uw persoonlijke lening ÉS is ons geheim De tientallen persoonlijke leningen, die wij dagelijks verstrekken I ï worden helemaal schriftelijk afgehandeld. Geld lenen is een kwestie : f&% van wederzijds vertrouwen. Het aanvraagformulier, dat wij u in ï 1 ,\ blanco enveloppe toesturen geeft u alle informatie die nodig is. |f|f Als u gehuwd bent en in loondienst, beschikt u over enkele dagen ' s over het gevraagde bedrag. Van f. 1000.- tot f. 10.000.-. 7 f J Aflossing in 12 tot 48 maanden. Wettelijke tarieven. Geen informatie \ bij werkgever, bankrelatie of buren. Geen kosten. Bel of schrijf aan: -- ■ ■-*"..' - ■''' . ■■ - iéPs Financieringskantoor E.J. Möller, St. Catharinastraat 1, Eindhoven. % 1 tel. 040-66633 of 25472. , i (Door gem. Eindhoven toegelaten financieringskantoor) - WttSS&KSQS&ttltSl&iSStiSKflt&t "'"'.'!'■" ' ' " ~' 'w''..i|^'t^i««*W«l*M*#fflAfS!ti^l'^ --- SHOW EN ZO Russische Staatscircus naar Ahoy (Van onze showredactie) ROTTERDAM — . Van' 25 januari tot en met 4 februari volgend jaar komt het beroemde Russische Staatscircus weer naar Rotterdam. Opnieuw zal het circus zijn tenten opslaan in Sportpaleis Ahoy. Het circus, dat verleden jaar september voor het eerst in ons land was, verkoos voor het nieuwe optreden in Nederland Rotterdam boven Amsterdam en Arnhem, omdat in Rotterdam de vermakelijkheidsbelasting op circus-voorstellingen is afgeschaft. --- BEETHOVENCYCLUS VAN R.Ph.O. (Van onze kunstredactie) ROTTERDAM — Het Rotterdams Philharmonisch Orkest neemt een oude traditie op: het concertseizoen wordt besloten met een Beethovencyclus. Op 10, 17 en 24 mei is de cyclus gepland. Edo de Waart dirigeert twee Beethoven-concerten, de jonge Duitse dirigent Bernhard Klee één. Op het programma staan de de zesde, de zevende en de negende symphonie, het vijfde pianoconcert en het tripelconcert, de ouvertures Egmon en Fidelio en delen uit de ballesmuziek Die Geschopte des Prometheus. De solisten in deze cyclus zijn allen Nederlanders: de pianisten Jan Wijn en Willem Brons, de violist Gerard Hetema, de cellist Harro Ruijsenaars en de zangers Hanneke van Bork, Elisbath Cooymans, Anton de Ridder en Henk Smit Aan de uitvoering van de negende werkthet filharmonisch koor Toonkunst mee. I --- Alfrink maandelijks op radio (Van onze radio- en tv-redactie) HILVERSUM — Kardinaal Alfrink zal eens in de maand gast zijn in de KRO-radiorubriek Kruispunt. Zo mogelijk zullen actuele onderwerpen worden besproken, maar ook onderwerpen die niet in de directe actualiteit staat zullen aan de orde wpmen. Het eerste geprek wordt zondag 17 december uitgezonden. --- Jaap van Meekren had toch iets meer gelijk BIJ NADER INZIEN Omdat gisteren de uitzending) was van Televizier en omdat er over het programma-aanbod weinig schokkends te melden valt, eerst een reactie op een bedroefde ingezonden brief van Jaap van Meekren. Ik had, nu al weer een tijdje geleden, geschreven dat in het tvdebat Groenevelt—Van Riel laatstgenoemde het „nog moeilijker" had gehad in het deel dat niét werd uitgezonden door Televizier. Ik baseerde die mededeling op informatie van „insiders", van wie Van Meekren zich natuurlijk afvraagt wie hat wel zijn mogen, een vraag die in zon geval natuurlijk nooit beantwoord kan worden — daarvoor zijn het tenslotte insiders. Een andere vraag is of ik van hen de juiste informatie heb gekregen. Welnu, geen moeite is mij te veel als het gaat om het achterhalen van de