ROEMENIE - de petroleumvelden van Oost-Europa Bessarabië een korenschuur Constanza de poort naar de Zwarte Zee De poort naar de Zwarte Zee. DIT rijke land moet door den Schepper geschapen zijn, toen hij in een zeer goede stemming was, want de natuur heeft hier met kwistige hand de rijkdommen uitgestrooid: geweldige gebergten, vruchtbare dalen en vlakten, rond den Donau en zijn zijrivieren en dan de kust, die zich in honderd en één gedaanten aan ons voordoet En of dit alles nog niet voldoende was, werd dit land bovendien nog een heerlijk klimaat geschonken, dat afwisselend tusschen tropische warmte en nachtelijke koelte, de bewoners van het land toch niet zoo verwend en daardoor traag heeft gemaakt als bijvoorbeeld de volkeren langs den aequator. Dientengevolge schijnt ons de Roemeen min of meer verwant, als kind van zijn klimaat, door zn vlijt en lust om iets tot stand te brengen, terwijl een merkwaardige aanleg voor het schoonere deel des levens aanwezig is, die onder meer tot uitdrukking komt in een bon te volkscultuur, in rijke kleederdrachten. Het wil den bewoner van Noorderlij ker regionen voorkomen alsof de RoeVieen in zich vereenigt den drang naar daden van het Noorden en de liefelijke, bekoorlijke gaven en zwakheden van de Zuidelijke volken. Het uitgestrekte land en het in verhouding geringe aantal inwoners, stempelen hem doorgaans tot iemand van de groote lijn, die alles wat zweemt naar slavernij veracht Deze goede eigenschappen maakten de taak van Koning Carol lichter want de voornaamste opgave, met de vervulling waarvan hij zich bezig diende te houden, was het aanwakkeren van het door oorlog ontbering en partijenhaat verbrokkelde nationale gevoel. Een sprekend beeld van dit streven levert ons de stad Boekarest, met «het snelle tempo van verkeer, met haar moderne, zeer hooge gebouwen, met haar prachtige, breede parken, met d. oude, rijke paleizen, de armelijke hutjes, de schilderachtige kerken en kloosters. Door deze stad rijden in alle straten dagelijks honderden bont beschilderde boerenwagens, die de producten van de landelijke vlijt ter markt brengen. Roemenië is een boerenland; verreweg het grootste deel van de bevolking werkt op het land. En dat zal wel zoo blijven, ondanks de snel opkomende industrie, die er naar streeft de bodemschatten van Roeme- Nn door de Russische bezetting van Bessarabië en de Boekovina plotseling de felle schijnwerpers der publieke aandacht gevallen zijn op Roemenië, de petroleum en korenleverancier bij uitnemendheid in het Oosten van ons werelddeel, bren gen wij hierbij een uitvoerig artikel over de zeden en gewoonten van de bewoners en geven een indruk van Constanza, de groote Roemeensche Donauhaven aan de Zwarte Zee. . - nië, warmede het ook al zoo rijk begiftigd is, te verwerken. Noemen wij alleen de petroleum, die vooral in deze tijden een belangrijke bron van inkomsten vormt. Maar desniettegenstaande zal het een boerenland blijven, reeds vanwege zijn rust en zijn landelijke kunst, die voor ons, Noordwest Europeanen een bron van verkwikking zijn bij een bezoek aan het land. Ziet men deze kraakzindelijke, eenvoudige dorpjes, bestaande uit eenvoudige leemen woningen met prachtig besneden houten deuren en de bewoners in overvloedig rijk geborduurde gewaden, menschen, die onverstoorbaar rustig hun dagelijksch werk doen en de vrouwen en kinderen, die bij elkaar zitten voor de hutten, druk in de weer met fraaie handwerken en onder een aangenaam gekout, dan zou men den tijd willen stilzetten, opdat nimmer de machine en het geraas van het moderne leven hier hun intocht konden houden. Bij het binnengaan in de eenvoudige huisjes, die graag en met alle beminnelijkheid, den Roemeen eigen, worden getoond aan vreemdelingen, staat men versteld over de zindelijkheid in de vertrekken, ter wijl overal een bonte hoeveelheid van handgeweven en geborduurde kleeden en kussens het sieraad van elk interieur vormen. Gewoonlijk vindt men in elk huis slechts een of twee bedden hoog opgetast met kussens en kleeden en verwonderd berekent men hoe het gezin, dat meestal uit acht tot tien personen bestaat, hier den