Ok knap af op het gesmoes in Holland Swart op wit door Jan D. Swart Leen Jongewaard praat op zijn 50ste verjaardag voor het eerst over zijn privé-leven en wat hij verder wil LiEEN ; JONGEWAARD is vijftig. Vandaag ■;';• geworden; maar hij viert het niet.; Zelfs cadeaus . zijn' niet welkom, want hij zegt bij het uitpakken nooit te weten , hoe ■ hij kijken móet. Ook: bellen heeft geen zin, want hij is er niet. 'Ik pak woensdagmorgen m'n brommer', kondigde hij aan, 'en ik zal wel zien hoe laat het wordt.'':/ •:,;'■ Er wachten in het schitterende Amsterdamse grachtenhuis ook geen mensen op hem. Het geschilderde naambordje kondigt weliswaar aan dat binnen Leen Jongewaard en Berry Stevens wonen, maan dat is alleen met vakanties zo. De danser Berry Stevens werkt in Londen.Hij is er twee jaar geleden door Leen zelf heen gestuurd: r; r : '- ' ;Af en toe vindt :de acteur Leen Jongewaard het klimaat in Nederland namelijk) benauwend. Reden ;ook waarom hij binnenkort met zn brommer richting Indonesië wil. 'Ik heb me namelijk afgevraagd wat ik bereikt heb. Succes. Allright. Maar het belangrijkste van succes is, dat je ontdekt dat succes niet belangrijk is.' Van- Ik ben iemand die een klein beetje buiten- de maatschappij staat -en daar graag eens tegenaan schopt. Aan zedenprekers en die - fatsoensrakkers, daar heb ik een hekel aan..Perkamenten heren, die alles zo, mooi in een hokje kunnen zetten en daar dan geil naar gaan zitten kijken. Men deelt in, merk • ik. Waarom? Omdat; men' : zekerheid over zichzelf wil. Ik word daar helemaal niet goed van. .V;ï;?rÏÏ*;SVr Ik. ben; opgevoed in een gezin van een visboer, die ook ! nog hoofdofficier was bij het .Leger des Heilsl Ja, je kan wel gaan zitten lachen, maar denk erom dat mijn vader zn klanten wist te boeien. Als hij daar stond, bovenop die houten zeepkist, . dan -. verkocht-ie zn preek als zn beste vis. Mijn vader zei iets; prikte, dwars door die zielen heen ." En als er één probeerde te vluchten dan hield hij midden in een zin op en riep: Hé, jij daar, Jezus is ook voor jou .gestorven. Dan schrokken ze zich het lazerus.' V:.';';:l^-;i'V'/'.;-..f^'■'•':', Tegenwoordig maken 'ze van onze ' Lieve Heer een boeman. Als je die EO ziet, draait m'n maag om. Dan laten ze een filmpje zien van een dronken vader bij het bed van zijn zieke zoontje en bij de volgende flits wordt het zoontje beter en gaat vader van de drank af. Dat is ' kruideniers-religie. Op die manier wil ik niets met God te maken hebben. De EO projecteert de kortzichtigheid % van de mens. Het; kwaad is de drank, maar' als je ' het laat staan op dié manier. Dat is hetzelfde als het uitdelen van een VW-folder. Ik ben iemand die door zijn hele persoon en karakter, ook door wat er allemaal in het verleden met mij is gebeurd, genuanceerder is gaan denken, vind ik. Ik kan niets zwart, wit of rood indelen. Mensen die precies weten wat God van ons wil, dat moeten volgens mij enorme twijfelaars zijn. Dat-is met,de verkiezingen dok. Ik weet zeker, dat ik voor links zal kiezen, maar als je mij nu vraagt waarom, weet ik dat niet. Het is de richting waartoe ik me het meest aangetrokken' voel, maar in wezen kan ik mezelf eigenlijk in de politiek niet kwijt... H;'v., --- David: Wel samen, niet trouwen Trouwplannen zijn ter' niet, of ze moeten verzwegen worden, maar popzanger David Cassidy (26) doet wel erg zijn best om in de buurt van Kay Lenz te blijven. Twee weken geleden vloog hij de 24-jarige filmster achterna toen zij in Londen was voor de première van haar nieuwe film, nu is hij haar weer op gaan zoeken in Toronto. ' ;:.