Geen pingpongballen meer om de oren' Daklozen zetten deur van nieuw huis open Van onze verslaggeefster GEEJA OLDENBEUVING /ROTTERDAM/OUDE NOORDEN- Peter Vis heef t een aanstekelijke lach als hij uitroept: ;,Zwervers? Die komen hier niet!" Het dagverblijf en hulpcentrum van de stichting Van Speyk is verhuisd van de Linker Rottekade naar de Heer Vrankestraat in het Oude Noorden. Morgenmiddag is er open huis voort de buurtbewoners, nadat wethouder mevr. E. M.A.Schmitz het nieuwe pand om drie uur officieel geopend heeft. Het, Van Speyk-dagverblijf biedt dak- en thuisloze mannen huiselijkheid en sfeer. Er' kan gebiljart, gepinpongd,. gekaart worden. Ook zijn er voorzieningen zoals een telefoon, briefpa-, pier, een dokter,:' wasserij, scheerruimte; klerendepot; douche en natuurlijk een koffiebar. " In het Oude Noorden' stond de buurt niet te trappelen van ongeduld toen het vorig jaar hoorde dat de Van'Speykstichting zich, in 'de ■ Heer Vrankestraat zou vestigen. Liever hadden de bewoners het vrijkomende huis gebruikt voor buurtactiviteiten. Het nieuwe dagverblijf dat twee keer, zo groot is als het voormalige pand waarin de slopersha-. Mer huishield, is bestemd voor mannen die geen vast adres hebben en overdag door de stad zwerven, op het Centraal | Station of postkantoor. Van 's morgens half acht tot 's avonds zes uur. is | het open.' Vooral in de winter en bij slecht weer blijkt het een uitkomst te zijn. ■ "Zwerver" is een discriminerend woord, vindt Peter Vis die inmiddels alweer '.',■ vijf jaar werkt bij, Van Speyk. Het zijn mensen zoals jij en ik, maar'omdat ze geen huis of kamer hebben, vindt de , maatschappij, .Volkshuisvesting jof de GSD meneer X opeens een "zwerver". Opnieuw, een bulderende - lach en 2 dan: „Vroeger zwierven mensen, bedelend om een stukje brood! Dat is door dit dagverblijf niet meer nodig. Misschien dat in de toekomst ook dit verdwijnt, want niemand van onze bezoekers heeft als doel: dakloos blijven.",- .'•'--''.'" ■ ■' Hóeveel dak- en thuislozen zijn er nu in Rotterdam?.', ">!i ','- „Ik schat 500. De.enige manier om te ontdekken hoeveel het er zijn, is via J het ? nachtverblijf waar. naamregistratie verplicht is. De grootste groep is tussen de 20 en 50 jaar. Boven de 50 jaar neemt af. De leeftijd wordt lager." In 1973 sliep de helft van alle' daklozen ■ i. buiten .of - in kraakpanden. „Ik weet zeker dat dat nu aanmerkelijk minder is, sinds Van Speyk. Ook overdag verblijven minder mensen buitenshuis, nu het dagverblijf bestaat.":. Wat is;er verbeterd nu Van Speyk in de Heer .Vrankestraat gevestigd is? „Aan de 'Linker' Rottekade ging,je door de vloer.heen,'zo slecht was. het, maar desondanks : ontzettend • veel, bezoekers. Het nieuwe onderkomen is twee keer zo groot, er-is meer privacy. Hier kunnen ze boven slapen; er, zijn bankjes met een schotje ertussen zodat iemand rustig kan suffen, lezen of, alleen zijn.' In het vorige gebouw zag je ze onderuit gezakt in een stoel slapen, terwijl de pingpongballen om hun oren vlogen. Als er nu 70 man binnen zijn, lijkt het nog leeg." ' '■' I Een geschikt pand vinden was . erg moeilijk, want het moest namelijk ook nog in de route van het CS liggen en hoewel de Heer Vrankestraat niet zo '■ centraal ligt, was dit toch het geschiktste. „We hebben twee jaar gezocht. Gelukkig vonden we dit op tijd, want het gebouw was tochtig en slecht; muren scheurden, één douche werkte nog. We waren bang dat het hele gebouw ineen zou storten." . Bij het dagverblijf staat niemand bij de, deur die