FOCUS Feiten Meningen Commentaren Analyses • . ■ ■■■;.■■■ ". - - . ■ Het ministerie van defensie -. laat naar. aanleiding van de publikaties in Het\ Vrije -Volk over de fraude bij de tax-freeshops van de luchtmacht in West-Duitsland een i nieuw onderzoek instellen: 1 - Het ministerie van defensie is, daar i échter Jl mee gestart doorwederom "eengroot laantal ir vergissingen op elkaar te.stapelen, feiten te , verdraaien en zelfs schuld te geven van een aantal zaken. Men'deed dat vrijdag in een uitgebreid commentaar op de onthullingen van Hei Vrije Volk in de krant van - 29 maart. -. ïW' ~ :ïJ-;i'-ïll Om een aantal dingen nog eens duidelijk tel stellen volgen hier: :><\lï:l, :p"l/p'-'P .:.' '

eiland fte vinden •'.• ■ waarop hij zich morrend kon terugtrekken. Nu. eens, Elba, dan weer Sint Helena. De ene-: keer p tijdelijk, de andere keer bii j-* - vend. Niemand vond dat vreemd. Alle doden hielden uiteraard hun mond en alle anderen waren ■; veel te blij dat ze nog leefden.' ' Zo is dat tot op de, dag van ' heden. :Je ; kunt ; niet van een spijkerharde wet. spreken,,,want, er,.komen,:■ uitzonderingen voor.; Ik bedoel; niet de gewoonte van ■ • . kapiteins van 'oorlogsschepen om mee te zinken met het zinkende schip.': Dat. heeft riets ; trouwhar-"■■: tigs en ■ het stelt ' hen bovende-' verdenking, van - de /bemanning dat de. baas' buiten I schot blijft ■ als de zaak " verkeerd, uitpakt. Het'; voorbeeld •. is echter niet . ■ . ■■■ . ■ ■: . . -, goed, want de kapitein is ook maar gestuurd en zijn regeringsleider zinkt niet mee. ...Wat je echter, in. de -hoogste, kringen zelden ziet is een gedrag als dat van Allende, die, tot zijn laatste snik bleef staan voor wat hij juist achtte. Nu hoeft ook dat geen voorschrift te worden, maar . het' spreekt me meer aan dan' het algemene gebruik om de koffers te pakken en je landgenoten te laten zitten; met' de gevolgen; van'je beleid. Het periodieke;, reizen en ;trekken,'., naar het voorbeeld van Jantje die zijnbuurmeisje | schopt en hard. naar. huis j. holt - als een boze j broer,: komt opdagen 'om hem: een: pak op zijn donder te geven. ; Wij houden stand tot de laatste man,' moet je bijna altijd lezen als: tot de laatste man min één. Wanneer heel Biafra een kerkhof; is' met 'een miljoen doden of zo, tellen wij dan de heer Ojoekwoe onder de slachtoffers? In het geheel' niet. Hij zat met : zijn" hebben' en houden -• in. het i laatste vliegtuig en woont thans l morrend - maar : niet oncomfortabel in een naburig land. ' ■ We.'; zien; de, heer Lon Nol op' reis gaanna te:hebben stand gehouden tot de laatste I man of de laatste dollar - op zon hoge post haal... je die : dingen'j makkelijk •',■ door, elkaar. In elk geval moeten • zijn, voormalige onderhorigen' maar zien hoe ze het redden en 'iedereen die inmiddels goedgelovig het tijdelijke met het eeuwi-.., ; ge had verwisseld: kan - blij • zijn dat hij xde afloop niet hoeft mee te - 'Zo is er voor alles een troost. | De Koerden hebben onder aan- , voering van de heer Barzani hun uiterste best ■■, gedaan. Of ze iets nastreefden dat tot. elke prijs moet worden bereikt- dat durfik niet te beoordelen. Op weg. naar internationalisering, denk ' ik vaag, zie ik liever steeds minder naties dan steeds meer. Maar het hoeft in dit geval geen punt te zijn, want de Koerden zelf geloofden nu eenmaal stellig dat ze allemaal gelijk hadden. En voor 'dat gelijk vochten ze zich dood - -althans in aanzienlijke omvang. :■ Treffen -wij nu, Barzani aan onder de slachtoffers? Geenszins. Hij vertoeft thans elders en naar de mens gesproken kun je het hem niet kwalijk nemen dat hij een kans grijpt die hij kennelijk heeft. .' ..'