Barnevelder boeren staan aan de pompen (Van een onzer verslaggevers) De boeren in de wijde omgeving van Barneveld keken gisteravond opnieuw V bezorgd naar een donkere hemel.,- . 'Als het nu maar niet meer regenen gaat, dan zakt het water wel weer,' zeiden zij. Pompen draaiden op volle kracht in ondergelopen stallen, waarin koeien loeiend van hun afkeuring over de wateroverlast blijk gaven. / ' 'Sinds vanmorgen- ben ik 'al • aan het pompen,' "iei veehouder R. van der Brink. 'Donderdagavond begon het water plotseling snel te stijgen. We hebben zandzakken voor de drempel van onze huisdeur gestapeld, zodat we binnen tenminste droge voeten kunnen houden. Er zijn boerderijen waar het water in de huiskamer staat.' In de omgeving van Barneveld en verder in de Gelderse Vallei viel in één etmaal 39 millimeter regen. Dat was te veel voor de Esveldse en de Barneveldse beek. Zij • konden het water niet meer verwerken. Kolkend en Bruisen-1, zocht het eén weg naar de vele landerijen in Voorthuizen,. Kootwijkerbroek, . Lunteren, Harskamp, Wekerom en vooral Terschuur en Zwartebroek. De secretaris van het Waterschap, de heer C. H. van Os, noemde het een 'bijna hopeloze toestand. Sommige gebieden kunnen haast rampgebied genoemd worden.' B Het onderscheid tussen weg en vaart is zoek. --- In de bossen De veehouders vertelden, dat ze bijna elk jaar bij zware regenval last hebben van te veel water. 'Het loopt vast in de bossen. Het komt door de beken. Zij zijn nog steeds niet . gekanaliseerd. Het water stroomt van de Lunterseberg de vallei in.' Meestal redden we het wel, maar dit jaar -'s de, situatie zonder meer droevig.' Het landschap zag er naargeestig uit. Af en toe brak de maan door de donkere regenwolken.' Dan zag jij grote, nieuwe meren tussen wilgen glinsteren. Op de droge stukken land stond nog vee, dat slechts met de grootste" moeite door de boeren gevoerd kon worden. Sommige boerderijen waren praktisch - geïsoleerd. Dat gold ook voor een aantal kippenfokkerijen: grote, verlichte eilanden te midden van een door de gelukkig afnemende wind opgestuwde regenzee. . • Veel smalle, secundaire wegen in de Gelderse Vallei waren . haastig afgesloten voor het .verkeer. Zij konden niet meer bereden worden. Hier en daar stroomde het water ook over de rijksverkeerswegen. Het spoot hoog op als auto's erdoor reden. Op de scholen in Barneveld en omgeving bleef een aantal banken leeg: de kinderen konden vanuit de boerderij het droge land niet bereiken. , .;'-, n ... , --- KUNSTKOE LEERMENS (ANP) Op de boerderij van de heer' Glas te Leermens in Groningen worden dertig kalfjes gevoed door een kunstkoe. Het is een apparaat waarin 'kunstkalvermelkpoeder'. autamatisch in de juiste verhouding in water opgelost wordt en dat voorzien is van twee spenen. Zuigen de kalfjes hun kunstmelk uit de spenen, dan stellen ze tevens het apparaat in werking, zodat boven hen nieuwe voorraad wordt aangemaakt. Vroeger werd de kunstmelk tweemaal per dag in emmers naar de-kalfjes gebracht. --- NDSM sluit 4 hellingen (Van onze soc.-econ. redactie) 'IDe Nederlandse Dok- en Scheepsbouw Maatschappij te Amsterdam zal" volgend jaar vier van haar vijf nieuwbouwhellingen buiten gebruik stellen. Alleen de grootste en modernste helling,,waarop schepen Vvan 10Ö.000 ï ton gebouwd kunnen worden, blijft in dienst. De maatregel is eenonderdeel van een reorganisatie bij de grootste Amsterdamse scheepswerf,- die het bedrijf is afgedwongen door de zware Japanse concurrentie, waarop de Westeuropese scheepsbouw geen antwoord heeft. - - De reorganisatie, die in 1968 zal zijn voltooid, zal het bedrijf naar schatting een besparing van vijf miljoen gulden per jaar opleveren. De