SHOW EN ZO GUUS VLEUGEL WINT LITERAIRE PRIJS 'Mijn tekst is te origineel om hits mee te maken' door ALE VAN DIJK AMSTERDAM—„Ik heb honderden en nog eens honderden liedjes geschreven. Er _ tot nu toe nooit één een hit geworden. In die zin dat er yeel platen van werden veracht". . - , ; Guus Vleugel (40), dit weekeinde bekroond met de literaire Van der Hoogtprijs, ,eet precies waair hem dat in zit. Het hoort bij zijn vak om daar over na te denken. „Heel bekend zijn er wel een aantal teksten. Door de tijden heen zijn ze dat gebleven. laar iets populairs, iets, dat ineens inslaat, het zou toeval zijn als dat me eens lukte". . Volgens Vleugel, lijfschrijver ai Jasperina de Jong, is het tot isverre met zijn liedjes zó geeest, dat „ze net te vroeg waren ii bij een groot publiek in de iten te lopen". ■';.' -'; „Bovendien", zegt hij, „schrijf : origineel. Originaliteit slaat joit aan, het is te moeilijk. Ik hrijl geen achtergrondmuziekje. e tekst vertelt iets. Ja, en als je a hit wilt hebben dan moet je n eerste nooit origineel zijn en imoet nooit iets vertellen. Soms ordt zon tekst wel erg bekend, aar ze kopen het niet". Guus Vleugel zegt het heieaal niet verbitterd of be.siend. Hij wéét daarvoor veel goed waar het hem in zit. Hij er spits en intelligent genoeg :or. En hij misgunt de auteurs van hits hun gouden platen in het geheel niet, al verafschuwt hij wèl de grote dosis vals sentiment, waarmee het gros van de vaderlandse hits doordrenkt zijn. Wel „fijn" vindt hij de bekroning van een bloemlezing uit zijn werk met de Van der Hoogtprijs. Het is ten slotte voor het eerst, dat cabaret-teksten een prijs krijgen door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Dat betekent min of meer: De teksten van Guus Vleugel verdienen het predikaat „literair". „Ja, wat dat nu weer precies is", lacht Vleugel: „Cabaret moet, als het goed is, juist de vijand zijn van literatuur. Maar daarom kan het er nog wel een onderdeel van vormen!" Hij schrijft, bij zijn weten, zo eenvoudig mogelijk. Toen hij jong was, leek hij dichter te worden. „Twee bundels zijn door Ad den Besten in die tijd in de Windroos-serie uitgegeven. Maar ik ben niet dichten gestopt en sindsdien schrijf ik alleen nog mijn cabaret-teksten". Het belangrijkste acht Vleugel, dat ook hij, net als een dichter, „essentieel met de taal bezig is. Leesbaar is het eigenlijk niet helemaal, want je moet de teksten horen en zien. De elementen muzikaliteit en visualiteit moeten er aan worden toegevoegd, omdat ze worden geschreven om opgevoerd, te worden". Jasperina de Jong, samen met Erie Herfst en Guus Vleugel destijds de ziel van het satirisch cabaret „Lurelei", zegt: „Zonder Guus zou ik niet zijn wat ik nu ben". Guus zegt: „Hetzelfde geldt wat mij betreft voor Jasperina". Dat is een heel vreemde samenloop van omstandigheden geweest, dat wij elkaar ontmoet hebben. Met Erie vormen we een drie-eenheid". Vleugei's teksten rollen deze week voor de tweede keer ook naar West-Duitsland. Jasperina en Erie Herfst bevinden zich sinds zondag in München om voor de Duitse tv een Jasperinashow te maken op teksten van Guus. -1 „Ze zijn door een intelligente Duitser vertaald, we hebben veel overlegd, maar hij bleek ze goed te begrijpen. Het is voor Bavaria en daar zijn ze nog niet zo ver als hier in Nederland. Vorige keer mocht „De non" niet in de Duitse tv-show en dat mocht hier zelfs van de KRO. Deze keer leek „A bah, abortus" te worden afgekeurd. Maar de Bavaria-baas heeft nu gezegd, dat ni_ eerst wil zien hoe de tekst wordt gepresenteerd, dus het zal er wel doorkomen", aldus Vleugel, die deze week zelf naar München gaat „om eens te kijken hoe het er op staat"., .. !..