consumptie ongeschikt p: denvleesch in blikjes als rund vlees: eb verkocht — tot vijf jaar tuchthuisstraf, 120. mark boete, 10 jaar eerverlies en verbeur, iverklaring der bovenmatige winst veroordeeld. Het O. M. had slechts vier jaar gevangenisstraf geëischt. --- Frankrijk. Een groote Fransche patriot: Chanoine Collin. Francois Veuillot schrijft uit Parijs d.d. 30 November aan De Tijd: De Senaat waarvan men de hardnckkigheden en radikale neigingen kent heeft heden een uiting gegeven van „Union Saerée'". Onder algemeene ontroering bracht hij een welsprekende hulde aan een priester. Weliswaar was die priester, hoog- en diep priesterlijk ook een vurig vaderlandei'. Het was Kanunnik Collin, directeur van het dagblad „Le Lorrain" te Metz en senator van 't Moezel-departement. Deze stoere grijsaard, wiens lichaamsbouw blijkbaar even solied als zijn geest den tijd scheen te trotseeren, werd van morgen, na een ziekte van drie dagen, uit ons midden, weggerukt. Ik kende, beminde en vereerde hem sinds lange jaren. Vóór den oorlog had ik hem ontmoet toen, temidden van tallooze moeilijkheden en gevaren, zijn pen en zijn woord onder het Duitsche juk de Fransche ziel en de Fransche taal verdedigden. Meermalen had ik hem in den loop der vijandelijkheden weergezien, teruggetrokken m Frankrijk, waar bij de Duitsche gevangenissen had moeten ontvluchten. Aan zijn nagedachtenis zou ik bier eenige regels willen wijden. Hij was trouwens ten zeerste een represen tatieve persoonlijkheid. Want in hem was heel Katholiek en Franseb Lotharingen als 't ware vleesch geworden. HÜ zal het blijven zooals hij tevens de steun en de heraut was — van de trouw deaer provinciën aan het moederland gedurende den tijd harer beproeving. Hij zal de verpersoonlijking blijven van de vertrouwende Hdfde die zij'droeg aan 't wedergevoiiden Frank rijk en'van de onverzettelijke verknochtheid, die. zij bewaart aan bet immer verdedigde geloof. En al' '}\e gevoelens bij Kanunnik, (..olim, nebben steeds slechts één wortel, één bron "ehad- zijn bovcnnatuurlijken geest. _ r Deze onwrikbare vaderlander en nimmer rustende strijder, bleef imm-r en voor alles een priester. Niet alleen wist hrj steeds, dooi al zijn talrijke bezigheden van journalist en propagandist been, een belangrijk deel van zijn dag te wijden aan zijn priesterlijk ambt en aan de leiding der zielen maar. meer dan dal van het standpunt der Goddelijke Voor» zienisheid beschouwde hü alles _ en dirigeer-, de liij veel zijn politieke en nationale actie. Een woord van kern beeft mn getrotten» minder nog door de omstandigheden, waarin het werd uitgesproken, dan wegens het licht dat het werpt op zijn wijze van zien en oor- Üeelen. 't Was in Juni 1918, den dag na de inneming van Chateau-Tbierry door de Duitsche troepen en voor het zegevierende tegenoffensief van Mangin voor Compiègne. Mijn gevoon vertrouwen was geschokt. Ik ondervroeg kanunnik_ Collin, wiens moedig en uitstralend optimisme algemeen bekend was. „Beste vriend, zoo stelde hij mij gerust, met zijn diepe, gematigde stem, waarom twijfelen: Het Heilig Hart heeft aan de Marne klaarblijkelijk de redding van Frankrijk gewild. Het behoefde ons slechts los te laten, om ons toen te laten vergaan. Het heeft zulks niet gedaan. Dus is Het van plan ons overwinnaar te maken. Laten wij bidden en hopen." De gewoonte, om aldus zijn gedachten ten hemel te verheffen, om, als ik het zoo mag zeggen, bet menseheljjk gebeuren te overvliegen, dat was heel de voortreffelijkheid van zijn ziel, heel het geheim van ziju optimisme. Onverwoestbaar optimist vier en veertig lange jaren, wachtte hij steeds den dag af, waarop Elzas-Lotharingen volgens de gerechtigheid en den wil van God, aan Frankrijk zou worden teruggegeven. Ware hij vóór 1914 gestorven, zoo ware zijn laatste adem een laatste hoop geweest. Onwrikbaar optimist gedurende den oorlog, had hij, op zijn persoonlijk notitieboekje de eindoverwinning aangekondigd, aanstonds op den 2den Augustus 1914. Dien dag immers, de oogen nog vol van de ontzaglijke materieele voorbereiding van Duitschland, was het hem genoeg geweest, de vastberaden beid, de orde en de waardigheid te zien, die bcerschteii '- de Fransche mobilisatie, om te oordcelen, het moreele overwicht aan de zijde van Frankrijk was. Optimist, eindelijk, in den weer herstelden vrede, is de senator van de Moesel gestorven met een onoverwinnelijk vertrouwen in het herstel van den godsdienstvrede en in de vor dering van het christelijke „renouveau" in zijn groot vaderland. En steeds was het om dezelfde reden; de plannen Gods met de oudste Dochter dei- Kerk, welke plannen de Voorzienigheid ten uitvoer zal weten te brengen, trots alle traag heid en lijdelijkheid, trots zelfs het verzet j van het instrument, waarvan bij zich wil bedienen. Dit optimisme trouwens, is het nog noodig! dit te vermelden, was nooit werkeloos en onbezorgd. Maar handelend als het was in zjjii innigste wezen, wordt liet heerlijk geschetst! in het laatste artikel, dat de directeur van Xiorrain" schreef. Een rede besprekende: k een lid der regeering I ihérs van Elzas-Lotlharingen had) uden, besloot kanunnik Collin: „Laten! sn... en waken meer dan ooit." I it groote plechtigheid heeft Zaterdag del uitvaart plaats gehad van kanunnik Collin] in de Kathedraal van Metz. TT,.i T» —*J T. Tl i .. _ i• * ---