■• Alleen ï - wanneer ik aanvoer■' ders bezig zie hun- volken aan te sporen tot heldenmoed en zelfop- I offering, wil het wel eens bij me opkomen hoe ongelijk de kaarten liggen. De een kan straks weg en de ander niet. En ik wil dan weten of het enig verschil zou .uitmaken wanneer de regel „sa't men: uit,, samen thuis" als on,'wrikbaar beginsel * werd inge. voerd. • We: zouden '\ bijvoorbeeld met Thieu kunnen beginnen. Al vermoed ik dat zijn tandenborstel al ingepakt is. ir'i^".y.\».£•:■■■' --- 'De nieuwe vergissingen van Vredeling en zijn staf' VERGISSING 1. HVV stelt dat er voor 2,2 miljoen Duitse mark belastingontduiking heeft plaats gehad- in de tax-freeshops inplaats van 1,7 miljoen zoals Minister Vredeling de- Tweede Kamer antwoordde. . ;; >: 'i COMMENTAAR MINISTERIE: Minister Vredeling heeft de Tweede Kamer steeds volledig ingelicht omtrent de op het betreffende tijdstip voorhanden zijnde gegevens.' Het genoemde bedrag van 1,77 miljoen Duitse mark is gebaseerd op een brief van het Bundesmihisterium der Finanzen aan de minister in december 1972. Het Duitse procesverbaal van 26 januari 1973 is in april 1974 door de Duitse autori' teiten aangeboden aan de auditeur-militair van de. arrondissementskrijgsraad te Arnhem.- Bijhet beantwoorden van de vragen op 30 augustus 1973 was derhalve de informatie vervat in genoemd proces-verbaal nog niet beschikbaar. DE FEITEN: Het genoemde proces-verbaal waaruit blijkt dat er voor minstens 2,2 miljoen DM gezwendeld is, was in juni 1973 al als bijlage gevoegd bij een proces-verbaal tegen een van de lagere militairen die nu terecht staan. In dat proces-verbaal wordt zelfs uit het Duitse verbaal geciteerd. De gegevens'waren er dus wel.; VERGISSING 2: In zijn antwoord aan de Tweede Kamer rept minister Vredeling. slechts over twee shops (Handorf en Hesepe) waar gefraudeerd is.. Uit het Duitse, proces-verbaal blijkt dat ook in Hessisch Oldendorf in 1971 is gefraudeerd. COMMENTAAR MINISTERIE: Blijkens eerder genoemd procesverbaal van januari 1973 zouden in Hessisch Oldendorf ten aanzien van één leverantie onregelmatigheden" kunnen zijn gepleegd. Wegens het ontbreken, van een Abwicklungsschein , (BTW-vrijstellingsf ormulier, red.) voor deze leverantie heeft de Duitse belastingdienst «de zaak niet verder onderzocht. DE FEITEN: Onze inlichtingen kloppen met die van het ministerie. Of er een vervolging heeft plaats gehad doet niet zo veel ter zake. Op zn minst had de minister in-zijn. antwoorden kunnen vermelden dat nog een shop;bij 'de zaak betrokken was,' maar dat door het ontbreken van een direct bewijsstuk van vervolging werd afgezien. . VERGISSINGEN 3 EN 4 , Het Vrije Volk onthulde zaterdag 29, maart, dat onder de; vervalste BTW-formulieren niet alleen de handtekening van de verdachte adjudant R. S. stond, maar ook de. handtekening van de luitenant-kolonel (toen majoor) W. van Dok, de majoor (toen kapitein) G. Luijpen en de kapitein (toen luitenant) A. Huberts. Over 1968 werd