Als de botters huistoe varen.... Op de visafslag blijkt, hoe groot het loon voor een hele week werken zal zijn Spakenburg, — Vrijdag. \f rijdagmiddag vier uur.... * De sirene loeit over de vissersdorpen Bunschoten—Spakenburg. Klompen kleppen over de hobbelige straatklinkers langs de haven. De vissers, die omstreeks drie uur bij het naderen van de pier de zeilen van hun vaartuigen gestreken hebben, hun boot vastgemeerd aan de kade en daarna de vangst, aal en nog eens aal uit de Zuiderzee, in mandjes geschept hebben, komen met de boordevol geladen mandjes aanhollen. Elkeen spoedt zich langs de kade naar het kleine gebouwtje van de Gemeentelijke Visafslag, waar de aal gewogen en verkocht wordt. Zij hollen, om het loon van een week werken in volle zee op het zwalkend vaartuig, hier vastgesteld te zien.... Spakenburg en Bunschoten, de schilderachtige vissersdorpen aan de Utrechtse Zuiderzeekust met hun bewoners in even schilderachtige klederdracht, hebben sinds de afsluiting van de Zuiderzee van zich laten horen, omdat de vissers luid klaagden, dat zii van hun broodwinning beroofd waren. Toen de Zuiderzee nog een zee in de echte zin van het woord was, leefden de bewoners van deze vissersdorpen geheel van de opbrengst van de zeevisvangst. Vrijdagmiddag, even na het middaguur, komen de botters uit zee terug, waar zij een hele week op visvangst zijn geweest. --- Vissers voeren harde strijd om het bestaan In hoeverre de vissers het toen tot grote welvaart brachten, willen we hier niet verder aan een beschouwing onderwerpen. We hebben nooit kunnen waarnemen of hun verdiensten zoden aan de dijk zetten. Maar dit moet erkend worden, de bewoners der vissersdorpen leefden zelfstandig, bestreden uit eigen middelen hun dagelijkse behoeften en zij zouden dit wellicht tot de jongste dag gedaan hebben, zonder dat zij op steun van anderen aangewezen waren. Toen kwamen ingenieurs op het denkbeeld de Zuiderzee droog te leggen, brede stukken van deze binnenzee in te polderen en het overgebleven gedeelte binnenzee na het leggen van een zware dijk van zout water te veranderen in zoetwater. Van denkbeelden werden het plannen en van tekeningen ging men over tot de uitvoering van groots technisch gebeuren, dat thans ieder jaar meer en meer werkelijkheid wordt en waaraan burgers, boeren en buitenlui met open mond zich staan te vergapen De vissers van Spakenburg-Bunschoten, die in hun eenvoud van blauwe boezeroenen en witgeschuurde klompen aanvankelijk wellicht niet de strekking van al die technische werken doorzagen, kwamen, nadat de afsluitdijk tot gereedheid gekomen was, tot de ontdekking, dat het met hun normale visvangst gedaan was. Van geslacht op geslacht, steeds van vader op zoon. waren de bewoners van deze dorpen vissers geweest. Vislucht hing rond hun wieg, vislucht hing om hun sterfbed, zelfs als hun dit in hun eigen huis gegund werd en zij niet tijdens een storm weggerukt werden van de krakende masten in de nimmer verzadigde golven. In normale tijden zou de drooglegging van de Zuiderzee een weldaad zijn geweest. Maar wij leven niet in normale tijden. Wat normaal was is abnormaal geworden en het abnormale, dat duizenden leeglopen en geen werk hebben, is een ding van alledag, dat iedereen kan overkomen. De ontwerpers van de Zuiderzeedrooglegging waren knappe ingenieurs, doch geen economen. De regering, die wel economen heet te bevatten, stond wel even bij de toekomst der gedupeerde schippers stil en riep de Zuiderzeesteunwet in het leven, een wet gebaseerd