Illusie van het centrum door Geert Ruygers In Nederland is de heer Couwenberg een der eerste pleitbezorgers geweest voor de totstandkoming van •'■•.' een l.'■ christendemocratische partij.'; . -y.-y'Ji Daarbij gaat de heer Couwenberg uit van een „heel simpel schema.; Volgens hem staan links de socialisten, rechts' de liberalen. Beiden zijn eJttremismen.die moeten worden afgewezen. Tussen beide in moeten de christenen gezamenlijk een centrum-positie innemen. En deze 'legitimiteit.van het centrum' zoals hij het noemt,'-. wordt - dan gegrond op een;.'mengelmoes van theologische en sociologische beschouwingen. ' De hele zaak Is. een theoretische facade. Volgens de heerCouwenberg zijn de socialisten de progressisten' terwijl de christendemocraten de echte progressieven zouden zijn. Een dergelijk abstract woordenspel doet het misschien,in een academisch debat, het heeft. met de politieke werkelijkheid niets meer te maken. Natuurlijk, in verschillende Europese landen bestaan centrum-partijen. Dat is eenvoudig een feitelijk gegeven. Maar de wezenlijke vraag is, of er ook een eigen centrumpolitiek denkbaar is, die aan deze partijen een eigen duidelijk gezich zou kunnen geven. De nacht van Schmelzer heeft eerder het tegendeel bewezen. Voor de zoveelstemaal overigens. Daar ligt de wezenlijke vraag en het antwoord op die vraag wordt door alle voorstanders van het centrum steeds angstvallig omzeild. Dit is ook het oordeel van specialisten in de wetenschap der politiek. lemand als de Fransman Duverger zegt: 'Het centrum is' slechts een' meetkundige plaats, waar zich de gematigde elementen van de j tegengestelde stromingen verzamelen, het heeft geen eigen gezicht en is voortdurend tegen zich zelf verdeeld.' Op de wijze van Couwenberg kan er een party zyn van het midden, maar niet een politiek van het midden. Politiek is nu eenmaal kiezen. Een centrumpartij kiest de ene dag voor links, een volgende dag voor rechts. Men kan dat het eigene van een centrumpartij noemen. Maar het is niet een eigenheid, waar de kiezer houvast aan heeft en die de duidelijkheid in de politiek ten . goede komt. Onlangs verscheen er een boekje van de Belgische Dominicaan dr. B. de Clercq.', Hetheet: Godsdienst en idelologie in de politiek. Het is meer geschreven uit een wijsgerige dan uit een politieke benadering, M?ar zijn conclusie is dezelfde. De gedachte van een centrumpartij wijst hij af. Ook een confessionele partij 'wijst hij af. Hij zegt:;' Als men redeneert uit het wezen van de politiek, kan men de confessionele partij moeilijk anders beschouwen dan; als een politiek onding.' Dat liegt er niet om. Dit oordeel over de centrumpartijen wordt bevestigd door de politieke feiten. Niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland en Italië, bewijzen de feiten overduidelijk, dat de politieke spanningen en de bestuurbaarheid van het land in de eerste plaats worden veroorzaakt door de innerlijke conflicten in de christendemocratie. Men kan wel zeggen, dat de democratie in Europa niet gezond is maar dan moet men ook de moed hebben tot deze kern van de zaak door te dringen. Pater De Clercq merkt terecht op dat de christenen evengoed als alle andere" politiek mondige burgers kunnen worden gerangschikt onder progressieven of conservatieven. De reacties op dé val van het kabinet- Cals hebben dat duidelijk