Kunst en Kennis Rondom een Haagsche Tentoonstelling (Ingezonden). Naar aanleiding van de kunslpolemiek in dit dagblad en dc gesignaleerde rivaliteit onder dc kunstenaars, is de tijd niet ongunstig en de gelegenheid welkom een actualiteit uit dc kunstenaarswereld te belichten. Vo,oraf zy gezegd, dat 't niels opvallends is — deze geconstateerde rivaliteit onder de kunstbroeders; dit vaststellen immers is voor een verstandig mensch iets heel gewoons, ge vindt ze dan ook in alle standen: 't is de doodgewone jalousie de métier. Gezonde naüver prikkelt tot grootere daden. Edoch, men legge niet dezen maatstaf aan: omdat iemand schildert is hij per sé een kunstenaar of hoort hij thuis bij een bepaalden kunstkring. Schryver dezes is zooveel mogelijk trouwe bezoeker van de tentoonstellingen der jongere kunstenaars in bet Gcmeentelük Museum te Maastricht (Vrüthof), bezoekt ook wel de Kunstzaal „de Gulden Roos" bij den Heer A. Stols (Looyerstraat), verzuimt niet de uitstalkasten te zien in de Groote Staat, zooals ook vroeger in de Helmstraat te Maastricht. Wij stonden eens in gezelschap te zien naar eenige schilderstukken in die Helmstraat, doch hoe langer ik keek op het doek, hoe minder begrijpelijk het me voorkwam. Heel nederig denkend dat dit niet-begrüpen wel eens aan müzelf kon liggen, waagde ik mijn buurman te interpelleeren: wat stelt dit doek voor? Een schouderophalen — ik weet 't niet! Onbegrijpelijke en onbegrepen scheppingen. Voor twee jaar was er te Sittard een bescheiden tentoonstelling ten gemeentehuize van werken van den Heer Nicolas en diens echtgenootc. Promotor en leider van dien avond, waarop de Heer Nicolas een lezing over kunst hield, was Sittard's burgemeester. Dc bovenzaal was flink bezet met een uitgelezen, intellectueel publiek. Na afloop kon men vragen stellen aan den conferencier. Ik nam de kans waar om op een müns inziens verkeerd euvel in onze hedendaagsche schilder- en glaskunst te wijzen, terstond er bü voegende dat — gelukkig — in den allerlaatst.m lijd kentering in dat opzicht te bespeuren is. De schilder Nicolas besprak de hedendaagsche schilderkunst, ze noemend „de muzikale schil • derkunst". Inderdaad mooi uitgedrukt en aardig gevonden. Oor en oog in één verband — in het schoone zit rhythme. Wanneer ik aan een goed gestemde viool een toon ontlok, dan is dit zuiver geluid weldoende voor het oor en bü eenig muzikalen aanleg kan de hoorder zeggen of 't een do, re mi was. Doch, heel intens menige schildery bekükenri vraag ik vaak: wat is dit nu? Wat stelt dit cigenlük voor? Ik geloof dat er tientallen met my die vraag zouden herhalen. De oppervlakkige toeschouwer prevelt: 't is schoon (de welluidende klank der viool) maar hij begrijpt 't niet (is 't een do, la re?) Philosophisch weten we dat om 100 pet. mooi te zyn, het moet begrepen worden, het moet waarachtig zyn. Stel u voor, — indien de kunstschilder een vereerende opdracht krijgt om mijnheer, mevrouw of hun kind te mogen schilderen, dan zorgt de kunstenaar — en terecht — om deze schepping zoo getrouw en waarachtig mogelük te doen zyn; de persoon in casu zal Zelfs eenige malen moeten poseeren. Er zit inderdaad een groote financieele kant en kans aan vast — is 't product niet natuurlük (waar) dan is bij aflevering „my'nheer" niet thuis of mevrouw op reis. Men accepteert 't niet (en 't is toch mooi!) Is nu de vraag niet gewettigd: mag een schilder „De Mensch" weergeven op het doek als een caricatuur, een idioot, een gedrocht met scheeven mond, een stuk neus, verticale oogen en onzichtbre ooren? Is dit een ware menschenkop? Is dit