Ordinair 'gevecht' tussen kampioenen WK V oetbal MEXICO 86 MEXICO-STAD — Bang om wedstrijden te verliezen, namen alle zes de ploegen die gisteren in Mexico in • actie kwamen snel genoegen met een I—l eindstand. De enige verrassing daarbij was de puntendeling vannacht van de Zuidkoreanen met de Bulgaren, die na het gelijkspel in de openingswedstrijd tegen Italië diep teleurstelden. Datzelfde Italië zorgde ; gisteren met de elf spelers van Argentinië voor een 'wilde beesten-spul' binnen de lijnen van het stadion van Puebla. In het voetbalgeweld tussen de twee laatste wereldkampioenen trok scheidsrechter Jan Keizer pas na rust drie gele kaarten, waarmee hij de wedstrijd redelijk in «de hand hield. Wel had Keizer al na zeven minuten vraagtekens opgeroepen door Italië een strafschop toe te kennen na een — op het oog onopzettelijke -— handsbal van de Argentijn Burruchaga. Altobelli schoot vanaf de stip raak, tien minuten voor rust zorgde Diego Maradona met een prima actie voor de gelijkmaker. Een zelfde uitslag bij Frankrijk - Sovjet-Unie, die beiden dik tevreden konden zijn met dat resultaat. De twee ploegen wonnen hun eerste wedstrijd en staan al met één been in de tweede ronde. Met een prachtig afstandsschot van Rats kwamen de Sovjets op voorsprong, maar Europees kampioen Frankrijk slaagde er met hard werken in de rode machine tot staan te brengen. Nadat Platini al op de paal had geschoten, zorgde Fernandez een kwartier na rust en zeven minuten na de openingstreffer voor I—l. • Meer WKnieuws op de pagina's 20 en 21. Handen en voeten hingen nogal los bij Italië - Argentinië. Bagni (rechts) maakte liefst acht overtredingen tegen Maradona. (Foto AP) --- WK op televisie VANDAAG 18.40-19.50 Eur tv: samenvattingen Italië - Argentinië, Frankrijk - Sovjet-Unie en Bulgarije - Zuid Korea. 19.30-19.45 BRT 2: samenvatting Bulgarije - Zuid-Korea. 19.55-21.50 Ned 2/BRT 2/Dld 2: Brazilië - Algerije. 21.50-22.30 Ned 2/Dld 2: samenvatting Hongarije - Canada. 21.50-23.25 BRT 2: Hongarije - Canada (integraal). 23.25-23.45 BRT 2: samenvatting Brazilië - Algerije. 23.50-01.50 Ned 2/BRT 2/Dld 2: Engeland - Marokko. --- Miljardengaten in winstbelasting HILVERSUM — Door gaten f de winstbelastingwetgeving toept de schatkist jaarlijks wie tot vijf miljard gulden ijnis, schat de Vereniging van Overheidsaccountants. Vooral grote verzekeringsmaatschappijen als Aegon, Amfas en Delta Lloyd zouden Mervan hebben geprofiteerd. »olgens het , VPRO-geldpro- Sramma Gouden Bergen blijkt ™t een vertrouwelijke notitie v&n het ministerie van Financien dat deze maatschappijen jj jaren geen vennootschaps«lasting betalen. , --- hoekschop oe Koning: "Politie** testamenten? Zeg Maarliever:Je eigen trafgraven." --- Frontaal Om precies tien over half negen botsten twee goederentreinen op het treinemplacement Botlek in het Rotterdamse havengebied op elkaar. Een lege goederentrein reed het rangeerterrein af, richting Europoort. Op dat . moment kwam van de andere kant een trein van 27 wagons, waarvan er twee waren geladen, het emplacement op. Deze trein werd bestuurd door Den Breejen. Op een enkelspoor botsten de twee treinen frontaal op elkaar. Van de binnenkomende trein ontspoorden' drie wagons. Twee waren er geladen met folie en kartonnen dozen. De locomotief ontspoorde eveneens. De machinist van de vertrekkende trein raakte gewond aan zijn hoofd. Hij werd naar het Zuiderziekenhuis gebracht. --- rT UI videotape \\n ü i42J*\ J&t 4uur speelduur: I — --- Hm ik^^^*kC^^^5^^^p«ïwBpSiSv^^ \in I --- i— (wtiM/e/ae/t/M/'/r/// I—, Ix| t 1 ■ GewinmetzM/sessezoom t J%^«' I ~ ...—i|——: J||gÉ|s ROTTERDAM :; i|:-'/:^- f :■:■ ■&".} 'f&WK-:*& #i | -oosterhof- Li, \, /,il iLfnf \**,l i lprtftis^^^lÊ prins alexander Vfers.vrieiidelijk.voonlelig. LZjpQISË --- Informatie over het vrije volk LEZERSSERVICE: 010-147400 '"„-y MAANDAG T/M VRIJDAG 18 00-19.00 uur ZATERDAG 9.00-16.00 uur -> ■ V ANDERE INFORMATIE ZIE PAGINA 2 J --- ■ minder dan de halve PÜMJ^to1 I witte Teamcity 'ADVANTAGE' nylon met 2-kl. zool. Met suède versterkt. x*&&'p£ I Adviespr. 59.95 Bristolpr. 35.- _jZSS£> W^jÊÊ%m*m&ÊM■ alléén vandaag en -<éW^>^^P^^f^R | morgen slechts • ■ ƒ fif/irTƒ'ƒ» t! II II fM'i i Binnenwe9 20 (,/0 Termeulen) _ MÈ. Zuidßrterras winkelc. Zuidplein ' M.M H MM MÊ MÊ mm*'.Mß. M m"Wbb''.H M --- TWEE WEKEN LANG GRATIS LEZEN? ~' HET VRIJE VOLK. OPENHARTIG, ONTHULLEND EN VEELZIJDIG. ••''■■ & DAAR GAJE EENS GEZELLIG VOOR ZITTEN! ■ :■"■'. VUL DE BON IN. .., J*: ir ni _ :■ • - -■- - v •-■ STUUR MIJ HET VRIJE VOLK VEERTIEN DAGEN „ ■ LANG GRATIS EN VRIJBLIJVEND OP PROEF: B I :^S™±:;.i voorl...;^:z g | ADRE5......;;...........:..... ...............;......^™^j a p05tc0de......-.„.1.::.....: huisnr „ p1aat5.:.:..:......;..;. ..........;:....:.;.....:....:.:..;;S! *DdK CUCtt"iC TELEF00N.......... ........ (i.v.m. controle bezorging) ■ BAtiffHit iêAêL f ' Stuur deze bon in een open envelop zonder postzegel naar: pj -.; W>C,wW''w*,»,i Het Vfjje Vo|k_ t.a.v. Abonnementenadministratie, . U ■ -tVt*ïrTs ' "...Antwoordnummer 1579.3000 VB ROTTERDAM. SB ~ _ |_-V. ) ,v ~-...,.. ~,.,.,, , . J ggj *m| ESS ECS 8593 CS9 Cl 8 ib-tm csi K 9) BSB KSSI CS3 K 53 ESS E 23 HE, i --- te koud Veel bewolking en af en toe regen. Minimumtemperatuur omstreeks 8 graden. Middagtemperatuur rond 13 graden. * Vrij krachtig en aan de kust harde noordwestenwind. Zon op 5.21, onder 21.56 Maan op 4.44, onder 22.32. _ Het weer is diep gezonken. Gistermiddag is het hier en daar niet warmer geworden dan 10 graden en in Sneek bleef het kwik er zelfs onder (9.8 graden Celsius). Den Helder meldde maximaal 9.4 graden. Vandaag en morgen blijft het weer ook ziek. . -j ..'.