-,.- Voor de Nederlandse tv is hij óók weer aan het „werk. „Rust noch duur" krijgt in het nieuwe tv-seizoen een opvolger in „Ik heb mijn ziel aan de duivel verkocht", "een volgens Vleugel „gek verhaal, een fantastische geschiedenis met absurde trekjes, maar met voor iedereen herkenbare situaties". Jasperina doet dit keer niet mee, „want dat arme mens zit onder het werk". In de hoofdrollen zien de kijkers Willeke van Ammelrooy, j Erie Herfst en Gerard Cox. Guus Vleugel schrijft ér weer moeizaam aan. De eerste aflevering is bijna af, „maar ik moet altijd de spanning van de deadline voelen.'Elke minuut, dat je wacht,. kan het beter worden". Zo gaat het ook altijd met de liedjes en zo zal het ook gaan met de musical, de volgende produktie van Eric-Jasperina- Guus, ook al weer jaren in de pen., .. .._'.:-_,-? Guus Vleugel: „Ik heb nog nooit in al die jaren een liedje weggegooid. Ik werk met kladjes. En ik kan niet verder als ik het niet goed vind. Zonder kladjes komt er nooit een liedje en ik gooi.alleen maar kladjes weg". Guus Vleugel (rechts), met Jasperina de Jong en Erie Herfst: "Wij vormen een drie-eenheid.". --- Negende ronde Clef dAmour (Van onze showredactie) -OTTERDAM —■ Vanavond n half negen wordt in Ansje ;n Brandenbergs''Winkeltje' in de Nieuwe Binnenweg de ïende en voorlaatste voorron) afgewerkt van het Cabaretncours Clef D'Amour. Wedern zullen zes kandidaten strijn om een plaatsje in de in jtember beginnende halve files. De juryleden die hierover, st het publiek een oordeel zuli vellen zijn de actrice Lies ■snken, een vertegenwoordiger n de platenmaatschappij Pho.ram en HVV-redacteur Piet aster. --- On beduidende quiz brengt te veel eer BIJ NADER INZIEN Terwijl 'Peyton Place in steeds dramatischer afleveringen maar helaas tamelijk onontkoombaar zich ten einde spoedt, bleek de ■WRO gisteren de niet kapot ie krijgen quiz „Wie van de tóe" van de vooravond naar tien over negen verschoven ;e hebben — een programma'iiche ingreep die wél weer niet het aanbreken van een nieuw (zomer)seizoen te ma«n zal hebben maar waar. '>'an jk het waarom niet erg soed'heb begrepen. . Zonder te willen beweren »at de avond na achten altijd wordt ingeruimd voor -etterlijk en figuurlijk wat 'Sewichtiger" programma's, ben ik er na een aantal ja- r«n toch wel achter dat de "eeste omroepen de onvervalste ballonnen meestal in je vooravond de ether insturen, en als zodanig wordt de plaatsing van „Wie van de tóe" op een uur dat de mees- :e kinderen nog op waren :n het verleden geen gekke .reep. Nu ineens blijkt het proï'amma midden in de avond pdeponeerd en dat lijkt me •e veel voor iets dat zich door je jaren heen voornamelijk Jeeft gekenmerkt door een «Kat totale gewichtsloosheid. Bij de KRO vond de pretere plaats van de Nederaids-Zweedse televisiefilm Champaigne rosé is dead" in ■et Nederlands niet onwaar■eiasgetrouw vertaald met Champagne Rosé is dood". ;'st in de hoofdrollen de Engelse ' ex-Paul Vlaanderen'tteur Francis Matthews en !l' Nederlandse Inbreng Ton ;C'l leek de film een tamew >spannende aangelegan'e'4,te gaan worden, toen het naar AVRO's- e'eyizier geblazen was.^ Het eerste onderwerp daar j'ed'vermoeden dat het raad!