kunst? — Waar /; de waarheid? Hola, zegt de kunstschilder 't gaat niet om 't uiterlyk, om vleesch en beenen en zenuwen — neen daarachter ligt het „karakter", de ziel, de eigenüjke mensch. (Münhcer wilde niet zoon karakter zijn). Men is geneigd te zeggen: daarachtig ligl zwakzinnigheid, achterlijkheid — mens sana in corpore sano — een gezonde ziel, een flink karakter in een rezerd h'char.m, in een echte, waarachtige, natuurlijke menschenkop en raenschengedaantc. Waarom Christus, Maria, Apostelen enz. uitbeelden, schilderen in vaak de meest exentrieke houdingen en vormen? Ik geloof dat deze tijd eenigszins roept om natuur en waarheid. Christus, de schoonste der menschen, is voor de 20ste eeuw dikwyls de leelijkste der menschen en — ot aanklacht van het thans levend geslacht: men moet zulke producten voor mooi houden Ik pas er voor! Indien een moeder zoude denken dat ze verblijd zou worden met de geboorte van een kind, zooals menig schilder een bébé op doek brengt, geloof maar dat ze in schaamte en schande verlangt daarvan verschoond te blüven. Ik hoor uit de verte roepen: „Zyt ge niet ietwat uit den tijd?" Gelukkig de bouwmeester, die uit zün kerk of' huis weert alle mogelijke en onmogelüke wangestalten van maskeradekoppen en schilder- en glaskunst. Moge iedere bouwheer waken dat hij de opdrachtgever blijft van zyn schilder en glazenier en niet dat deze mogen leveren wat zij willen omdat de bouwheer alles maar goedvindt. Moesten b.v. al niet eenige kerkramen verwijderd worden? Tot verheugenis stemt 't dat het P.oermondschc bisdom thans op dit punt diligent en actief is. Er is in Limburg een crypte waar menig toerist (want devotie is er niet) na een bezoek aan die schilderingen vandaan kwam met den uitroep: „Vreeselijk". Zeker: de gustibus non est disputandum maar waar is ook: laat je smaak niet bederven. De zin voor het mooie, het ware voert mij naar de exposities, uitstalramen met producten van de nieuweren; is men uit zy'n tyd dan houdt men zich afzijdig. Men late zich vooral niets opdringen van een of ander modern kunstenaar want hy zelf is vaak de eerste die ons innerlyk achter onzen rug uitlacht. +. Is de kunstzin of de visie van menig schilder opwaar dan ligt de afkeuring van zyn aflevering niet by den kunstminner maar aan den z.g. kunstschepper. De moderne opvatting van kunst kennen wc wel: kunst is de allerindividueelste expressie der allerindividueelste emotie. Men voele zich dan ook niet geaffronteerd als een schilder wel eens moet hooren of in gezelschap beluistert dat men zyn kunst „niet begrijpt" en daarom niet apprecieert, of dat bij klanken hoort als: dit is kunst van „hem" — kentering is er ten goede, — men komt terug lot de realiteit, de waarheid. Als nu dit stormpje naar aanleiding van de Haagsche Tentoonstelling van „Limburgsche Kunst" iets blijvend goeds moge opleveren dan wordt de lucht na dien storm veel schooner, helderder, waarachtiger. De kunstgeschiedenis immers bewaarheidt het gevleugelde woord: du sublime au ridicule il n'y a qu'un pas. Mogen de vele, jonge kunstenaars in ons kunstzinnige Limburg edel, schoon en vooral waar blijven in hun producten, zij zullen op hun moeilüken weg ontegenzeggelijk de noodige belangstelling en aanmoedigende waardeering vinden. Th. M. . --- Oranje en Limburg EEN REDE VAN DR. JASPAR. Op den deze week te Brunssum gehouden propaganda-avond van het Oranje-comité aldaar, ter inleiding van de a.s. Oranjefeesten in Januari a.s. hield dr. Jaspar uit Maastricht een rede in het Maastrichtsch dialect over Oranje én Limburg. Spr. behandelde hierin de verhouding van