nacht doorbrengt. De verklaring is tamelijk eenvoudig. Des avonds worden de stroomatten op de vloer uitgespreid en daarop met behulp van de kussens en de kleeden een veldbed in een ommezien gereed gemaakt. De bedden dienen den menschen alleen bij geboorte en dood, wanneer de buren voor het brengen van een gelukwensch of om gemeenschappelijk te rouwen zich om het bed verzamelen. Het is de trots van de boerin om thuis wol en vlas te verwerken en de vlijtige handen der vrouwen weven en borduren ware meesterwerken. De kleuren bereidt men zelf uit plantensappen en de recepten gaan van geslacht op geslacht over evenals de aanleg om dergelijke ingewikkelde patronen te ontwerpen. Deze stammen alle uit de natuur; gestyleerde dieren, planten en sterrebeelden, overgeleverde teekens met historische beteekenis. De samenstelling van kleuren en lijnen schijnt den vrouwen aangeboren te zijn. Kleine meisjes ziet men er reeds op een witte doek de bontste tafercelen borduren zonder dat zij er een voorbeeld bij hebben. Zoo worden ook met Paschen de eieren bestreken met zachte kleuren, dikwijls van een geometrische precisie. Ook het Roemeensche aardewerk verrukt ons oog door de prachtige kleuren en ornamenten. De fatasie schept hier zonder dat men ooit in herhaling vervalt en men zegt wel dat dit onuitputtelijk kunstzinnig gevoel van de Roemenen is voortgesproten uit de herhaalde oorlogen, die het land teisterden en de mensohen stemden tot inkeer en bezielden met het verlangen naar een hooger geluk, dat niet van deze aarde is en een onvervreemdbaar bezit vormt. Daarin vonden zij een innerlijk te- genwicht voor de verschrikkingen van het uiterlijke. Hierbij komt nog iets, wat de Noord-Europeanen eigenlijk alleen bij name kennen, het begrip: ledigheid, vrije tijd. De vruchtbare bodem levert wel zooveel op voor het levensonderhoud van het gezin, ook al wordt deze niet zoo stipt en zorgvuldig bebouwd, dat men met een minimum aan arbeid kan volstaan. De groote hitte in den zomer maakt het werken van elf tot vier uur onmogelijk en zoo blijft er tijd te over voor de fantasie en de rust. Eerst bij het dalen van de zon, gaat men weer aan den arbeid. Tegen het weekeinde vereenigt de gehee le dorpsgemeenschap zich om bij vroolijke muziek een dansje uit te voeren en zoo ziet men Roemenië op zijn schilderachtigst. Dan komen de kleurige gewaden eerst goed tot hun recht. Plotseling grijpt een der mannen naar de viool en speelt de bekende oude liederen. Allen verzamelen zich rondom hem en dansen de hora. Bij deze dans vatten de mannen en de vrouwen elkaar bij de schouders en draaien in steeds sneller tempo rond. Dat gaat voort tot de maan aan den hemel staat en zelfs op dit nachtelijk uur ziet men in de duisternis de Roemeensche boerenbevolking nog bijeen voor de hora. NIEMAND kan beweren dat hij Roe.menie werkelijk leerde kennen, wanneer hij verzuimde een bezoek te brengen aan de havenstad Constanza. Hier heeft men Roemenië's toegangspoort tot de zee. De andere havensteden Toelka, Soeline en nog vele anderen verzinken in het niet, vergeleken bij de beteekenis van deze haven. Constanza is tegelijk een oorlogs- en een handelshaven. Alle scheepvaartlijnen van Roemenië beginnen en eindigen hier. Wie zich nog het Constanza uit den oorlogstijd herinnert, zal het thans nauwelijks terug kennen. Want juist hier kan men een treffend bewijs vinden van den opgang van Roemenië na den Wereldoorlog. Nieuwe straten werden aangelegd. Tientallen representatieve gebouwen werden gezet en bovenal is de haven ingrijpend gemoderniseerd. Groote breede kaden zijn aangelegd. Tallooze kranen kunnen zorgen voor 'n zoo snel mogelijke lossing en lading van de schepen. Groote silo's en opslagplaatsen vervolmaken het beeld van de moderne havenstad. Het inwonersaantal nadert reeds de honderdduizend. Naast de moderne boulevards en kaden is nog een uiterst pittoresk stuk oud-Constanza blijven bestaan, wijken waarin nog duizenden Grieken en Turken wonen. Een halve eeuw geleden beheerschten zij deze toen nog kleine stad vrijwel geheel. Men hoorde toentertijd nauwelijks één woord Roemeensch in de nauwe