gemaakt. Het is natuurlijk niet toevallig dat de heer Mertens namens het Katholiek vakverbond de crisis onverantwoord noemde, terwijl onder de katholieke werkgevers, bij wijze van spreken, de vlag werd uitgestoken. Daarmee treedt helder in het licht, dat er ondanks alle onduidelijkheid in de partijverhoudingen tegelijkertijd in ons volk toch een hele duidelijke politieke tegenstelling ligt. Daar gaat het om bij de komende verkiezingen. Als in de komende maanden de positie van de PvdA even duidelijk blijft als in de nacht van Schmelzer, kunnen we de verkiezingen met vertrouwen tegemoet zien. '.*:,; RUYGERS --- Geboekstaafd Natuurboeken In de serie Vogelleven in Nederland, uitgever L. J. Veen te Amsterdam,: is de tweede druk verschenen van DE VOGELS VAN BOS EN HEIDE door Jan P. Strijbos. -De tekst is aangevuld met gegevens uit de laatste jaren. Een heel instructief boekje met 116 pentekeningen en 66 foto's van de auteur e.a. Voor" beginnelingen in de mycologie, de paddenstoelenkunde, is PADDESTEOELEN van P. Meyer een bruikbaar boekje. De voornaamste-eetbare en de gevaarhjkste giftige soorten worden erin beschreven. De derde druk is verschenen'ittd'e serie Weten en Kunnen, -uitgever Kosmos "te Amsterdam— Antwerpen. ' r - Tot dezelfde serie behoort ook de dei'de druk van FRUITTEELT ÏN KLEINE TUINEN, geschreven door Piet Dekker en herzien door L. van der Wijden: Vooral aan ontwatering,' watergeven, grondverbeteing en bemesting •is aandacht besteed. --- Spaanse studenten nog fel tegen staatsinvloeden VAN ALPHA TOT OMEGA Geestelijk leven door joost van roon (Van onze correspondent in Bar. celona A : De crisis op de Spaanse Universiteiten, die in; de afgelopen twee studiejaren uitbarstte in stormachtige studentenbetogingen,'bracht de Spaanse minister van Onderwijs er verleden jaar toe' om het gehate univfrsiteitssyndicaat . S.E.U. ■'. | — waar alle studenten verplicht' lid van waren — te hervormen. Per decreet stelde hij nieuwe officiële studentenvakbonden •', in, de Asociaciones Profesionales : Estudiantiles.:(A.P.E,); die te Granada een landelijk congres hielden.' • De studenten van Barcelona, Valencia en Bilbao hadden echter de A.P.E.-staatssyndlcaten afgewezen en zonden geen vertegenwoordigers naar Granada. De Universiteit van Pamplona' stuurde eerst op het laatste',, moment deelnemers naar dit congres. ~-'* ! ::■;,'',,,;/ De . nationale voorzitter Van de A.P.E.-syndicaten, Ortega , Escos, die met ;■ een zeer ' klein '*)' aanal stemmen te Granada'gekozen was, is aan het begin van het studiejaar naar de recalcitrante Universiteit van Barcelona gekomen. Waarschijnlijk niet sterke steun van het Ministerie van Onderwijs, probeerde hij om alsnog de Barcelonezen in het officiële gareel te brengen. Zijn poging leidde-echter alleen tot hernieuwde onrust op de Katalaanse Universiteit. 'Zolang;de nationale voorzitter van het officiële studentensyndlcaat nog een stroman van de minister van Onderwijs is, zullen wij hem en zijn A.P.E.-vakbonden blijven- negeren,* verklaarde ons een woordvoerder van het illegale, 'vrije en demokratische studentenvakbond' te Barcelona. - —.-.-■•• ON'i'wisRPERS van \ kerkgebouwen krygen in onze dagen royaal de kans hun ideeën te verwerkeiyken. Menig opdrachtgever laat de architect de vrye hand en het resultaat is vaak een bezienswaardigheid, bovendien één van de vele mogeiyke antwoorden op de vraag, hoe men een gemeenschap van gelovigen de ruimte laat beleven waar zy hun godsdienst beoefenen.' Zo is het ook gegaan met deze r.