het Huis van Oranje tot Limburg, meer speciaal de band van het medeleven van het legeerend Huis met het volk en omgekeerd van het volk met het regeerend Huis en het medeleven met alles, wat de leden ervan aangaat. Spr. ging hierbü terug tot in het eerste tyd vak onzer Vaderl. Geschiedenis en wees er op, dat 't eerste contact van een lid van het Huis van Oranje met dit Nederlandschc gedeelte plaats had in Maastricht, waar reeds toen een Willem van Oranje, paladün van Karel de Groote, bezoeken aflegde by de Saksische prinses Ganna, die in 't Wittevrouwenklooster haar voorbereiding genoot tot het Christendom. Zegt dit feit op zich zelf niets, het is toch merkwaardig genoeg om het aan te halen. Eerst bij het uitbreken van den opstand tegen Spanje kwam Limburg nauwer met Oranje in aanraking. We weten dat Prins Willem I aan het hof van Karel V leefde. Kort na diens troonsafstand in 1556, kwam dc wrijving tusschen Philips en de provincies hier, die onder zijn gezag stonden. Willem van Oranje vertoefde toen le Brussel, waar hij trachtte bemiddelend op te treden. Toen kwam de opstand in 1568 en de legers van Oranje trokken door Limburg. Dit nu bracht niet het prettigste contact met de bevolking en het is dus geen wonder, dat deze de Prins liever zag gaan dan komen. Dc verovering van Maastricht, Roermond en Venlo door Frederik Hendrik bracht Limburg in nauwer verband met de Hollandsche gewesten en eveneens met Oranje. Dit nu beteekent niet, dat Oranje Limburg pi dadelijk aan zijn hart drukte en evenmin, dat de bevolking hier direct met Oranje wegliep. We moeten ons daarvoor indenken in de toestanden van dien tijd. Limburg vormde met de overige gewesten geen gelijkwaardigheid en werd dan ook slechts met de nek aangezien, was eigenlijk maar alleen goed om belasting te betalen. Limburg was door en door Katholiek en in zijn geloofsovertuiging diep geschokt door de beeldenstormen en de anti-papistischc maatregelen. Limburg reageerde niet op de reformatie. Nu kwam hier een Proleslantsch regeerder beslag leggen op een Katholiek land en men vroeg zich bezorgd af: „Wat zal er met onze geestelijken, kerken en kloosters gebeuren? Maar, vroeg spr. dan, heeft Limburg alles wat het doorstaan heeft aan de prinsen van Oranje te wijten? F.n dan antwoordde hii me! een volmondig: neen. Te beginnen met Prins Wille mï. Wat hem het meest griefde in den Spaansclien koning was dc ontoegeeflijkheid tegenover andersdenkenden. Maar zelf streefde hü ook naar tollerantie ten opzichte van de katholieken en naar vrijheid van het volk in het algemeen. En zeker heeft hy in het Huis van Oranje dc traditie gelegd voor godsdienstvrijheid, die ook met een enkele uitzondering onder zyn opvolgers is bewaard gebleven. Spr. wees dan. op de bijzonderheid dat Maastricht gedurende zes eeuwen onderworpen was, niet aan het gezag van één, maar van twee heeren. de bisschop van Luik en de hertog van Brabant. En toen Frederik Hendrik Maastricht nam, heeft hy weten te bewerken dat de bisschop van Luik het gezag bleef mede uitoefenen met de Staten-Generaal en die toestand bleef zoo tot de Fransche revolutie. En dat de StateiirGeneraal nooit aan die tollerantie hebben durven te tornen, hebben wc te danken aan een Prins van Oranje, Frederik Hendrik. Neen, aldus spr.. de Prinsen van Oranje zijn op 't gebied van 't geloof geen drijvers ge\Veest en hebben speciaal voor het Zuiden gedaan wat ze konden voor een zoo verdragclük mogelijk optreden. Ze mogen dus niet verantwoordelijk gesteld worden voor dc maatregelen, die hier ontstemming wekten. Spr. kwam dan tot dc tyd van