>mer geweest ware Cham- a?ne Rosé teneinde toe te '«kijken: want om nu te oerren dat Cees van Dronge- e°s i item over allerhande jeugdig ingevroren vee wereldschokkend onmisbaar was zou lichtelijk overdreven zijn. Televizier herstelde zich échter onmiddellijk al ben ik geneigd te geloven, dat de uitslag van de enquête- die men in had laten stellen over het momentele kiesgedrag van de gemiddelde Nederlander uitgebreider aandacht had verdiend dan de betrekkelijk achteloze vermelding van het resultaat nu kreeg. Min of meer langs de neus weg werd ons verteld dat de Partij van de Arbeid en de VVD grote winst zouden boeken als er op dit moment verkiezingen gehouden zouden worden en dat de KVP en de AR daarentegen zouden verliezen: waarom de nogal spectaculaire winst die de PPR zou incasseren niet werd genoemd, werd mij niet helemaal duidelijk, maar misschien is het de AVRO gewoon ontgaan. Voor het overige besteedde Televizier aandacht aan het Duitse Watergate, te weten de affaire rond CDU-afgevaardigde Julius Steiner, en wijdde men een uitgebreide reportage aan de naar het schijnt hand over hand toenemende rage een clandestiene stokerij op te zetten, waar talloze liters illegale, soms letterlijk verblindende jenever, vieux en andere sterke dranken vervaardigd worden. Tot mijn vreugde had men dat onderwerp ditmaal niet gedramatiseerd, zodat er niet de geringste argwaan behoefde te bestaan omtrent ce authenticiteit van de in het item en tonele gevoerde blinde die het licht zijner ogen kwijt was geraakt na het nuttigen van' een hoeveelheid illegale alcohol waarin wat te veel methyl gezeten bleek te hebben: het was niet Fons van Westerloo met een zonnebril op. Hetgeen impliceerde dat Televizier er een nogal goed onderwerp mee afleverde ERNST RIS --- Cleo Laine: hoge kwaliteit nachtclubwerk ROTTERDAM — De Engelse zangeres Cleo Laine werkt al vanaf 1952 samen met John Dankworth. In dat jaar namelijk deed ze een auditie bij zijn groep. Zes jaar later, in 1958, trouwde ze met hem. Het echtpaar leeft en werkt vanaf die tijd eendrachtelijk samen. . viel gisteravond meermalen .te constateren. Maar bij mij persoonlijk kwam het geheel meer over als nachtclub-werk van hoge kwaliteit. Oorzaak daarvan waren de wel erg ingehouden begeleiding van het kwartet, de conferences van John Dankworth, en het publiek dat letterlijk allesgoed vond en er voor klapte. Een van die dingen die uit zo'n lange muzikale verbintenis voortvloeit is het . ongelofelijk goed op elkaar ingespeeld zijn. Daarvan kon, je gisteravond in de niet-uitverkochte kleine zaal van de Doelen tal van voorbeelden horen, toen Cleo daar een concert gaf met het John Dankworth kwartet. Verschillende nummers hadden een vocaal begin van Cleo. Zonder op of om te kijken naar de groep werkte ze haar vocale intro af, waarna het kwartet in de eerste plaats haarzuiver, en in de tweede plaats haarscherp getimed inviel. Een staaltje van vakmanschap dat indruk wekt ook al houd je in het geheel niet van haar muziek. Op het continent geldt Cleo als een van de beste contemporaine jazz-zangeressen. Ook dat Dat laatste is zo langzamerhand gebruikelijk geworden bij zulke concerten. Het duurt jaren voordat een Fats Domino, een Chuck Berry, een Cleo Laine eens hier komen. Als. het dan zover is, is het ook verplicht genieten geblazen. Waarbij natuurlijk voorop . staat dat Cleo een uitermate goede stem heeft, die zeker nog een flink aantal jaren zal meegaan. ARTHUR PROVOOST --- De blauwe engel zingt weer in Parijs g (Van onze correspondente) | j PARIJS — „f'De blauwe eng gel" zingt vanavond en mor-, g genavond in het theater dat ■ __ aan, modekoning Pierre Carg din behoort. Het is tien jaar H geleden dat Mariene Dietrich g in Parys optrad, daarna werd g haar komst imeerdere malen g aangekondigd en altijd weer §} afgelast. Ze heeft in Engeland jj een ongelofelijk succes gehad g met haar achttien "songs" —' g geen meer en geen minder — g gemiddeld zes minuten apg plaus. 