NDSM zal na de reorganisatie in de eerste plaats een reparatiewerf zijn geworden. De directie schat het aandeel van de reparaties in de resultaten voor 1968 op 45 percent, dat van de nieuwbouw op 30 percent en dat van de andere activiteiten van het bedrijf op 25 percent. --- Man liet gezin in de steek: acht maanden (Van een onzer verslaggevers) Het gerechtshof in Den Haag heeft vrijdag de 35-jarige chauffeur F. H. A. uit Den Haag veroordeeld tot acht maanden gevangenisstraf. De rechtbank had hem veroordeeld tot tien maanden met aftrek van voorarrest, omdat hij zijn gezin onverzorgd achter had gelaten om bij zijn vriendin in te trekken. ;'.'., j In hoger beroep had de procureur-generaal bij . het gerechtshof bevestiging van het vonnis geéist. A. had een gezin met negen kinderen. Hij liet zijn vrouw en kinderen herhaaldelijk in de steek om zijn relaties met een vriendin voort te zetten. Toen de vrouw niet meer tegen de moeilijkheden op kon, liet ook zij haar kinderen in de steek. De rechtbank legde haar een voorwaardelijke straf op. --- Woningtekort wordt minder (Van onze parlementsredactie) In oktober 196* bedroeg het woningtekort in Nederland 185.000, tegen 217.000 in mei 1960. De daling is vooral ten goede gekomen aan inwonende huishoudens. Het aantal woningzoekende alleenstaanden bleef vrijwel ongewijzigd. Minister Bogaers deelde'dit mee in een nota aan de Tweede Kamer, waarin hij enkele resultaten meldt ven een CBS-onderzoek naar de woningebhoefte. Sinds 1960 heeft zich een daling in de groei van de woningbehoefteNingezet, meldt de minister. Des te zekerder kan men daarom aannemen, dat omstreeks 1970 het woningtekort voor het land als geheel zal zijn verdwenen. Het onderzoek heeft ook uitgewezen, dat bijna 870.000 van 3.500.000 Nederlandse gezinnen en alleenstaanden van woning wensen te veranderen. Voor een dergelijke 'doorstroming' blijken de grootste mogelijkheden te bestaan voor woningen met jaarhuren tussen ƒ 750 en ƒ 1000. ; :.i ■ --- Ping An dertig meter verder op het strand TERHEIDEN (ANP) Door windkracht tien en elf uit het noordwesten opgezweepte zeeën hebben het drie weken geleden gestrande Liberiaanse vrachtschip Ping An dertig meter verder op het strand bij Terheiden geworpen. Het schip ligt nu vlak onder de duinen. --- WAT EEN DAG! Storm 'Ik was eerst.' --- De post Postbode W. Jansen uit Barneveld zag echter kans, toch de post af te leveren op de door het water Ingesloten boerderijen. Hij droeg lange laarzen. 'Dan kom je een heel eind,' zei hij. 'Je kunt de mensen toch niet in de steek laten. Maar i's avonds ben ik glad aan het eind. Ik hoop, dat het water gauw gaat zakken...' --- Geen ontslagen De reorganisatie, die weinig kosten met zich meebrengt, zal op de personeelsbezetting vrijwel niet van invloed zijn. Ongeveer 200 man personeel zal beschikbaar komen, doch deze mensen zullen allen na herscholing op andere afdelingen van het bedrijf geplaatst kunnen worden. Er werken thans 3600 mensen bij de NDSM. --- Rijtijden verkort UTRECHT (ANP) — Op 1 januari wordt de werktijd voor het binnenlands vervoer met autobussen en vrachtwagens op gemiddeld 48 per week gebracht, nl. 144 uur per drie weken. Het werkmaximum van 555 uur blijft gehandhaafd, maar vergeleken met dit jaar wordt de arbeidstijd per drie weken toch drie uur korter. --- Voor bemanning Karel Doorman beter verblijf -(Van een onzer verslaggevers) , Het vliegkampschip Karel Doorman ondergaat in het Wilton- Fijenoord-dok ingrijpende verbouwing — doel: betere accommodatie voor de bemanning. De kosten bedragen een miljoen. Als het werk klaar is krijgen ook kruisers, B-jagers en kleine mijnenbestrijdingsschepen van de marine