het koningschap der Oranjes en citeerde een verslag uit een in 1815 te Maastricht verschynende krant over de afkondiging der proclamatie en eveneens over 'n daarna volgend bezoek van den vorst aan Maastricht, waarin de vreugde en toegenegenheid der bevolking duidelyk geuit werden. De opstand van 183Ü bracht voor Limburg moeilijke toestanden door allerlei omstandigheden De bodem hier was wel geschikt om wat er van België overwaaide welig te doen gedüen. Daarom groeide hier een geest van opstandigheid tegen het Noorden. De politiek van koning Willem I was daarbij niet gelukkig tegenover den godsdienst, maar deze was meer gericht tegenover de opstandige provincies en niet tegen de Katholieken in het algemeen. Spr. citeerde dan weer persverslagen over dc bezoeken van koning Willem II in 1841, van koning Willem 111 in 1855 en van de blijde intocht van koningin Wilhclnvina in 1895 te Maastricht. Toen in 1918 het spook der revolutie dreigend zün kop opstak, waren het de Limburgsche jongens die het eerst in Den Haag waren en toen enkele maanden later een volksstemming over 't lot van Limburg moest beslissen, waren het 96 pet. der stemmen, die Limburg bij Nederland wenschten. Dc band tusschen Oranje en Limburg is nog steviger geworden door dc groote liefde voor onze beminde prinses Juliana en nu staan wc allen te wachten op de blijde gebeurtenis, waarnaar heel het land met spanning uitziet. ♦ Laten wij, aldus spr., onze spontaniteit niet alleen toonen bij vorstelijke bezoeken. Wij moeten op de eerste plaats onze Oranje-liefde toonen ter wille van het beginsel. De veranderde tijdsomstandigheden laten niet toe, dat we ons evenals vroeger halfslachtigheid kunnen veroorloven. We moeten kleur bekennen en aan de buitenwereld loonen, hoe we over het koningschap denken. Dan ook bewijzen we een dienst aan den persoon van onze geëerbiedigde Koningin, door dc wetenschap, dat allen met Haar medeleven, dat aan Haar gedacht en voor Haar gebeden wordt. Spreker eindigde met het vers: „Trouw aon eus Limburgsche landouwe, „Aon Holland Irouw in vreu-g en noed, „Trouw aon Wilhelma van Nassouwe „En trouw aon God tot in dn doed!" --- Prof. Dr. A. van Rooy. † In het „Handelsblad" wijdt dr. Joh. G. Salomonson een artikel aan de nagedachtenis van den diep-betreurden reclor magnificus der Amterdamsche Universiteit. De persoonlykheid van prof. Van Rooy lypeert de schr. heel raad aldus: Zijn overvulde dagen waren dc schrik van ieder, behalve van hemzelf. Zijn rustelooze geest voerde hem steeds weer weg, ver van de alledaagsche beslommeringen. Naar al wat het leven bood trok zijn hard. Muziek, literatuur, tooneel, maatschappelijk werk op ieder gebied trokken hem om beurteil in hun ban en de volledige verdieping in het hem ty'delük boeiende onderwerp was een steeds weerkeerendc openbaring van levenslust. Zooals gezegd, zy'n geest was Fransch georiënteerd. Hij was een trouw bezoeker van Fransche congressen voor gynaecologie en obstetrie en hij telde in het land,' waar zooveel corypheeën in zijn vak te eeren waren tal van pcrsoonlüke vrienden. In de latere jaren was hij ook herhaaldehjk in Duitschland en Engeland en ook in Amerika te gast, maar Frankrijk en vóór alles Parijs, behielden zijn onverflauwde liefde. De vermoeiende drukte van de boulevards was zijn vacantie en in Parijs was hij Parijzcnaar. Wie zün vriendschap had, genoot zün vertrouwen, zóó zonder eenige reserve en in zóó volledige mate, dat men soms bevreesd moest zyn in dit ontroerende, büna kinderlüke vertrouwen, de bron te zien voor teleurstelling en zorgen. Deze zün hem dan ook