*. vertroosten". Verder wordt er van 8 juni gezegd dat als het dan regent (op St. Memardus) dat we er de eerstvolgende zes weken nog niet van af zijn. Gisteren was het in Delfzijl het natste met 24 mm water tussen woensdagavond 7 uur en De Deense depressie die gisteren het weer bedierf is boven de Duitse donderdagmiddag half vijf. In een zeer groot deel van Europa is het juniweer zwaar teleurstellend. Ook in Noord-Spanje en Zuid-Frankrijk regende het gisteren pijpestelen. In Midden-Europa kan er nauwelijks een opklaring van betekenis af. En in Joegoslavië onweert het. De luchtdruk in Bocht aan het opvullen maar er is een nieuw actief minimum dan van Noord-Polen via de Oostzee naar het westen trekt. De kerndruk is 995 hPa. De uitwerking ervan is vandaag te merken aan een sterke toeneming van de wind aan de zeekant namelijk uit noord tot noordwest kracht 5 tot 7 Beaufort. In het Rotterdam' vanmorgen om zeven uur: 1006 hPa (754 millimeter) tendens Waddengebied is 8 Beaufort mogelijk. Er wordt aanhoudend te koude lucht aangevoerd. Ook tijdens het weekend voorzie ik erg weinig verbetering. Een uitvoerig neerslaggebied begeleidt de Poolse depressie. De regen zal later op de dag ook Rotterdam en omgeving bereiken en dan doorgaan. Zaterdag moet worden gerekend op een erg teleurstellende dag. De computers berekenen dan neerslaghoeveelheden die de 10 a 15 mm overschrijden. De Poolse depressie komt namelijk juist over onze omgeving tot stilstand. Men noemt zon depressie die in plaats van van west naar oost door te reizen van oost naar west gaat een retrograde-depressie. Dat wil zeggen dat die tegen de draad ingaat. Onze voorouders, ook lang niet stom, vonden het volgende rijmpje uit op basis van hun ervaringen: "Regen uit het oosten, 48 uur zonder weinig veranderend. De strandverwachting voor de Zeeuwse- en Zuidhollandse kust voor zaterdag: geen strandweer. Bewolkt met nog altijd kans op regen of - een bui. Een zeer koele en bij vlagen nog harde noordelijke tot noordwestelijke wind. Hoogoste temperatuur 10 tot den. De zee is gevaarlijk, hij trekt.' Voor zondag nog i twijfelachtig daarna geleidelijk een tikkeltje beter. Speciaal aanbevolen i badtijden voor zaterdag: Domburg 11.15 tot 14.15, Rockanje 11.30 tot 14.30, Hoek van Holland 11.45 tot 14.45, Scheveningen 12.15 tot 15.15, Zand voort 12.30 tot 15.30 uur. Amsterdam regenbui wnw 6 10 9 De Bilt regen wnw 4 12 8 Deelen regen w 6 11 8 , Eelde zwaar bew. w 4 10 7 Eindhoven zwaar bew. wzw 4 14 9 Den Helder regen wnw 7 9 8:, Rotterdam regenbui wnw 8 - 8 Twente regen w 6 11 9 Vlissingen regen wnw 6 12 .8 Zd. Limburg motregen w 5 13-7 Aberdeen motregen nnw7 10 6 Athene onbewolkt windst 27 , 19' Barcelona regen ono4 23 12' Berlijn regen w 7 13 8 Boedapest regen ' nno 1 14 8 Bordeaux onbewolkt windst 16 5 Brussel regen w 4 14 7 Dublin half bew. nw3 ,15 5 Frankfort regen zw 5 14 8 Genève zwaar bew. zzw 1 12 4 Helsinki licht bew. no 5 20 11 Innsbruck half bew. verand 13 3 Klagenfurt regen o 1 16 6 Kopenhagen regen ono 9 15 10 Lissabon onbewolkt nnw 12 31 15 Locarno half bew. ono 4 '21 5 Londen zwaar bew. nw 3 15 8 Luxemburg regen w 4 .12 5 Madrid half bew. ono 8 28 14 Malaga onbewolkt nws 31 17 Mallorca zwaar bew. no 12 24 15 Malta onbewolkt nnw 4 28 17 Moskou licht bew. ozo 1 - 18 München zwaar bew. zw4 11):i<2.> Nice onbewolkt nnw 5 19 12 Oslo regen nno 3 19 , 11 / Parijs zwaar bew. w 4 15- 6:i Praag half bew. zw7 11 5 Rome regen o 2 22 13 Split zwaar bew. windst 20 13 Stockholm onbewolkt i ono 6 i 18 12 Warschau licht bew. 'z 4 ' 23 8 Wenen zwaar bew. verand 13 6 Zürich zwaar bew. wzw 3 14 6 Casablanca zwaar bew. zzw 3 22 18 Istanbul onbewolkt zzw 3 26 18 Las Palmas zwaar bew. windst 25 19 Tel-Aviv onbewolkt windst - 20 --- Bedreigingen tegen raadslid Tara Varma Vrijdag 23 mei, vandaag preses twee weken geleden. In de Woonkamer van haar Amstertemse boyenwoning rinkelt de 'elefoon. Tara Varma neemt «P- Als ze haar naam genoemd beeft wordt aan de andere tont van de lijn een geluidstadje gestart. In haar oor Hinken de gedragen strofen 'an het eerste couplet van het ""helmus gevolgd door nummer twee op de lijst van Neer™*ds nationalistische hymnen: « hou van Holland..." Daarna «"te. Tara legt schouderophaal de hoorn op de haak en pat verder met waarmee ze «g was. Rrrrring. Opnieuw de telewn. Nog vóór dat ze haar ™am heeft kunnen noemen V een mannenstem haar toe: im» 00^*we 6aan je vergasp Klik, verbinding verbroken. Enigszins geschrokken «n deze verbale uitbarsting 3 — ja, van wat eigenlijk? an weerzinwekkende rassen?«" Van tragische gekte? "W meelijwekkende domheid? "Saat Tara even zitten.' Als voor de derde maal de "»Moon gaat, aarzelt ze. Dan "J* ze toch de hoorn op. Een mannenstem: „Wij zijn het Co- J*. Geen Buitenlanders in de sT" WiJ wiHen dat je uit de 51 gaat.". Een mededeling ' naar die dag nog ettelijke "«,'en telefonisch zal bereiken. iara Varma (37), geboren in "«name, is na yier jaar „duoraadslid" voor de CPN te zijn geweest in maart gekozen in de Amsterdamse gemeenteraad voor de fractie van het Links Akkoord, een verbond van CPN, PSP, PPR, EVP en het Progressief Migrantenblok. Ze is full-time actief in de politiek. Naast haar raadslid-' maatschap zit ze in het partijbestuur en het districtsbestuur van de CPN. Twee jaar geleden richtte ze bovendien de onder haar woning gelegen Rechtswinkel voor Migranten op. ?'o'...:j: Beroerd geworden van de herhaalde, bedreigende scheldtelefoontjes, verlaat ze haar woning en duikt het weekeinde onder bij vrienden. Maandag. Wéér die telefoontjes: „Wij zijn het Comité Geen Buitenlanders in de Raad. Wij willen dat je uit de raad gaat." Dinsdag idem dito. Tara Varma: „Ik laat me niet gek maken." (Foto: Tieleman van Bijnberk) --- Interview met dominee Boesak Zuid-Afrika is zijn thuis- land, daar is hij uitge- groeid tot een van de gro- ■ te voormannen van het zwarte verzet. Maar het was het Nederlandse Kampen dat volgens hem zijn ogen voor het onrecht van de apartheid opende. Dominee Allan Boesak keerde deze week terug naar het eeuwenoude