* fóW€4sJttfté\ ti --- Uitbreidingsplan voor de laboratoria der Bataafse Van twintig man in 1914 tot 1100 in 1939 Een project van drie millioen gulden Amsterdam, — Zaterdag. Aan de Overzijde van het IJ in Amsterdam zijn de hersens gevestigd van een wereldonderneming, van de Bataafse Petroleum Maatschappij. Het hart van het bedrijf zit in Den Haag, waar het Hoofdkantoor gevestigd is. In Amsterdam zetelen de afdelingen, die voor de gehele wereld de wetenschappelijke onderzoekingen verrichten. Het laboratorium van de Koninklijke is sinds 1914 in Amsterdam. De wereldoorlog gaf aan de ontwikkeling van het bedrijf een grote stoot. In 1927 werd het oude laboratorium vergroot. Thans is een nieuw uitbreidingsplan owgezet, dat ongeveer drie millioen guldens zal kosten. In 1914 werkten in het laboratorium 20 man, thans zijn er meer dan 1100 personen werkzaam. Deze cijfers spreken duidelijker taal dan lange uiteenzettingen. De nieuwe uitbreiding zal de noodzakelijkheid van aanstelling van nog meer personeel mede brengen. Een overzicht van de laboratoria van de Bataafse Petroleum Maatschappij aan de overkant van het IJ --- Wat geschiedt in de laboratoria Het werk, dat in de laboratoria geschiedt, kan men aanduiden met de term „toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek." Men bestudeert er alle vraagstukken, die verband houden met de producten van ruwe olie. Vervolgens bestudeert men de bewerkingsmethoden van de ruwe oliesoorten. Men zoekt naar nieuwe methoden om deze producten af te werken. Een derde afdeling bestudeert alle wetenschappelijke problemen, die er rijzen bij de fabricage van ruwe oliën. Een vierde wetenschappelijke afdeling onderzoekt de mogelijkheden van fabricage van zeer speciale oliesoorten, terwijl tenslotte een vijfde groep naar geheel nieuwe toepassingen der producten zoekt. Uiteraard zijn aan deze laboratoria grote werkplaatsen verbonden, waar de verschillende machines staan opgesteld, die men voor het practisch beproeven der producten 'nodig heeft. Voor het testen van benzine zijn bijvoorbeeld standaard-motoren opgesteld met verstelbare compressie. Voor de proeven met asphaltpapier is een complete papiermachine aanwezig, voor asphaltwegenbouw een mengmachine, voor de ontwikkeling van de bereiding der vliegbenzine grote installaties om de benzine te „kraken." De resultaten van dit toegepaste natuurwetenschappelijke onderzoek zijn, ook toen het op bescheiden schaal werd verricht, niet uitgebleven. Een practische toepassing is het Shellpermprocédé. Bij dit procédé wordt de grond met asphalt ondoordringbaar gemaakt voor water. Dit procédé heeft men bij verschillende grote werken gebruikt, o.a. bij een spoorbrug bij Gouda en ook bij enkele Nijldammen in Egypte. Voorts heeft men in Amsterdam nagegaan of het mogelijk was langs rivieren en kanalen asphalt oeverof bodembeschermingen te maken. Dit is inderdaad gelukt. In Duitsland is deze vinding veel toegepast en in ons land bij het Juliana-kanaal. Ook heeft men in het laboratorium het butagas en propagas zeer nauwkeurig onderzocht. Een voorbeeld hiervan is de verwarming van kerken. Er zijn reeds enkele gevallen, waar warmte door butagas-elementen wordt ingebracht. Een van de nieuwste snufjes is het lassen van aluminium met propaan. Bij de gebruikelijke lasmethoden wordt een zeer hete vlam gebruikt en hierdoor wordt het aluminium te zeer aangetast om een sterke las te vormen. Wanneer men propagas gebruikt in een in Amsterdam speciaal geconstrueerde propagasbrander. dan krijgt men