-k. kerk in Samen, in het Zwitserse kanton Obwalden.. --- AUVKKTENTIE --- Chaotisch 'Ik zal ervoor zorgen dat er in Barcelona een referendum- gehduden wordt onder alle studenten en middelbare ' scholieren, om uit te maken of zij uit vrjje wil tegen de A.P.E. protesteren or dat zij geïntimideerd worden', verzekerde ons Ortega Escos. 'A'-AAiAhA 'Na' een verblijf van bijna twee weken in de Katalaanse hoofdstad kan Ortega Escos terugzien op één chaotische bijeenkomst, waar hij praktisch niet aan het woord kwam. één bezoek aan een faculteit waar hij'met schoppen en scheldwoorden buitengezet wercJ, één stemming in een andere faculteit die gunstig voor" ' hem uitviel maar enkele dagen later door dezelfde stemmers herroepen werd, en talrijke mislukte pogingen om het woord te krijgen-in de aula's van de Barcelonese Alma Mater. Voor de.deuren van de meeste faculteiten staan potige; leden Van de illegale vakbond, klaar om de nationale voorzitter buiten te houden. . -" Er heerst een zenuwachtige atmosfeer in alle aula's van de Barcelonese Universiteit, waar de colleges worden voortgezet voor vele dovemansoren. De meeste studenten zijn te druk • bezig om te proberen duidelijke inlichtingen te krijgen over de toestand en om te bespreken welke stellingname de meest aannemelijke Is, ■ ,- ..'',. De studenten houden liever vast aan ' hun illegale vakbond, die opgericht" werd tijdens de beruchte bijeenkomst in een Capucijnerklooster in maart, omdat het gemakkelijker is om klandestien oppositie te voeren dan openlijk. Aan de andere kant voelen zij wel aan dat zij zich onmogelijk 'demokratisch' kunnen noemen als zij Ortega Escos niet eens aan het woord laten komen. ', --- Geen erkenning! De illegale, leiders, van | wie de meerderheid op het , moment geschorst is door de akademisehr. .autoriteiten,, zeggen 'echter: " 'Als wij naar hem luisteren . en! hem toestaan om een referendum te hou-.' den' óver' 'de. ; A-P-E.-synücaten,; dan houdt dat' in dat wij hem als voorzitter daarvan erkennen.' ; Dus wenden zij hun ontegenzeg-; gelijk grote invloed onder 19.000 Barcelonese studenten aan om Ortega Escos buiten te sluiten. Sommige faculteiten in andere Spaanse universiteitssteden houden zich eveneens afzijdig van Ortega Escos en zijn A.PJE.-syndicaten, zeven Madrileense faculteiten hebben zich aan de zijde van de Barcelonezen geschaard, en de Universitelt van Pamplona neemt wel de structuur van de A.P.E.-syndteaten aan maar erkent Ortega Escos ab-' soluut niet »!• nationaal ■ voorzitter. . '.' '-' :.1 ■ / De toestand li echter onhoudbaar. Men kan dcc ogen niet sluiten voor het feit dat de of fidele' syndicaten met sterke steun van de regering, de rectoren en bijna all» kranten, radio en ' televisie •;■ een groot deel van de Spaanse studenten voor zich gewonnen hebben. Niet zozeer omdat zij het eens iljn met ;. de - nieuwe A.P.E-structnur, maar omdat zij de demonstraties en straatgevechten moe zijn. : *,';i --- Enorme problemen ; Velen hebben zich erbij neergelegd dat de-enige studentenvereniging 'i die blijvende I resultaten . kan bereiken. ' afhankelijk ': is . van de minister van Onderwijs. De enorme problemen van de Spaanse Universiteit zijn niet op. te lossen vanuit de oppositie, omdat zij berusten op een tekort in dé begroting woorden,v het: werd | een '.moeizame I arbeid: van maanden. - Twaalf [ illustraties ..van, de : tekenaar De Kort in opvallend mooie kleuren worden begeleid met eenvoudige tekst, waarin bv. het goud, de wierook en de mirre *vatt de wijzen uit het-oosten 'cadautjes' worden genoemd. De bedoeling is niet 'Fasen'en Pinksteren nieuwe boekjes te brengen.'