waarheid en zo heb ik gisteren de bandopname afgeluisterd van het gewraakte debat. Na deze handeling geef ik Van Meekren iets meer gelijk dan mijn zegslieden. Het is ondoenlijk om een debat te meten zoals je de oppervlakte van een kamer meet en bovendien geeft een geluidsband niet ook de bijbehorende beelden (en dat die bij tv niet onbelangrijk zijn, heb ik vorige week naar aanleiding van het Televizier-debat Den Uyl—Biesheuvel proberen duidelijk te maken). Ik houd de lichte indruk over dat de keuze van de uitgezonden fragmenten in elk geval niet in het nadeel van de WD-voorman heeft gewerkt, maar zeker minder sterk dan ik eerst vermoedde. Bovendien wijzen Van Meekrens integriteit en de oprechte droefenis en zelfs begin van verontwaardiging die uit zijn reactie spreken, in de richting dat de selectie van fragmenten alleen op journalistieke gronden heeft plaatsgevonden. Daarbij wil ik opmerken dat er in mijn stuk zelfs van geen beschuldigende ondertoon sprake was en dat het alleen ging om het toelichten van een tv-journalistiek verschijnsel. Ik hoed mij er wel voor een omgekeerde Haya van Someren te worden, ook al plukt deze politica de vruchten van haar herhaalde protesten via veelvuldige verschijningen op de tv en de eerbiedige toon waarop zij door tv-journalisten wordt toegesproken. ; Zoals gezegd . een weinig schokkende avond. Voor een huisvrouw mag maandag wasdag zijn, voor een tvcriticus is het langzamerhand een niet minder gevreesde dag. Week in week uit is elk programmma-onderdeel voorspelbaar ook al verschillen de onderwerpen en beelden. Alleen het eerder genoemde Televizier kan nog wel eens voor een of meer uitschieters zorgen. Dat dat niet elke week gebeurt mag deze rubriek niet aangerekend worden, zeg iik maar even voor alle duidelijkheid erbij. Het verslag van de contactdag voor blinden was overigens een nuttige zaak, alleen al omdat temidden van alle vergeten groepen aan wie via de tv aandacht wordt geschonken, de blinden een dubbel vergeten groep dreigen te worden. Maar misschien dat juist, daarom het onderwerp iets meer omlijst en omlijnd had kunnen worden. Uit de documentaire van de uitstekende Britse journalist Peter Snow over China, ook in Televizier, noteer ik dat de vraag of voorzitter Mao wel eens ongelijk kan hebben althans bij Snows ondervraagden nooit is opgekomen. En voor de lezers die genoten heben Tsarina Katherina Dietrich 11, citeer ik De Larousse: „Haar gelukkig verlopen oorlogen, haar overwinningen op de , Turken, haar hervormingen (.........) doen haar despotisme en haar weinig ordentelijke levenswandel vergeten." ' Philip van Tijn --- Gestolen Barend Servetfilm terug • (Van onze radio- en tv-redactie) AMSTERDAM/HILVERSUM — Een stukje Barend Servet Show, op film vastgelegd, heeft gisteren voor enige paniek bij de VPRO gezorgd: Het stukje film was samen met de Fiat van scriptgirl Ellen Jens gestolen. . Gisteravond werd de Fiat, die maandag van de Amsterdamse Raamgracht verdween, in de., Spaarndammerbuurt weer onbeheerd teruggevonden. „We zijn nu aan het uitzoeken of alles er nog is. Het was een onvoorstelbare chaos in de auto toen we hem terugvonden", aldus vanmorgen het Barend Servet-team. De eerstvolgende Barend Servet-show wordt 14 december uitgezonden. De hele show was al opgenomen na de opnamen van de eerste show, die 14 dagen geleden te zien was. Scriptgirl Ellen Jens had het draaiboek van de show en een