stadje aan het wilde water, waar hij precies tien jaar geleden na zes jaar aan de Theologische Hogeschool van de Gereformeerde Kerken promoveerde op zijn dissertatie "Afscheid van de onschuld". Zijn vriend en oud-leermeester professor Gerard Rothuizen overhandigde hem er een bundel toespraken die de studentenpredikant in de loop van 1 de jaren heeft uitgesproken. Het boek "Als dit ver! raad is ben ik schuldig" (Ten Have/Baarn, ƒ 16,50) bevat de getuigenis van een man die zegt "alsmaar kwader te zijn geworden om de dingen die de Zuidafrikaanse regering met mensen doet." Allan Boesak, in 1945 in Kakamas geboren, is een wervelend en begenadigd redenaar. De Zuidafri- kaanse regering vreest zijn woord. Eind vorig jaar liet ze hem bijna een maand in volstrekte een- zaamheid opsluiten. In , spetember van dit jaar wacht hem een proces we- ■ gens hoogverraad. i , Het laat Allan Boesak ogenschijnlijk ongebroken. Nog altijd beschimpt | hij president Botha. Ook Jeidt hij het drie jaar oude ' Verenigd Democratisch ! Front (UDF), een (nog) J legale massa-organisatie met twee miljoen leden Intussen heeft Allan Bóesak ook in de rest van de wereld gezag verworven. In 1982 koos de Wereldfederatie van Hervormde en gereformeerde Kerken, waarbij 150 kerken in 76 landen zijn aangesloten, de nog jonge pastor tot haar president. Tijdens zijn korte verblijf in Nederland vond de predikant van de Nederduits Gereformeerde Zendingskerk even tijd voor een gesprek in zijn hotelkamer te Amsterdam. Bond 16 juni zal zwart Zuid- Afrika massaal herdenken dat precies tien jaar geleden de Zuidafrikaanse politie de opstand van scholieren in Soweto ten koste van honderden doden smoorde. De Zuid-afrikaanse regering verbood deze week alle bijeenkomsten en ook de 24-uursstaking op die dag. Hoe zal dat aflopen? Ik denk dat het uitloopt op een bloedbad. Als het ontaardt in een confrontatie tussen de mensen en de politie, dan moet de verantwoordelijkheid daarvoor weer bij de Zuidafrikaanse regering worden gezocht. Als men ons alleen laat, als men ons toelaat onze doden te herdenken, bijeen te komen en te bidden, dan komt er geen probleem met de politie. De maatregel verbaast me overigens niet. De Zuidafrikaanse regering is een door paniek bevangen regering. Men heeft de laatste twee jaar geprobeerd de groeiende verzetsbeweging alsmaar de nek te breken met alsmaar groter geweld, groter geweld, groter geweld. Men is doodsbang dat 16 juni een manifestatie zal worden van voorstuwende kracht. En dat zal het ook worden. Mijn kerkdienst gaat gewoon door, dat verwacht ik ook van de andere samenkomsten. U heeft woensdag in de Theologische Hogeschool van Kampen gesproken over slechte en domme regeringen. Je kon nog beter slechte dan domme regeringen hebben, zei u. Welke regering heeft het verbod op de Soweto-bijeenkomsten afgekondigd? Ha, je moet de geschiedenis van de afgelopen twee jaar eens nagaan. Ik vraag u een enkel besluit te noemen dat een goed besluit is geweest. Het is niet alleen slechtigheid, dat is het natuurlijk ook, maar het is vooral van een ongelofelijke domheid. Men snijdt in eigen vlees. In dezelfde toespraak in Kampen vertelde U bij terugkeer naar Nederland te hebben gestreden met het gevoel dat u terugging naar vrienden maar tegelijkertijd naar mensen die met één besluit een bloedbad van morgen ongedaan zouden kunnen maken. Welke gevoelens overheersten? Moeilijk te zeggen, een beetje van beide. In Nederland is op dit moment een regering aan het bewind, waarvan — om op zijn zachtst te zeggen — zwart Zuid-Afrika heeft geleerd niet al te veel van te verwachten. Dat betekent natuurlijk ook dat het omgekeerde waar is: dat blank Zuid-Afrika er veel van kan verwachten. Het is daarin niet teleurgesteld. Het is een Nederlandse regering die onlangs door de kiezers naar Den Haag is teruggestuurd. De mensen die aan onze kant staan vormen in Nederland op dit moment een minderheid. De meerderheid denkt: het zal ons een zorg ziJn- Maar in Kampen ontmoette ik ook een heleboel mensen die zich al jaren voor Zuid-Afrika inzetten, wier solidariteit met de zwarten ik geen moment in twijfel trek. In de nieuwe regering zit opnieuw het CDA. In de inleiding van uw juist verschenen boek zegt u dat het CDA feitelijk op één lijn zit -met president Botha. Het zou zich niet alleen tegen gewelddadig verzet keren, maar tegen alle verzet. In uw boek zegt u ook dat Botha een geestelijk kind is van Hitler. Moet ik hieruit afleiden dat u CDA-stemmers beschouwd als een soort neefjes van Hitlerf Nee, ik wil dat niet zeggen. Wat in Zuid-Afrika gebeurt, herinnert sterk aan wat zich in nazi-Duitsland heeft voorgedaan. Voor de gewelddaden in ons land is in de eerste plaats onze regering verantwoordelijk, je kunt dat niet zomaar op Den Haag afschuiven. Maar wat mij van Den Haag teleurstelt en pijn doet is dat men ziet wat er gebeurt en toch allerlei excuses bedenkt om niets te hoeven doen. Ik vraag mij af, en het hele Zuidafrikaanse volk vraagt zich dat af, wat er nu nog moet gebeuren voor de houding verandert. • . Zou voor het CDA de situatie niet anders zijn geweest als ANC-leider Nelson Mandela in het presidentskantoor in Pretoria zat en president Botha in de Pollsmoor-gevangenis, als met blanke kindertjes was gebeurd wat er nu met zwarte kindertjes gebeurt? Dan zou de reactie van het CDA anders zijn geweest. Het CDA moet mij maar eens bewijzen dat wat ik nu zeg een grove verdraaiing is of een verschrikkelijke aanklacht die ik niet kan waarmaken. Hoe ernstig de aard van dit gesprek ook is, ik zie U toch voortdurend lachen. U krijgt het ook overal te horen: dat U een jongensachtigheid bezit, een opgewektheid, een rotsvast vertrouwen in de toekomst. Maar is die opgewektheid en dat vertrouwen niet tegen beter weten in? Zuid-Afrika heeft immers tot nu toe alleen maar zijn spierballen laten zien, nooit