VOOR ONZE JEUGD NADRUK VERBODEN De sprong in de diepte r Jullie herinneren je wellicht nog, hoe ik een hele poos geleden de aandiacht vroeg voor de uitgave van N.V. Biscuitfabriek „Patria" te Amsterdam, die op het einda van 1936 ons dat schitterende Luchtvaart-album bracht. Met welwillende toestemming der directie mag ik hier voor mijn lezers iets vertellen uit dat pe;-fekle boek. En ik kies een onderwerp, luitjes, dat ongetwijfeld al heel interessant zal zijn voor allen, die belang stellen in de aviatiek. Over het valscherm of de parachute hebben velen wellicht reeds een en ander gelezen en ik zal dan ook niet de geschiedenis van het valscherm behandelen. Liever wil ik een paar verouderde kletspraatjes uit de wereld helpen. Om te beginnen dan het volgende. Gewoonlijk beweert men dat bij een val in de ruimte de adem van den parachutist finaal wordt afgesneden. Nou, ik heb dat vroeger ook geloofd. Onthouden jullie echter dat dit bakerpraatje nu niet meer opgaat. Je adem, beste luitjes, wordt niet afgesneden. En ook niet afgeknepen of wat dan ook. En niet bij honderd en zelfs niet bij een val van duizend meter. Op de eerste plaats kan men zn adem best 'n halve minuut inhouden en op de tweede plaats kan men altijd, zelfs bij 'n diepe val, vrij ademen, al gaat dat dan niet zoo rustig als bij 'n middagdutje. Nummer twee! Tot voor korte tijd werd algemeen verkondigd, zelfs door parachute-geleerden, dat ja harder valt, naarmate je dieper komt. Dat moest dan zo, volgens de leer der versnelde valbeweging, Doch proeven genomen met poppen en zelfs door mensen, die zich meerdere duizenden meters lieten vallen, alvorens hun parachute open te trekken, wezen uit, dat de grootste snelheid die een vrij vallende van 75 k.g. onder normale omstandigheden bereikt, ongeveer 180 K.M. per uur bedraagt. En niet, zoals eerst beweerd werd, 300 a 400 K.M. per uur. Maar vergeet asjeblief niet dat 180 K.M. per uur toch ook 'n respectabele snelheid is, die men reeds bereikt na 'n valdiepte van 365 meter, by etn valduur van 11 seconden. En verder ploft men na die eerste .165 meter steeds door op 180 K.M. per uur, hoe diep men ook zinkt en zo lang men de ruimte ïieeft. Zonder gevaar is dat uit de lucht komen tuimelen natuurlijk niet. Het risico zit 'm vóór alles in het naar waarde schatten van tyd en afstand. Dat ondervond jaren geleden de Engelse korporaal East, die nu echt wat je noemt het onderste uit de kan wilde hebben. Hij viel 1200 meter, wilde landen in een vallsi, maar kwam terecht boven een heuvel. Zo kwam hij eerder beneden dan hij dacht. Eerst vlak bü de aarde trok hij zijn parachute open. Natuurlijk te laat! De arme kerel had te veel gewaagd. En nu een antwoord op de vraag, die men zoo dikwijls hoort stellen aan de parachutisten: „Wat voor een gevoel heb je als je valt?" Nou dat antwoord luidt al heel eenvoudig: „Het gevoel alsóf je valt". En liet antwoord op de tweede vraag: „Is de gewaarwording van dat vrije vallen erg aangenaam?" is verschillend. De bluffers beweren: ja! maar wie eerlijk blijft zegt: neen! Derde vraag: „Wat is het ergste van de éérste sprong?" Antwoord van de meeste beroeps- en amateurspringers is dit: „Het ergste van (le eerste sprong is de nacht vóór de sprong". Allerlei schrikbeelden verontrusten de slaap van den springer. De parachute opent zich te laat een smak een klets dergelijke dromen blijven kwellen tot de dag van hel grote avontuur. Alvorens van zon parachutesprong in bizondcrheden te vertellen, iets over de twee typen, die men kent bü het valscherm voor vliegtuigen. Men kent thans twee hoofdsystemen: de verbonden en de vrije parachute. Bij het eerstgenoemde type is de als zit- ol rugkussen gedragen parachute met het vliegtuig