zon beurt. Staatssecretaris Van Es van Defensie heeft de stoot gegeven tot deze verbeteringen, nodig om de accommodatie aan boord. aan de behoeften van opvarenden aan te passen. --- Districten In de gedachtengang van de commissie zou het land verdeeld moeten worden in 125 districten. De kandidaat, die in een district de volstrekte meerderheid behaalt,: is gekozen. Als geen der kandidaten bij eerste stemming de meerderheid heeft gekregen,'wordt na een of twee weken een herstemming gehouden tussen de twee kandidaten, die de meeste stemmen hebben behaald. '_.' ' Bovendien zullen 100 kamerleden moeten worden gekozen volgens het systeem van de evenredige . vertegenwoordiging, zoals wij dat nu kunnen. De commissie zegt, dat nagenoeg nergens ter wereld het beginsel van de evenredige vertegenwoordiging zó.ver is doorgevoerd als in ons land. De kiezers kunnen niet tot uitdrukking brengen aan welke / kabinetsformatie zij de voorkeur geven. In de verkiezingscampagne worden de tegenstellingen geaccentueerd. : Bij de districtverkiezing komt, vooral door de waarschijnlijkheid ; van herstemmingen in vele - gevallen de nadrukte liggen op de samenwerking. Het' is gezonder vóór de verkiezingen tot overeenstemming te 'komen over het meest gewenste regeringsbeleid, dan daarna bij de kabinetsformatie. '■■:■-. Door de verkiezing van 100 kamerleden volgens het stelsel van de evenredige vertegenwoordiging is het mogelijk specialisten en onbekende, maar overigens waardevolle kamerleden te doen kiezen. Ook zouden vertegenwoordigers gekozen kunnen worden uit streken, waar zij met het districtenstelsel geen kans maken. Niet-KVP-kiezers in, Noord Brabant en Limburg bij voorbeeld krijgen dan ook een kans een kandidaat van hun keuze in de Kamer te brengen. Een voordeel van het aangeprezen stelsel zou nog zijn, dat zeer kleine partijen niet zo gauw in de Kamer komen. Zij zullen bij de districtsverkiezingen meestal afvallen en bij de verkiezing volgens de evenredige vertgenwoordigingen zullen zij ten minste één percent van de stemmen moeten verkrijgen — nu is tweederde percent al genoeg. Bij voorbeeld: een partij, die vier percent van de stemmen verkrijgt, mag nu rekenen op vier leden in de Eerste Kamer en zes leden in de Tweede Kamer. Volgens het systeem van de commissie zou zon partij in het geheel niet meer dan vier zetels bezetten in de Staten-Generaal van 225 leden. --- Een gesplitste kamer De commissie Is van mening, dat er één Kamer moet komen van 225 leden, genoemd de Staten-Generaal. Deze Staten-Generaal kiest uit zijn midden een aparte Kamer van 150 leden, waarvan de politieke samenstelling moet overeenkomen met die van de Staten-Generaal. : Begrotingen en de goedkeuring van verdragen zouden behandeld moeten worden in de volledige Kamer, dus in de Staten-Generaal. Gewone wetsontwerpen zouden uitvoerig behandeld moeten worden in de Kamer van 150 en vervolgens in tweede lezing in de Staten-Generaal. In dit geval zou de vergadering van 225 leden opnieuw het recht van amendement krijgen, een recht, ' dat de Eerste Kamer thans mist. . In bijzondere gevallen, als een vijfde deel van de Kamer van 150 dit wenst, zou de behandeling in de Staten-Generaal grondig door commissies moeten worden voorbereid. De vergoeding van de leden zou bestaan uit een basisbedrag en presentiegeld. Hierdoor, zouden de 150 leden van de Kamer voor hun meerdere werk meer ontvangen dan de overige 75 leden. De commissie meent, dat hierdoor ook het absenteïsme zou kunnen verminderen. ■ '■:. ■'■• --- Liberale jongeren: 'VVD partij onzindelijke burgerheren' (Van een onzer verslaggvers) De heer R. Reyting lid van de Liberale Jongerengroep JOVD, waarvan