stukje film in de auto laten liggen. Vanmorgen is men met het monteren begonnen. „Als de auto niet was teruggevonden hadden we de Barend Servet-show 14 december niet kunnen uitzenden", aldus de VPRO. ■ Overdoen kon niet, want van de ;medewerkende .;... striptease-, danseressen zijn er alweer enkele naar West-Duitsland doorgereisd waar ze een contract --- Kees Winkler wint Roland Holst-prijs (Van onze kunstredactie) HILVERSUM — De Amsterdamse dichter Kees Winkler is de Henriëtte Roland Holst-prijs 1972 voor poëzie toegekend. Het bestuur van de stichting van gelijke naam volgt hiermee de voordracht vanHanny Machaëlis, Gerrit Kouwenaar en Torn van Deel. .De prijs wordt Winkler .volgende week donderdag in het cultureel centrum De Vaart -jn Hilversum uitgereikt. _■_■ --- Hoofdrol Trudy Laby ROTTERDAM — Met in de hoofdrol Trudy Labij zal het Rotterdams Toneel als eerste stuk in het nieuwe jaar Op blote voeten in het,park uitbrengen. Het stuk,' een blijspel van de Amerikaanse schrijver, Neil Simon, is enige jaren geleden al eens gespeeld door het Rotterdamse gezelschap. --- Knokkefestival afgeschaft door ALE VAN DIJK In plaats van het-Knokke Songfestival zal in juli 1973 een. mini-festivalletje plaatsvinden, dat drie avonden zal duren. De Casino-directie gaat in samenwerking met de BRT alle grote zangers en zangeressen, die in" Knokke min' of meer hun internationale carrière • begonnen, uitnodigen. Zo hoopt de directie uit Engeland' Engel bert Humperdinck te trekken en in Nederland staan Liesbeth List en Ben Cramer op het verlanglijstje. „We zijn nog niet rond met hetlijstje, ze moétën~hog uitgenodigd'worden. We weten niet wie vrij is en wie niet", aldus ■ gistermiddag in Knokke Staf Knop, artistiek directeur van het Casino. 7- -7 ■ 7 7 . ' 7 De drie avonden zullen door de BRT;via tv, worden'; uitgezonden. De gen zullen ook aan de Eurovisielanden worden aangeboden. MBhHOMQHBHM De. „intertelevisie-wedstrijd" om' de „Gulden Zeezwaluw van Knokke",'die de laatste jaren steeds vóór het songfestival werd gehouden, zal'in de komende jaren worden uitgebreid. Vorig jaar namen al een tiental tv-landen"deel, dit jaar verwacht men een twaalftal landen, die op het podiumvan het Casino mogen laten zien hoe ze met artiesten een tv-zaalshow' maken. KNOKKE — Casino-directeur" Jacques Nellens ziet het voor 1973 niet meer zitten. Aanvankelijk had hij-14 jaar Songfestival in juli volgend jaar willen afsluiten met een opzienbarende , 7 slotmanifestatie. Maar dat zou te duur geworden zijn. .' ', „Een week Songfestival kostte toch al zon slordige vier. miljoen Belgische francs", zegt Casino-voorlichter Didier Welvaert (32): „Als we komend jaar een festival 'plus een slotmanifestatie hadden gehouden was • dat bedrag ver overschreden":- In totaal 414 vocalisten uit een stuk of twaalf Europese landen zongen op de 14 songfestivals van Knokke. De meesten maakten er hun internationaal debuut. Slechts een paar van hen lukte het na hun optreden in Knokke internationaal door te breken. Het grootste parade-paardje werd de Engelse zanger Engelbert Humperdinck, die na Knokke miljonair werd. Het. jaarlijks terugkerende songcircus werd veertien jaar geleden begonnen . door Casino-directeur Gustave Nellens, in februari van dit jaar overleden. Zijn zoon, Jacques, had van het begin af de „artistieke touwtjes" in handen. Gustave Nellens was een merkwaardig man. In zijn jeugd publiceerde hij door hemzelf geschreven dichtbundels. Hij gaf ze zelf uit, want geld speelde bij hem geen rol. Hij bezat een drietal casino's in' Knokke, 'Tanger 'en.