zijn volle lichaamskracht gebruikt. Het is heel sterk en de bevrijdingsstrijd kan nog heel lang duren. Ik voel me zo opgewekt omdat ik écht geloof dat het goedkomt. Die spierbal, daar heeft U gelijk in. Ze kunnen nog veel meer doodschieten. Maar ik zeg ook vaak publiekelijk tegen president Botha of minister Le Grange (van Recht en Orde, F.8.): is dit alles wat U hebt, is dit de machtige regering van Zuid-Afrika? Meer mitrailleurs, meer soldaten, meer politie, mieer kanonnen, meer breedsprakigheid, nog meer leugens op de televisie, is dat alles?. Dan moet ik eerlijk zeggen dat ik dat niet veel vind. ' ' Wij hebben geen mitrailleurs, wij hebben geen soldaten, maar wij hebben wel hoop, wij hebben wel mensen die zeggen: wij krijgen onze vrijheid al moeten wij daarvoor sterven. Die hoop ontbreekt bij de blanken. Geweld zal de komende jaren bijna onvermijdelijk in heftigheid toenemen. U lijkt voortdurend geslingerd over het terrein dat ligt tussen gewelddadig en geweldloos verzet. Is het juist als ik zeg dat V in stilte het geweld goedkeurt maar dat U dat niet mag zeggen omdat uw geweten zegt dat dat niet mag? ir ..'; ■'■ Dat is Inderdaad mijn dilemma. De mensen in Zuid-Afrika zijn op een punt gekomen waarop ze zeggen dat na driehonderd jaar van geduld, van verzoening en van hopen nu de tijd is aangebroken dat het niet anders dan met geweld kan. En dan heb ik het niet eens over geweld om te vernietigen, maar om zichzelf te verdedigen tegen de gewelddadige vijand. ;■,«■■-_..-:;: <• Tussen de keuze van geweldloosheid en gewelddadigheid word ik bijna fijngemalen. Ik heb begrip voor mensen die naar geweld grijpen. Ik zeg hen wel: je moet weten wat je doet. Het is niet romantisch een geweer te pakken, als een guerrilla eruit te zien en te denken dat het zo wel goedkomt. Je giet nu geer extreme vormen van geweld opkomen. Blanken schieten bij demonstraties gwarten massaal in de rug. Maar bij gwarten worden kleurgenoten die met de regering meewerken in een autoband met bengine geduwd en in brand gestoken. Of ge worden levend begraven goals afgelopen weekeinde gebeurde. XJ vraagt altijd begrip, maar kun je dege daden nog begripvol benaderen? Nee, dit kun je nooit rechtvaardigen. Ik zeg alleen maar tegen mensen: er is een verschil tussen rechtvaardigen van geweld en het begrijpen door het te plaatsen in een historisch raam waarin het gebeurt. Het is hetzelfde als wat veertig jaar geleden in Nederland met bijltjesdag gebeurde. Toen moesten ook de collaborateurs met nazi-Duitsland het ontgelden. Je kunt niet zeggen dat het zo goed en zo mooi was, maar je kunt het wel onder die omstandigheden begrijpen. Dat is nu ook het geval. Mijn probleem is alleen dat hoe langer het duurt, hoe meer je van dit soort afschuwelijke taferelen zult zien. Dat probeer ik te keren, maar je kunt natuurlijk niet alles stopzetten. Telkens vraagt de Zuidafrikaanse regering mij: ga daar en daar naar toe, want daar dreigt een confrontatie. Dan ga ik er weer heen en soms lukt het me het geweld te keren. Ik word altijd gevraagd het geweld onder de zwarten te stoppen. Maar wie vraagt dat | minister |Le Grangé, wie vraagt dat het leger, wie dat de politie. De politie in Zuid- Afrika doet wat ze wil. In Kampen gaf U uw vrienden gelijk die zeiden dat U in de loop van de jaren woedender, onverdraagzamer bent geworden. Is er voor U niet een moment dat ook V de beheersing zult verliezen en daarmee niet langer in staat zult zijn de woede van de jongeren in te tomen? Voor dat moment ben ik zeker bang. Ik ben geen supermens. Ik zou ook geen redenen kunnen noemen waarom jongeren nu wèl naar mij luisteren. Ze doen het soms wel. Maar. als het zo doorgaat bereik ook ik een punt dat ik mijn beheersing zal verliezen. Vandaar dat ik me zo .hard opstel tegenover de mensen in Nederland, in Europa, maar ook in Amerika. Als U uw vinger opricht dan hoeven wij niet door dat bloedbad te gaan. Maar men wil het niet en dat doet mij ontzettend veel verdriet. Dominee Boesak: 'Soweto-herdenking wordt een bloedbad' (fot Jan Everhard) --- Bloemen voor Beeren Wim Beeren, nog niet zo lang geleden als directeur van het Rotterdamse Êoymans-Van Beuningen overgestapt naar het Amsterdams Stedelijk Museum, kan zijn eerste daverende aankoop noteren: 'Large Flowers' van de Amerikaanse popart-kunstenaar Andy Warhol. Het doek kost f 900.000.. ) --- Strikwerda treedt af DEN HAAG — Sinie Strikwerda zal komend najaar aftreden als voorzitter van het Komitee Kruisraketten Nee. Na drie jaar vindt zij dat een "nieuw gezicht" ■ moet aantreden, omdat er na de verkiezingen een nieuwe situatie is ontstaan. ' '■■', ;".i „Actievoeren is vermoeiend voor de mensen," zei zij gisteravond op een vergadering van het KKN, waarvan zij vond dat het moet Wijven bestaan als overlegorgaan van groeperingen als het IKV en Pax Christi. Strikwerda: „We hebben met het KKN een grote meerwaarde opgebouwd, daarop moeten we nu een breed vredesplatform bouwen." •.In oktober van. dit jaar- zal het KKN een nieuwe voorzitter moeten kiezen, r- ' ; --- Constructie via Zwitserland Smeergeld geboden voor taxicentrale (Van een onzer verslaggevers) i ROTTERDAM — Directeur A. C. van Hoorn van de Rotterdamse Taxi Telefoon Centrale (TTC) heeft in 1981 geprobeerd persoonlijk financieel voordeel te halen uit de aanschaf van een geavanceerd computersysteem voor de taxicentrale. Dit blijkt uit correspondentie van de Zwitserse firma Telco AG in Zürich aan Van Hoorn. Telco heeft een belangrijk aandeel in het nieuw TTC-systeem. Van Hoorn ontkent elke persoonlijke betrokkenheid. Uit de Telco-correspondentie blijkt dat Van Hoorn het alleenverkooprecht voor de Be-' nelux van de Zwitserse apparatuur is aangeboden bij bestelling van de nieuwe TTCcentraïe. Hiervoor. zou een constructie worden gekozen, die voor buitenstaanders niet is te controleren of te achterhalen. Van