Oude stad van Jeruzalem moest voorzichtig worden veroverd (door AP-correspondent HANS BENEDICT) JERUZALEM, voorheen Jordaanse sector — „Kijk eens naaide doelpunten die ik vandaag gemaakt heb," riep de Israëlische tankschutter terwijl hij vol trots wees op de drie witte ringen rond het kanon van zijn tank. Elke ring betekende een uitgeschakelde Jordaanse mortierstelling tijdens de laatste ronde van de bloedige gevechten voor de oude stadswijk van Jeruzalem in Israëlische handen viel. Negentien jaar lang is de ommuurde oude stad in Jordaanse handen geweest. In de menigte bij de Mandelbaumpoort overheerste de blijdschap, terwijl even over de vroegere bestandslijn Israëlische militairen in tuinen en achter muren dekking zochten bij hun aanvallen op Arabische sluipschutters in het warnet van nauwe straatjes. Zingende meisjes dansten de hora en gebaarde orthodoxe joden klapten ritmisch in de handen, terwijl een Israëlische soldaat voorbijreed met een buit gemaakte Jordaanse legerwagen met een portret van koning Hoessein voorop. Militairen die vermoeid terugkwamen van de frontlinie, werden toegejuicht en onthaald op sigaretten en koekjes. Om vijf uur in de middag maakte het radiostation Kol Israël met een achtergrond van marsmuziek bekend, dat de oude stad was gevallen. Bij het joodse algemeen ziekenhuis was de stemming minder uitbundig. Men stond daar zwijgend te wachten. Oude vrouwen bewogen heen en weer, terwijl ze baden voo% degenen in 't ziekenhuis — gewonde en stervende militairen en burgers, slachtoffers van de slag om de oude stad en van de beschieting door de Jordaanse artillerie. Af en toe kwam een verpleegster naar buiten met een papiertje in de hand — een overlijdensbericht van een van de gewonden. --- Fel verzet Om twee uur in de middag boden verspreide Jordaanse eenheden nog fel verzet. Israëlische tanks reden in bet heuvelterrein af en aan cu be•< hotru met hun granaten de Jordaanse verzetzhaarden, totdat ze zweren. Het Israëlische vuur wai zeer goed gericht. Volgens Israëlische officieren hadden de Jordaniërs zich vooral In dichtbevolkte buurten ingegraven en dicht bij historische of religieus belangrijke plaatsen. De verovering van de oude stad heeft zo lang geduurd omdat men schade aan deze plaatsen en slachtoffers onder de burgerbevolking wilde beperken, aldus de officieren. Er waren Jordaanse mortierposities en mitrailleurnesten langs de gehele muur rond de stad en langs de bestandslijn die het Jordaanse van het Israëlische deel scheidde. Veel ervan zijn in de nacht van dinsdag op woensdag uitgeschakeld door Israëlische commando's. Luchtaanvallen waren in de nacht niet mogeiyk, omdat de burgerbevolking in beide stadsdelen daarvan het slachtoffer zou zijn geworden. --- In M-Oosten 4700 Nederlanders (Van een onzer verslaggevers) In het Midden-Oosten bevinden zich ongeveer 4700 Nederlander», van wie er 3900 in Israël verblijven. In Irak zUn er 101, Jordanië 28, Libanon 313, Saoedie Arabië 136, Syrië 66, Egypte 144 en Koeweit 85. Het is niet bekend hoeveel Nederlanders uit deze landen willen evacueren, maar alle ambassades hebben van het ministerie van buitenlandse zaken de vrijheid gekregen om hun vervoer naar Nederland te organiseren. De ambassades , kunnen eventueel op Den Haag een beroep doen om een schip naai' een bepaalde haven te zenden. Dergelijke verzoeken zijn nog niet in Den Haag binnengekomen. Ook de iliemaatschappijen treffen maat■egelen voor eventuele evacuatie yan hun employees. --- Kamer voor associatie Israël met EEG (Van onze parlemt n .1 ictle) De Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken heeft gisteren in haar openbare vergadering met algemene stemmen een motie aangenomen, waarin zij de wens uitspreekt, dat tussen Israël en de EEG een associatie tot stand komt. Deze