ï'in Monte Carlo. Hij. bezat voorts een grote en kostbare collectie schilderijen, waarvan het grootste deel aan de wanden van zijn Casino in Knokke hangt., 7'-'j.- •7«' In de' begintijd van het Knokke Songfestival werd het geldverslindende zangfeest vooral gesponserd door de drankfirma Martini. „Martini deed het in die begintijd vooral met het oog op Nederland. In België en andere Europese landen werden de drankjes van dit merk goed verkocht, in Nederland is Martini er nooit goed ingekomen. Een beetje reclame via de showbuniness zou misschien helpen", aldus de organisatoren. Enkele jaren geleden trok Martini zich terug als sponsor. De BRT en , de gemeente Knokke verhoogden hun bijdrage aan het Songfestival, dat ondanks de vaak erbarmelijke kwaliteit van de optredende vocalisten in het buitenland toch een enorme publiciteit kreeg. ' De Belgen vonden met name de publiciteit in Engeland van grote waarde. Voor de oorlog kwamen vermogende Engelsen vaak in hun vakantie naar het voorname Khokke om daar in de gezonde zeelucht en goed etend „een beetje op verhaal te geraken". Na de oorlog namen warmer streken de taak van Knokke over, mede als gevolg van de ontwikkeling van het snelle en comfortabele vliegtuig. Tóch zette Knokke, dat nooit ;zo overstroomd is geweest met Duitsers als bijvoorbeeld Zandvoort, de strijd om de Engelse belangstelling hardnekkig voort. In Nederland had het Casino belang omdat daar elk jaar het - grootste contingent gokkers vandaan komt. Met bussen tegelijk worden ze nog steeds aangevoerd. De Nederlandse televisie toonde al enkele jaren geen belangstelling meer voor het optreden van de zangploegen en de' jury's omdat het niveau elk jaar op hetzelfde lage peil bleef. Alleen de Belgische kijkers hielden het veertien jaar vol een week lang elke avond naar meestal nog maar pas beginnende vocalisten te luisteren. Het competitie-element vormde menigmaal de enige attractie. De laatste jaren kende Knokke ook een „super-finale", en één avond durende competitie tussen de besten van de Europese zangploegen en een haastig bijeen geraapt groepje zangers uit Amerika, dat tóch al in Europa was. Maar ook dat bracht het peil nog niet op het gewenste niveau. Bovendien was de tvregistratie van het gebodene meestal zó vervelend, dat het allemaal ook nog niet om aan te zien bleek. In vroeger jaren plachten er na afloop van de competitie nog wel eens sterren als Josephine Baker of Gilbert Bechaud op te treden, maar dat werd sinds Martini zich terugtrok ook al te duur. , „Kortom, de belangstelling liep steeds terug. Ook het uitbreiden tot negen landenploegen bleek het programma niet boeiender te maken", zei gistermiddag artistiek directeur Staf Knop, die tot twee jaar geleden het jaarlijkse festival als journalist bijwoonde: „Ik bedacht toen het plan van een wereldmanifestatie. Maar daar willen we nu nog niet op vooruitlopen. Voornamelijk niet om andere badplaatsen niet op het idee te brengen." • Engelhert Humperdinck • hou v'ahi : Rees • Liesbeth List • Willem Duys --- Centrum hoop voor toekomst TONEEL JAN HEIN DE GROOT Andanks • . alles wat er aan de hand is, is er in het vaderlandse toneelwereldje weinig of niets aan de owwnawu_toKuyi hand. Met de regelmaat van een klok worden premières uitgebracht, waarvan