.'Jezus is geboren' heeft een oplage van 50.000 exemplaren. Het boekje kost ƒ 3,30, de plaat f'f~> ' , „ji«—mi..» rui i i' iiii " "'■ --- VAN DAG TOT DAG COMMENTAAR Eigen bedrijf rje energienota van de Dr. Wiarda Beekman Stichting, een dezer dagen verschenen, laat nog eens zien hoe afhankelijk. West-Europa, en dus ook Nederland gaat worden van andere delen van de wereld. Wij leven in een periode waarin de steenkool door de olie wordt verdrongen. De olie is goedkoper. En voor de olie zijn wij, ondanks vondsten in eigen bodem, afhankelijk van het buitenland. Naarmate meer energie nodig is, zal die afhankelijkheid groeien. -. ■,:.•• ~ , ;,. ..• ■--'V's'.-'.•> ■'..•'-. De vondst van aardgas in ons land, hoe belangrijk ook, heft die afhankelijkheid volstrekt niet op. /"vnze hele moderne 'maatschappij drijft op massale ener" gievoorziening. Eh daarom is en blijft de energievoorziening één van de eerste zorgen van de overheid. Zij moet ervoor zorgen dat de energievoorziening voldoende is voor ons land en dat de energie in de vorm van olie ons zonder onderbrekingen en tegen redelijke prijs bereikt. . Dat vereist van de overheid zowel grote kennis van zaken als een slagvaardig beleid. . Maar hoe? In het rapport 'Energie' pleit de WB3 uitdrukkelijk voor staatsdeelname aan een oliemaatschappij, profiterend van de reeds opgedane ervaring van d« staat met zijn rol bij de aardgasexploitatie. Een dergelijke deelneming is de enige doeltreffend» mogelijkheid om goed op de hoogte te komen en snel te kunnen reageren.. ■'•.ri.,- T\ezelf de gedachte ;is ook .in het Socialistisch Bestek J-/ 1967 te vinden.' De gedachte om in een bepaalde bedrijfstak één: onderneming te laten opereren die in handen van de overheid is en zó aan de regering het nodige inzicht geeft in de gang van zaken in de bedrijfstak. .... ; . ; .--.-; Voor het sturen van de economie kunnen zulke bedrijven van de grootste betekenis zijn. Met de informatie uit het 'eigen' bedrijf in handen behoeft de overheid zich geen oren te laten aannaaien in welk gesprek over prijzen, investeringen en lonen ook. Voor dc energievoorziening lijkt de staatsdeelneming in één oliemaatschappij, waar ons land zo afhankelijk wordt van anderen, de aangewezen weg. Eenzelfde politiek zou op Europees peil herhaald moeten worden- --- Rotterdams vonnis Tn Nederland bestaat praktisch geen literatuur over de x vrijheid om te. demonstreren. Want die vrijheid was er, ondanks de alles aan vergunningen bindende gemeentelijke politieverordeningen. Pas nu die politieverordeningen op de keper beschouwd worden, blijken zij op dit punt onverteerbaar bevoogdend: alles mag — wat de burgemeester goedvindt. De gemeenteverordeningen regelen veel. Zij mogen echter geen zaken anders regelen, als die in een wet zijn vastgelegd of in de Grondwet. Vandaar dat door de gemeenteverordeningen de drukpersvrijheid wordt ontzien, want die is in de Grondwet ~ gebrekkig — geformuleerd. Toch knaagt menige verordening aan die persvrijheid door in het belang van de openbare orde de verspreiding van drukwerken op bepaalde wegen te verbieden. Dat mag — maar binnen zekere.grenzen. Daarover is een uitgebreide rechtspraak en literatuur.'