bochtige straatjes. Maar de Turksche bevolking is intusschen sterk gedecimeerd. Een groot deel is verdwenen naar het herschapen en gemoderniseerde Turkije van Kemal Ataturk Ook de overigen moeten terugkeeren naar hun vaderland, maar dralen nog, want hier heeft zich het oud-Turksche leven nog weten te handhaven. Tot voor kort kon men hier nog vele fez' zien en de Turksche bazar was de moeite waard. Tegenwoordig wordt het jaarlijks stiller om de moskee, waar de geloovigen voor het gebed samenkomen en men binnenkort het tijdstip verwachten dat de laatste Turksche familie de stad voorgoed zal verlaten. De Turken hebben zich hier bovenal gevestigd als handelaar, maar ook als schipper. Velen van hen zijn in laatste tien twintig jaar geromaniseerd en gingen geheel op in de Roemeensche bevolking. De Grieken kwamen veel eerder in het land dan de Turken. Zij stammen deels af van voorvaderen uit de antieke oudheid, anderdeels zijn het nazaten van de „Fanarioten", die eens regeerden in de Moldavische vorstendommen. Een gedeelte van de Roemeensche persoonsnamen herinnert tegenwoordig nog aan dien Griekschen inslag, namen als Steriadi, Cantacuzino, Stirbey en andere. In tegenstelling tot de Turken hebben de Grieken zich in hun positie weten te handhaven, hoewel hun eigen taal sedert lang verloren is. Vooral in de welvarende standen onderscheiden zij zich niet meer van de Roemenen; in Constanza vormen zij tegenwoordig nog een gesloten wijk. In ieder geval dragen zij, met de laatste Turken er toe bij Constanza te maken tot een der schilderachtigste havensteden van Europa. Men vindt hier Grieksche kroegen en Turksche café's en in de anti-quariaten treft men „nargilehs" aan in een verscheidenheid en van een schoonheid, zooals nauwelijks in Istanboel zelf. Inderdaad er is hier voor den zeeman, die enkele dagen aan wal gaat, veel bezienswaardigs, al zal hij er geen Reeperbahn en geen Marseilie vinden, maar wel een blik op een nieuwe wereld. Sedert de handel op Odessa practisch genivelleerd is, trekt deze zich voornamelijk samen op Constanza. Een deel van de haven is de rijkdom van Roemenië: de petroleum gewijd. Reusachtige olietanks nemen de kostbare vloeistof op, die door een verscheidene honderden kilometers lange buisleiding van Ploesti hierheen gepompt wordt en dan verder zijn weg over de wereld vindt in de tankschepen. Gedurende den Wereldoorlog gingen deze tanks alle in vlammen op en werd de buisleiding ernstig beschadigd, maar van deze ramp heeft Roemenië zich sedert lang hersteld. Constanza staat op ouden cultuurgrond. Ten tijde van de Romeinen was het een bloeiende Milesische kolonie, „Tomi" genaamd en niemand minder dan Ovidius heeft de stad in zijn „Tristia" verheerlijkt, Ovidius werd uit Rome hierheen verbannen en heeft hier ook zijn leven besloten. Nog heden wordt hij beschouwd als de grootste inwoner van Constanza; hem heeft men een groot monument, dat de geheele stad beheerscht, gewijd. Naast dit monument staat 'n prachtige sarcophaag, waarin eens Ovidius zal worden bijgezet. Tien jaren heeft de groote , Romeinsche dichter hier aan de oevers van de Zwarte Zee doorgebracht. Hij zou in dezen tijd ook de taal van de bewoners hebben geleerd en in deze taal verzen hebben geschreven, zonder dat van deze gedichten ooit iets tot ons gekomen is. Ongeveer een uur varens van Constanza ligt het zoogenaamde „Insula serpilor", het slangeneiland, waar men kleine slangen vindt, maar de bodem is zoo arm aan water en zoo onvruchtbaar, dat hij niet geschikt is voor kolonisatie. Dikwijls heeft het eiland dienst gedaan als misdadigerskolonie. Koning Carol van Roemenië. Deze schilderachtige foto van het Koninklij k paleis in Boekarest werd genomen tijdens een nachtelijk bezoek aan het park. Donaulandschap aan de „IJzeren Poort" nabij de Roemeensche stad Orsova. Dit kaartje geeft een duidelijk overzicht hoc rijk Roemenië is begiftigd met grondstoffen Rechts: Michael, Kroonprins van Roemenië Onder: Roemenië beschikt over de modernste fabrieksterreinen en opslagplaatsen. Hier een overzicht van de nieuwe, groote silo aan de Roemeensche haven van Constanza. ---