1 Jongeren klampten zich vast g aan de bumpers van haar auto g (ze gebruikte daarom nu en g dan de underground) ze wilg den haar handtekening op hun H das, op hun sjaal, op hun wit-; g te handschoenen, ze gingen voor g de wielen van haar auto ligg gen en riepen aan het einde g van haar show:. "Als u niet g meer wilt zingen, bljjf dan nog g wat, zodat we naar u kunnen 1 Ze ontving . .in Engeland g ƒ30.000 per avond, in Parijs g zou dat nog meer zijn. De. __ plaatsen variëren hier dan g ook van ƒ 40 tot ƒ 325! Jj , Mariene heeft in Parijs een g eigen appartement aan de Ave g nue Montaigne, waar Dior en H Ungaro wonen. Er zijn twee = vleugels, grote stapels platen g en boeken, die koopt ze bijna ;;■.';"".... _"..:■;; '• = dageluks. Er is een schrijf- g machine waaraan •ze vlijtig g werkt. Ze schrijft haar levens- g verhaal voor haar dochter. "Als g ik dood zal zijn, kan ze het uit- g geven en dat zal haar veel = geld opbrengen. Het zal alles g" zijn wat ze erft." g , In haar loge in het Cardin- g theater zal een grote foto van g Hemingway en een paar bal- g letschoentjes aan de muur op- g hangen en de grote pop uit "De g blauwe Engel" in een stoel zet- g ten. Die drie dingen vergezel- g len haar altijd, brengen haar g" geluk. De schoentjes kreeg ze g van het Russische ballet te g Moskou.. '"■'■: n • In tien jaar afwezigheid is g veel gebeurd: Edith Piaf en g Jean Cocteau en Maurice Che- g valier zijn, dood. Ze heeft de g leeftijd van hen die hun vrien- g den kwijtraken. g Ze zal 0.. m. zingen 'Tm the § laziest girl in \ town", maar g haar carrière duurt sedert 1930. g Garbo trok zich terug, Jean g ; Harlow en Ava Gardner, Mari- g lyn Monroe en Hedy Lamarr g gingen voorbU Mariene bleef, g Tegen Le Monde heeft ze ge- g zegd, dat ze zingen prettiger = vindt dan filmen: "Want op de g .planken ben ik geheel mezelf g en bovendien nnjn eigen re- g gisseur en producer." Le Mon- g de noemt haar een erotische g droom. * / • g Mariene Dietrich I --- THE FAMILY NU OOK TONEELGROEP The Family is niet langer "slechts" een toneelfeuilleton, maar nu ook een toneelgroep. De groep- rond regisseur/schrijver Lodewijk de Boer noemt zich nu The Family. Hij is voor het volgende seizoen ook uitgebreid.'Naast'de oude kern, Cocki Boonstra, Huib Broos, Martine Crefcoeur, Wim Kouwenhoven Frans Raven en Cees Linnenbank, bestaat The Family nu ■ mede uit Wim Brouwers, Hans Kemna, Dick Kruyd, Paula Petri, Maggy van Praag, Roer lant Radier, Monique van der Ven, Martine Verhoog-Kaag, Henk Votelen Jeff van Wijnkoop. . -; Het komende seizoen zal met een reprise van de vier delen van The Family worden begonnen. Elke week in hetzelfde theater 'een deel. Voorts'staat op het repertoire Golden Lamps in a Green Night van John Spurling (regie Max Stafford-Clark), Gekke Gerrit van Hugo Claus (regie Lodewijk de Boer), Krapp's Last Tape en Not I van Samuel Beckett (regie Adrian Brine — Gees Linnenban__ gal - Krapp spelen) en Le ciel et la Merde van Arrabal (regie Lodewijk de Boer). ''!.:"; --- Nog niet eens een schoen voor 't schorem TONEEL JAN HEIN DE GROOT 'JT'EN schoen voor het schorem •*-' is de titel van