Geldige vuurzee in oude entrum der stad Groningen Varenhuis en andere gebouwen verwoest Groningen, — Donderdag. Lo die f, x s*ad Groningen heeft hedenavond een ontzettende brand r r' vri|w i9rote warenhuis T.A.N.T.E. aan de Vismarkt, de voormalige Kk v|arr,m 9eheel in de as heeft 9e,e9d- Aan de kan+ van de Vismarkt l^1 a"cle| |\| n "aar rechts over, naar de gebouwen van een fotobureau, lfcl>*n d'e a"e werden aangetast en naar links over het "6n naa UVdn DO'dusi een grote zaak in huishoudelijke artikelen en »n 6' kledingmagazijn London House. k iff. en Lq nt> het Soephuisstraatje, werden de pakhuizen van tldon House, het meubelmagazijn Martinus, de magazijnen ' hè»etl zaak -611 de werkplaatsen van de firma Gerretsen & Van der k';ina v *n electrische artikelen, aangetast. Het vuur kon hier juist inPiertn.aga -06 firrn-a Van der Werf f worden tegengehouden, waaraan Jet\ en r^n en de overige gebouwen van het Volksblad voor *» een onh6"*6 grenzen- Ofschoon het vuur tussen half acht en '00tiaeren" eilsPeüende aanblik opleverde, slaagde de brandweer er Vu1 wlJze in de brand in te sluiten. Daardoor was 11 op dat61* halt tien het grootste gevaar geweken, maar intussen j. Moment nog verschillende gebouwen als fakkels. %■' die i U'ï6nden r°'rer>b» . door militairen. Vn tlentallen van het CV/11 ris. gerequireerd door M biJ⪙ksveldwachters. De ï VW,atn door leden van »>S?n ht* EHB ° ' ver- I S Nel*,* Van kermisinrich"iXN *! !U van de zaken, N>£ **" aangetast, of '« % k'Me rt°rden- Tientallen \ .Nrh* commissaris der V * Sester van GroninsS* aanWeZlg' a*ter het gebouw !v%N! Beheel gevuld was «lw>aam °°k de omliggende taBtten- evenals het vW^tigl^"tdat twintig meter Korte tijd eveneens als \ N Vlarnm _\ e^eidiJen zich een weB door se rookwolken dreven over de huizen, waarop tal van bewoners een plaatsje hadden gezocht. Angstig keek men naar het steeds sneller om zich heen grijpende vuur, dat vrijwel niet meer scheen te stuiten. Het waren benauwende ogenblikken, niet alleen voor de bewoners van de percelen aan de Vismarkt, maar ook voor die aan de Stoeldraaiersstraat, waar aan de achterkant een enorme hitte heerste. Zo nu en dan dreef een ware vonkenregen over de huizen. In het gebouw van het Volksblad voor Groningen waren op een gegeven ogenblik de ruiten aan de achterzijde gloeiend heet, terwijl de verf reeds begon te blakeren, zodat bij wijze van voorzorg een slang op de waterleiding werd gezet, om de achtergevel nat te houden. De brandweer, die het vuur aan de achterzijde bestreed, stond aanvankelijk voor een schier hopeloze taak, daar, toen zij in staat was, de brand serieus aan te pakken, de vlammen zich reeds aan de belendende pakhuizen hadden medegedeeld. Des te moeilijker was het blussingswerk door de ingewikkelde ligging van al die pakhuizen en magazijnen, die schots en scheef door elkaar heen staan gebouwd. Dankbaar werd de hulp aanvaard van een aantal kermisexploitanten, die zich met de brandwacht» op de daken van de aan het warenhuis belendende percelen hadden begeven, waar zij zich verdienstelijk maakten met het uitrollen van slangen, en waar zij op aanwijzing van de brandweer hun diensten verleenden waar dit nodig was. Ook andere burgers trachtten zich verdienstelijk te maken. Nog geen half uur, nadat de brand was uitgebroken, stortte de muur van het grote pakhuis van het warenhuis T.A.N.T.E. met een donderende slag ineen. Tegelijkertijd ontplofte met een hevige knal een daar opgeslagen vat benzine. Vurige huizenhoge vlammentongen stegen omhoog en een ogenblik was de gehele omgeving door enorme rookmassa's verduisterd. Het was op dit ogenblik, dat de brandwachts, die onafgebroken grote watermassa's In de vuurzee stortten, rookmaskers opzetten, welke ook aan enige burgers werden verstrekt. Nadat het pakhuis van T.A.N.T.E. was ingestort, scheen het even, of de brand, althans aan de