Hoorn heeft hier, zo blijkt uit een brief van Telcobedrijfsleider W. H. Fuchs aan de TTC-directeur, speciaal op aangedrongen. Het ging om een Zwitserse firma van een soort die niet in een handelsregister hoeft te worden ingeschreven. De betaling van commissiegelden zou geschieden via een Zwitserse nummerrekening. Telco heeft aan de TTC zend- en ontvangstapparatuur en de zogeheten displays geleverd. Enkele Nederlandse bedrijven hebben aan de TTC andere computerhard- en software verkocht. Telco is ook betrokken bij eenzelfde soort systeem voor de taxi's in Zürich. Van Hoorn heeft daar ook het idee voor automatisering van de Rotterdamse taxicentrale opgedaan. --- Afgehaakt Bij de opzet van de Beneluxverkooporganisatie zijn behalve Van Hoorn ook enkele taxiondernemers uit het noorden van Nederland betrokken geweest. Deze bedrijven haakten af toen Van Hoorn aan het plan weigerde mee te werken namens de TTC. en alleen op persoonlijke titel zijn handtekening onder de overeenkomst wilde zetten. „Toen wij afhaakten leek het wel of Van Hoorn daar blij om was," zegt nu één van die taxi ondernemers. De handelingen van Van Hoorn zijn bij de TTC en de Raad van Commissarissen van de Rotterdamse taxicentrale onbekend gebleven. Expresident-commissaris (en nu PvdA-wethouder) J. Henderson verklaart van niets te weten, terwijl hij volgens eigen zeggen ,de zaak grondig heeft onderzocht. TTC-directeur Van Hoorn ontkent iets van het bestaan van de correspondentie met constructievoorstellen .af te weten. „Er is uiteraard wel eens over zulke dingen gesproken," zegt hij, „maar ik waak er wel voor me daar in te storten." _**.»*»■ ■ --- Zuid-Afrika bestookt Angola LISSABON — Zuid-Afrika heeft gisteren een aanval ondernomen op olie-opslagtanks en vrachtschepen in de Angolese haven Namibe. Twee opslagtanks werden daarbij verwoest en een derde beschadigd. Het Angolese persbureau Angop heeft dit vannacht bekendgemaakt. Zuid-Afrika heeft nog niet op het bericht gereageerd. Ken Zuidafrikaans oorlogsschip zou gistermorgen ongezien de haven in het zuiden van Angola zijn binnengevaren. Kikvorsmannen bevestigden volgens het persbureau vervolgens kleefmijnen aan .drie schepen. Eén daarvan werd verwoest, de anderen beschadigd. Over de herkomst van de schepen deelde het persagentschap niets mee. . i Met Scorpion-raketten van Israëlische makelij zouden ook vanaf oorlogsschepen olietanks zijn bestookt. De tanks waren leeg. \ JOHANNESBURG/AM- "-:".' STERDAM — Het verbod van de Zuidafrikaanse regering op het houden van . herdenkingsbijeenkomsten voor de slachtoffers van de Soweteo-opstand tien jaar geleden, zal op grote schaal worden genegeerd. Behalve dominee Boesak heeft ook bisschop Tutu verklaard dat zijn kerkdienst komende 16 juni gewoon door zal gaan.. ''',', De Zuidafrikaanse minister van Recht en Orde, Louis Le Grange, verbood woensdag iedere openbare manifestatie, in zalen of de openlucht, voor de periode van 4 tot 30 juni. In die periode valt de herdenking van de Soweto-opstand, waar-, bij meer dan zeshonderd betogers door politie-optreden de dood vonden. Allen Boesalc gisteren vertrokken na een kort bezoek aan Nederland, zei dat zijn geplande dienst doorgang zal vinden. Ook de invloedrijke bisschop Desmond Tutu zei "zeker aan zulke diensten te zullen deelnemen". Het Verenigd Democratisch Front (UDP), dat twee miljoen leden heeft, meende dat een confrontatie onvermijdelijk is. Maar de verantwoordelijkheid van een treffen tussen de zwarten en de politie ligt volgens het UDP geheel bij de Zuidafrikaanse regering. De Zuidafrikaanse bisschoppen, hebben in een gezamenlijke verklaring het verbod van de. regering "een recept voor rampspoed" genoemd, iftsti / v Een subcommissie van het Amerikaanse e Huis i van Afgevaardigden heeft gjstèren een voorstel aangenomen /om■•«en aantal strafmaatregelen tegen de Zuidafrikaanse regering.te nemen.' Vplgeiis de commissie zou;dg Amerikaanse regering een verbod moeten instellen op nieuwe, investeringen in Zuid- Af rika en zouden er ook geen nieuwe leningen meer mogen worden verstrekt. •■';- .'■; . "Liefde is maken, niet doden". Onder dat motto gingen Mildred Middendorp (24) en Ruben La Cruz (31) gisteren uit de kleren, pal voor de Zuidafrikaanse ambassade in Den Haag. Met hun liefdesspelwilde de het tweetal demonstreren tegen de rassendiscriminatie tie in Zuid- Af rika. "Je, kunt als zwarten en blanken beter de liefde bedrijven dan elkaar afmaken", aldus Ruben en Mildred. Ruben was vijf jaar geleden twee keer achter elkaar Nederlands f ■( bokskam- | pioen in het", halfz'waqf-'», gewicht? Hij \ kwam toen uit voor de, . Haagse, vereniging a\\ ! c Hoogenband. (Foto::oo.: , ANP).:A"J: < ~> --- Theunisse heeft nieuw schip WILLEMSTAD — Met gepaste trots presenteerde de Dintelsasse scheepsberger Geert Theunisse gisteren zijn nieuwe bergingsvaartuig Furie 3. Het is de opvolger van de inmiddels slooprijpe Furie 2, waarmee hij in 1979 het zendschip Magdalena van Radio Mi Amigo uit de woelige baren redde. Dat was het begin van een even geruchtmakend als slepend gevecht met het ministerie van Justitie om zijn bergingsloon, waarin Theunisse begin dit jaar van de Nationale Ombudsman eindelijk gelijk kreeg. De Furie 3 begon zijn eerste tocht op een historische plaats: de Averijhaven in Willemstad, waar Theunisse de Magdalena zeven jaar geleden na een hachelijk avontuur op zee wist binnen te brengen. Aan boord was VVD-leider Ed Nijpels, die het nieuwe schip tussen alle formatieperikelen door ten doop hield. Nijpels stelde indertijd als .gewoon kamerlid' reeksen vragen over de affaire-Mi Amigo en de behandeling, die Theunisse van de Staat kreeg. Hij vouwde gisteren een 2,30 meter lange rol uit, waarop vragen en antwoorden onder elkaar waren geplakt. „Over geen andere kwestie heb ik zoveel vragen gesteld," verklaarde Nijpels. „Ik ben