hij tot voor kort de voorzittershamer hanteerde, is gisteravond tot een zeer opvallende uitspraak gekomen. De heer Heyting gaf op een openbare discussie-avond in Hilversum te kennen onder de huidige omstandigheden zijn stem op de P.v.d.A. uit te brengen. ; Zijn uitspraken waren op deze discussieavond, belegd door JOVD en Federatie van Jongerengroepen in de P.v.d.A. zonder twijfel het meest opvallend. Als eerste het-woord voerend distantieerde de heer Heyting zich duidelijk 'van de VVD die hij niet als een liberale partij zou willen kwalificeren, hij kenschetste de VVD als de partij der 'onzindelijke burgerheren' waartoe hij o.m. de heren Van Riel en Joekes rekent en die der onbenullige burgerheren' waarbij hij met name de heren Geertsema en Van der Vliet noemde. Daarnaast stelde hij, dat het in de P.v.d.A. ook niet alles is, omdat de partij zijns inziens meestal opvalt door on-politiek gedrag. Zijn aangekondigde verkiezingshandeling stoelt dus niet zozeer op een voorliefde voor de P.v.d.A. Hij maakte dat duidelijk door te stellen dat de tijd gekomen is voor het oprichten van een radicaalliberale partij. MR.' H. VAN RIEL --- Militairen Overigens heeft de landmacht — ook voor het komende weekeinde — 700 man vastgehouden. Het zijn militairen die in verband met de paraatneidsregeling toch niet met verlof zouden gaan. De Maas in. Limburg wast nog steeds. In Itteren vijf km ten noorden van Maastricht moest de busdienst worden gestaakt. In Hardenberg maakt men zich zorgen. Men verwacht dat zaterdagavond of zondag het uit' Duitsland afvloeiende water het hoogste punt zal bereiken en de kaden zal overstromen. De Heidemaatschappij heeft haar personeel in staat van paraatheid gebracht. --- De groeten Je schudt elkaar de hand vink voor de start; Je gaat omhoog, je gaat bijzonder hard, . Je ziet elkaar weer terug, het weerzien kost — dag met het handje — anderhalf miljard. --- PvdA-COMMISSIE PLEIT VOOR EENKAMER-STELSEL (Van onze parlementsredactie) Het parlementaire stelsel zou beter werken als: 1. het systeem van de evenredige vertegenwoordiging zöu worden vervangen door een systeem, waarbij een deel der volksvertegenwoordigers in districten zou worden gekozen en een (kleiner) deel volgens het stelsel van de algemene vertegenwoordiging; ! 2.' het tweekamerstelsel zou worden vervangen door een éénkamerstelsel. Deze ene Kamer van 225 leden, genaamd Staten-Generaal. zou gesplitst moeten worden in twee delen, een van 150 en een van 75 leden. Het belangrijkste werk zal gedaan worden door de kamer van 150 leden; . ; 3. het contact tussen de kiezer aan de ene kant en de gekozenen en de volksvertegenwoordiging aan de andere kant meer tot zijn recht komt. , Tot deze conclusie komt een commissie, die voor de Partij van de Arbeid een rapport heeft uitgebracht over het Nederlandse parlementaire stelsel. ' . --- Kiezers, gekozenen Voor een beter contact'tussen kiezers en gekozenen geeft de commissie een aantal wenken die reeds nu kunnen worden opgevolgd. De, kandidaatstelling door de partijen moet zo democratisch mogelijk zijn. De gekozenen moeten een nauwe band onderhouden met hun eigen partij en andere maatschappelijke I organisaties. Zij jj moeten -de problemen. van de kiezers (niet alleen van de eigen partij) behandelen en spreekbeurten vervullen. De ~ fracties dienen een goed contact te hebben met de pers. De»commissie ziet weinig heil in spreekuren van kamerleden en In radio- en TV-uitzendingen, waarin de kamerleden alleen aan het woord zijn. -.ri'V.-.-.