de' kranten trouw bericht uit brengen. De ene première is wat interessanter dan de andere, maar toch blijft het wachten op de grote vernieuwing. Die blijft uit zolang men er zich tevreden mee stelt plichtmatig abonnementen voor schouwburgvoorstellingen te verkopen en zich er niet op richt in het theater iets te laten gebeuren dat je niet kunt missen zonder iets wezenlijks in je leven te hebben gemist. Zoals wij in Nederland iets wezenlijks missen zolang wij De Midzomernachtsdroom van Shakespeare in de regie van Peter Brook hier niet hebben gezien. Soms is hiervan een voorbeeld in Nederland. Verleden jaar speelde Centrum in de regie van Peter, Oosthoek Kees de jongen! En wie over het toneel van de afgelopen en de komende tien jaar iets wil zeggen zal deze voorstelling gezien moeten hebben. Centrum is, dankzij vooral Peter Oosthoek, ook het enige toneelgezelschap, waaruit hoop voor de toekomst mag worden geput. Het houdt zich bezig met vitaal toneel: en is, zich ervan bewust dat als iets goed is de mensen bereid zijn er naar te; komen kijken. ,In Rotterdam wordt een tegengestelde procedure gevolgd: GROTE NAMEN moeten de mensen trekken naar. voorstellingen, die het aankijken niet waard zijn. Met als gevolg dat de mensen in steeds grotere getale wegblijven. Naar aanleiding van de laatste première in Rotterdam (De man, het beest en de deugd) schreef Jaap Joppe in het Rotterdams Nieuwsblad met het water in zijn handen te wachten op de volgende; première. Die van Liebelei. Terug naar Centrum. Het laatste stuk dat de Haarlemse groep heeft uitgebracht is De kannibalen van George Tabori. Een stuk, waarin de schrijver op zoek gaat naar wat zich in Auschwitz heeft voorgedaan onder de gevangenen: een geval van kannibalisme, waarmee hij wil aantonen dat de beestachtigheid in het kamp niet van één kant kwam. Zonder te twijfelen aan de eerlijke bedoelingen van de schrijver heb ik naar aanleiding van de voorstelling geschreven, dat ik niet geloof dat hij er in is geslaagd ook een eerlijk stuk te schrijven. Je kan een gebeurtenis niet uit de omgeving halen waarin hij zich heeft afgespeeld. Het is niet waar dat gevangenen- in Auschwitz in die omstandigheden hun kans schoon zagen om één van hun lotgenoten pp te peuzelen. De omstandigheden dreven hen er toe. Dan is het noodzakelijk iets • van die omstandigheden, iets van die werkelijkheid te tonen en voelbaar te maken. Dat dat niet gebeurde, op één moment na, maakt voor mij De kannibalen niet tot de ervaring, die het voor verschillende collega's wel is geweest. Ischa Meijer schrijft in Het Parool: „Er wordt goddank niets uitgelegd. Elke vorm van pathos ontbreekt. Koel en helder rekent de schrijver met zijn onderwerp af zonder ook maar ergens te simplificeren. Daniël de Lange in De Volkskrant: „Het is een intens joods stuk, ver van alle gemakkelijke folklore, die zo vaak verbonden wordt aan de voorstelling van joods leven op toneel. Een voorstelling zonder pathos of overdreven nadruk die niet met gemakkelijke effecten naar de keel vloog. Tenslotte Wim Boswinkel in NRC/Handelsblad: . £, „In de schouwburg hing een wohderT lijke stilte, waarvan ik de betekenis niet precies kan peilen. Afgrijzen kan het niet geweest zijn, want het stuk is met grote afstand van de;feiten geschreven. ; Misschien is er iets van gêne tegenover een zo kille benadering van het Auschwitzcomplex, dat normaliter, met zware emoties is omgeven