een veel koudere vlam, waardoor het mogelijk is zeer sterke lassen in allerlei gewenste vormen te maken. Er zijn natuurlijk nog tal van andere vindingen in deze laboratoria gedaan. Wanneer men let op de tegenwoordige heldere lampolie, dan kan men nauwelijks bedenken, hoe de vroegere Indische lampolie er uit zag. Men kon deze slechts in een bepaalde soort lamp gebruiken zonder roet en walm. Door een zorgvuldige bestudering van het product is men er door een bijzondere methode van raffinage in geslaagd de roetverwekkende bestanddelen uit de olie te halen en daardoor verkreeg men een superieur product, dat wit licht gaf en waarvan men de pit veel hoger op kon draaien. Op het terrein der chemische industrie zijn nog tal van nieuwe vindingen gedaan. Men weet bijvoorbeeld oliefracties om te zetten in zeer zuivere chemische producten, die in tal van industrieën een toepassing vinden. Hierbij noemen wij verschillende alcoholen, ketonen en esters, welke in de eerste plaats in de verfindustrie als oplosmiddelen worden gebruikt, welke voorts voor het extraheren van bepaalde stoffen kunnen dienen en welke tenslotte de basis vormen voor de bereiding van een grote reeks pharmaceutische producten Bovendien dienen deze producten bij de bereiding van insectenverdelgende middelen. Tot de nieuwste producten op het gebied der chemische industrie behoren was- en bevochtigingsmiddelen, welke men uit kraakproducten bereidt en die zich in de industrie naast de gewone zepen een belangrijke plaats veroveren. Niet onaardig is het tenslotte nog te vermelden, dat het laboratoriumwerk op het gebied der insectenverdelging heeft geleid tot de aanleg van een proeftuin, waar op verschillende fruitbomen, gewassen en bloemen proeven genomen zullen worden met de insectenverdelgende middelen, die men in het laboratorium bereidt. --- De zilveren vloot vliegt uit! Bij de opening van de zomerdienst zal een gedeelte van de luchtvloot van de K.L.M, een propaganda-vlucht over Noord- en Zuid-Holland en Utrecht maken onder het motto „de zilveren vloot vliegt uit" Een aantal Douglasmachines zullen in groepsverband deze vlucht uitvoeren, vergezeld van twee vliegtuigen van de Lufthansa: een Ju 52 en een Heinkel 111. --- Na echtelijke twist man in huis van bewaring, vrouw in ziekenhuis Leiden, — Zaterdag. Gisteravond omstreeks kwart over negen ontstond twist tussen een paar echtelieden, wonende in de Herensteeg, waarbij de 48-jarige vrouw A. L.—D. met een hamer op het hoofd bewerkt werd. De vrouw bekwam enige bloedende hoofdwonden en werd ter behandeling overgebracht naar het academisch ziekenhuis. De man is door de politie in verzekerde bewaring gesteld. --- Maart te koud en te nat Gemiddeld over de vijf hoofdstations was in Maart de ochtend-temperatuur bijna een halve graad beneden normaal. In de eerste decade was de temperatuur 2i graad boven normaal, in de tweede en derde IJ beneden normaal. De grootste afwijkingen kwamen voor op de sde en de 18de, resp. 5 graden boven en 44 graad beneden normaal. De gemiddelde maximumtemperatuur was één graad beneden en de gemiddelde minimum temperatuur een halve graad boven normaal. Het aantal dagen met een minimumtemperatuur beneden het vriespunt bedroeg te De Bilt 11 tegen 12 normaal. De neerslag was over het gehele land boven normaal, ln Noord- en Zuidholland 15 tot 25 procent, elders 25 tot 60 procent boven normaal. Te De Bilt werden 98 uren zonneschijn waargenomen, tegen 122 uren normaal. --- De Bioscoopbond doet verslag Verschenen is het verslag over