motie komt als een motie van de commissie in de voltallige kamervergadering en zal ongetwijfeld ook daar worden aangenomen. Minister Luns, die de motie als steun in de onderhandelingen graag aanvaardde, zei dat over de associatie van Israël over enkele dagen een rapport zal verschijnen. Hij verwacht dat dit rapport positief zal zijn. Daarna kunnen de besprekingen over een associatieverdrag worden begonnen. In de openbare commissievergadering die aan de gang is worden de verslagen van de EEG en Euratom behandeld. Minister Luns toonde «ich tevreden over het onlangs gehouden topoverleg in Rome. Daar Is namelijk vrijwel niets gebeurd. Als er wel wat zou zijn besloten, was dit In strijd geweest met de doelstellingen, die Nederland nastreeft, va eei de minister. Nederland streeft namelijk naar een politiek boven d« KEG-landen, terwijl generaal de Gaulle aanstuurt op 'het Europa der vaderlanden', waarin elk land zijn eigen politiek bedrijft. In het slotcommuniqué van het overleg te Rome wordt gesproken, van de mogelijkheid tot het bestuderen van een politieke samenwerking zoals Frankrijk die wenst. Het bestuderen van een mogelijkheid vond de minister niet gevaarlijk. Grote waardering toonden all» sprekers voor de afgetreden voorzitter van de EEG, prof. Hallstein.'Mr. M. van der Stoel hoopte, dat de regering aan prof. Hallstein van haar waardering zal fl^n blijken. --- Omsingeling Felle gevechten zijn geleverd om een mortierstelling dicht bij het Israëlische Ministerie van Onderwijs. Ongeveer 200 man personeel was in het gebouw toen Jordaanse troepen begonnen het te bestoken met branrtgranaten. Het personeel ging naar de schuilkelder voordat de granaten het dak in brand zetten. De brandweer trachtte het vuur te blussen, maar werd van nog geen vijftig meter afstand beschoten met machinegeweren. Twee brandweermannen kwamen om 't leven. Israëlische troepen maakten een omsingelende beweging achter een heuvel langs en wisten de Jordaanse stellingen na bloedige gevechten uit te schakelen. Er zijn geen cijfers over Israëlische verliezen meegedeeld. --- Griekenland en Spanje De Tweede-Kamercommisste voor Buitenlandse Zaken heeft dinsdagavond eenstemmig uitgesproken, dt»t de EEG geen voordelen dient toe te kennen aan Griekenland zolang het huidige regime het daar voor het zeggen heeft. In een motie-Oele (p.v.d.a.) heeft zij de regering verzocht, haar invloed ertoe aan te wenden, dat dé besprekingen over de verdere uitvoering van de associatie wordt opgeschort. Minister Luns probeerde tevergeefs de commissie te weerhouden deze motie aan te nemen, omdat verdere onderhandelingen met Griekenland toch al zün gestaakt. Ook over Spanje is gesproken. Met dit land is een handelsverdrag gestoten. Dr. ir. Oele en drs. Bos fc.hu.) zeiden, dat dit verdrag niet tot een associatie mag leiden. Minister Luns antwoordde, dat deze zaak pas over zes jaar aan de orde komt. Algemeen waren de commissieleden en de minister van oordeel, dat de aansluiting van Engeland bij ds EEG zo krachtig mogelijk bevorderd moet worden en dat Nederland tot taak heeft mogelijke sabotage door Frankrijk te veriidelen. --- Nederlandse soldaten kunnen snel vertrekken (Van onze parlementsredactie) De duizend militairen van de koninklijke landmacht die zijn aangewezen om eventueel deel te gaan uitmaken van een VN-vredesmacht kunnen binnen acht dagen naar hun plaats van bestemming vertrekken. De zeshonderd mariniers die voor een vredesmacht zijn bestemd kunnen binnen twee maal 24 uur vertrekken. Het voor de VN aangewezen landmachtdetachement komt uit het pantserinfanteriebataljon 44 Johan Willem Frlso uit Zuidlaren. De groep geneeskundige troepen, die deel zal gaan uitmaken van het vredesdetachement wórdt samengesteld zodra de VN heeft verzocht om een Nederlandse