achterzijde, in betekenis afnam. Maar dat was slechte schijn, want ook de pakhuizen van het London House, van het Technisch Bureau Gerretsen & Van der Land en van Wigboldus waren reeds door het vuur aangetast, daar zij eveneens veel brandbare artikelen bevatten. (Zie verder elders in dit nummer.) --- Het wordt weer kouder iv vis I0" *£ terdam ™*.4. W-U-3.40 uur. --- De hevigste sinds mensenheugenis De brand, die te ruim zeven uur uitbrak, en tussen half acht en acht uur een onmetelijke vuurzee deed ontstaan, is de grootste, die sinds mensenheugenis in Groningen heeft gewoed. De brand in het Academiegebouw op Donderdag 9 Augustus 1906 was wellicht niet kleiner van omvang, maar droeg een veel minder gevaarlijk karakter, aangezien het toen een op zichzelf staand gebouw betrof. --- Boliviaanse petroleum naar het Derde Rijk Onderhandelingen over levering van drie millioen pond New York, — Donderdag. Volgens den correspondent te Beunos Aires van de „New Vork Times" heeft de dictator van Bolivia, dr. German Busch, een vertegenwoordiger naar Berlijn gezonden, teneinde daar te onderhandelen over een plan tot exploitatie van de petroleumvelden, die indertijd ten koste van de Standard Oil Company onteigend werden. Het plan zou een ruilovereenkomst omvatten, waardoor Duitsland tegen levering van machinerieën en tegen de aanleg van een pijpleiding van de Chaco naar de kust, over een lengte van 500 kilometer, Boliviaanse olie zou ontvangen ter waarde van drie millioen pond sterling. Duitsland zou bovendien een petroleumraffinaderij in Paraguay moeten oprichten. Ook andere berichtgevers uit Zuid-Amerika weten van onderhandelingen tussen Bolivia en Duitsland te melden. De „New Vork Times" was echter het nauwkeurigst. De autoriteiten vande internationale en Franse concessies in Sjanhai hebben gemeenschappelijk een proclamatie uitgevaardigd, waarbij iedere politieke bedrijvigheid verboden wordt en strenge straffen zullen worden uitgevaardigd tegen rustverstoordersj --- Een blik op de Vismarkt Gezicht op de Vischmarkt met op de achtergrond de A-kerk. Direct links naast het kleine daktorentje, de even vooruitspringende gevel van het warenhuis T.A.N.T.E. --- Ernstige slag voor de kermisexploitanten Tenten en kramen lagen in de vuurzone (De brand in Groningen) Niet alleen aan de achterzijde van de brandende gebouwen stond de brandweer voor een ontzettend moeilijke taak, ook aan de kant van de Vismarkt moest met man en macht worden opgetreden, zonder dat het er aanvankelijk ook maar de schijn van had, dat men in het aangezicht van de geweldige vuurzee enig succes zou kunnen bereiken. Omstreeks kwart over zeven stond de gehele bazar aan de voorkant in lichte laaie. Van onder tot boven woedden de vlammen in het grote gebouw. Zware wolken dreven over de Vismarkt in zuidelijke richting, ondoordringbare rookmassa's verspreidden zich over de stad en bij dit alles heerste op het reeds bijna geheel opgebouwde kennisterrein een geweldige hitte, die de brandweerlieden, de politie en de talloze anderen op een afstand hield. Wellicht kan men zich voor de blussing van een brand geen moeilijker omstandigheden denken, dan die, waarin hier moest worden gearbeid. In de eerste plaats kon van enig verkeer over de Vismarkt geen sprake zijn. De rijweg was aanvankelijk natuurlijk vrij, doch toen eenmaal het bericht van de brand zich door de omgeving verspreidde, waren in een minimum van tijd zoveel belangstellenden toegestroomd, dat er noch voor brandweer noch voor de politie doorkomen meer aan was. Terwijl de vlammen met steeds grotere kracht het gebouw T.A.N.T.E. aantastten en de hitte hoe langer hoe groter werd, heerste het eerste kwartier aan de noordzijde van de Markt een onbeschrijflijke chaos. Van beide kanten naderde een op dit ogenblik druk verkeer, dat door de plaatsing der kramen en vermakelijkheden reeds sterk aan banden