bijvoorbeeld voor 78.000 mark gefraudeerd via deze BTW-formulieren. Voornamelijk Van Dok had die ondertekend. De formulieren konden door HW binnen een paar • dagen boven water . worden gehaald. Ze waren voorzien van een registratienummer van de Duitse belastingdienst en hadden, zo stelden ■ we, daarom ook. bij de marechaussee , bekend COMMENTAAR MINISTERIE: „Indien, het juist! is wat in het artikel wordt gesteld,'dat derdenthans beschikken over bewijsstukken, had het voor de hand gelegen dat, deze bewijsstukken waren aangeboden aan de daarvoor ' in aanmerking komende opsporingsautoriteiten. Dit zou uiteraard alsnog kunnen geschié-,, den. Dezerzijds wordt opgemerkt, • i dat het nrét van zorgvuldigheid getuigt'om over het bezit van bewijsstukken te publiceren,-waarbij hamen worden genoemd, voordat de justitiële autoriteiten in de gelegenheid zijn geweest het eventueel uit de te overleggen stukken af te leiden vermoeden van een strafbaar feit te on-. derzoeken." ■ -■ - .-.."' DE FEITEN:. In; een .zeer groot aantal brieven aan het ministerie van Defensie is er sinds 1966 op gewezen, dat er valsheid in, geschrifte is gepleegd ,via BTWformulieren. .Eeri' majoor j van | de Luchtmacht in Duitsland,' die het j geknoei niet kon : aanzien, heeft er.in 1966 en 1969 óver geschreven aan Defensie. Daarna heeft hij tot drie maal toe een proces-, verbaal laten opmaken. , Vervolgens zijn in 1973 drie brieven geschreven aan de ,mi.nister, waarin de namen, die wij nu publiceerden, .werden genoemd. .'•*.■-';•' -'■■'';,: Er zijn brieven over geschreven aan het ministerie van Justitie, aan de.advqcaat-fiscaal van het Hoger. Militair, Gerechtshof, aan de procureur-generaal van de :Hoge : Raad, , zelfs;; naar de Kroon, met, precies, dezelfde f ei-' ten als wij hebben onthuld. '. En tenslotte hebben' twee majoors, de heren j E. Butselaar en S. Vervest, de officier-commissaris van ' de krijgsraad mr.' H. •'• Verbunt in september 1974 op exact dezelfde feiten gewezen. Noch de hiervoor genoemde instanties, noch de officier-commissaris .hebben deze feiten zo serieus'genomen, dat'een nieuw onderzoek, werd' ingesteld. Integendeel, men heeft de l feiten minachtend terzijde ' geschoven. Voor HVV; was er toen geen enkel beletsel meer om de feiten wel te publiceren. ' - { { "3 Duidelijk . is, dat de , Marechaussee S na alle aanwijzingen van de laatste , jaren kennelijk niet de opdracht heeft gekregen de onderste steen boven te halen om de omvang van de frauderingen aan het. licht, te 'brengen. Duidelijk is eveneens, ' dat de Luchtmachtstaf : in : deze'■ volkomen heeft gefaald. • VERGISSING 5:' Volgens het reglement Special Service Shops, dat op 26 augustus; 1968 werd uitgegeven mochten alleen militairen belastingvrij, inkopen, die „voor. langere ; tijd gelegerd' of gedetacheerd" zijn bij de: lucht-. macht in Duitsland. ".'''' T-ö ,','••'rJ'..