de werkzaamheden van de Nederlandse Bioscoopbond, dat de directeur, A. de Hoop, uit zal brengen op de jaarlijkse ledenvergadering op Maandag 3 April 1939 in Krasnapolsky te Amsterdam. Bij 1937 vergeleken, aldus dit verslag, vertoont het bioscoopbedrijf in Amsterdam een vermeerdering van ontvangsten met ruim 5 pet. en een stijging van de gemiddelde entreeprijs van 44,82 op 44,98 cent; Rotterdam een vermeerdering van ontvangsten met circa 2,1 pet. en een verbetering van de gemiddelde entreeprijs van 42,5 op ruim 43 cent; Den Haag een vermeerdering van ontvangsten met circa 0,1 pet. en een verbetering van de gemiddelde entreeprijs van 50 op 52 cent; Utrecht een daling van ontvangsten met bijna 2 pet. en een stijging van de gemiddelde entreeprijs van 52,7 op 54,8 cent. In Amsterdam bedroeg het aantal bioscoopbezoekers over het afgelopen jaar 9.692.115, tegen 9.242.485 in 1937, een toename dus met 450.000 of ca 5 pet.; in Rotterdam bedroeg het aantal bezoekers 5.374.649, tegen 5.315.783 in 1937, een toename dus met 60.000 of ruim 1 pet.; in Den Haag bedroeg het aantal bezoekers 5.338.571 tegen 5.540.086 in 1937, of wel een vermindering met 3,6 pet.; in Utrecht bedroeg het aantal bezoekers 1.264.035 tegen 1.320.304 in 1937, een vermindering dus met ca. 74.000 of tussen de 5 en 6 pet. (van 1936 op 1937 was het aantal bezoekers in deze gemeente met 7,3 pet. gestegen). --- De culturele zijde Ook aan de culturele zijde van het filmbedrijf zijn enkele woorden gewijd. De film „biologeert nog immer de massa en dank zij haar magische kracht vestigt zij steeds wijder om zich heen haar imperium van gezond en hoogstaand amusement, waarvan wij mogen zeggen, dat het in vele gevallen stijgt tot hoogten van kunstgenot, tot wetenschappelijke of opvoedende waarden of tot prestaties van verbijsterende techniek". „Met trots zij hieraan toegevoegd, dat enige welgeslaagde producten van de Nederlandse studio's in het afgelopen jaar haar bescheiden steentje hiertoe hebben kunnen bijdragen. Verder wordt over de culturele zijde van de film niet uitgeweid. Even kort is men over „de film in het nationale leven", waarmee bedoeld wordt de film bij nationale feesten. Ook gaat het verslag in op de moeilijkheden in het productiebedrijf, op de nieuwe Nederlandse filmproductie, dumping door fabricage in het buitenland en de vervaardiging van filmcopieën hier te lande. Er blijkt uit, dat het hoofdbestuur de Rijkscommissie voor de Werkverruiming een negatief advies heeft uitgebracht, zil het. dat het (hoofdbestu'ir) zijn bereidheid te kennen gaf, zoveel mogelijk te bevorderen, dat, voorzover daaraan geen nadelen verbonden zouden zijn, filmcopieën in Nederland worden vervaardigd. Maar een sterke stuwende kracht om meer werk te brengen in de Nederlandse studio's zal er dus op dit stuk zeker moeten uitgaan van de Bioscoopbond. Men dient er, aldus het verslag, „rekening mede te houden, dat een groot aantal films wordt g» importeerd, waarvoor slechts één copie in roulatie komt, zodat het bijna onmogelijk is hiervan b.v. een duplicaat negatief voor Nederland te krijgen voor het afdrukken van een copie". Men moet echter bedenken, dat het hoofdbestuur van de Nederlandse Bioscoopbond voor een zeker deel bestaat uit vertegenwoordigers van buitenlandse maatschappijen. Allicht dat deze belanghebbenden verklaren, dat het „bijna onmogelijk" is. Wanneer echter de overheid komt met een invoerverbod voor copieën, die evengoed in ons land, als in het buitenland vervaardigd kunnen worden, dan zal het „bijna-onmogelijke" direct mogelijk blijken. Er ls werk genoeg, als men de koe maar bij de horens durft te grijpen 1 --- Apothekers en artsen zijn het nog niet eens geworden Meningsverschil over honorarium „Beloning worde niet eenzijdig vastgesteld” Amsterdam, — Vrijdag. De Nederlandse Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie heeft het op prijs gesteld, ons het een en ander mede te delen omtrent het standpunt, dat deze organisatie inneemt met betrekking tot de enkele der ziekenfondsproblemen, die op het ogenblik in ons land bestaan. Bij deze maatschappij zijn 90 pet. der beheerders van apotheken aangesloten, ruim duizend personen, waarvan ongeveer 800 apotheken beheren. In de eerste plaats heeft de Maatschappij bedenkingen tegen de wijze, waarop het instituut van de apotheek-houdende geneeskundigen in ons land is uitgegroeid. Oorspronkelijk was het steeds de bedoeling geweest, dit instituut te laten bestaan slechts als overgangsmaatregel, maar in 1938 was de toestand reeds zo, dat, terwijl 4i millioen inwoners van Nederland pharmaceutisch bediend werden door 800 apothekers, 4 millioen inwoners door 1300 apotheekhoudende geneesheren werden bediend. Gezien de speciale studie van zes a zeven jaar, die de apotheker nodig heeft, om zijn vak ten volle te kunnen beheersen, achten de apothekers deze toestand, die in zulk een omvang ter wereld nergens bestaat, niet in het belang der patiënten. Een tweede kwestie, waarover de Maatschappij haar zienswijze heeft medegedeeld is die van de plaats der apothekers in de besturen der ziekenfondsen. Met name werd daarbij gedoeld op de maatschappij-ziekenfondsen. Deze fondsen ziin door artsen-organisatie en apothekers-organisatie gezamenlijk in goed vertrouwen opgericht. Omdat men meende, dat een fonds slechts één eigenaresse kan hebben, werd besloten, dat dit de Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst zou zijn, waarbij overeengekomen werd, dat de belangen der apothekers veilig zouden zijn De Maatschappij t.b. der Geneeskunst, aldus betogen de apothekers, streeft er thans echter, waar zij kan, naar, om de apothekers buiten de besturen te plaatsen. De apothekers voelen dit als een onrechtvaardigheid, en als strijdig met de opzet der fondsen. In Hilversum is over een dergelijke poging arbitrage uitgelokt, waarvan het resultaat was. dat de poging, de apothekers buiten het bestuur te plaatsen, als een onrechtmatige daad moest worden beschouwd. Het hoofdbestuur der maatschappij schijnt echter zijn streven m dezelfde geest voort te zetten, hoewel dit, naarde mening der apothekers, lang niet m overeenstemming is met dc inzichten der plaatselijke artsen. --- Het honorarium En dan is er de honorarium-kwestie. Vroeger werden de honoraria ia onderling overleg vastgesteld. De ontwikkeling van de geneeskundige wetenschap, op welker voordelen ook de ziekenfondsleden ten volle recht hebben, heeft echter de behoeften doen groeien, waardoor de contributies ontoereikend zijn geworden. Getracht is. verschillende bezuinigingen in te voeren, o.a. door verspilling van geneesmiddelen tegen te gaan, waaraan de apothekers gaarne hebben medegewerkt. Maar de vraag bluft, als de ziekenfondsinkomsten niet meer voldoende zijn om de uitgaven op de oude voet voort te zetten, op welke wijze de oplossing dan gevonden moet worden. De Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst heeft honoraria vastgesteld, die zij voorde artsen en specialisten billijk acht. Zij heeft echter iets soortgelijks gedaan ten opzichte van