verbonden door een circa 7 Meter lang touw. Is de vlieger overboord gesprongen, dan wordt, na het zich strekken van de lijn, de fluiting van het valschermpak verbroken en komt net doek te voorschijn. Bij de vrije parachute springt de vlieger overboord, telt „één, twee, drie", en geeft dan 'met de rechterhand een flinke ruk aan de greep van de sluitdraad, welke even onder zyn linkerschouder tegen zijn borst hangt. Door die ruk wordt de sluiting verbroken en kan de narachute zich strekken en spreiden. Men noemt dit de getrokken sprong. Op de tekening zien jullie het begin van de getrokken sprong. Dc op 'n plankier staande springer heeft zo juist hel parachutepal opengetrokken. Zo aanstonds moet hy de vleugelstijl loslaten, of hij wil of niet. En nu tot slot 't relaas van een sprong, uitgevoerd door den auteur van Patria's Luchtvaartalbum, den heer Henri Hcgencr, luchtvaart-journalist. Hij vertelt daarvan als volgt: „Het toneel van onze eerste parachuteplof was, nu al weer heel veel jaartjes geleden, de lucht boven Watergraafsmeer in de hoofdstad, waar een demonstrerende vriegertroep erin had toegestemd om ons. buiten het'programma om en buiten bezwaar van des vh'eacomite* schatkist ,eruit te gooien". „Kun je met'het ding overweg?" had Fokker, die ons een van die primitieve oorlogsparachutes, waarvan hij er op zn fabriek nog 'n honderd had liggen, afgestaan had. nog getelefoneerd. En we hadden ja" geantwoord, zü 't niet zo heel erg van harte. Gezellig, zo luchthartig als je in je aviatische kinderjaren over zon „op leven en dood zaakje" placht heen te stappen. In een kleine Halberstadt twee-Jekker, bestuurd door een Duitscben vlieger, schroefden we omhoog. Van plankenkoorts was niets te bespeuren. Helemaal niets; die hadden we immers al beleefd de nacht vóór de sprong? Belangstellend keken we naar het boeltje beneden, alsof op ons helemaal niet de morele verplichting rustte om op 1000 Meter hoogte in de gapende ruimte te stappen. Ja, die 1000 Meter. Destijds geloofden we nog,, dat hoe hoger je springt, hoe veiliger. Dat is echter maar heel betrekkelijk waar. Maar het was 1000 Meter. Precies gezegd 1050! Toen kwam het grote ogenblik; de man achter het stuur knikte, ten teken dat we konden gaan.... We verrezen! Eerst het linkerbeen elegant buiten boord gezwaaid, en in de trede onder aan de buitenkant van de vliegtuigromp geplaatst. Toen het andere been.. Vervolgens beide benen gestrekt, terwül de handen nog innig de rand van de Halberstadt omklemd hielden. Even nog gekeken of alles nog vrü was en toen Rang!!! Als 'n blok lood schoten we in de gapende diepte. Zich snel openen deed de parachute niet. De oorzaak daarvan hebben we pas jaren later ontdekt, toen we iets méér van parachutes afwisten. We vielen 'n héél eind. Toen opeens een knal van het zich plotseling spreidende dtoek, een venijnige ruk, en het valscherm was open De gewaarwording van dat ogenblik is om nóóit te vergeten. Even tevoren nog zaten we achter een hevig-donderende motor. En nu plotseling die volmaakte, die bijna beklemmende stilte. Het was overweldigend! Daar bingen we, bengelden we, moederziel alleen, met onder onze voeten geen plankje, geen vloertje, doch direct de gapende, üle diepte. Wat is 1000 Meter in 't verticale toch eigenlijk nog een hele prik.. Wolkendotten joegen aan.. We zagen niets meer... Totdat opeens het vriendelijk beeld der vredige aarde weer te voorschijn sprong en we 't IJsclmeer gewaar werden, dat toen nog Zuiderzee heette. Na vyf, zes minuten zakken, kwam de aarde nader. Aanvankelijk bespeurden we van enige daalsnelheid niets, afgezien natuurlijk van het groter worden der dejails. Totdat op de laatste tientallen meters de aarde met merkbare snelheid omhoog