was gelegd. Daarbij kwamen tientallen, weldra honderdtallen nieuwsgierigen, die slechts door een krachtig ingrijpen van dc politie konden worden teruggedreven, terwijl een groot aantal spuitgasten weldra dc weinige beschikbare ruimte volledig m beslag nam voor het uitleggen van slangen. Maar bovendien veroorzaakten dc kermisexploitanten, die hun eigendommen op deze plaats hadden opgeslagen, dc ene opstopping na dc andere. Er waren niet meerdan enige minuten voor nodig om ai ce betrokkenen op dc been te brengen, die onmiddellijk met inspanning van alle krachten begonnen aan dc afbraak van dc bouwsels, welke men dc laatste dagen heeft zien verrijzen. Van een regelmatig afbreken was eigenlijk niet eens sprake. Kramen en tenten werden m dc letterlijke zin uit elkaar gescheurd en wie maar kon helpen, trachtte een deel van dc inhoud m veiligheid te brengen, hetgeen intussen niet gemakkelijk was, omdat daarvoor dc ruimte ten enenmale ontbrak. Zoals gezegd, aan deze zijde van dc getroffen gebouwen ontplooide zich een ware vuurzee. Dc enige plaats, vanwaar deze voorlopig kon worden aangetast, was het trottoir. Overal zag men mensen helpen om materiaal naar dit kleine plekje te dragen en zowel burgers als brandweerlieden legden dc grootste inspanning aan dc dag --- De bladen der Arbeiderspers Niet meer uit de kazernes geweerd Den Haag, — Donderdag. De minister van Defensie heeft bij legerorder van 8 Mei bepaald, dat de dagbladen, uitgegeven door de N.V. „De Arbeiderspers", niet meer zullen worden gerekend tot de geschriften, welke uit de kazernes enz. moeten worden geweerd. Als gevolg van deze wijziging moeten Het Volk, Vooruit, Voorwaarts, Volksblad, Utrechts Volksblad, Zaans Volksblad, Volksblad voor Gelderland, Volksblad voor Groningen en Drente, Volksblad voor Friesland, Volksblad voor Twente, Gouds Volksblad in de kazernes enz. der Koninklijke landmacht worden toegelaten. --- Brand in graansilo’s in Chicago Twintig mensen om het leven gekomen? Chicago, — Donderdag In een graansilo in Chicago heef t zich een hevige ontploffing voorgedaan waardoor het gebouw ineenstortte. Er ontstond een brand, die oversloeg naar vier andere graansilo's. Ruim een millioen hectoliter graan ging verloren. De schade wordt op twee millioen dollar geraamd. Tien a twintig personen zijn in de vlammen omgekomen. --- Doodvonnis gehandhaafd voor Weidmann en Million (Van onzen correspondent.) Parijs, — Donderdag. Na een uur te hebben beraadslaagd, heeft het Hof van Cassatie het beroep van Weidmann en Million verworpen. Zij blijven dus definitief ter dood veroordeeld. Het Hof heeft wel een civiel vonnis vernietigd waarbij Million en Blanc veroordeeld werden tot betaling van 120.000 francs schadevergoeding aan de ouders van de danseres Joan de Koven. --- Lord Plymouth is afgetreden Londen, — Donderdag Officieel wordt medegedeeld, dat Lord Plymouth wegens gezondheidsredenen is afgetreden als parlementaire onder-minister van Buitenlandse Zaken. Hij zal onmiddellijk rust nemen en een geneeskundige behandeling ondergaan. Men acht het niet waarschijnlijk, dat een opvolger benoemd zal worden. --- Brits-Franse politiek volkomen evenwijdig Gisteren hebben de Britse en de Franse premier, Chamberlain voor een vergadering van 8000 vrouwen en Daladier voor de Franse Kamer, verklaringen over de buitenlandse politiek van hun land afgelegd, die nogmaals de overeenstemming tussen de Britse en Franse politiek tot uiting brachten. Chamberlain zeide, dat Engeland, vertrouwend op zijn kracht en zuiver van geweten, als altijd naar anderen wilde luisteren, maar vastbesloten was, zich niet aan enig dictaat te onderwerpen. Danzig, zeide Chamberlain, is volgens veler mening thans het gevaren-centrum van Europa. Onze verzekeringen te dien aanzien zijn echter duidelijk en scherp omlijnd. Wij zouden gaarne zien, dat de geschillen tussen Polen en