niet bespaard gelbeven. Zün oneindige goedhartigheid die hem het woordje „neen" slechts zelden deed uitspreken, heeft, helaas, het te fel brandende vuur, dat dil overvolle leven te vroeg verteerde, eer aangewakkerd dan getemperd. --- Parijsche tentoonstelling Bekroningen door Intern. Jury. De onderscheidingen, die door de internationale jury konden worden uitgereikt, bestonden in rang volgorde uit: een grand prix, een diploma d'honneur, een gouden, een zilveren en een bronzen medaille. Van de hoogste drie werden voor de Nederlandsche inzending dc volgende toegekend: Stedebouw. aan Limburgers werden de volgende onderscheidingen toegekend: Stedebouw en Architectuur: gouden mcd. Ir. Klijnen. Schilderkunst: Crank Prix, Gharles Eyck- Ceramiek: diploma d'honneur: Aardewerk „De Sphinx" (M. Wildenham). Glas: diploma d'honneur Kristal Unie (W. J. Rozendall). Grafische kunsten: Grand Prix. ontwerpers en illustrators Charles Eyck, A. A. M. Stols. Diploma d'honneur: drukkers: A. A. M. Stols; ontwerpers en illustrators: H. Levigne, Ch. Nypels. In de jury 'had o.a. zitting, Joep Nicolas. Inzendingen on verschillende gebied: Grand Prix: Directie der Zuiderzeewerken, inzending op het gebied van bebouwing op het platteland, Bubberstichting. Diploma d'honneur: Het Groene Kruis, Het Wit-Gele Kruis, Rüksrubberdienst, Waterstaat van Nederlandsch-Indië. Tevens werden verscheidene zilveren en bronzen medailles toegekend. Door Nederland waren in de jury benoemd de Commissaris-Generaal, Ir. .1. de Bic Leuveling Tjeenk, en de heeren Carcl .1. A. Begeer, Prof. J. Broner. D. Hannema, Prof. N. Lansdorn, Joep Nicolas, Mej. Erna van Osselen. Prof. W. van der Pluym, J. C. Pollones. Jhr. W. .1. H. R. Sandberg, eit Prof. H. J. Wolter. Werk dat van hen en hunne medewerkers aanwezig was, bleef daardoor buiten beoordeeling. --- TOONEEL „De Nederlandsche Spelers” Dr. Wijnand Frans heeft weer een nieuw gezelschap opgericht. „De Nederlandsche Spelers". Over zün plannen met dit gezelschap en zyn inzichten omtrent het tooneel deelde hy op een persconferentie het volgende mede: Het tooneelgezelschap „De Nederlandsche Spelers" zal niet op de gewone wijze, zooals de vijf grooteen enkele kleine gezelschappen van ons land, dagelüks „exploiteeren", maar, althans iri 1937—'38, slechts een klein aantal stukken uitbrengen op ongeregelde tijden en hiermede, zoover dat mogehjk blijkt, door ons land rondgaan. De premières zullen in den Haag gegeven worden. Dc artistieke leiding van deze tooneelgroep is uitgegaan van de volgende beginselen: 1. In ons land ontbreekt een waarachtige tooneclcultuur, die een der belangrijkste factoren is tot de vorming van het volkskarakter, tot de algemeene beschaving en geestelijke verdieping van het volk. Dit vindt o.a. zijn oorzaak in het gemis aan werkelüke traditie op dit gebied. Tot de aanvulling van deze leegte is noodzakelük het verfoonen en zelfs geregeld vertoonen van „klassiek" tooneclwerk, d.i. het groote werk uit de werelddramatiek, waarbij dc nieuwere en zelfs de hedendaagsche niet uitgesloten behoeft te zijn. Onder dit z.g. klassieke vallen b.v. Oud Grieksche tragedie, Middeleeuwsch mysteriespel en groot „wereldlük" spel, het Engelsche drama Elizabethan Era, het Spaansche drama van het Barok (16e—17e eeuw; Calderon ca.) het drama van Schiller, Goethe, Kleist en andere groote Duitschers en Oostenrijkers, het Nederlandschc werk van Vondel, Michiel de Swaen, Langcndijk, Bil* derdyk e.a. de groote romantici (als: Alfieri, Victor Hugo, de Musset, Werner, Büchner, Grabbe) en de voornaamste moderne figuren. Dc samenstelling van dit repertorium en de volgorde van uitvoering zullen met overleg en systeem geschieden. 