kwam. Nog een ogenblik.... en daar stonden we, lagen we op cle grond, tussen een famüie koebeesten, die uiteenholde, in alle richtingen. Onze eerste gedachte was die van een ontzaglijke voldoening. Voldoening over het slagen van de plof, voldoening over het feit dat de hap in de betrekkelijk zure appel erop zat." Ziezo luitjes, hiermee eindig ik nu maar m'n filmpje. Als jullie ooit in de gelegenheid bent, zon sprong in de diepte eens te zien uitvoeren door een amateur-springer, dan mot je die kans niet laten voorbijgaan. --- „Lafaard” Frans : De baas is er op de een of andere manier achter gekomen, ofschoon er niemand bij is geweest dan Hein zelf. En nou is ie zo net op 't kantoortje geroepen. Willem : Morloot, clan zal ie er van lusten! Baas Franssen is niet makkelijk, als ie begint uit te pakken. Iluub : En hij heeft Hein al vaker gewaarschuwd ! Vandaag of morgen vliegt ie de keien op. Frans : Ja, 'k geloof zelfs eerder vandaag dan morgen. De vorige keer, met die carbid-bus.. (stappen). Willem : Stil, daar komt ie! (Allen kyken nieuwsgierig naar de deur links, waardoor Rudi Gerbrands binnenkomt). --- Voor de Paaseitjes Bij de nadering van 't heerlijke PaaS' raeendo ik goed te do«n in mijn slojdhoekie eens even een modelletje te geven van een standerdje, dat ik nog altijd 't mooiste vind, alles wat op dit gebied werd gepresenteerd maakte het jaren geleden ook met mijn " slojdbazen op onze huisvlijtcursus en nog f zag ik mijn leerlingen met zo'n werken. j Bijgaand modelletje herinneren zich oüj lezertjes nog wel. Rechts zien we de yyfi' kening. Als materiaal nemen we natuurlP, plex (3 m.M. dikte). De maten moet Je \ nauwkeurig overnemen. Alles hangt af van » tekenen. Het figuurzagen levert geen & Denk er goed om dat beide stukjes tot °" helft moeten ingezaagd worden. Het ene boven te beginnen, het andere juist andef Je hebt ze dan maar in elkaar te schuiventurlijk moet je ook hier met de noodige acC tesse te werk gaan. Bij handenarbeid hangt af van nauwkeurige arbeid. Want zaag 1 beide helften niet zuiver tot op de helft i11", slaat het eierstanderdje natuurlijk nooit vlak. Voor je alles in elkaar zet, moet je ij plex mooi schuren en dan schilderen. *\ glansverf, b.v. Ripolin en vooral bonte W* groen, rood, geel, blauw, paars, donker °\ Suces, luidjes! En veel arbeidsvreugde ge*' --- 2e TOONEEL. De vorigen, Rudi Bergmans. Rudi: Middag, luitjes. Al aan de gang? Gerrit: Rudi! (Rudi neemt plaats naast Gerrit). Frans: (schamper) O nee, 't is de boeteprediker maar! (Rudi maakt 'n kruis en bidt met gesloten ogen). Willem: (treiterend) Stilte heren; 't godsdienstig halfuurtje! (Frans, Willem en Huub schaterlachen). Huub: 'ns Kijken, luitjes, of ie ook ham op zn • boterhammen kan bidden. Fnrsa: (spottend) Ham?..... Suffert, kaas of 'n eitje ! Huub: (verbaasd) Waarom dat? Frans: Wat ben jij 'n heiden! Weet je dan niet. dat 't vandaag Vrijdag is. Willem: Vrijdag of geen Vrijdag, hij speelt zn portie boterhammen toch wel naar binnen. al is 't met kaas! Gerrit (kwaad) Hoüen jullie je koppen toch even dicht en laat Rudi rustig bidden. Hij hindert jullie toch zeker niet! Frans: (schamper) Daar heb je haar ook! Willem: We motten zeker voor dat brave kapelaansmanneke onze snuiten dichthouden onder 't schaftuurtje! Gerrit: Dat wordt niet van jullie verlangd. Maar 't is evenmin nodig, dat je altijd op 'm zit te hakken, omdat ie de moed heeft, voor en na 't eten te bidden. Huub: Moed! Hoor hèml Gerrit:: 't Is in elk geval heel wat flinker dan dat 'misselijke spotten van jullie. Je moest je schamen.... Rudi: (beëindigt zn gebed met 'n kruis en begint te eten) Laat ze, Gerrit! Ik kan tegen dat flauwe gedoe, waarmee ze zich schynbaar zo kostelijk' amuseren. Zolang 