* Dat jaloezie ook bij dié jongeren meespeelt,, blijkt uit het feit, dat Kay Lenz (beter bekend als de tv-wer duwe van Torn Jordache) vorige ■ week het (bijna gebruikelijke) aanbod van Playboy van 5000 dollar afsloeg om met ontbloot bovenlijf te poseren. Al zegt ze er wèl bij; 'Ook al zou Dave het goed hebben gevonden. dan nog had ik het niet gedaan.' Binnenkort zullen Kay Lenz en; David Cassidy terugkeren naar Montecito, een klein dorpje 150 kilometer, boven Los Angeles. Het is de bedoeling,, dat ze er gaan samenwonen.. David Cassidy, die onlangs zijn villa: in ■ Los Angeles verkocht, heeft er. een ranch:; f j: --- Vanavond 'Boek en tv' "rÜuVERSUM _ De reportage fwek en televisie" die zondagwond moest vervallen, wordt °?or de NOS vanavond van «u» tot 23.55 uur uitgezonden, 'n verband daarmee wordt de "Jbriek "Sprekershoek" tot een ««re datum uitgesteld. --- OPLUCHTING Ik kan vind-ik makkelijk een deur sluiten. Een paar jaar geleden is mijn oude huurhuis aan de Singel in Amsterdam afgebrand. Ik had bij het weggaan een fauteuil tegen de haard gezet en toen ik terugkwam was er niks meer over. Behalve m'n twee. gouden op de wc, die hingen er nog. Maar voor de rest was alles weg. En dat. was een opluchting. Het mag misschien gek klinken, maar het was echt een opluchting.' Het was een breuk met het verleden. Ik. had er met mijn vrouw gewoond .en na de scheiding een tijd alleen en dat was nu voorbij. Over. Helemaal - w J ,?". i. K, Natuurlijk kan ik makkelijk zeggen van ik wil weleens een jaartje kijken in Indonesië. Ik heb geen. kinderen, ik hoef geen mondjes te vullen, maar ik ben nu vijftig en wat heb ik dan gehad? Dat is het criterium. Waar kan ik op terugkijken? Kijft, ik heb een mooi huis'en als. acteur kun je aardig de bink steken, maar denk erom dat het je opslokt, dat het je voortdurend bezig houdt. -..'V^ ; Ik knap vaak af op de maatschappij, maar ook op ons wereldje.' Op party's bijvoorbeeld j zul je me niet zien. Feestjes ter algemene opsiering van de vedette, ik moet er niks: van hebben. Het is één grote truttenzooi. Ik hou ervan om: onder mensen te zijn, ze te ontmoeten en zodoende te leren kennen. Mijn vriend is danser, maar twee jaar geleden heb. ik gezegd: ga jij maar naar Londen, het is hier te klein. Te benauwd ook. Nu heeft hij al een contract als acteur bij; de Shakespearecompany— ben ik waanzinnig trots op. Het gaat in Nederland trouwens erg kleinburgerlijk toe, ook wat betreft de acceptatie . van, de menselijke ■- verhoudingen. Ik ken delen van de wereld waar het helemaal niet zo bijzonder is, dat twee vrouwen of twee mannen' samenwonen, maar hier in Nederland wordt ;er nog - over gesmoesd.. Ik. begrijp dat niet. Jij bent getrouwd en hebt een kind. Ik ben getrouwd geweest en heb een vriend, maar over sexualiteit denken we allemaal hetzelfde. We hebben er allemaal behoefte aan, en verder geen gelul. ;>;-'' Men deelt dus weer in, dat is het bezwaar. Daarom heb ik ook zon plezier in het 'stuk, dat ik nu speel. Het is er één van Brecht.' Het klein burgerdom wordt op de hak genomen. Dat is weer eens wat anders dan wat men van mij gewend is. Maar ik heb het er druk mee. Te druk eigenlijk. Ik kom in één week vier dagen tekort.-Ik heb niet eens tijd om mijn verjaardag te vieren. Trouwens, die zou ik onder normale omstandigheden ook niet hebben gevierd. Ik kan-er niet «tegen om cadeaus te krijgen. Ik wil ze wel hebben, maar dan moeten de mensen die ze geven weg zijn als ik ze uitpak. Ik . kan namelijk geen dank-je-wel zeggen, dat vind ik iets vreselijks... vroeger al. --- Zon zingt H- ■■ ■ '■ ■ i.r, ' ENK Zon - de voorzitter van de voetbalvereniging Excelsior - laat zijn indrukwekkende stemgeluid vereeuwigen. Hij doet dat vanavond in samenwerking met het Rottes Mannenkoor en de Koninklijke Militaire Kapel. De grammofoonplaat, die ervan zal worden uitgebracht, bevat door hem gezongen voetballiederen. Niet om aan te horen natuurlijk, maar wel origineel. fe"%:i"4v,; --- Apparaatje regelt hartslag van Peter Sellers (Van onze filmre.; dactie) .'