een produktie, die het Dokumentair Aktueel Theater (DAT) heeft uitgebracht met, de bedoeling iets duidelijk te maken over ontwikkelingshulp; hoe wij en zij er tegenover staan, zou je kunnen zeggen. Een pittige produktie, die de ontwikkelingshulp in een kritisch licht stelt. Terecht, want èen beetje krantelezer weet dat er heel wat vraagtekens bij ontwikkelingshulp zijn te plaatsen. DAT stelde zich voor van Een schoen voor liet schorem (A shoe for the poor) van Alain Teister honderd voorstellingen te geven. Daar was ƒ 60000 voor nodig. Die werden gevraagd aan de toenmalige minister Boertien, die de portefeuille van ontwikkelingshulp beheerde- in het kabinet- Biesheuvel. Maar Boertien zei nee. Dat gaf. grote opschudding. DAT stelt: „Dit was niet zo maar een negatief antwoord, maar,een politieke weigering, daar — naar 's heren Boertiens eigen mening — „de inhoud van het stuk niet kan bijdragen tot een beter begrip van het ontwikkelingsvraagstuk en tot een mobilisering van de publieke opinie met het oog op het bereiken van de doelstellingen van de internationale ontwikkelingsstrategie". '■ DAT wijst erop dat Boertien tot zijn mening kwam „ondanks het feit, dat de Nationale Commissie - Ontwikkelingsstrategie 1970-1980 (de commissie-Claus) niet afwijzend tegenover dit project stond eh een proefsubsidie adviseerde; ondanks protesten van de pers en datzelfde publiek wiens mening niet door ons project beïnvloed mocht-worden; ondanks ondersteuning van en bemiddeling bij onze aanvraag van onder andere de oorspronkelijke opdrachtgever van het project: het Nederlands Komitee Internationaal > Jongerenwerk en de NOVIB; ondanks vragen in de Kamer door het ex-Tweede-Kamerlid en de huidige minister van Ontwikkelingshulp, minister Pronk volhardde de heer Boertien. in zijrt besluit om DAT zelfs de. proefsubsidie van ƒ 1800 te weigeren". DAT zat niet .bij de pakken neer. Men besloot uit eigen (geringe) middelen (afkomstig van de" gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland) tien proef voorstellingen te financierenen deze in een objectief onderzoek op.» hun • positieve. of negatieve ';', meningsvormende kwaliteiten;'dan wel het ontbreken daarvan, te laten toetsen. '; iU«__HW_s_i_i_9W_P|__PC_ Lex de Regt, kandidaat sociologie, heeft die taak op zich genmen. Zijn rapport is nu klaar. T"\E kernvraag, die beantwoord moest worden, was: 'is dit project, deze voorstelling: geschiktom aandacht' te vragen voor de problematiek van |de ontwikkelingsstrategie? .",'■■ (Een vraag overigens die in deze krant naar aanleiding van de voorstelling op 26 maart in Rotterdam met een volmondig ja werd beantwoord). Lex de Regt in zijn rapport: „In zijn denken eh doen beoordeelt de mens de situatie, j de personen en ideeën waarmee hij wordt geconfronteerd aan : de hand van waarden, normen: en overtuigingen, die hij voor zichzélf geldend acht, dus volgens zijn eigen referentiekader. Bij alles wat een mens tegenkomt, vraagt hij zich als het wa* re af: wat betekent dit voor mij? In dit verband kan men spreken van een „definitie van de situatie", die vooraf gaat aan iedere reactie Van-de mens op hetgeen zijn pad kruist"." L'l'.rïuV-ks tt. 1- i .1 i "j i. " 11 " Hieruit vloeit voort dat elke reactiei dus ook die op een toneelvoorstelling min of meer van tevoren vast. ligt lijke mensen ■ reageren vriendelijk, intelligente mensen intelligent, rechtse mensen rechts. _ De Regt, concludeert nu, over Een schoen; voor het schorem: „DAT is met deze voorstelling