-'i Ook het parlement zelf moet de belangstelling van de kiezers wekken. Het moet zorgen, dat zijn werk interessant is en het moet een doeltreffend gebruik maken van pers, radio en televisie. . Ten slotte is het nodig, dat de kiezers I zelf belangstelling hebben voor het werk van de volksvertegenwoordiging en haar leden. Daarvoor moeten zij een elementaire kennis hebben van de staatsmachinerie. Het voortgezet onderwijs geeft daarvan te weinig. Daarom bepleit de commissie staatsburgerlijke vorming buiten schoolverband. Nieuwe kiezers kunnen worden ingelicht door drukwerk en op verkiezingsavonden. In de militaire dienst zouden burgerleraren de staatsburgerlijke vorming kunnen verzorgen. , Ten slotte pleit de commissie voor een betere toerusting van de kamerfracties door de overheid. Zij zouden bureaus en wetenschappelijke medewerkers moeten krijgen. Hieraan geeft de commissie verre de voorkeur boven het subsidiëren van politieke partijen. Omdat voor de verandering van het kiesstelsel en van het bestaande tweekamersysteem een grondwetswijziging nodig is, meent de commissie dat de kansen tot het bereiken van de gestelde doeleinden gering is en dat er zeker op korte termijn niets van zal komen. Zij heeft met het rapport dan ook slechts een bijdrage willen geven tot de discussie over het parlementaire stelsel, die van tijd tot tijd hoog oplaait. ;"-. • : , Aan de samenstelling van het rapport hebben meegewerkt: mr. J. A. W. Burger (voorzitter), dr. M. Albrecht (secretaris), I. Baart, prof. dr. A. Bellnfante, mr. R. van den Bergh, P. Th. Biersma, P. Dam-, ming, prof. mr. J. van der Hoeven, E. Meester, mr. F. J. Kranenburg, prof. dr. L. M. de Rijk, Sj. van dei- Schaaf, J. H. Scheps, mej. mr. A. P. Schilthuis, drs. J. M. den üyl, dr. Th.' W. van Veen en mr. W. G. Verkruisen. > :-.< . --.Vv-, --- UIT DE RIGERINGSTUIN leder vogeltje'zingt zoals . het'gebekt is. In de regeringstuin/zijn' vele en veelsoortige vogeltjes. - Hoewel, als ik goed ben ingelicht de-' cember niet bij uitstek de maand is, waarin onze gevederde vriendjes hun trillers ■ ten hemel zenden, beginnen onze vriendjes in de regeringstuin. dan pas goed op gang té komen. Maar die zijn dan ook niet gevederd." In de afgelopen week hebben wij weer van velerlei gezang kunnen genieten. En omdat in het rapport van een PvdA-commissie over het parlementaire stelsel, dat:' elders in dit blad wordt besproken, , gezegd wordt, dat bij het publiek voldoende persoonlijke gegevens over de kamerleden bekend moeten zijn,: haast ik mij u een zo. getrouw mogelijk portret te schilderen van.twe» der opmerkelijkste zangers.'. ■ De eerste van deze twee is/de heer A. G. van der Spek. Hij Is ger boren te 's Gravenhage en jvie goed luistert kan dat nog aan hem.horen, waarmee ik niet zeggen wil, dat hij het platte of het Haegsé Haags spreekt. O nee, hij spreekt', keurig. Behalve tijdens de dinsdagen is hij leraar in de natuur- en scheikunde op het Baarns lyceum en aanstaande maandag wordt hij 42 jaar. Een jonge man dus nog, die goed in zijn haar zit. Hij heeft zich aan,- gewend zich met kleine pasjes voort te bewegen en daarbij een gezicht te trekken alsof hij het heer druk heeft. In het geheel maakt hij de Indruk, dat hij zeer, wel met de heer A.' G. van der Spek is ingenomen. Hij vindt hem een idealistisch,.welbespraakte en schrandere man. ■••.