.- "W/et en Grondwet zwijgen echter over demonstreren. Dus " in de gemeentelijke verordeningen kunnen daarover allerlei bepalingen voorkomen. En de rechter krijgt er geen vinger tussen, zoals prof. Belinfante onlangs heeft betoogd. • ~. .' .. ■ -~..'-..'-. . Of toch? De Rotterdamse kantonrechter heeft de Rotterdamse politieverordening; die demonstraties aan vergunningen bindt ongeldig verklaard. Want de door ons land ondertekende Conventie ypor. de Rechten van de Mens garandeert niet "alleen vrijheid van drukpers, maar ook — heel algemeen jgj- vrijheid van' meningsuiting. En,met die conventie acht*.de Rotterdamse rechter de algemene, politieverordening "in strijd. TJe Hoge. Raad krijgt, als ér cassatie tegen het ontslag XJ van. rechtsvervolging van de Rotterdamse kantonrechter wordt aangetekend, een mooie kans om zijn licht te laten schijnen. ■ ,; ■ Gaat de Hoge Raad mee met; de Rotterdamse kantonrechter dan zullen een aantalpolitieverordeningen op de helling moeten. . , Mocht de Hoge Raad in de behandeling van deze zaak niet,aan de kern.toekomen dan verdient het voorstelprof.mr.'A. D. Belinfante extra steun. Het voorstel om de hele stof van de demonstratievrijheid bij wet te garanderen en te regelen.'De gemeentelijke verordeningen zullen dan op deze wet moeten worden afgestemd.'.- 4- ■ Het Rotterdamse vonnis heeft, als het tot 'een uitvoerige uitspraak van de Hoge Raad leidt, de steen pas goed aan het rollen gebracht. ' --- MENEER DE REDACTEUR NIET IN DE PUT (2) ZO ZIT DAT: Voorlijk AJax—FC; Köln was voor mij een 'top. Het HVV-artikel hierover een 'flop.' De nrganlsator - Tan deze voetbalwedstrijd \is . een moedig man. Het succes hangt niet af van het aantal toeschouwers, die de wedstrijd bezocht hebben. Het initiatief Is er niet minder om. Wel Is het Jammer, dat u veronderstelt, dat lemand die een halve ton op, het spel zet bij een verlies van nog geen tweeduizend gulden financieel In de put zou zitten. . Dat de heer Smits na d* wedstrijd teleurgesteld was la begrijpelijk maar hij zat niet- In de put. Overheid, KNVB en Sportfederatie, welke Instanties eerst op zelfwerkzaamheid. aandringen voordat men subsidies verstrekt voor aanleg van sportvelden,- zullen-hem niet in dc steek laten. Eddle Smits heeft winst gemaakt. DOS dort ook nog iets. Waar blijft AJax? EUBERT BOS Goeman Borgesltisstr. sa -,;V Almelo --- KABINETSCRISIS (36) lot mijn grote verbazing heb Ik gemerkt, dat ondanks hetgeen de KVP-fracf'» heeft gedaan, de katholieke werknemers niet een eigen partij opnemen, in elk : geval zich niet van de KVP, distantiëren. Na het - ' (In: het algemeen Is - het zo, dat een lage pensioengerechtigde -leeftijd Juist geen - bewijs; vari • voorlljkheld.ls. In landen met een hoge i levensstandaard (b.v. Zweden en * Noorwegen) en goede ; sociale voorzieningen geldt een hoge pensioengerechtigde leeftijd, zowel voor mannen alt voor vrouwen. ;. .