Duitsland op vriendschappelijke wijze door overleg zouden worden geregeld. Maar indien een poging zou worden gedaan de situatie met geweld zodanig te veranderen, dat daardoor de Poolse onafhankelijkheid zou worden bedreigd, zou dit onvermijdelijk uitlopen op een algemene botsing, waarbij Engeland betrokken zou worden. Frankrijk het eens. Dè vraag, waarvoor Europa thans wordt geplaatst, aldus Daladier in de Franse Kamer, is: overheersing of samenwerking? Frankrijk's politiek is op vrede gericht; hechter dan ooit is daarbij de solidariteit tussen Frankrijk en Engeland, ondanks alle leugenachtige propaganda van buitenaf. Daladier herinnerde aan zijn verklaring van 13 April inzake Polen, welke verklaring haar volle betekenis krijgt, nu Polen waakt voor de verdediging van zijn levensbelangen. Rusland's deelneming aan de gemeenschappelijke arbeid van wederzijdse bijstand is van wezenlijke betekenis. Het Frans-Russische pact, dat van kracht blijft, bewijst, dat het streven naar en het handhaven van deze deelneming op de voet van gelijkheid en wederkerigheid tot de constante gegevens van de Franse politiek behoren. Over de fundamentele kwestie van het behoud van de vrede door gemeenschappelijk optreden zijn Engeland, Rusland en Daladier, wiens rede door de Kamer herhaaldelijk werd toegejuicht, begon met hulde te brengen aan het plichtsbesef van de jonge mannen, die te land, ter zee en in de lucht Frankrijk en zijn imperium beschermen tegen alle bedreigingen. Ook het land had bewezen, vastbesloten het hoofd te willen bieden aan alle beproevingen, ondanks buitenlandse propagandistische ondermijningsacties. Frankrijk is een grote werkplaats, waar millioonen zonder te staken, arbeiden voor de verdediging des lands. De grote vraag in Europa is: overheersing of samenwerking. Zullen de verschillende belangen, die de volken scheiden, door vreedzame samenwerking of door geweld en macht worden geregeld. Was het nodig te herinneren aan de geschonden overeenkomsten, de verdwenen landen of de landen, die werden onderworpen, alle plechtige beloften ten spijt, die werden genomen op hetzelfde ogenblik, waarop in het geheim geheel tegenovergestelde besluiten werden genomen? Of aan economische eisen, die tot voorwendsel dienden voor politieke verlangens? Men houdt niet op de vrede aan te roepen, terwijl legers worden gemobiliseerd, eskaders de zeeën doorklieven, luchtvloten zich concentreren, twintig jaar na de oorlog opnieuw millioenen mannen de wapens dragen. De liefde tot de vrede is echter zo sterk, dat men de vrede wel moet aanroepen om gewelddadige ondernemingen te verbloemen. Bestaat de vrede in het binnenvallen van het gebied van andere staten, vroeg Daladier, in het stellen van steeds nieuwe eisen, die een conflict kunnen veroorzaken, in het veroordelen van volken tot ellende door het opleggen van steeds nieuwe wapening, waardoor de internationale samenwerking, die men hun aanbood, nutteloos zou worden? De volken, die het meest aan de methode van vrije samenwerking met eerbiediging van ieders rechten gehecht zijn, moeten dan ook vastbesloten zijn, indien nodig hun waakzaamheid en vastberadenheid tegenover bedreigingen te plaateen. Dat is de wil van Frankrijk. Frankrijk kent geen haat, vervolgde Daladier. Oorlog zou de problemen slechts moeilijker en noodlottiger maken. Frankrijk meent, dat in een wereld, welker natuurlijke rijkdommen vertienvoudigd zijn door de uitvindingen der wetenschap, ieder volk gemakkelijk zijn aandeel in geluk en vrijheid zou gunnen krijgen. Frankrijk wil niemand overheersen het bedreigt niemand. Wij behoeven geen getuigenissen rondom ons te om te bewijzen, dat wij aan geen aanval denken. Het is reeds lang geleden, dat, volgens het nobele woord van de mannen der Franse Revolutie, Frankrijk de wereld de vrede verkondigde. De Franse premier DALADIER De Britse premier CHAMBERLAIN ---