bijdrage voor «en vredesmacht. \ --- Caïro in greep van de angst CAÏRO (AP) — Cairo Is woensdagavond in de greep van de angst nu de Egyptische troepen terugtrekken voor de oprukkende Israëli's. Rond de stad graven troepen zich in. Hetzelfde gebeurt bij de bruggen over de Nijl. Andere troepen zouden stellingen bouwen in het Nijldal, 60 km ten westen van het Suezkanaal. Meer dan 60 Amerikanen, waaronder vrouwen en kinderen, verblijven onder bewaking in een hotel in het centrum van Caïro. Ze wachten op hun evacuatie nu Egypte alle Amerikanen uitwijst. Vermoeide, ongeschoren Egyptische militairen keren met trucks in de stad terug van het front. Ze worden begroet door wild juichende drommen mensen. Opgewonden jongelui beklimmen de auto's en omhelzen de soldaten. In de straten wordt gepatrouilleerd door leden van de burgerwacht, waarvan velen in burger. Ze hebben geweren hij zich. De meeste winkels blijven open en er wordt druk gehamsterd. --- Bewaking De Amerikaanse en Britse ambassade worden bewsrakt door tientallen militairen en politieagenten te paard. Ook vanavond is de stad weer verduisterd. leder sprankje licht wordt door de voorbijgangers op straat met woedegehuil begroet. Radio-Caïro heeft een nieuwe hit gelanceerd van de meest geliefde zanger van president.Nasser. In het lied wordt de president een hart onder de riem gestoken en worden de Verenigde Staten aangevallen. „Trek je niets aan, baas, van de Amerikanen, ü heeft goede strijders achter u staan," wordt Nasser in het lied toegezongen. De luidsprekers riepen onder meer tegen de Amerikanen: „Wij zullen jullie en jullie imperialistische belangen in de Arabische wereld verpletteren. Wij zullen jullie bases uitroeien. Jullie hoeven op niets anders te rekenen dan op haat en geweld." --- Tweede linie Naarmate de dag vorderde, bleek uit de militaire communiqués, die in bedekte termen waren gesteld, maar niet konden verhelen dat het nieuws slecht was. In het eerste communiqué werd toegegeven dat de troepen in Sinaï terugvielen op een tweede verdedigingslinie, waar ze zich zouden hergroeperen. In ee/i ander communiqué werd gezegd dat de Egyptenaren te Sjarm El Sjeik bij de ingang van de Golf van Akaba opdracht hadden gekregen zich aan te sluiten bi) eenheden elders in Sinaï als onderdeel van een hergroeperingsactie. De Algerijnse radio beweerde, dat Egypte het gros van zijn troepen nog niet had ingezet en dat de Arabische staten het volle gewicht van hun strijdkrachten nog lang niet in de strijd hadden ingezet. --- Honderdtwintig Nederlanders terug uit Libanon 'Stemming in Beiroet is anti-westers' (Van een onzer verslaggevers) 'De stemming In Beiroet is antiwesters, maar het ii vooral de jeugd die zich druk maakt. De ouderen nemen de oorlog wat rustiger op. De verduistering bij voorbeeld lijkt nergens op. Er zijn hier en daar wat gordijnen dichtgetrokken en de autolampen hebben een lik blauwe verf gekregen, dat Is alles'. Professor Thèodoor Raven uit Utrecht vertelde dat gisteravond op Schiphol. Hij is al tien jaar hoogleraar aan de Amerikaanse universiteit van Beiroet. De universiteit is thans gesloten. De hoogleraren hebben besloten, het studiejaar maar iets eerder te beëindigen. De studenten hadden toch geen interesse meer voor de studie. Maar prof. Raven, een forse zestiger met een volle grijze baard en een open overhemd, Is er van overtuigd dat hij in september weer terug zal zijn. 'Gisteravond heb ik nog prettig bridge zitten spelen met Libanese vrienden', aiel hij. 