2. Te zeer is men in onzen tyd vergeten, dat het op het tooneel niet allereerst gaat om het gebeuren, maar om het doen. Men zoekt op het tooneel het „geval" en dc al of niet geloofwaardige voorstelling daarvan. Dc tooneelspcler heeft zijn kunst meer en meer ingericht op de uitbeelding van zoon geval. Men heeft daartoe niet alleen de psychologie, maar zelfs de psycho-ana- Ivse te hulp geroepen. En men heeft vergeten, dat dit „geval" episch en geenszins dramatisch is, zoodat de meerderheid van ons hedendaagsch tooneel eigenlyk meer romans en novellen zijn in den gedialogiseerden vorm van het tooneel. Ook in dit opzicht zal het „klassieke" weer het werkelijke tooneel brengen. Omdat dit werk de gelegenheid biedt tot het groote, zuiver dramatisch doen, de kunst van de levenden, bewcgenden en bewogen mensch. 3. Ook is men te zeer vergeten, dat dc tooneelkunst allereerst ethisch is. Dat de toeschouwer er moet vinden, wat men de „tragische loutering" heeft genoemd. Dit wil niet zeggen, dat het tooneel alle toeschouwers moet opleiden tot beste, brave menschen, tot fatsoenlyke nette lieden, maar dat het tooneel de toeschouwer er toe moet brengen zich op zich zelf en zyn waarachtig mensch-zijn te bezinnen, zoodat hü in den grooten zin „beter" wordt. Het theater moet in gedachten en uitingen gebaseerd zijn op dc zedelyke wereldorde. Ook hier vormt het ..klassiek" werk den waren grondslag, want van de antieke Grieken tot een Ghéon, een Eliot of een Rehberg rust de groote dramaliteratuur op deze beginselen. Als intrede brengt de tooneelgroep „Dc Nederlandsche Spelers" het groote Middeleeuwsche spel „Mariken van Nieumeghen" in nieuwe bezetting en nieuwe monteering en volgens de opvattingen van de artistieke leiding van dit gezelschsD. Deze première is op 9 Dec. te 8.15 uur in den Koninklijken Schouwburg in Den Haag. —. -«>— --- Limburgsche Kunst Onder het hoofdje „het relletje voorgezet" leekent „De Tijd" het volgende aart bü de motie aangenomen door „De Onafhankelüken", welke wij reeds gepubliceerd hebben: Het is niet moeilijk te raden, wie het zyn, die de Vereeniging „Dc Onafhankelijkcn", een vereeniging, die in 't algemeen bijster weinig te maken heeft met Limburgsche atmosfeer en Limburgsche kunstzaken, tot deze protestactie heeft aangezet. Men maakt zich met deze protestnianie echter te weinig sympathiek. Er is voor den kunstenaar nog altijd iels beters te doen dan protesteeren, n.l. kunst scheppen. En voor de Limburgsche kunstenaars, die zich door de Haagsche tentoonstelling miskend achten, is er een schitterende gelegenheid om revanche te nemen. Laten zy hun werk tentoonstellen! Dan kunnen critiek en publiek er over oordcelen, of het werkclük waar is, dat te Den Haag grof verzuim is gepleegd tegenover dc hedendaagsche Limburgsche kunst. Wij voor ons geloovcn daar niets van — maar we willen ons gaarne laten bekeeren, als men ons van ongelijk overtuigt. --- GEOGRAFISCH LETTERGREEPRAADSEL. Van onderstaande lettcrgreepen: a, bo, bre, ei, der, e, e, e, ga, ge, gen, ger, gu, ha, i, in, ka, ken, ko, la, la, li, li, ma, meer, naai, ne nen, nip, ni, noor, oc, pen, pon, ral, rhe, rie, sche, strom, tag, te, ter, zee, moeten 13 geographische namen samengesteld worden en wel de volgende: 1. Stad in Denemarken 2. Gebergte in Rusland 3. Rivier in Afrika 4. Stad in Zwitserland 5. Eiland in Azië (ook naam van 'n groot rijk) 6. Land in Midden-Amerika 7. Vuurspuwende berg in Italië 8. Landstreek in Frankrijk 9. Zee in Europa 10. Stad in Utrecht. 