op normale tijdsomstandigheden ter ondersteuning van een beperkt aantal gedupeerde vissers. Men veronderstelde immers, dat het overgrote deel in staat zou zijn, nieuwe bronnen van inkomsten aan te boren of elders een bijverdienste te vinden. Veel is over deze aangelegenheid geschreven en gezegd. In het bestek van dit artikel kunnen we er kort over zijn. Als het getij verloopt, verzet men de bakens. De vissers, die bij hun beroep wilden blijven en over een klein bedrijfskapitaal beschikten, zodat zij het een tijdje konden uitzingen, gooiden, toen op het zilte water hun bestaan onmogelijk was, het over de andere boeg en zochten nieuwe bestaansmogelijkheden in het zoete water. Zij, die over geen kapitaal beschikten en van de ene week in de andere moesten leven — verreweg het grootste deel leeft nu eenmaal op deze wijze — stonden er beroerder voor. Hun kwam de regering te hulp. Er kwamen een knopenf abriek en een schoenfabriek en in deze industrie kon reeds een groot aantal jonge mensen werk vinden. Doch dit was nog niet voldoende. De regering moest ook met directe ondersteuning voor de dag komen. Van 26 Augustus tot 28 Mei verleende men daarop een toeslag voor de vissers. Voor de rest van het jaar moesten de vissers zelf voor eigen onderhoud zorgen. Sedert het leggen van de afsluitdijk is de aalvangst de enige bezigheid van de schippers, die winst belooft, doch deze winst is zo klein, dat de vissers steen en been klagen. We hebben getracht enige gegevens over hun vangsten te krijgen. Gemakkelijk maken de vissers het de buitenstaanders niet. Ze zijn wantrouwig geworden tegen alles wat een boord draagt en op schoenen loopt. 's Zondagsnachts om twaalf uur lopen de boten uit. Vroger konden de schippers dichtbij de haven vissen, zodat ze tweemaal per week thuiskwamen, doch sedert de water-verandering moeten ze de vis verder gaan halen, zodat ze een hele week op zee blijven en eerst Vrijdagsmiddags terugkeren. De vangst per botter loopt van 60—250 pond. We zagen vangsten van 100 pond, van 192 pond, van 130 en 180, doch we hoorden ook een visser klagen, dat hij bij een voorafgaande warme week slechts 22 pond binnengehaald had, hetgeen anderen bevesttigden. De opbrengsten van zulke vangsten varieerden van ƒ 18.— tot ƒ4o.—, doch hierop moeten dan in mindering gebracht worden de kosten van netten en slijtage van de boten, terwijl de overblijvende som gedeeld moet worden over baas en knecht, daar een visser nimmer alleen uitvaart. Voor beide partijen wordt — zo bezien —het gezinsonderhoud een last, die nauwelijks te dragen valt. De visserijverenigincr heeft reeds herhaaldelijk requesten tot de raad en de regering gezonden. De burgemeester heeft zich reeds tot het ministerie gewend, terwijl aan de andere kant de diaconieën van de Hervormde Gemeente, van de Gereformeerde Kerk en van de Christelijk Gereformeerde Kerk het allen druk hebben om de klagers bij te staan in het hoognodige, dat ontbreekt. ledereen in Spakenburg-Bunschoten is vol van de nood der vissers en toch hebben we een optimistisch geluid gehoord en juist daar, waar we dit in de laatste plaats verwacht hadden. We hadden een onderhoud met den heer Jul. de Graaf, directeur van de afslag, die reeds twintig jaar deze functie waarneemt. Hij vertelde ons, dat men in de beste tijd voor ruim twee ton per jaar vis verkocht. Enkele jaren geleden liep dit terug tot 120 en 135.000 pond. De aanvoer van de aal is echter belangrijk verdubbeld. In 1935 was het slechts 380 000 pond. In 1936 steeg dit tot 