't mij zelf alleen betreft Frans: (spottend) Als je maar niet aan zn lieve meneer kapelaan raakt! Rudi: (heftig) Ja, dien zul je er buiten houden, of anders Frans: Nou of anders? Huub: (spottend) Anders zal ik 't wel ns aan den „baas" gaan vertellen! Rudi- 8ah....' wat 'n geniepige opmerking!.... Maar dat kunnen jullie je voor gezegd houden: 'k ben mans genoeg om meneer kapelaan zelf te verdedigen en dat zal ik je op 'n rake manier bewijzen, als je 't hart hebt om iets in zn nadeel te zeggen. ... Huub: (opspringend) Zo, en wat zou jy clan doen?' , Frans- (hem tegenhoudend) Maak geen mot met 't „ventje van den baas". Dan vergaat 't je net als Hein (voetstappen) Daar zal ie zijn. (Wordt vervolgd.) --- Onder Redactie van J. VAN DE BURGT, Hoofd der Franciscusschool te Lindenheuveü Ons eigen Boekerijtje Uitgave van Douwc Egberts. Koffiebranderijen, Theehandel, Tabaksfabriek N. V. Joure (Friesland) en Utrecht. Dezer dagen ontving ik van bovengenoemde firma een nieuw album ter recensie, dat ik bij deze in julie aller belangstelling wenste aan te bevelen. Het betreft een keurig werk op het gebied van de naturlyke historie, want terecht mag deze uitgave een handleiding genoemd worden voor allen, die interesse hebben aan bloemen, planten, groenten en vruchten. Wie deze veilige leiddraad ter inzage heeft staan in zün boekerytje, beschikt over een schat van practische gegevens op dit mooie terrein. Keurige plaatjes, juweeltjes durf ik ze noemen, verluchten dit nieuwste album der alom bekende firma en de tekst verdient alle lof. Alle onderwerpen vinden wc in „Groeien en bloeien" belicht en niet aleen de tuin, met al zn bloeiend schoon aan bloem en struik, maar ook de moestuin en boomgaard, de broeibak, etc. passeren er de revue. De auteur, de heer Lantinga, doet dit op een prettige wüze die bet lezen tot een genot maakt. Ik zou dit mooie album in handen wensen van ieder onzer lezertjes. Daarom nog deze practische raad: '*■ .-*■ - Verzamelt vlijtig de pimlcnbons bij Douwc Egberts koffie en thee, spaart gezamcnlük en voor 400 punten zljt ge de gelukkige bezitter van het complete album. En om jullie in de gelegenheid te stellen dit prachtboek, (met 1 grote plaat en 5 kleine plaatjes) direct in je bezit te hebben, was de firma zo vriendelijk het beschikbaar te stellen a 50 cent, franco per post. De betaling kan geschieden in postzegels, per postwissel of door storting op gironummer 18822 Utrecht. Je adresseert dus als volgt: Aan de firma Douwc Egberts, afd. Reclame, Utrecht. Je moet dan nog 250 punten sparen. Voor de plaatjes van serie A (volgende 4 grote en 50 kleine plaatjes) 125 punten en voor de plaatjes serie B (resterende 5 grote en 45 kleine plaatjes) 125 punten. --- EIGEN OMROEP Winterwandeling. Over 't Zuid-Limburgse landschap, dat overgoten is met zonlicht, ligt de vredige middagrust. Een blauwe hemel strekt zich er boven uit en een frisse wind doet de kruinen der bomen bewegen. Aangelokt door 't prachtige weer besloten wy om weer eens een flinke wandeling te maken. En klokslag twee uur gingen wc op weg en bevonden ons weldra op de landweg, die in de richting Schaesberg leidt. Bij de overweg gekomen gaan juist de slagbomen dicht, zodat we even moeten wachten. Ken goederentrein komt aan die met een slakkengangetjc verder door 't landschap spoort Dan gaai» we verder. Aan de rechterkant ligt de mijn „Oranjc-Nassau", een en al bedrijvigheid. Daarnaast ligt een weg die naar „Strijthagen" voert. Die slaan wc in en na een tijd ie Ie hebben gelopen, wordt de weg eenzamer en zijn we weg van de bedrijvigheid, die in de nabijheid van de mijn heerst. Op deze weg wordt 't natuurschoon rijker. Aan de linkerkant liggen heel in de verte huizen en een kerk door