11. Streek in Spanje 12. Meer in Noord-Amcrikn. 13. Kanaal in Engeland. Heeft men nu de juiste namen gevonden, dan vormen hiervan dc beginletters een groote plaats in Duitschland. Ingezonden door O. Lcitman, Grefkensstr. 3 Rumpen. Voor de goede oplossers van beide opgaven hebben we 4 PRIJZEN VAN ƒ 1,50 • Voor hen, die slechts één van beide inzenden --- „Wij Spelen” Onder bovenstaande kop schrijft de tooneelschrüver Jan Grosveld een artikel in het tweede nummer van „Wij Spelen". Uit zijn enthousiast betoog knippen wij het volgende: Zie je, dat gal' je werk cachet te weten en te kunnen zeggen, dat er een blad voor verscheen, heelemaal en uitsluitend daaraan gewyd. Je voelde dat als een band, waardoor je niet geheel en al los stond in je werk, 'n band Uissclicn vereenigingen onderling. Het werd daardoor, instcc •van 'n eenzame en weinig zeggende hét dilettantisme, iets gemeenschappelijks, n.l. óns Dilettantisme. Dit, mijne vrienden, om u te zeggen: Zorgt. dat er met „Wij Spelen" niet gebeurt, wal ei' gebeurde met de bladen die er geweest zijn! Hoe? Door U te vermenigvuldigen als lezers en getrouwen van dit blad! Door uw liefde aan anderen over te geven, hen wpnn te maken, zoodanig dat ook wij weer lezers kweeken. Door alleszins het uwe byte dragen, opdat er over een jaar gesproken kan worden over dc duizenden abonne's van „Wij Spcien". Eén abonnement per vereeniging, zeker, als minimum is het reeds 'n ideaal, maar genotg is het niét. Breng het in de vergadering, maak er een rondvraagpunt van, sta van uw stoel op en spreek eens hartelijk van oog tot oog: „Mensehen, het heeft nergens gekund. Laat het hier in ons Limburg dan eens wèl kunnen!!! leder zn abonnement op ons eigen tooneelblad' Gij houdt van tooneel, gij gaat trots op uw dilettant-zijn, gij wilt uw werk op de planken vervolmaken? We hebben nu een blad, dat ons leiden wil, dat ons op den gemecnschappelyken weg tezamen omhoog zal voeren. Waarom dan afzijdig blijven staan? We zün als leekcnapostclen op het tooneel toch niet zelfgenoegzaam, zoo zelfgenoegzaam, dat we meenen geen voorlichting meer vart noodc te hebben! En in ieder geval, al spelen we ook reeds met succes, we willen toch weten hoe anderen doen, hoe anderen er over denken! Van elkaar moeten we toch lecren! Waarom zouden de geleerden eiken dag nog gretig hun wetenschappelyke tijdschriften nasnuffelen, de dokters geregeld met elkaar vergaderen en confereeren, de priesters ? Och, alles wat weet en doet, wil immers meer weten en beter doen! Maar wy dan toch ook, kameraden! Welnu, daarvoor is er uw blad. En straks mogelyk, dóór uw blad, al wat nog komen kanneen, wat zeker nog komen moet: 'n bond, congressen, regie-cursussen, weet-ik-wat-niel-meer? Vrienden, als gij houdt van uw tooneelwerk, geeft uw liefde dan ook aan uw eigen blad, geeft uw hart aan „Wij Spcien". Liefde vraagt offers en een liefhebbend hart brengt die offers graag. Hier wordt van u alleen maar gevraagd het offertje — is 't misschien voor sommigen, vooral in dezen tijd een offer? — van het abonnementsgeld, Ik geef toe, inééns is het wat veel voor uw portemonnaie. *) Maar maakt gy van uw aller abonnement een verecnigingsbelang, dan wordt er op de maand- of weekcontributie per hoofd zooveel opgelegd en de penningmeester rekent af met de administratie. Werkelük, dames en heeren, het kan! En zeker kunnen wij, Limburgers, dat! En het moet' Nietwaar? „Wij Spelen" moet bly'ven jaren en jarenlang ik zou zeggen, zoolang wil spelen! Dat wensch ik U en de redactie van ganscher harte toe! JAN GROSFELD. *) Maar f 1.50 per jaar voor een