en misschien (dat hoop ik) een rustige nieuwsgierigheid, een behoefte om bijna klinisch te observeren: een aanzet tot denken. Vandaar mijn advies: ga er naar toe als u wilt denken." ■H-, Tn het begin van deze rubriek -*• is de naam van Peter Brook gevallen. Al eerder schreef ik over zijn boek De lege ruimte. Sinds enige jaren verblijft hij in Parijs, waar hij een internationale groep acteurs en actrices om zich heen heeft verzameld. Samen zijn ze op zoek naar vernieuwing van het leven in het theater. Een uiterst moeizaam experiment, dat zijn kern vindt in het leren denken met je lichaam. Voor het experiment wordt zelfs een nieuwe taal gebruikt. In Perzië heeft Brook er verleden jaar iets van laten zien toen hij daar Orghast speelde tegen de achtergrond van oude ruïnes in een nieuwe geluidentaal, waarin oud Grieks en de 2000 jaar oude ceremoniële taal van Avesta was verwerkt. De 47-jarige Brook is nu met zijn groep afgereisd; voor een toer door Afrika: bezocht worden 'dorpen •in Nigeria, Mali, Dahomey en Togo. Waarom Afrika? Omdat de beste manier om communicatie te bestuderen is je zelf in een situatie te plaatsen, waarin communicatie onmogelijk schijnt. Over Brook zijn een aantal anekdoten bekend, die het navertellen waard zijn. ■ Hij had al vroeg belangstelling voor toneel. Als jongetje van zeven maakt hij een vier uur durende versie van Hamlet, waarin hij elke rol, zelf speelt. Hij speelt het stuk voor zijn ouders. Als hij na vier uur klaar is, wil hij opnieuw beginnen. . Hetgeen tekenend 'is voor Brook. Het aantekeningenboek voor deze produktie droeg dit opschrift: Hamlet door P. Brook en .-W.'. Shakespeare. Hetgeen, volgens sommigen, ook • tekenend is voor Brook. Als Peter 16 jaar is, verlaat hij de school. Hij schrijft scripts voor reclamespots. De beste spot, ooit gemaakt, kwam uit zijn brein. Die is dan ook nooit gebruikt. De tandpastafirma Gibbs durft het niet aan. De spot toont een beeldschone actrice die op het toneel alles uittrekt: haar kleren, haar pruik, haar make-up, haar oogwimpers, haar wenkbrau wen, haar houten benen, totdat ze als een oud, vervallen wrak voor de camera staat. Dan, plotseling, toont ze een stralende lach en ze zegt: Maar deze, deze zijn allemaal van mezelf, dank aan Gibbs". Gezien wat we nu nog altijd aan stompzinnigs over ons heen moeten laten gaan wat tandpastareclames betreft, geef ik de fabrikanten van dit nuttige produkt in overweging alsnog Brook's spot te gebruiken. Ton van Duinhoven had zondagavond schoon gelijk toen hij zei dat die reclame bovenal zo ontstellend vervelend is en dat ieder greintje humor er aan ontbreekt. ■ 'TOT slot nog een signalement x uit Rotterdam. Ruud Englander wordt de coördinator, die het Piccolo-theater een eigen gezicht moet geven. Sinds een jaar ongeveer heeft Englander nauw contact met Rotterdamse toneelkringen; zij het op bestuurlijk niveau. Vrijdagavond in de vergadering van de commissie Kunstzaken deed de nieuwe Rotterdamse toneelpaus ook een duit in het zakje door te verklaren daï het niet raadzaam was in plaats van Josephine van Gasteren de toneelgroep De appel naar Rotterdam te halen en de Nieuwe Komedie meer ruimte te geven in het Piccolotheater. Waarom niet? Omdat Ruud wist te vertellen. dat er ruzie was bij zowel De appel als bij de Nieuwe Komedie. Hij had succes met deze stoot onder de gordel, want wethouder De Vos koos ten slotte voor het blijven van Josephine. ---