'Ilc heb groot slam geboden en gemaakt.' In de Libanese kranten had hy weinig vertrouwen, maar via de radio had hy gehoord hoe de zaken er aan het front voorstonden. Dat hadden de Libanezen kennelijk ook, want ze begonnen de Amerikaanse ambassade te bekogelen en 'olietank» van Esso In brand t» steken. Prof. Raven 1* naar Nederland gekomen, samen met 120 andere Nederlanders uit Libanon. Onder hen ook een achterdochtige familie van moeder, zoon en tante. De grote verzameling pers ontwarend, toen hij de trap afkwam naar de aankomsthal, zei de dikke zoon van naar schatting 16 jaar ietwat zenuwachtig: „Moeder, loop nou.door, Ik heb nu geen zin om tegen verslaggevers te praten." „Niemand zal u dwingen te praten als u dat niet wilt," zei een journalist die het toevalig opving. „TJ bent hier in een vrjj land en bovendien zUn er 125 anderen die het wel willen." „Jullie verdraaien hier toch alles," hield de zoon vol. „Dat doet misschien de Libanese pers," luidde het antwoord. De moeder keek verbolgen om en het leek erop alsof ze zich tot een radio-verslaggever met een microfoon in de hand wilde wenden. De zoon kwam echter tussen beiden en duwde haar met zachte hand voort. „Moeder, loop nou door, je hebt beloofd, dat je niets zou zeggen," drong hij aan. De moeder liep door, doch niet zonder — achterom kijkend — de verslaggever kwaad toe te roepen: „Als je zes jaar in Libanon hebt gewoond, dan ben je pro-Arabier." Frof. Rave, al tien jaar professor geologie aan de Amerikaanse universiteit in Beiroet, vertelt zijn belevenissen. --- Overstelpend bloed-aanbod DEN HAAG f ANP) — Het hoofdbestuur van het Nederlandse Rode Kruis deelt mede, dat het aantal aanmeldingen om bloed af te staan voor de slachtoffers In het Midden- Oosten zo overstelpend groot blijkt te zijn, dat op dit ogenblik aan alle mogelijke aanvragen om plasma kan worden voldaan. In dit gunstige resultaat Is begrepen dat de nog lopende aanmeldingen zullen worden afgewerkt. Er is evenwel geen behoefte aan nieuwe donors. Zodra er in deze situatie verandering komt zal het Nederlandse Rode Kruis opnieuw een oproep doen voor het afstaan van bloed. --- Geen post meer naar het Nabije Oosten DEN HAAG (ANP) — PTT deelt mee, dat momenteel geen mogelijkheden meer aanwezig blijken te zijn voor het verzenden van post naar de volgende landen: Egypte, Irak, Israël, Jordanië, Koeweit, Libanon, Saoedi Arabië en Syrië. Ten einde ophoping van post op de expeditiecentra te voorkomen, wordt iiet publiek aangeraden tot nader bericht geen post meer naar genoemde landen ter verzending aan te bieden. --- Tanks verdwaalden en namen toen Jericho maar in JERUZALEM (AP) — De slag om Jericho vond woensdag aanzienlijk eerder plaats dan werd verwacht. Volgens een Israëlische militaire woordvoerder was het geen zware slag. Een colonne tanks nam de stad nagenoeg zonder slag of stoot in bezit. De colonne vertrok om zes uur in de morgen uit Jeruzalem en was eigenlijk bedoeld om deel te nemen aan de actie tegen de oude stad. Op een kruispunt bij de Olijfberg verdwaalde de colonne echter. De voorste tank sloeg linksaf naar Gethsemane, maaide rest van de colonne sloeg rechtsaf, richting Jericho en Dode Z^e. Toen de officier in de voorste tank merkte dat hij z\jn gevolg kwijt was, joeg hij de colonne na in een jeep. HU haalde de andere tanks in en nadat ze door twee verbijsterde dorpen waren gereden, besloot men, omdat men nog niet op tegenstand was gestuit, de actie richting Jericho voort te zetten. Enkele minuten later werden de tanks waargenomen door Jordaanse Hunter-vliegtuigen, maar Israëlische toestellen verjoegen ze voordat ze konden ingrijpen, aldus de woordvoerder. Woensdagavond meldde chefstaf generaal Rabin de val van Jericho. Ditmaal zonder bazuingeschal. De zegsman die het verhaal over Jericho deed, deelde verder mee dat hij woensdag een tocht heeft gemaakt tussen de oude stad van Jeruzalem en de Jordaanse stad Ramallah, verder noordwaarts. Hy had onderweg 70 tot 75 buitgemaakte tanks gezien, alsmede brencarriërs, commandementswagens en tientallen andere militaire