490.000 pond. In 1937 werd het 700.000 pond, terwijl het in 1938 weer terugliep tot 540.000 pond. De vooruitzichten voor 1939 waren voorlopig nog slecht, aldus deze zegsman. In de plaats van de vroegere eigen zeevangst wordt momenteel op de visafslag ook heel wat Noordzeevis van IJmuiden in Spakenburg in het klein afgeslagen, haring en makreel vooral, die hier in nieuw gebouwde rokerijen bewerkt worden. Naast de palingvangst brengen de vissersschuicen bij iedere terugkomst in de haven ook hele vrachtwagen-ladingen schele vos, eendenvoer en kleine vis voor lijmfabricage aan, doch de opbrengst hiervan is zo gering, dat ze voor het onderhoud der gezinnen nauwelijks en rol speelt. Met de slechte gang van zaken is het aantal botters van 209 teruggevallen tot 120. Voor hen, die van cijfers en statistieken houden, zijn dit in ieder geval getallen, die iets zeggen voor een dorp van nog geen 6000 inwoners, waarvan de gemeenteschuld per hoofd ƒ 84.— bedraagt, hetgeen voor een landelijke gemeente zeer hoog te noemen is. De Gemeentelijke Visafslag in Spakenburg-Bunschoten werkt als een gewone veiling. Voordat op de klok een bod wordt gedaan, weegt men de nog levende paling — ongesorteerd — in een speciale vis-waag. --- Bankfusie op de beurs met een hausse ontvangen Opheffing van bijkantoren? Bij vroegere moeilijkheden moest de gemeenschap helpen Amsterdam, — Maandag. De fusie tussen de Rotterdamse Bank en de Amsterdamse Bank zal zeer waarschijnlijk door aandeelhouders gunstig zijn ontvangen Zij ontvangen niet alleen een directe uitkering in contanten als gevolg van de verlaging van het aandelenkapitaal, maar bovendien worden de winstkansen per aandeel groter. Het is zo goed als zeker, dat vermindering van de kosten een van de belangrijkste motieven is geweest voor de fusie. De beurs heeft op de fusie met een hausse voor de aandelen van beide instellingen gereageerd. Hedenmorgen werd tijdens de nietofficiële handel kort na de opening voor aandelen Amsterdamse Bank reeds 135 geboden. Tegen deze koers waren houders niet bereid hun stukken af te staan en er werden eerst zaken gedaan toen de koers tot 141 was gestegen; op Vrijdag j.l. bedroeg de officiële notering 113. Later werd in de morgen zelfs tegen 144 gehandeld. Voor aandelen Rotterdamse Bank werd aanvankelijk 107 geboden (vorige officiële notering 107); zaken werden gedaan tegen 114 en later tegen 117. Wij hebben in een vorige editie reeds de vraag gesteld wat er met het apparaat van beide banken zou gebeuren. De Rotterdamse Bank en de Amsterdamse Bank bezitten over het gehele land bijkantoren. Acht de directie het nog gewenst om al deze bijkantoren in stand te houden? Het ligt voor de hand, dat deze vraag in ontkennende zin moet worden beantwoord. --- „Machtige combinatie” Het „Algemeen Handelsblad" legt in zijn beschouwing over de bankfusie het zwaartepunt op de rentabiliteitsoverwegingen, die bij het vormen van de belangengemeenschap de doorslag hebben gegeven. Het blad schrijft verder 0.a.: „Uit algemeen bank-oogpunt verdient de vorming van deze machtige combinatie zeer zeker ten sterkste toejuiching; of daarnaast geen nadelen aan verbonden zijn is natuurlijk een tweede. Persoonlijke belangen kunnen allicht worden geschaad, wanneer deze combinatie om een efficiënter bedrijf te verkrijgen overgaat tot combinatie van de talrijke bijkantoren „in de provincie", waarbij in vele gevallen een „doublure" geen zin zal hebben en slechts kosten zal meebrengen". Volgens „De Telegraaf" zit aan deze fusie