bomen omgeven. Kortbij liggen huizen van Schaesberg. Achter ons ligt donker en groot de steenberg der myn. Ook de steenberg van de myn „Wilhelmina" kijkt even boven de velden uit. Aan weerskanten van de landweg liggen kale velden.waar zwarte kraaien zo nu en' dan uit opstijgen. Onderhand zijn we aan 't einde van de landweg gekomeri'en voor ons ligt, omgeven door een park, het ..kasteel van Strijthagen". In het park staan o.a. deonebomen, waarvan de lucht geurig rondzweeft. Door een laan komen wc aan de kasteel vijver; enkele zwanen glijden langzaam over het rimnelige watervlak. Aan de eene kant grenst de vijver aan 't bos. dat dichtbegroeid aan de oever staat. De andere oever staat halfweg begroeid met riet. Er naast ligt een weiland, waar wit-zwart gevlekte vogels ijverig naar voedsel zoeken. Maar bij onze nadering vliegen ze op en strijken midden op de vijver en tussen 't riet neer! Dan vervolgen wc onze zwerftocht weer de bomen in de bossen aan weerskanten van de weg staan nog kaal; de wind doet de kale takken heen en weer gaan de zon is echter een wolk verdwenen Dan rechts een weg volgend, die naar Terwinselen leidt, komen wc aan de tunnel, waar juist weer een trein overheen gaat. En na een tijdje te hebben doorgelopen zijn we weer in onze eigen plaats aangeland! De zon is nl ondergegaan en 't einde van deze das nadert. Het licgint al te schemeren en een uil laat zacht, maar verdragend zijn roep horen... het eerste teken van de komende nacht! En ook hel teken, dat onze zwerf- en ontdekkingstocht in de natuur weer geëindigd is! Heerlerbaan. GOUDEN' REGEN. --- RAADSEL-HOEKJE OPLOSSINGEN. I. Verborgen Nederlandse plaatsnamen, beginnend met 'n O. s o s = Oss. s t 1 o = Olst. e n m o m = Ommen. o o o r d n = Odoorn. ougstbro = Oostburg. aaeodllnz = Oldenzaal. ttouhreso = Oosterhout. cec oostrbk = Oosterbeek. k ij w r e t s o o = Oostenrijk, ramsumtoo = Ootmarsum. H. Visitekaartjes met verborgen plaatsen. Sam Peeper = Sappemeer. Tom Chieden = Doetinchem. Nol Lazade = Oldenzaal. Rob Zuidek = Zuidbroek. III. Cijferraadsel. Als de kat van honk is, dansen de muizen op tafel. (Bal — Kees — vlag — hond — tak — nis — duinen — mes — top — Gel — Zuiden. --- NIEUWE OPGAVEN. I. Verborgen Nederlandse plaatsnamen beginnend met een R. e r d 1 o. c i- a 1 a t ern e d erk m n u evv r e r ermd n o r o eroaalndz ermadtrto ersienvtan croooolchsd 11. Wie kan vaststellen waar de bezitters van deze visitekaartjes wonen? PRE LEEN ROMON HER KA DRE MARAL LOZAAN 111. Verborgen schrijfbehoeften. a. Je mag niet over dat perkje lopen. b. Waar heb je die vink toch gekocht? c. Waardoor is Leiden bekend? --- DE REIS NAAR HET GEHEIMZINNIGE EILAN 46 Intussen had de papega% horloge al aan de andere laten zien. Toen deze hoorde al de eieren verkocht war* y gonnen ze ruzie te maketf-J moeten we nu van leven, 8J struisvogel. Ik neem direct cCef eieren weg, zei de giraff" tijger, die zijn stadgenote . kende, probeerde maar niet beide te komen. 47 Juist kwamen Hcnkie en j weer een paar kistjes halel"s|i de giraffe een ei naar binnefl jjj Daar zul je wel eens a'rfeji kereltje, zei Robje met een »cl dat half kwaad moest ver.,ejt O ja?, zei de giraffe, we zlllj,t lic wel eens klein krijgen. }f.- alles. Hij pakte Robjc "JJ ( kraag en slingerde hem e~|| keer op en neer. En de sllllif|i volgde bet voorbeeld van L raffc en nam Henkic vast. 48. De tyger, die alles ston | kijken, moest lachen of '''•L i' of niet. De jongens spartelde' J lucht en schreeuwden zo maar konden. Toen krege eens een reuze vaartje en &' W gelijk zweefden ze door o .f net als een vliegmachine. # hun ogen weer open dede' ' flf ze op een grote cactus. Dc . ii' zaten in hun broekjes en '" te konden ze er af klimn>cl' ---