\- COMMENTAAR MINISTERIE: ; Men. erkent het bestaan van, dit ït . reglement ; nu.; Maar, tzo voegt men er aan toe, dat reglement was onvolledig. Want; volgens'■ het NAVO-statusverdrag■. moch-, ten ook op dienstreis zijnde mili- j tairen kopen. Zo interpreteert ; het 1 ministerie dit ;ï verdrag • al- ' ■ thans. ' ■'.' - : ■ ■',;": DE FEITEN:'\ De} vreemde, f i, guur doet zich voor,', dat" er i aan';; het eind, van' de zestiger, jaren allerlei regels werden uitgevaardigd i voor de, tax-free-shops, maar dat die regels volgens het ministerie eigenlijk ogenblikkelijk genegeerd moesten worden; ■'/", Hoe • . moesten ■ :' de ;}. militairen evenwel te .weten komen' dat i zi j ,: de regels: mochten', negeren? Ja, zegt het ministerie nu, dat heeft het commando luchtverdediging beslist laten- weten» aan de onderdeelscommandanten in Duitsland. Hoe en wanneer? Dat weten we niet 'meer,, zegt het,; ministerie. Een wankel betoog derhalve .voor,,.'een apparaat, 1 dat■'. zich altijd zo akelig pleegt te ',' roepen op reglementen.. ■ ■,) . Maar bovendien . isv het; onzin, .wat■'het ministerie 'betoogt.-. In het NAVO-status-verdrag en de aanvullende regels van'het Duit- ■ se Ininisterie.... i,van |,- Financiën stond niet, dat op dienstreis zijn-" ': de militairen~mochten kopen., ' Er stond wel in, dat,in Duits- ■ • land; gestationeerde: "militairen, mochten kopen en op oefening in Duitsland zijnde militairen. ; Dat werd indertijd door dé Ne- 'derlandse, militaire autoriteiten : prima geïnterpreteerd. Want niet vopr niets is;. in een, officieel - schrijven. van 23. april •,: 1968, waarin de . belastingvrijstelling werd geregeld, gemeld, dat het ging om „Nederlandse troepen welke in 'de ' Bondsrepubliek Duitsland zijn gestationeerd dan wel daar verblijven voor het houden van oefeningen." Daar «staat dus niet:.„voor.indij/iduele militairen, die op dienstreis even een paar uur komen aanwippen." . En juist : deze militairen op dienstreis hebben op grote schaal gekocht. ,}'■:' De . luitenant-kolonel Van Dok wist blijkbaar :dat het niet. mocht., Hoe is < het immers anders te verklaren, dat hij zich '. „voor. het karretje van op dienst• reis zijnde militairen', liet. spannen en op zijn eigen naam voor hen inkocht? Om zich later terug te.laten betaler* . Tot slot kunnen we nog \ wel meedelen, dat op dienstreis, zijnde militairen hun handel helemaal niet belastingvrij de grens over mochten nemen. Want ook daarin had de Luchtmacht officieel i voorzien. In de ,•', Luchtmachtmededelingen 04.1/16 ' nr.' 520-73 staat immers: „De belang-' hebben de i (om voor. vrijstelling' van: belasting en invoerrechten in aanmerking te 'komen, red.) moet voor de uitoefening van de dienst j voor een ononderbroken tijdvak van meer dan twee jaar in het buitenland hebben verbies ven." . "'■: / '~.: P lb •: Daarbij waren de goederen, die PP:PP;'I .'■' de troepen inkochten, uitsluitend" bestemd voor ver- of gebruik in Duitsland. Ook dat staat in de regels. Wat nu? Denkt de minister, dat een ': militair op dienstreis, die een kleuren-tv of een pick-upinstallatie'koopj deze uit- ) sluitend voor gebruik in Duits-: land aanschaft? Of dat hij - op - dienstreis zijnde — een half jaar wacht,"; voordat hij die tv gaat •invoeren? "-.-■ i: l.'i} '•' Ook al moesten de.reglementendus genegeerd worden, dan' nog mochten i'militairen op dienstreis niet .kopen," zoals het' ■ ministerie van Defensie nu in haar commentaar op onze ont-,'-, hullingen" stelt.'' De -minister ver- | gist zich opnieuw. ,: VERGISSING 6: „De Luchtmachtstaf ; heeft verklaard, dat j de „zeer geringe winst" in de f 'shops tot 1972 bestemd was „voor welzijnsactiviteiten van het eigen onderdeel". Militairen die in de shops kochten kregen kassabonnen. Op zeer gezette tijden werden bepaalde nummers van de kassabonnen uitgeloot De gelukkige winnaars kregen dan waardebonnen van 50 en 25 mark.; :;;•.. spP:;p COMMENTAAR VAN HET MINISTERIE: Indien het gestelde in | vergissing 6 juist is ' ten , aanzien van de verloting van waardebonnen - een dergelijke 'activiteit was dezerzijds niet bekend - dan kan dit moeilijk onder het begrip welzijnszorgactiviteiten worden gerangschikt. • 'DE FEITEN: We": drukken hierbij een kopie af van dienstmededelingen die voor zich spre' ken. "':"..''