_ ;.,'*-; LONDEN - Met een "pacemaker" ; heeft de Britse acteur Peter : Sellers de ' huwelijksreis met zijn vierde echtgenote Lynn Fredrick (22) hervat.' Hij -: is<'gisteren teruggebracht naar de Franse Rivièra. De 51-jarige acteur werd onlangs in het vliegtuig van Nice - naar Londen onwel ■ - door oestervergiftiging,'' . ■/ - dacht hij zelf. Maar de i dokters in het- Londense Charing Cross-ziekenhuis stelden vast dat zijn hart niet goed gefunctioneerd had. Daarom werd het apparaatje ter regeling van de hartslag ingebracht. Sellers, die als inspecteur Clouzot in "The pink panther strikes again" volle zalen trekt, had in 1964', een zware hartaanval gehad in Ilolly wood. MgMgj --- PASTE .&# (abto.boot.ear.van.nl.)y | Chemische Fabr.•Schiedam' 010-26.47.56 --- ?-% ;;,i,|; Hèle;iftcr. van ; - Geldig Vm zaterdag 2apri! \ * f T. ALLEEN VOOR MELK UNIE OF MENKEN LANDBOUW PRODUKTEN /'. " f/*^" --- AFSTAND Ik vind dat ik altijd al afstand van alles genomen heb, maar inderdaad: de laatste vijf jaar nog meer. Toen ik die gouden platen binnen had en die Televisierring, toen heb ik me afgevraagd watt ik nu: eigenlijk bereikt 'had?« Succes. Allright. Maar het belangrijk ■ , .-.<.':-f^:':'<.' ? ste van succes is, dat je ontdekt dat succes niet belangrijk is. Als je goed relativeert, dan blijft er weinig van over en dat. is ook goed. Je gaat dan weer verlangen om onder de mensen te zijn, en dat is vandaag - de-dag' ook groter dan ooit tevoren. Je moet me niet verkeerd begrijpen, ik hou van dit vak, maar ik ben opeen punt gekomen,: dat ik er weleens. een jaar tussenuit zou willen. Naar: Amerika. Naar' Zuid-Europa voor mijn part. De pest is alleen dat ik geen auto kan rijden. Het enige waarmee ik overweg kan, is een brommer en daar ben ik al mee naar Italië geweest, naar Marokko en Tunesië. - Maar i je wordt ouder en je komt er niet meer toe. Maar ik droom nog altijd om het nog eens een keer te herhalen en dan ga ik de richting van Indonesië op. Van dé zomer misschien, ja, ik denk: komende zomer. . €*>X --- Onafhankelijk Toneel schrijft toneelgeschiedenis De Meeuw van Tsjechow: triomf van de poëzie De Meeuw van Anton Tsjechow, gezelschap Onafhankelijk Toneel, naar aanleiding van de vertaling van Charles B. Timmer, schilderingen Guus de Ruiter, rollen Jan Joris Lamers, Gerrit Timmers, Fred van der Hilst, Mattias de Koning, Truus te Stelle, Jan Klatter, Kees Hulst, Ditha van der Linden en Mirjam Koen, De Lantaren Rotterdam. H.ET gebeurt je maar zelden getuige te zijn van èen moment waarop toneelgeschiedenis wordt gemaakt. Een voorstelling, die meer is dan zichzelf; een stap vooruit. De conceptie, die het Onafhankelijk Toneel heeft gevonden' voor De Meeuw van Tsjechow is zon adembenedemend moment. . De grote Pjotr Scharoff heeft Tsjechow in Nederland geïntroduceerd. Dat ! was niet niks.' Maar tenslotte was zijn visie al te ouderwets gebleken en slechts geaccepteerd door de geur van heiligheid die over zijn voorstellingen lag. Ton Lutz heeft daar mee afgerekend.. Zijn Oom Wanja enkele jaren na de dood van Sacharoff bleek een verademing. . Maar de. literair-analytische benadering van Lutz bleek dit seizoen schipbreuk te lijden in De Kersentuin, waarin niets was terug te vinden .van de bloesem van poëzie : van Tsjechow.' •■"''■-' En nu dan Onafhankelijk Toneel met De Meeuw, als vierde stuk in.de serie De Favorieten.' Hier' gebeurde ; het ; wonder. "Zonder samovar", luidt de ondertitel van deze produktie. Dat