blij dat de Ombudsman achteraf heeft geoordeeld, dat Theunisse toen op de juiste wijze heeft gehandeld. Maar het was droevig dat zon strijd nodig was om iemand in een zaak, die zo simpel lag, zijn recht te laten krijgen. Theunisse is in die jaren zoveel onrecht aangedaan, dat het goed is hem nu in het zonnetje te zetten." In ziin strijd tegen de Staat der Nederlanden investeerde Theunisse zoveel tijd' en geld, dat hij op een bepaald moment failliet dreigde te gaan. In die tussentijd sneuvelden wel de reputaties van verschillende politiemensen, Haagse topambtenaren en landsadvocaten, die de toenmalige minister van Justitie De Ruiter voortdurend op het verkeerde been zetten bij het beantwoorden van kamervragen. Tenslotte kreeg Theunisse gelijk van een onafhankelijke arbiter, terwijl de Ombudsman begin dit jaar vernietigend over de handelwijze van de overheid oordeelde. Theunisse overlegt nu nog met Justitie over een schaderegeling. „Ik verwacht dat er eindelijk wat water in de wijn wordt gedaan," zei hij gisteren, „of liever: dat men wat water uit de wijn haalt." De Dintelsasse berger heeft zijn nieuwe schip, dat op de Zuidhollandse wateren zal . opereren, voor het grootste deel zelf gebouwd. Theunisse: „Ik had de laatste jaren de keus om mijn hele boeltje maar te laten zinken of mijn handen toch uit de mouwen te steken en mijn bedrijf er ondanks alle ellende weer bovenop proberen te krijgen. Ik heb het laatste gedaan." Geert Theunisse, geflankeerd door zijn vrouw en Ed Nijpels, op zijn nieuwe, bergingsvaartuig, (foto Tieleman van Rijnberk) ■'>-- --- Dode bij treinbotsing ROTTERDAM — Een verkeerde wisselstand was er gisteravond de oorzaak van dat de 31-jarige treinmachinist S. den Breejen uit Hardinxveld- Giessendam het leven verloor. De Rotterdamse brandweer rukte donderdagavond uit om treinmachinist Den Breejen te bevrijden. De man zat bekneld in zijn locomotief. De hulp kwam echter te laat. Verscheidene wagons raakten door de botsing uit de rails. De lading van twee wagons van de binnenkomende trein lag verspreid over het terrein. -. --- WISE: Gevolgen ramp Tsjernobil worden onderschat : AMSTERDAM/BONN — De gevolgen van de reactorramp in Tsjernobil worden onderschat, meent de Werelddienst voor Informatie over Energie WISE in Amsterdam. De berekeningen van Volksgezondheid en TNO over mogelijke slachtoffers van de ramp in Nederland kloppen niet. s De onrust over Tsjernobil is vooral • groot in West-Duitsland. In Brokdorf, 65 kilometer ten ■ noorden . van Hamburg, worden het komende weekeinde 40.000 demonstranten verwacht bij de pas opgeleverde kerncentrale aldaar. De centrale zou half juni in gebruik worden genomen, maar de overheid heeft deze datum opgeschoven ■na het ongeluk in Tsjernobil. , Gisteren blokkeerde een voorhoede van de demonstranten de ingang naar de centrale.' De politie greep niet in omdat het werk in de centrale via andere ingangen kon , worden voortgezet. De regering":; in Bonn dringt. er bij demonstranten op aan weg te blijven uit • Brokdorf,. omdat zij gewelddadigheden vreest. Volgens de cijfers van WISE in Amsterdam, gebaseerd op de gegevens over radioactiviteit in geheel Europa, zullen in de komende 40 jaar minstens 115.000 j mensen sterven aan kanker als gevolg van de ramp in de Oekraïne. Alleen al in Nederland zouden 150 mensen sterven, aanzienlijk meer dan de negen die TNO heeft genoemd. In de Sovjet-Unie is het officiële dodencijfer van Tsjernóbil opnieuw gestegen, nu tot 26. Op een persconferentie in Moskou ' maakten autoriteiten bekend dat er „nog veel onbeantwoorde vragen zijn over het onschadelijk maken van de getroffen reactor." De evacuatie van nog eens 20.000 mensen uit een getroffen • gebied in Wit- Rusland is inmiddels voltooid, aldus de zegslieden. --- Informatica- Universiteit pas in '87 ROTTERDAM — De top-opleiding voor computerdeskundigen kan pas in september 1987 van start gaan. De oprichting van deze Informatica-Universiteit is met een vol jaar vertraagd, omdat. het ontwikkelen van onderwijsprogramma's heel wat moeilijker lijkt dan aanvankelijk is verondersteld. - ...-•. „Het lijkt me een redelijke gok als ik nu zeg, dat we volgend jaar na de zomer kunnen beginnen," aldus de , nieuwe rector-magnificus van de Rotterdamse Erasmus Universiteit, dr. A. Rinnooy Kan. De EUR zal het voortouw nemen bij het opzetten van het onderwijs en onderzoek. De nieuwe opleiding wordt in Den Haag gevestigd. De EUR, de Technische Hogeschool Delft en de universiteit te Leiden werken hierbij nauw samen. ! • Volgens Rinnooy . Kan bestaat zelfs onder wetenschappers in de Verenigde Staten geen overeenstemming over de manier hoe je informatica en een opleiding voor managers goed op elkaar kunt afstemmen.' „Als het ons wel lukt, liggen we misschien wel voorop in de wereld," veronderstelt hij. ROTTERDAM — Toen hij zelf nog in Leiden studeerde, schopte hij in bedaarde rebellie voorzichting aan tegen het starre instituut van de universiteitsbestuurders. Rector-magnificus? Dat was een functie die toebehoorde aan grijze eminenties, die hun sporen in de wetenschap al dubbel en dwars hadden verdiend en die na zon lange staat van dienst werden beloond met dit hoge ambt. . • v;(''. „Ik ben niet grijs." Hij is opeens wèl een eminentie. Zesendertig jaar oud. De persdienst van de Erasmus Universiteit Rotterdam meldt met gepaste trots: „voor zover na te gaan is hij de jongste, ooit benoemde rector-magnificus in ons land." Professor dr. Alexander Hendrik George Rinnooy Kan: .