-', PP.' door ;P PP;/P Rien. Robijns .1 en Frans Vanderwilt Minister. Vredeling.... wéér fouten.... --- De krant en de mini ster Het Vrije Volk Het Vrije Volk heeft nieuwe feiten gepubliceerd over de zwendel bij de belastingvrije winkels van de luchtmacht in Duitsland. Daaruit blijkt dat de zwendel een grotere omvang had dan door het ministerie van Defensie is toegegeven en dat er ook anderen bij betrokken waren. Minister Vredeling heeft daarop via een perscommuni* qué geantwoord. Is hij ons dankbaar dat wij nieuwe feiten hebben opgediept? Integendeel. Hij zegt niet dat ze onjuist zijn, nee, hij verwijt ons dat we ze hebben gepubliceerd. Het getuigt niet van zorgvuldigheid dat wij over bewijsstukken publiceren alvorens de justitiële autoriteiten in de gelegenheid zijn geweest een onderzoek in te stellen, aldus de minister. Je wrijft bij zon antwoord wel even je ogen uit. De minister beschikt over een van de duurste ambtelijke apparaten in ons land. Hij beschikt over een eigen opsporingsdienst. Hij beschikt over allerlei wegen om de waarheid boven tafel te krijgen. v . Hij is er niet in geslaagd te doen waartoe deze krant met zijn beperkte mogelijkheden wel in staat bleek. Niettemin stelt hij niet zijn eigen mensen maar ons in gebreke. Dat is wat vreemd voor een minister die in een geruchtmakend interview zijn collega Van der Stoel verweet dat hij zich door zijn ambtenaren liet inpakken, t Dé opvattingen van de heer Vredeling zijn niet alleen erg „vrijmoedig" maar ook merkwaardig. Heeft de minister nooit van Watergate ge-1 hoord? Heeft de minister nooit ontdekt dat de Amerikaanse pers feiten publiceerde die bij de justiële autoriteiten nog onbekend waren? Heeft de minister nooit begrepen dat de waarheid nooit boven water zou zijn gekomen als de Amerikaanse pers zich op zijn standpunt had gesteld? .: ',;;:-'l ;:.VPP! '/ . P•:..::: Natuurlijk is er een hemelsbreed verschil tussen Watergate en deze zwendel. Eén ding hebben ze echter gemeen: dat het tot de taak van de pers behoort feiten te publiceren die ertoe kunnen leiden dat de zaak beter wordt onderzocht. ,'P: Daarom zullen wij deze week met nieuwe gegevens over deze zaak komen. Ondanks de merkwaardige opvattingen Van minister Vredeling over de taak van de pers., --- De grote aanpasser Over kaalheid en vrijheid .■:■■■-■■■:,':■-".'