de apothekers en deze zijn nu de mening toegedaan, dat daarmee te ver gegaan wordt. Het standpunt der apothekers .is: Wanneer de Maatschappij t.b.d. Geneeskunst honoraria wil vaststellen voor haar leden, dan hebben wij daar vrede mee, maar wij ontzeggen elke andere partij het recht, buiten ons om, onze honoraria te verminderen. Er is maar één mogelijkheid, om uit deze impasse te komen: dat een gemengtte neutrale commissie een onderzoek wordt opgedragen op de grondslag van de netto-inkomens der onderscheidene groepen betrokkenen. Het inkomen der apothekers toch. zo zeggen deze, moet wél onderscheiden worden in een brutolnkomen en een netto-inkomen; een deel van het inkomen dient namelijk als honorarium, een ander deel voor emballage en bezorglngskosten. Ook in hun bedrijf hebben de apothekers betrekkelijk hoge onkosten Een onderzoek heeft aangetoond, dat als de apotheker gemiddeld ƒ1.97 per ziel en per jaar ontvangt (in het gehele land), daarvan ƒ0.84 als netto inkomsten overblijft. Geeft men de apothekers een korting, dan moet men dus bedenken, dat die korting niet van ƒ 1.97 maar van ƒ0.84 genomen wordt. De oplossing der honorariummoeilijkheden kan, naar de mening der apothekers, op verschillende wijzen gevonden worden: door herverdeling van de voor honorarium beschikbare gelden (hetgeen dan niet eenzijdig door de artsenorganisatie zou dienen te worden uitgemaakt, maar door de neutrale instantie, die de apothekers wensen, in welk geval de apothekers bereid zijn hun aandeel tot de oplossing der moeilijkheden te leveren), of door verhoging der inkomsten van de ziekenfondsen, hetzij door contributieverhoging of door regeringssubsidies. --- Tweehonderd man luchtpersoneel in dienst van de K.L.M. De K.L.M. heeft thans, zo deelde de directeur van de K.L.M. in een persbijeenkomst mee, meer dan 200 man luchtpersoneel in dienst. Het zijn 72 piloten in vaste dienst, 42 boordwerktuigkundigen, 49 radio-telegraflsten, 16 luchthofmeesteressen en 20 luchthofmeesters. Elf hofmeesteressen en hofmeesters zijn nog in opleiding. Het grondpersoneel van de K.L.M. overschrijdt de duizend man. --- BUITENLAND De Spratley-eilanden niet bezet Tokio, — Zaterdag. Op het Japanse ministerie van Marine wordt meegedeeld, dat de eisen van Japan inzake ae Spratley-eilanden. die gisteren eerden geformuleerd, niet gepaard gingen met een feiten ke bezev ting. Er is slechts sprake van e en diplomatieke stap, waarmee het Japanse landse Zaken de toestandregett en dejreeds oude rechten van JaPan als Japans marine heeft steeds de SpraUey e &^ bezit beschouwd enheeft geen j &an, SrTeTtSisX walree niet groot werd geacht. --- Engels begrotingstekort Londen, — Zaterdag. r>p staatsinkomsten in het afgelopen belastingia «■ bedroegen 927.285.000 pond sterling, ongeveer 55 millioen meer dan het laar daarvoor, doch 17 465 000 pond minder dan de raming. De uitgaven bedroegen 939.999.000 nond sterling, of f 4 399.000 pond minder dan was geraamd Het tekort voor het belastingjaar, dat geëindigd is op 31 Maart, bedraagt dus 12.714.000 pond sterling. --- Meer Pools hout naar Engeland Warschau, — Zaterdag. Het A.N.P. verneemt, dat de Poolse houtexporteurs hun zaken met Engeland aanzienlijk zullen uitbreiden, zulks als gevolg van de jongste veranderingen, ontstaan door de Duitse annexatie van Tsjechoslowakije en Memel en het nieuwe Dutts- Roemeense handelsverdrag. Bevoegde Engelse kringen zijn van mening, dat Roemenië, Tsjechoslowakije en Lltauen niet meer beschouwd kunnen worden als houtleveranciers, die