maandblad is anders waarlbk niet zoo veel. Wü voegen dit er by, om de nieuwe abonne's niet bang te maken. (Red.) --- 2 PRIJZEN VAN ƒ 1,- . Inzendingen, voorzien van naam en volledig adres, onder gesloten enveloppe, vóór Woensdag a.s. 12 uur aan Ras Rebus p.a. kantoren van dit blad. Vondel en reis eens lekker! RAS REBUS. --- Correspondentie. J. E. S. te H.: Een apart pluimpje-voor je keurige inzending van de visitekaartjes! .1. M. H. P.' G. te H.: Dat spreekt toch vanzelf, hè? S. R. te O.: Ongeschikt! Filosoof: Wensch Ruben beterschap. Jij en woordarm? Hoor dat nu eens. Maar wilde je graag beklaagd worden? Prachtig hoor: ik begin al: arme sloeber; beklagenswaardig sujet; erbarmelyk individu; wat heb je het hard te verantwoorden; 't is meer dan schandelijk, zooals je te pas bent. Nog niet eens behoorlijk tijd om een puzzle op te lossen, te eten, te slapen, geld uit te geven (wel om te ontvangen hè?), enz. enz. enz. Ik wil geen toelage van een regeering. Dacht je, dat ik me voeden wilde met het geld, dat arme belastingbetalers is afgedwongen? Van Jus valt 't me erg mee. Ben je braaf geweest? Ik zal 't aan In'n broer vertellen, hoor. Dan denkt Hij beslisl aan je volgende week! Gegroet! B-R. , --- ONS DENKHOEKJE Cijferraadsel — Lettergreepraadsel Verreweg de meeste oplossingen van het spiraalraadsel waren goed, d.w.z. de Maandag j.l. gegeven verbetering was aangebracht. Het spreekt vanzelf, dat a! degenen die het oorspronkelykc inzonden met als eerste woord „schat" en als tweede „test" volkomen in orde waren! Je kunt het woordt „schat" echter niet teruglezen. Het zou moeten zijn „asch", doch in werkelükheid stond er „ahes". Als je ook eens zoon spiraalmatras, ik bedoel spiraalraadsel, in elkaar draait, mag je met de „sch" en de „ch" oppassen. Je zult zien, dat je je hiermede gcmakkelük vergist! I. Dc oplossingen luiden: Stram, mest, loom, ia, ark, klos, kaart, treek, bel, pret, enkel, lever, room, mis, spa, atol, loop, sier, re, tak, kleed, dol, op, plaat, trek, kar, rood, darm, mode, deesem, maar. De woorden, die je nu bij het teruglezen krygt, volgen er van zelf uit. 11. De beroepen, die de resp. bezitters der visitekaartjes uitoefenen zijn: boekbinder; voddenraper (zou die er een visitekaartje op na houden?), paardenkoopman, schoenmaker, nachtwaker, schoorsteenveger. 10—11—12—13—38 - gevecht 19— 5—15— 3— 4—27—16—80— 5—24 = zeevisch 2— 1—29—28—44— 7—36—13— 6 = letterlijk 46—21—39—18—51— 8—55—75—17—41—55—22—25-49 = groote polder, in N-Holland 86—32—82—73—43—90—88—34— 9 = inwilligen 31_29—30—91 = bosch 80—14— 1—30—26—55—43—35—68—53—42 = onverschrokken 23—69—40—30—60—47—72 = bedroefd. 20—43—48—85—58—79—85 = entree 37—43—45—-52—33—56—36 = soort net 62—63—64—65—66—67—68 m rustig 50—59—CO—75—90—70—71—91 '. «f afgemat 80—81—82—83—84—85 = hard; koud; strikt 89—61—54—76 = hap 77_74_92—78—18—87—79 = wondvocht afscheiden 57—52—56—45 = zeer warm --- De gelukkigen van deze week heeten: Joh. Geensen, Vrankstraat 2, Heerlerheide. F. Hustinx, Joost. v.d. Vondelstraat 46, Heerlen. J. J. Poyck, Holzstraat 33 A, Kerkradc. Ch. Gabriëls, Rüksweg E 15, Oirsbeek. J. Moonen-Honings, Caumerdalschestraat 20, Heerlen. .T. Franck, Hoofdstraat 74, Schaesberg. Voor deze week een --- CIJFERRAADSEL. Nu allerwege de Vorst onzer Dichters herdacht wordt, blijft ons Denkhoekjc niet achter. Onderstaand cijferraadsel bevat 92 letters! Bij juiste invulling er van krügcn we twee rymendc regels te lezen uit een der beroemde treurspelen van Vondel. (Denk er wel aan: dc schrijfwüze is die uit den tyd van Vondel zelf, de gevraagde woorden modern!) ---