■ . , Bovendien : wijkt . deze leeftijd voor mannen en vrouwen niet ' af. In deze landen,.: waar vele. soorten machines In vele gevallen het zware werk »van de mensen hebben overgenoontstaan van de KVP is de confessionele band sterker geweest dan de politieke. Met andere woorden: bet Is noc noott een zuiver politieke partij geweest. .Ik dacht dat dit na deze kabinetscrisis zou veranderen. • Maar nee. De. gevolgen zijn, dat het katholieke kiezerskorps, dat het meest uit werknemers bestaat, de werkgevers weer de kans geeft een regeringscoalitie tot stand te brengen, die niet de belangen behartigt van dit deel der kiezers. Waarom geen katholieke werknemerspartij? H. H. XIENHUI!- Hof straat 5 - Pelze (Dr.) (Misschien omdat de PvdA voor hen openstaat? Red. HVV) ' . --- VERVROEGD AOW ! Als ' alleenstaande vrouw heb Ik meegedemonstreerd voor vervroegd AOW voor alleenstaande vrouwen, die de leeftijd van 60 Jaar hebben bereikt en die meestal aangewezen zijn op de bijstandswet. Dit komt doordat het werken over het algemeen niet meer zo aantrekkelijk Is. Nu dacht Ik altijd, dat Nederland voorlijk was op het gebied van de sociale wetgeving, maar nu blijkt, flat In Italië de vrouwen al op 55-Jarlge leeftijd met pensioen gaan. .;■■ :«.* »i Amsterdam men, krijgen de mannen en de vrouwen ongeveer dezelfde kansen, waardoor de •- vrouwen niet automatisch In beroepen werken, die zware lichamelijke eisen stellen. Mocht dit toch voor enkele beroepen gelden, h.v. voor dat van verpleegster, dan kan men hier beter hedrljfstakgewijs wat ; aan doen. Enkele cijfers: In -Noorwegen pensioen voor mannen en vrouwen bij 70 Jaar, in Zweden: 67 Jaar, In Argentinië: 85 jaar. Maar In dit laatste land worden de mensen niet zo oud als In West-Europa. --- VOETBAL VERVAL Voetballiefhebber» die tlch tegenwoordig op de ," willen verlustigen aan sportlef en aantrekke- HJk sp-1 in een prettige sfeer, kunnen langzamerhand wel thuisblijven. Zi| moeten aanvaarden, dal hun wens om doelpunten te zien, wordt gedwarsboomd door een spelopvatting die deze attractie tracht te voorkomen: 5 tot 7 spelers worden tot verdedigers gemaakt, een scoringskan» wordt In laatste instantie desnoods met geweldpleging vernietigd, een voorsprong of een geltlkspel tracht men door duizend misselijk makende met ".loden van tijdrekken te behr en. Zo wordt voethal al* attractief spel vermoord. Een gangsterauhttge hardheid van , spelers ontaardt dikwijls in Illegaal boksen.' Men •noet aanzien hoe sportlieden elkaar met fysiek | letsel bedreigen en hoe de •scheidsrechter het soms door politieoptreden ongeschonden doorstaat. Daarbij komen dan nog de vrijwel wekelijkse rellen tussen clubbesturen over geblesseerda spelers, het terrein wasïjp gespeeld zal worden, transfers van bepaalde spelers en financiële regelln•jen. De hysterie waarin het iu'ldige voetbal zich af. speelt komt nog het 'erkst tot uiting In het elkaar zoenen na een doelpunt. Voetbal ts bezig aan verval. P. v. fl. ABH'Kt.KN Perenstrnat 190 Den Haag. --- GLAASJE OP Geldt de zin 'Glaasje op, laat u rijden' eigenlijk alleen maar voor Kerstmis en Nieuwjaar? Dit gezegde heeft vooral - voordeel gebracht aan liedjeszangers en gramiuofoonplatenmaatsohappijen. • Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Het wordt tijd — zie de vele verkeersongelukken vooral •»ok -In"België, waar de slagzin zo geweldig ontva:-en Is — dat de Bond voor Vel- Heg Verkeer gaat propageren: Weg met de alcohol. G. Z. BRI I\.' \RS Mahustraat 187 Hoek van Holland ---