een bittere nasmaak. „In de eerste plaats zal niemand er aan twijfelen, dat de mogelijkheid, om tot bezuinigingen over te gaan, een der motieven is geweest, die mede tot het aaneensluiten der twee concurrenten hebben geleid. Wij noemden reeds het naast elkaar bestaan van bijkantoren, ook in kleine plaatsen, die in deze tijd waarschijnlijk merendeels voor beide banken even zovele verliesposten zijn geweest. Samentrekking van dubbele voor de hand. En ook in de «cgj menige dienst op kleinere j4e V£4\ schoeid, dan de som van ac it vv diensten. In de practijk »" m vermindering van personeel. #. , Men mag hopen - nieuwe bank opgericht, ma*"- het handhaven der directies p sen blijkt, worden slechts de banken verenigd — dat n h tratfi'j( f voorzichtigheid zal worden uverifltr zoveel mogelijk de weg. vj*"ndeldsionnering zal worden bewt" --- Gevolgen voor de gemeense De „Nieuwe Rotterdamse zondere aandacht aan de gevolg "**" r de K-JfS Wat de gevolgen voor ac t, j. treft, is deze fusie, want w» wenf-3 toch wel op neer, een nunae Uejijj| schijnsel. Men mag gprm samenwerking tussen de ".„rjiginSjji op den duur tot een vereenw \ apparaat zal leiden en da^J^ind.t^M personeel daardoor sociaal standpunt besenou £ i slechts die besparingen "idSß*c'jn productie-middelen en econiïfZn schikbaar komen voor een.ven*e'jji« voordelig gebruik. Dit is,,,pie t/MMMX het geval; wanneer toe zouden leiden, dat ac spBr groot wordt. Dan gaat de " particuliere onderneming w* gemeenschap. „„„leen Vooral voor de grote ,b»*e gelijke politiek moeilijk te zijn. In dit verband kan het/ Jger'. eraan te herinneren, dat " >pn practisch gesproken, min oi gtffZM voor de verpüchtingen van iD JJM . Wanneer zulk een Instelling biïtf heden mocht geraken, gemeenschap, waarop een o? £ Daan, en dit beroep is *I vergeefs. (jü De band, welke nierdoor j, (■--meenschap en de grote ban schept morele verplichting6"- --- Auto tegen een bod Twee zwaar gewonden wagen vernield J Vanmorgen te ongeveer vier I auto uit Giethoorn, waarin een» p personen was gezeten, nameW Pa' Giethoorn en iemand uit G?rr cli fe'jr" had te mogen meerijden, en die . hadden aan de kermis te Lee!i eefl "j* kerdijk, gemeente Haskerland, in gU,» vaart tegen een boom gebotst, i**, jrjlj vernield en alle inzittenden *er „ ui' j hunner, K. Smit en A. Schol"* ? liepen ernstige verwondingen °V,e^t!'é dellijk naar het ziekenhuis te *$& 0 vervoerd, waar operatief moest j De vier anderen konden, na ter yp geneesheer te zijn behandeld. " worden overgebracht. J* "wra „pp6" Dr. Van Ewijk verleende Bel}gept.8eI}gept. auto's moesten worden wegg^ _—--^^ --- Dr. Mendes da Costa ten grave gedragen Op de begraafplaats der Port. Israëlietische gemeente te Ouderkerk aan de Amstel is gisteren het stoffelijk overschot ter ruste gelegd van den bekenden beeldhouwer dr. J. Mendes da Costa. Een groot aantal vrienden, kunstbroeders, oudleerlingen, vereerders en vertegenwoordigers van de kunsthandel waren ter begraafplaats samengekomen om den overledene de laatste eer te bewijzen. Wij merkten hier onder meer op prof. dr. P. H. van Moerkerken van de Rijksacademie van Beeldende Kunsten te Amsterdam, als vertegenwoordiger van den minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen; jhr. D. C. Roel, directeur der Gemeente-Musea, als vertegenwoordiger van het gemeentebestuur; dr. H. E. van Gelder, directeur der Gemeente-Musea te Den Haag; den kunstenaar Hildo Krop; L. Zijl als vertegenwoordiger van het kunstenaarscentrum voor geestelijke