voertuigen. Een aantal van de Jordaanse jeeps met automatische wapens waren in zo goede staat, dat de Israëlische militairen hun eigen materieel in de steek lieten en het Jordaanse gebruikten bü hun verdere opmars. TEL AVIV (AP) — De militaire successen stellen Israël ook voor problemen. Eén blad vatte het gehele vraagstuk samen in de kop: „Hoe zullen wij voor al deze Arabieren kunnen zorgen?" Avinoam Halevi, het hoofd van de levensmiddelendistributie, zei: „Ons probleem is, hoe wij de nieuwe bevolking in ons bevoorradingssehema moeten opnemen. Maar maakt u maar geen zorgen, wij hebben er rekening mee gehouden." Na de verovering van het oude stadsdeel van Jeruzalem, zijn de Israëlische troepen opgerukt naar de rivier de Jordaan. --- STICHTING ARBEID: Geef drie uur loon aan Israël (Van onze soc.-econ. red.) De Stichting van de Arbeid heeft het initiatief genomen tot een uurloonactie ten behoeve van Israël. Als de actde slaagt, gaat het om vele tientallen miljoenen. Alle eerder gevoerde acties, zoals Open het dorp en Eten voor India, zouden hierdoor verre in de schaduw worden gesteld. De Stichting heeft een beroep gedaan op werkgevers en werknemers door middel van vrijwillige geldelijke bijdragen steun te verlenen aan het sociaal-economisch herstel van Israël. Met name beveelt de Stichting aan in de komende maanden drie of meer uurlonen voor dit doel af te staan. Daarnaast wordt aanbevolen, dat de werkgevers dit bedrag verdrievoudigen. De Stichting vindt, dat ook het Nederlandse bedrijfsleven tot taak heeft Israël in staat te stellen na beëindiging van de gevechtshandelingen te blijven voortbestaan als onafhankelijke vrije natie. Inmiddels is bepaald, dat over loon voor overwerk, dat aan Israël wordt afgestaan geen loon- en Inkomstenbelasting en geen premi* AOW-AWW zullen worden geheven. Hiertoe heeft staatssecretaris van Financiën, dr. F. H. M. Grapperhaus, besloten. De werkgevers moeten het geld dan wel storten op postrekening 23434 van de Collectieve Israël Actl« te Amsterdam. Ook zal geen schenkingsrecht worden gevorderd op schenkingen, dl« «an de Collectieve Israël Acti« worden gedaan. Deze belastingfaciliteiten gelden tot 1 oktober. --- België hamstert (Van onze Brusselse correspondent) Een wilde hamsterwoede heeft een chaos veroorzaakt in de Brusselse levensmiddelenbedrij - ven. Gedreven door wat deskundigen van het Ministerie van Economische Zaken een duidelijke psychose noemen, zijn huisvrouwen enorme hoeveelheden suiker en lucifers gaan opkopen. Ve'rder — maar in mindere mate — slaolie en rijst en verschillende andere houdbare, „droge" artikelen. Het Ministerie van Economische Zaken noemt de kooprage vooral ongerijmd, omdat België zit met een enorm overschot aan suiker. De voorraad voor 1967 bedraagt tachtig percent meer dan het normale verbruik en België was juist verwoede pogingen aan het doen suiker te exporteren. Dat lukte niet, gezien het grote aanbod op de wereldmarkt. Sommige vrouwen kochten dertig tot veertig kilo tegelijk. Het gevolg was, dat in de meeste winkels gisteravond geen korrel suiker meer te koop was, omdat de bevoorrading de verkoop niet bij kon houden. Geen enkele van de genoemde artikelen komt uit het Midden-Oosten. Ook gehamsterd zijn: sterkedranken — echter in het geheel geen sigaretten, sigaren of tabak. --- Hoessein niet gevlucht ROME (AFP) — Er deden gisteravond hardnekkige geruchten de ronc-e, dat koning Hoessein van Jordanië per vliegtuig onderweg was naar Londen. Hij zou op de vlucht zijn, zo werd gesuggereerd. Later bleek echter uit Londen, dat het bericht uit de lucht was gegrepen. Een woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken in de Britse hoofdstad deelde dit mede na informatie bij de Britse ambassade in Amman. --- Patrouille van de Israëlische marine. ---