de Engelse behoeften kunnen dekken, Aan de andere kant heeft Sowjet-Rusland pas zijn houtuitvoeren beperkt. Dientengevolge zoekt Groot- Brittannië andere bronnen. Polen, de Scandinavische landen en enkele Britse dominions bieden de meeste kansen. De Poolse houtexporteurs zouden zeer goed de Europese landen, die hun economische betrekkingen met Duitsland nauwer hebben aangehaald of zelfs onder Duitse invloed staan, kunnen vervangen. --- Voorraden voor Amerikaanse leger Washington, — Zaterdag. De Amerikaanse Senaat heeft een wet aangenomen, waarbij leger en vloot toestemming wordt gegeven, voor 42 millioen dollar aan grondstoffen op te slaan. De wet is thans teruggezonden naar het Huis van Afgevaardigden. --- Nieuwe reeks decreten in Frankrijk Parijs, — Zaterdag. Na de hedenochtend gehouden bijeenkomst van de Franse ministerraad is een communiqué gepubliceerd, waarin wordt meegedeeld, dat ministerpresident Daladier den president der republiek een aantal decreten ter tekening heeft voorgelegd. Een dezer decreten verscherpt de controle van de politie op vreemdelingen. Drie andere decreten hebben betrekking op het vervaardigen van brandstof voor vliegtuigen. Bonnet heeft een uiteenzetting gegeven van de buitenlandse politieke toestand. --- SPORTNIEUWS Engelse amateurs met Pasen naar Nederland Leytonstone, Wimbledon en Moor Green Amsterdam, - Zaterdag znuls wü reeds vermeldden, neemt u ■ . m FC kampioen van de istmian League * p/k Ajax en Blauw-Wit te organiseren tournooi te Amsterdam. m "T F.C., dat reeds land uitkwam en een der gevaarlijkste ca' vrij*f ten van Leytonstone Is, speelt op Goede tegen Sparta (Rotterdam), eerste Paa»»»de H AD.O. (Den Haag) en de daaropvolge» i tegen Ü.V.S. (Leiden). «irm^ Voorts zal de Moor Green F.C., Birn gJ1> kampioen van de Central Amateur nalist in de A.F.A.-Cup, eerste "Ide * tegen Be Quick (Groningen) en de vu tegen Sneek. . het ra De burgemeester van Wimbledon van de Wimbledon F.C. naar Holland verge- . --- Cambridge wint de „bootrac Londen, — Vrijdag. Vandaag werd voor de 91ste maal de wj> gehouden8 tussen de achten van Cambridge, op het bekende traject tussen » . en Putney. \ewx Cambridge won van Oxford met vier j --- Belgische athleten naar Amsterdam Op Zondag 9 April a.s. Amsterdam, — Daterdag. Het blijkt, dat er in de Nederlandse V sportbond een streven is om wat meer « q(P heen, propaganda te maken voor Romeins worstelen. aküV^ De belangrijke en sportieve lanaf'rd»i,1,5l Nederland—Frankrijk onlangs te Ams»' V houden — de vereniging Ursus was toe t organisatie uiterst actief — heeft er «i» prii », leid, dat voor de Ie Paasdag, Zondag » y *»J n.m. 1 uur een internationale ontmoet» *lei*.»j gesteld, die in het Gebouw van de udei> Stand, Kloveniersburgwal, Amsterdam Se worden. „) jfi J De vereniging Ajax (lid van de H ploeg Belgen van de Sporting Club, moeten. i ■ — ..(I --- Voetbaltournooi van elftalle van Raden van Arbeid Dordrecht, — rffj Op 8 April zal wederom het elk jaar' WfladenJ| radenvoetbaltournooi van elftallen van spji Arbeid worden gehouden, ditmaal op eXtP»t park Reeweg te Dordrecht. De personee» e«J van de Raad van Arbeid te Dor*«3» etfA leiding. Aan dit tournooi nemen deei v>ji van de Raden van Arbeid te elftallen), Amsterdam, Amersfoort, *>"~ Haarlem, Leiden, Zwolle en Dordrecht. --- Henry Armstrong wint door k.o. New York, - J De wereldkampioen Henry V?l dedigde zijn titel in het lichtgewicht v\ Day. De ontmoeting vond voor 11.0"" do0t *• te New York plaats. Armstrong won de 12de ronde. ---