weerbaarheid; J. Trapman, Dirk Wolbers en Th. van Reyn, onderscheidenlijk voorzitter en secretaris van de Nederlandse kring van beeldhouwers; John Radek»r, Martin Monnikendam, den kunstschilder K. Koster uit Hilversum, vertegenwoordiger van de vereniging van beeldende kunstenaars aldaar, en mevr. B. Koster—zu Schwarzenberg, leerlinge van dr. Mendes; den architect Piet Kramer en den heei Hillesum, conservator van de Bibliotheca Rosenthaliana. Met de stoet kwamen mede prof. S. Mendes da Costa, de kunstschilder S. Jessurun de Mesquita, zwager van den overledene, mejuffrouw C. Pabst, mejuffrouw Van der Mast, de kunstschilder A. S. de Miranda uit Laren, rabbijn dr. B. I. Ricardo en de heer A. J. Mendes da Costa, oud-secretaris van de Portugees Israëlietische gemeente. Nadat in het Rodeamentos-huis de bij de Portugese Israëlieten traditionele ommegangen waren gemaakt, ging de stoet grafwaarts, waarbij psalm 91 werd gezongen. Op het graf werd het gebed gezegd voor de zielerust van den overledene, waarna dr. Ricardo een gebed uitsprak. Vervolgens werden in het Rodeamentos-huis de gebruikelijke gebeden gezegd De broer van den overledene, prof. S. Mendes da Costa, dankte ten slotte de aanwezigen voor de betoonde belangstelling, in het bijzonder den vertegenwoordiger der regering, prof. dr. P. H. van Moerkerken, en den vertegenwoordiger van de gemeente Amsterdam, jhr. D. C. Roëll. --- Louis de Vries' toestan verbetert langzaam a,*J De gezondheidstoestand va*Ltlg * enige maanden geleden vrij e $$$■ is, gelijk wij reeds berichtten, eeH 't<' De toneelspeler vertoeft ryMO& Bloemendaal, waar hij, °m..Lji, voorlopig nog zal moeten bWv - . C', --- Hij heeft genoeg van de SS Enscn* . a k on«cV oK Naar ons ter ore komt » vgf geleden bij nacht een Duitser grens overgekomen. Het betre, „Duitser", maar een „Inspector vA ■ keurtroepen, zoals men vee. h&\jA Midden-Duitsland afkomstig 's' *»P\j/| uniform gestoken en in voj' judoor Nederlandse militairen, " * 'I grenswacht, aangehouden tó ver Glanerbrug een onderkomen ~j kleding verstrekt. jrKaO Thans vernemen we, dat ac i gesteld, verder Nederland m. tfprjA.l een nader over hem te neme' , doeling moet zijn, zich aan vreemdelingenlegioen. Bli.ikbi* git!** de voorkeur boven de dienst m —-"~~ . * --- Slachtoffer van een botsing Gistermorgen om ongeveer *> g 'y'fl auto's van een }fl *■ plein, hoek Van Stolbergstra» • *t een der auto's zittende I-" jarige mevr. V. alhier, werd z gewond en per auto naar ne tep "V De beschadigde wagens moe pc f* wagen worden weggebracht, zaak in onderzoek. I --- Aanbestedingen Amsterdam, — Maandag. B. en W. hebben aanbesteed: Het bouwen van brug no. 417, vaste brug over het Zulder-Amstelkanaal, voor de Beethovenstraat, met bijbehorende werken. Laagste inschrijf ster L. van Dongen en Van Hoven te Dordrecht met ƒ 75.821. Voorts is aanbesteed het rioleren van wegbanen ln Bos en Lommer, zuidoostelijk deel, tussen de Leeuwendalersweg en de Erasmusgracht. Laagste inschrijfster was M. J. Breur te Amsterdam met 1 70.250. Voorts nog het verrichten van hei- en timmerwerken aan steigers, dukdalven, paal- en remmingwerken, enz. Laagste inschrijfster was K. de Jong te Amsterdam met ƒ 19.964. --- Noodweer boven Heerenver Tijdens een hevig onweer, i Heerenveen en omgeving v/oeZ "tr f\ van den veehouder Hof Jj~ jfl bliksem getroffen en ged°°~:tr-fi Vvfl Bij den veehouder Zwaars geri£/r[ • werden twee kalveren gedoo°_ ,t de onmiddellijke nabijheid »aJßetfjs eveneens getroffen en raakte stand is zorgwekkend. ---