uitdrukkelijk uitgestegen boven deze reactie-wet". „Niet alleen slaagde deze voorstelling jn aandacht' te wekken voor de ontwikkelingsproblematiek, maar, in de discussies achteraf, waaraan door een groter percentage mensen werd deelgenomen dan ik verwacht had, lukte het zelfs nauwelijks gemotiveerden te boeien en mee te laten denken over eventuele oplossingen voor deze waarachtig niet gemakkelijk te verkopen problemen". Verderop in zijn rapport: „....dat in dit project van DAT wel degelijk theater werd gemaakt, waarbij ook de inhoud helemaal tot zijn recht kwam. Het is ontzettend jammer dat dit programma beperkt moet blijven tot tien voorstellingen. Dit project heeft daarvoor te veel waarde." „Ik wil er dan ook uitdrukkelijk voor pleiten dat aan DAT de mogelijkheid wordt gegeven een vaste groep op poten te zetten zodat een continuïteit kan worden gewaarborgd waarin een beleid kan worden gevoerd. De huidige situatie immers biedt slechts mogelijkheden tot incidentele voorstellingen waarin constant op de tenen moet worden gelopen'en men zich de mogelijkheid tot een mislukking' nauwelijks meer kan veroorloven, wat natuurlijk een uitermate ongezonde zaak is", f' :;■". Hoewel het laatste citaat heen reikt over de voorstelling van Een schoen voor het schorem, kan ik het volledig onderschrijven. Toneel zal in de komendejaren in veel belangrijker mate worden gemaakt door groepen als DAT dan door de gevestigde gezelschappen, die in toe-nemende mate aan het afbrokkelen zijn. ' -.., / Ten aanzien van Een schoen voor net schorem nog dit: minister Pronk was er indertijd als Kamerlid erg voor dat het project door ging, als minister is hij in de gelegenheid het door te laten gaan. - A/AN, 9 juli tot 11 augustus ".'. wordt door Jeugd en Toneel een vijfweeks theaterwerkkamp georganiseerd, waarin jonge mensen tussen 16 en 25 jaar onder deskundige regie (Janet Mokades) een : toneelproduktie voor bereiden, waarmee tijdens de laatste week een toernee door Nederland wordt gemaakt. :■■;">'. J. Ingestudeerd wordt Meneer Puntila en zijn knecht van Bertold Brecht. De kosten van het kamp zijn ƒ 393. Inlichtingen: Jeugd en Toneel, Zandpad 28, Maarssen, tel. 03465—4843. T")E groep die zich aanvanke_ lijk Eindhovens Collectief noemde en die volgend seizoen het toneel. in de Rotterdamse wijken zal brengen, heeft; zijn naam veranderd. Toneelgroep Fiscus is de nieuwe naam. --- * _. Kom kijken in de keuken Hoe zit dat eigenlijk met die gemeentelijke bedrijven ? Met de Drinkwaterleiding, de Archiefdienst, de gemeentekwekerij. Op woensdagmiddagen kunt u een ' kijkje achter de schermen nemen:' 27 juni,' 18 juli en 8 augustus , gemeentelijke Archiefdienst, Mathenesserlaan 315 (historische films over Rotterdam) 4 juli, 25 juli en 15 augustus gemeentekwekerij aan de Bosdreef 11 juli, 1 augustus en 22 augustus ; Drinkwaterleidingbedrijf :<'■':■ Berenplaat Interessante excursies per luxe touringcar van ■ het Gemeentelijk, Voorlichtingscentrum Open Boek, Kruisplein 23 (Bouwcentrum), telefoon 11 61 81, toestel 2153. Hier zal men ook graag uw boeking voor deze tochten noteren en de nodige inlichtingen verstrekken. Vertrektijd van alle uitstapjes: 13.30 uur. Ondanks de vele prijsverhogingen is de prijs van de excursies dezelfde gebleven: f. 3,50 .per persoon; f. 2,50 voor houders van bejaardenpassen. Geeft u tijdig op! Doe het nu al! OPEN BOEK doet Boekje Open! Kijkt u mee? Hoe beter U de advertenties leest, hoe beter U slaagt bij het inkopen doen. ---