„Een totale verrassing was het niet voor mij. Ik was al eerder gepolst. En dan ga je er een beetje rekening mee houden, dat ze je bij een tweede gelegenheid opnieuw zouden benaderen." De opmerking ontglipt hem. Het heeft er dus een moment naar uitgezien, dat hij al in 1983 de stoel zou bezetten die professor dr. Ries van Hof gedurende twee jaar en negen maanden heeft ingenomen. Een rector van drie- of vierendertig? Dat zou me een broekje zijn geweest... De dames en heren die in de samenleving aan de touwtjes trekken, worden gaandeweg jonger. In de Verenigde Staten zijn ze er al langer achter, dat mensen tussen de 35 en 45 jaar soepeler reageren op zich snel veranderende omstandigheden; nog bereid zijn risico's te nemen; hun nek durven uitsteken. ' ■-. '.' „Wijsheid groeit'met de jaren," stelt Rinnooy Kan nuchter vast. Dus dat komt allemaal wel goed. Per 1 september aanstaande trekt professor Van Hof zich weer terug in zijn laboratorium. De 58-jarige neurofysioloog richt dan zijn aandacht opnieuw geheel op het wetenschappelijk onderzoek. De econometrist A. Rinnooy Kan neemt het roer over. Is het alleen maar toevallig, dat in een periode van nieuwe zakelijkheid, waarin de Economische faculteit groeit als kool, de nieuwe topman uit deze „harde sector" afkomstig is? „Het is wel traditie dat Woudestein en Hoboken om en om een kandidaat stellen. De Medische faculteit óf de Economische Hogeschool. Ik ben wel de eerste rector, die los staat van deze vroegere structuur. De Erasmus Universiteit als geheel bestond al een paar jaar, toen ik hier kwam werken." Prof. Dr. Alexander Rininooy Kan: „Medici en economen,hebben elkaar veel te vertellen." Foto Rob Hendriks Is dat nu echt leuk, om op je 36ste al aan het hoofd te staan van een instelling met bijna vijfduizend studenten, die in omvang de gerenommeerde Katholieke Universiteit Nijmegen zal voorbijstreven en nu al de kleinste van de grote universiteiten is? --- Moderne kijk op 'moderne' stad lort nadat ik heb aangebeld doet Ren de deur open, de slaap uit zijn ogen wrijvend. Hij excuseert zich voor Reinier, die een U-matic videoband is gaan halen in Amsterdam. „Hij komt 10, loop maar door naar achteren," zegt Ron,en gaat weg om zich op te frissen en koffie te zetten. Ik loop door het pand, dat duidelijk nog in staat van verbouwing verkeert, naar de plaats waar je een tuin verwacht. Ik stuit echter op | ten kanaal van zon - i twintig nieter breed en ; ga zitten op een smalle i lanlegsteiger die even! wijdig met het* water ► langs het huis loopt. rii i y j ~% ■ a Na een minuut of vijf komt I Reinier thuis met de videota'• pc. Ik kijk toe hoe hij en Ron - een monitor, een videorecor' lei en twee geluidsboxen s aansluiten. Ér worden drie ' stoelen neergezet. We gaan 1- dtten en Reinier start de tair je. C De eerste zes minuten wordt J iet beeldscherm gevuld met •f en wit vlak waar af en toe «en meeuw doorheen vliegt. - € Jaarna wisselen opnamen v ;an duiven, meeuwen en een j* wby elkaar af. Na achttien . '4 ïinuten is de tape afgelopen. te iet angstig klinkende stereoiü! leluidvanvogelgeschreeuw !? «ide montage van de shots . t 0 nm de vriendelijke vogeltjes ■•> laken deze tot angstaanjaï |6nde wezens. Als toeschouj wkrijg je het gevoel dat ze R( au aanvallen. nc !on: «Toen we deze tape vo-3 'ge maand voor het eerst liev.e en zien aan vrienden en kenie'! lissen, hoorden we dat-ie f «sel doet denken aan The - -j lidsvanAlfredHitchcock. 3Q * waar we vooraf niet bij b «hebben gestaan." .«( »tape heet utu; dat bete!* »nl wraak in de taal van de { ' ™ori's, de inheemse bevolking van Nieuw-Zeeland. Ron — de spraakzaamste van het duo ■— legt uit wat de gedachte achter Utu is. Een verklaring die ze pas na het vol-. tooien van de tape hebben verzonnen. „Door de jaren heen zijn vogels steeds minder mensenschuw geworden. Vooral in de steden zijn ze dichter bij de mens komen staan. De duiven in Amsterdam eten ' uit je hand. Maar ook de visser die met zijn bootje in het riet ligt, heeft tegenwoordig vaak een reiger op zijn lip zitten die liever voor zich laat ■ vangen dan dat-ie dat zelf doet. Vogels en mensen komen almaar dichter tot elkaar. In Utu hebben wij dit gegeven doorgetrokken naar een situatie waarin de vogels over de mens heersen. Ab- - surd natuurlijk." , Ron Sluik (25) en Reinier Kurpershoek (26) zijn videokunstenaars. In juni 1984 studeerden ze af aan de Academie voor Kunst en Industrie (AKI) in Enschede. Ze werkten toen al anderhalf jaar samen en . waren ruim een jaar prof essioneel bezig met videokunst. In januari 1984 werden ze uitgenodigd door enkele kunstacademies in Engeland om gastcolleges te geven. Ron: „We hebben toen maar niet verteld dat we zelf nog studenten waren." Echte studenten waren ze ook niet: de laatste drie jaren van hun studie -r- die voor Ron vier en : voor Reinier vijf jaar duurde — ging het tweetal eens in de drie a vier maanden een kijkje nemen in Enschede. „Ze zagen ons daar liever gaan dan komen. Typerend was dat de directeur—toen wij ons diploma kregen — nog nooit werk van ons had gezien." '■ ■■■:; - • r„v De eerste videokunst, zoals die eind jaren zestig in de Verenigde Staten vorm' kreeg, omvatte niet meer dan registraties van performances van kunstenaars, en was bloedsaai om naar te kijken. Het was kunst op video in plaats van kunst met video. \ Ron en Reinier huldigen het standpunt dat hun tapes aantrekkelijk moeten zijn om naar te kijken. Dat wil zeggen dat ze niet tè statisch mogen zijn. : "-. I '■;-■*' %!