•■:■."":•■ ■:.v:.'':.i:?aip|B Wie kaal', is, kan weer haar verwachten. Als hij dat 1 wil. : Aan de universiteit van Poitiers,' * zo, meldt Jan Brusse ons; is een professor bezig het haar, van: de wangen,: baardhaar 'dus, langzaam op te laten klimmen naar --. kale hoofden. Als het; experi■ ment slaagt, hoeft de , patiënt zich niet:meer;te scheren:: Hij' kan':. dit;dan 1 ook niet■';meer,; want zijn wangen zijn zo glad als een gezellige k&le kletskop , . van de grootvader uit mijn : jeugd. ■ - Bovendien groeit;,';, het, haar van de, baard; dan, op zijn hoofd.Dit j is i' niet bepaald.. een . "maatschappelijk* relevant" onderzoek, zoals minister Trip het , zich voorstelt, denk ik: ..;"';■ V ; Jan 'Brusse noemt deze ■ weten- . schappelijke -vondst .om:w'anghaar. naar hét hoofd te verplekken -'„geniaal". '■ Ik betwijfel. of ■ dat zo is. Geniaal was wellicht: de ontdekking.dat de aarde niet: plat maar rond is, de ■■ relativiteitstheorie van Einsteinï,kort-om het doorbreken van vooroor-: ';, ■'".'■ • delen die het menselijk leven verstarren. De opvatting dat je haar op je hoofd te verkiezen is boven een kale schedel is zon .vooroordeel. De opvatting dat haar op je hoofd. te verkiezen is boven een baard- is een dubbel vooroordeel. \ •■ ■ [In dat kiezen zijn mensen niet zo vrij als we in "het vrije wes: ten", zouden magen verwachten. Dat blijkt ook al; wit het feit 1 dat de professor van' de Franse \ regering, toestemming kreeg om . die proefnemingen op gevangenen te. doen. Deze gevangenen mogen', als ze dat\toelaten, 1 dan weer, wat eerder "vrij". Zulke ' gevangenen heten dan "vrijwilligers" voor de wetenschap. ... . '■':.; ogen doet die professor dan. ook een onderzoek naar vrijheid en onvrijheid.: .< • ij Want .wat is de vrijheid van een gevangene , die - eerder vrij mag als hij zich bereid verklaart 'voor wetenschappelijke experimenten? -, De . professor ' is thans al zo ver gevorderd dat het baardhaar tot omstreeks de ■ wenkbrauwen is - opgeklommen. 'En wat is de vrijheid van men.. sen die hun van nature verkregen kale, kop niet accepteren? Waarom eigenlijk niet? - Ik herinner me heel goed met' hoeveel plezier mijn groopvaderverhalen,{vertelde over': vliegen en vlooien die op zijn .kalej ■ schedel konden 'schaatsenrijden 1 en-uitgleden. 'Schaterende verhalen; Wij mochten het met on. ze kindervingers op zijn schedel nadoen; Volgensmij wasimijn grootvader\vrij. Hij had"geen" behoefte aan verlegging van na,tuurgebieden,' maar genoot. van :zijn '.natuurlijke, omgeving en haar gaven. , :! ..; : De professor, in Poitiers is een \. Nederlander en heet in feite Jan Pieter .-. Visser, s Hij heeft zij n .naam . gewijzigd * in Jean Pierre Poisson: Want dat -is"uit 'alles •' duidelijk: Jan Pieter Visser 'is' de gr ot e aanpassér. De ge'■': vahgene van een vooroordeel. Net als de haarmiddelehfabri-' iliiiii itfiiiiiliMliiililMiiiMiiini iiiiiii'l-Bl y ..■■■■ kanten die ons wijs trachten te maken dat we tegen ■ kaalheid toupetjes en andere middelen nodig hébben, waar we niet moeten instinken. En los van het feit of J.P. Visser handig met reageerbuisjes kan omgaan, een grote aanpassér is nooit een goed wetenschapsman. Hiervoor moet je vrij zijn. De vrijheid ligt niet tussen kale wangen en een kop met haar. ..- Geniaal is de wetenschapsman die mensen, met een kaal hoofd en wat al niet, zonder haarmiddelen of toupetjes,, niet onge-. lukkiger kan laten zijn dan an-' deren. ■ Zonder toupetje zaten -. dat is een .* praktische li konse- ' kwentie - Van AgtenDrees wellicht niet in 'de'politiek. En wat let ons om ■' .• Van Agt en Drees de kans op geluk te gunnen. ' Wetenschap en , ■ vrijheid reiken verder ■ dan een. haardos. Vrijheid en onvrijheid,' relevantl en niet relevant onderzoek, het scheelt maar een haar. tt&SSBi * BORISTOMAS ....'.- '.'■■' ---