heet. Geen', samovar, geen grote kamers, geen bedienden,, geen tuin, kortom geen geleuter dat de aandacht af kon ieiden. Tsjechow tot op het poëtische bot. Want waar in De Kersentuin Tsjechow geheel in het intellectualistische struweel was verdwenen, daar was hij hier in elk gebaar, elk woord, elke (zins)wending aanwezig. Zijn milde, liefdevolle ironie waarvan elke scène doortrokken was, zodat de opgevoerde figuren mensen werden, bleven, waren als in dé beste Kronkels van ! Carmiggelt, die ' zich ook kenmerken door menselijke warmte. V . In al zijn stukken is Tsjechow het best te vergelijken met deze schrijver om aan te geven waar je het over hebt. Van meer dan van welk ander stuk kan ik me voorstellen dat De Meeuw een favoriet ■is van Onafhankelijk Toneel. Er wordt namelijk veel in gezegd over het toneel en de wijze van toneelspelen zelf. In de eerste vijf minuten weet je,; al waar je aan toe bent. ' -': . —. 4gamjßB6B , „Ik vind, dat het huidige toneel een sleur is geworden, een lege traditie. Als het doek opgaat en al die grote talenten, al die hogepriesters van de heilige kunst' in • een" kamer met drie wanden bij kunstlicht beginnen uit te: beelden hoe de mensen eten, drinken, liefhebben, hoe ze lopen en'hun colbertjes dragen; als ze dan uit vulgaire: tafereeltjes • en frasen nog een moraal proberen te melken,' een: miezerig voor de; hand '. liggend moraaltje voor huis., tuin óf keuken; als mij in duizend en éen variaties steeds weer hetzelfde en hetzelfde wordt voorgescho.- teld, dan neem ik de benen", zegt de jonge schrijver Kots ja. - Niemand kan dat beter navoelen dan.' een recensent,' :■ geloof me. Als dit stuk - ik denk twee jaar geleden nog onder Lo van •Hensbergen bij Theater - op de hier verfoeide wijze wordt gespeeld, raak je uiteraard op de rand van de waanzin. Het pleit' voor de integriteit van Onafhankelijk Toneel dat het in deze tumultueuze weken, waarin zeven premières moeten worden uitgebracht, een geheel nieuwe speelwijze van Tsjechow introduceert. Een bijna terloopse wijze van spelen, teksten zeggen en - op het toneel - met elkaar omgaan, die alle kans biedt aan de mildheid ten aanzien van mensen van de schrijver; liefdevolle ironie. ■' -''TfaïMfWWßrTi'l . Het is een' vondst waar het collectief voor tekent; van beslissende betekenis voor de wijze waarop Tsjechow ooit nog in ons land kan.worden gespeeld. Het is de erkenning van de poëzie • als , grondslag van al het werk van de ' grote Rus. Het beste bewijs; leverde een ongekend incident in de voorstelling: een speler is zijn tekst kwijt Hij zegt het tegen het publiek, laat zich op weg helpen en is de tekst Weer kwijt. Meldt dit opnieuw, haalt zijn tekstboek/ leest daar even in,', zegt, „goed, verder maar weer" en neemt de scène weer op. RSH :In' elke andere voorstelling ligt zon scène in gruzelementen. Hier niet.' Hoe .1 komt dat nou? Enkele uren na de voorstelling kan: ik daar. geen antwoord op geven. Weet ik ; veel? Maar. ik denk ~ dat het de poëzie ' van Tsjechow is, die niet stuk gaat aan zon soort incident. Poëzie is niet kapot te krijgen. • > -> Wat duidelijk wordt is dat zij zelden of nooit tot uitgangspunt van een toneelvoorstelling wordt verheven.' „Theater maken", daar gaat het immers om. ;'■.;; Ik weet nog altijd niet precies wat dat betekent,;. maar het heeft te vaak te maken met het ijdele -. vertoon, waarin poëzie wordt gesmoord. En als zij niet de dragende' factor is van elke kunst, kan je de kunst wel op je buik schrijven. . Aldus is : De Meeuw, bij het Onafhankelijk - Toneel : uitgegroeid tot de triomf van de poëzie. Toneelgeschiedenis,'als zal blijken. JAN HEIN DE GROOT Ditha van der Linden tijdens een repetitie van de Meeuw. ---