~^, Ron: „Bij videokunst wordt een toeschouwer gedwongen om de hele band af te kijken. Hij moet het einde zien om een mening te kunnen vormen. Als je naar een beeld of een schilderij kijkt, kun je daar na één oogopslag een opinie over vormen. Je ziet bij wijze van spreken het einde eerder dan het begin. Wanneer je een zon dwingend ,'■■, medium als video gebruikt, . ben je tegenover de toe- schouwers verplicht het zo interessant mogelijk te maken. Zonder trouwens echt concessies te doen ten koste van de kunst.' ■'-"\- >*:.v Aan het begin van Utu zes minuten lang een wit vlak laten zie waar af en toe een neeuw doorheen vliegt, kan nog net. Als je daar tien minuten van maakt, haakt een groot gedeelte van het publiek af om de doodsimpele reden dat dat te saai is." i X'-J-'3 Ron en Reinier waren in 1982, naar hun eigen zeggen, de eerste videokunstenaars . in Nederland die dingen maakte waar naar te kijken Viel. r/^jii'r-'ü'l Ze werken niet volgens een script of iets dergelijks, maar duiken gewoon een week een montagestudio in met beeld- en geluidmateriaal. Zonder er vantevoren veel over na te denken, produceren ze ieder half jaar een tape van ongeveer een kwartier. De beelden en geluiden verzamelen ze onafhankelijk van elkaar. De samenwerking beperkt zich tot het werk in de montagestudio. Ron: „Reinier en ik zijn geen beste vrienden van elkaar of I zo. We wonen nu dan wel in hetzelfde huis, maar we zijn bijvoorbeeld nog nooit samen de kroeg in geweest. We kunnen gewoon enorm goed 11 ' samenwerken. Tijdens de montage zijn we één persoon .met vier handen. Er wordt dan nauwelijks gepraat." "~ De geluiden die ze gebrui-'■;"!". ken voor hun tapes nemen ze bijna allemaal op van radio en televisie en bewerken ze - om zo eigen geluiden te krijgen. Beeldmateriaal stelen ze wel eens van televisiepro-' .'; gramma's, maar ze nemen zelf ook veel op met hun su- I per-acht filmcamera. Soms komen ze op een zeer bizarre wijze aan hun beeldmateriaal. Zo werden ze in Amsterdam een keer op straat aangesproken door een kraker die ze een paar banden gaf met schitterende opnamen van de krakersrellen in de Vondelstraat. Ze halen hun beeldmateriaal overal vandaag. Ensceneren doen ze nooit, in tegenstelling tot veel andere video-kunstenaars. Ze bouwen geen decors en maken geen objecten om te gebruiken in een videotape. I Ron: „Wij filmen alleen maar dingen die er zijn, en zoals ze zijn. Waarom zou je een vogel nabouwen als er duizenden prachtige exemplaren rondvliegen." in ~ Monteren doen Ron en Reinier in videokunstcentrum Monte Video in Amsterdam, dat in 1978 , werd opgericht door René Coelho, voormalig programmamaker bij de VARA. Ron: „Aan Coelho hebben we veel te danken. Toen hij in 1982 videodocent werd op de AKI gaf hij ons de kans om tapes te maken met . de spullen van Monte Video." In Nederland zijn vijf videokunstcentra. Zij ' beheren het werk van de '.. ongeveer tweehonderd videokunstenaars die ■„_,. ons land telt. Zij distribueren de tapes, vertonen ( ze op videofest- Édvals en vér*, zorgen 9 veidei documentatie met betrekking tot de kunstenaars. Ze vertegenwoordigen de videokunstenaars. Deze vijf niet-commerciele stichtingen kunnen alleen bestaan bij de gratie van overheidssubsies. Zonder de stichtingen, die beschikken over de apparatuur om vi- deokunst te maken, zou er geen videokunst mogelijk zijn. Een kunstenaar kan alle benodigde apparatuur nooit zelf aanschaffen (kost honderdduizenden guldens) en de bedragen die een com- mercieel bedrijf vraagt voor de huur van een montagestudio niet betalen. Ron en Reinier betalen voor het maken van een tape van een kwartier bij MonteVideo tienduizend gulden, bij een commercieel bedrijf zou het ze vijftig mille kosten. De Raad voor Kunst heeft kort geleden een advies opgesteld,'waarin wordt gepleit voor centralisatie van de vijf videokunstcentra. Dat betekent dat er vier moeten verdwijnen, waaronder Montevideo. Kort samengevat is de reden daarvoor dat er effectiever met subsidies moet worden omgesprongen. Videocentrum Time Based Arts in Amsterdam zou, als het aan de Raad voor de Kunst ligt, het enige zijn dat overblijft. Alleen Time Arts en enkele individuele kunstenaars zouden nog subsidie moeten krijgen/ Ron: „Als dit doorgaat, kunnen Reinier en ik alleen maar hopen dat wij bij die paar kunstenaars zitten die geld blijven krijgen; anders kunnen we wel stoppen." Reinier: „Waarschijnlijk wordt het onze doodsklap." PETER VAN NOPPEN ...dat de snelst groeiende stad van Nederland. Almere dus, zo snel als ze Is gebouwd, moet worden afgebroken. , 'Ik was laatst in Almere en ik kan me niet herinneren dat ik er al eens was geweest. Dan zou ik trouwens ook al veel eerder iets over dit moderne fiasco hebben geschreven. Alles daar is heel modern, heel clean en heel down. Zo kun je bijvoorbeeld vanaf de plaats waar je staat tot aan de horizon alle telefoonpalen, die recht achter elkaar staan, zien..En wanneer je over de polder vliegt, zie je dat enkele bossen in vierkantjes, rondjes of driehoekjes zijn aangelegd. Maar als je dan in Almere rond loopt, weet je niet wat je overkomt. Je denkt dat zon stad toch iets modems moet hebben, maar alle moderniteit is ver te zoeken. Ik denk dat ze geprobeerd hebben gezelligheid aan te leggen; de stad is één grote braderie met héle kneuterig ge huisjes, steegjes, smalle straatjes en alle mensen hebben bielzen in hun tuin. Tsja, die mensen. Niet één mooie meid, alleen maar onopgemaakte vrouwen met Blokker-rollers in hun haar. En de mannen zijn gestoken in Coster- en Hij-kleding en voor hen is een snor of baard blijkbaar een must. ■; Zeker, in zon stad als Almere kan mijn ergernis we- Al dat halve nadenken en doen, daar heb ik wel zon hekel aan. De mensen die zoiets hebben bedacht, zijn wel zeer beperkt en de mensen die het plan voor zon stad goedkeuren, zijn natuurlijk ook erg benepen. De gedachte die achter die stad zit, is dat iedereen moet mogen mee-beslissen en dat er dertig commissies moeten worden ingesteld om alles te onderzoeken en controleren. En ik dacht toch dat we vooruit wilden, maar het geval Almere illustreert weer eens wat je krijgt als je overal iedereen over laat meepraten.' Mensen willen . op elkaars lip zitten. Je kunt dat zien in Almere, maar ab: soluut niet al- ■ leen daar...' Videokunstenaars Ron Sluik (links) en Reinier Kurpershoek. Op de monitor is een beeld uit hun productie 'Utu'te'l '■XA~.s,':f€i zien. ,;."'-". FOTO JOS VERNOOIJ (FKT), FOTO NIELS VAN DER HOEVEN --- MORGEN 06.00-09.00 Dld 2: Goedemorgen Mexico, samenvattingen en reportages. ---