•. ' Ik ben geneigd dit met hem eens te zijn. Hij schijnt mij Inderdaad idealistisch, schrander en welbespraakt. Het schijnt mij echter ook toe, dat zijn gevoel voor humor slechts matig ontwikkeld is, iets dat bij een bepaald soort idealisten meer voorkomt. Ook is zijn psychologisch inzicht niet zó, als men van een man van zijn vak zou mogen verwachten, ■ De heer Van der Spek Is pacifis.tisch socialist. Dat is goed. Ik heb altijd een warme plek in mijn hart voor socialisten en vind zelfs, dat socialisten (en aanhangers ..van andere partijen) vredelievend behoren te zijn en dat ook meestal zijn. Het eigenaardige van de heer Van der Spek is, dat hij voornamelijk een theoretische pacifist is. In de praktijk is hij een strijdlustige natuur, eemfel vechtertje. Hij is ook snel boos; Wie niet op dezelfde manier idealist is als hij, rekent hij tot de verloren zielen, die hij niet wenst te redden. Integendeel, het is hem aan te zien en te horen, dat hij al degenen die niet op zijn manier de vrede- willen ■en de gemeenschap wensen te organiseren, streng zou willen kastijden. ■■ ... •-..- Zijn idealisme is I het mijne niet. Het is van een andere soort. Dat hij\ schrander is in de gebruikelijke zin van het woord blijkt hieruit, dat hij een bevoegdheid heeft middelbaar onderwijs te geven. Zijn schranderheid is echter niet gebleken, toen hij deze week een vol uur zijn mening over de republiek, de aanstaande echtgenoot van prinses Beatrix en nog enkele verwante problemen heeft ontvouwd. Zijn bewijsvoering was onvoldoende en nu en dan scheen het mij zelfs toe, dat hij al sprekende de waarheid geweld aandeed. Toen hij met zoveel vreugde putte uit onzuivere bronnen om het leven van zekere planters in Tanganjika uit voorbije jaren bloot te leggen en daaruit de verdorvenheid van een zesjarig knaapje af te leiden, zei hij, dat hij zulks deed om er voor het inmiddels opgeschoten knaap ja het beste van te maken. Op dit ogen;blik dacht ik: 'Nu jokt A.-G. van der Spek.' En tot mijn genoegen bemerkte ik, dat ik hiermee in het goede gezelschap van de heer minister-president was. Ware de heer Van der Spek schranderder en vooral wijzer geweest, dan zou hij na de verklaring dat hij republikein was (een eerzaam standpunt) weer naar zijn plaats teruggedribbeld zijn. Maar neen, hij moest zo nodig praten en praten en praten en dan meestal onverstandige en vooral onpacifistische dingen zeggen. Heel jammer! ' . ' T\e tweede vogel, die ik aan u voor -L' wou stellen, is zijne excellentie, de minister van Onderwijs en Wetenschappen, prof. dr. I. A. Diepenhorst, woonachtig te Zeist, oud 49 jaren, doctor in de rechtsgeleerdheid en kandidaat in de theologie. Hij is klein van stuk. Zijn spreektrant is aan velen bekend en enkele van zijn uitdrukkingen zijn in wijde kring vermaard. De zinnen die hij uitspreekt evenaren in lengte die van het vroegere kamerlid J.'de Kadt. De inhoud ervan is wezenlijk anders. 'Hij is een verbazingwekkend, maar geen vlot spreker.: Op onverwachte plaatsen neemt hij een onderdeel van een seconde rust om te overleggen hoe hij zijn zin. zal afbouwen. Gewoonlijk komt hij er wel uit. Men moet hem echter niet alleen horen, maar vooral zien spre? ken. Met zijn handen maakt hij bezwerend gebaren. Hij spreidt zijn vingers uit, doet herhaaldelijk alsof hij iets wegwerpt en prikt dan plotseling met zijn wijsvinger loodrecht naar beneden. Dit levendige spel wisselt hij af met een nerveus bladeren in de papieren die hij voor zich heeft. Hij. slaat haastig drie, vier bladzijden om, bladert weer terug, werpt het hele dossier van ! zich af en prikt verder. . ' Dikwijls ook rukt hij opeens zijn bril van zijn neus. Dan ziet hij er opeens bloot uit, alsóf hij zo uit bad of uit bed is gekomen. Zijn begroting heeft hij verdedigd met een succes dat steeg, naarmate hij warm begon te lopen. ~, Hij heeft een — voor een minister van O. en W. — hinderlijk gebrek. Hij is niet sterk in rekenen. Als boekhouder zou hij geen droog brood verdienen. Dat is voor iemand die | f 3.700.000.000 móet beheren een groot ongemak. Ziedaar twee markante zangertjes, die ik volgens het rapport aan u bekend moest maken. >„ ,*v: lIOVEIïiER ---