vraagt: Wie ben je?, „ledereen is welkom " zegt Peter Vis,"„maar degene die er gebruik van maken moeten wél behoren tot de categorie langdurig dak- en thuislozen. We komen immers op voor een groep die bij justitie, arbeidsbureau, medische instellingen kortom op het hele terrein van de sociale voorzieningen benadeeld wordt." De vuilverbranding wordt tegenwoordig geregeld van achter het instrumenten- Een stenenmuurtje en een poortje binnen Van Speyk doet denken aan het leven "buiten". ~,'.., Kees Pieren showt als een volleerd Ster-reclameman de nieuwe wasmachines in het nieuwe dagverblijf voor dakloze mannen. Peter Vis kan het lachen niet laten. ' --- Vuiloverslag weg van Delfshaven (Van onze verslaggever BEREND SCHILDER) [. DELFSHAVEN - De yuilóverslagpost van de Roteb aan de Westzeëdijk zal ovendrie jaar post, die rond de eeuwisseling werd sterk verouderd en moet wijken' voor wónirigbbüw.*A'an de Keilehaven komt een nieuwe post met een betere accommodatie voor het personeel en de schepen die het vuil van de noordelijke Maasoever naar de vuilverbrander aan de Brielselaan brengen. • Piet Jan IJzer werkt sinds 1968 op de Westzeedijkpost. Daarvoor opereerde hij 'in Crooswijk. Begonnen als straatveger is hij een Roteb-man in hart en nieren. "IJzer vindt de sloop van de vuilovefslag aan de Westzeedijk prima. „Ik werk hier al lang. Weemoedig word ik niet als ik kijk naar wat we aan de Keilehaven krijgen. . Hier hebben we slechts drie douches voor 90 man. Aan de Keilehaven wordt de keuken nog moderner en de werkomstandigheden in het algemeen verbeterd." IJzer vertelt: „In 1900 werd het vuil nog met de paard en wagen opgehaald en op ver- Schillende plaatsen : gestort. Vuilverbranding moest toen nog komen. Elke morgen vertrokken de mannen met ieder een paard en een wagen. In de post stonden de trekdieren boven, voor de raampjes en onder bevonden zich de wagens. In die tijd raakten de eerste vuilnisvaten in zwang, dat waren houten kistjes. Later, toen ik in Crooswijk ijzeren vaten ophaalde, heb ik wel eens meegemaakt dat een vat vol met duivenpoep zat. In Hillegersberg was men wat netter. De vaten wogen daar veel lichter dan in de volksbuurten," Een terrein bij voetbalvereniging Xerxes aan de Buitendijk heeft lang gediend als vuilstortplaats, nu lopen daar wegen. Het hoofdkantoor van de Roteb aan het Kleinpolderplein is' dok "Peen vuilstortplaats gebouwd. De heer IJzer: "Verbranden van vuilnis is de beste oplossing, maar is tevens duur." — ;•: % . v ':•■ Huisvuil van de overslagpóst klaar om te worden verbrand . ..-, '%\;;/ --- Ratten ■ ..Op die plaatsen stikte het altijd van de ratten. Men is toen meer gaan verbranden aan de andere kant van de rivier, bij de Brielselaan. Nu' hebben we op de noordoever drie posten aan net water: Bosland in Kralin- Sen, het Kleinpolderplein en de Westzeedijk. Verbranden is de rw °Plossing. maar wel duur." _[# vuilverbrander aan de Bnelselaan verwerkt per jaar ij miljoen kubieke meter vuil, atkomstig van . Rotterdam en omgeving. Tweehonderd vuilniswagens per dag. Bij een temperatuur van 1000 graden wordt net vuil gescheiden in as 'en 'Jzer. Het vuil is tevens brandstof. De warmte die "vrijkomt wordt gebruikt voor het.verwarmen van water. De stoom Wit langs grote schoepen die in verbinding staan met stroom'urbines. Zo verwekt de verander haar eigen.energie. Er w°rat zelfs zoveel stroom geprobeerd dat 90 procent daarvan wordt afgestaan aan het electri"teitsnet van ZuidrHoUand. iyiilieUgroepen willen dat «uisvuil wordt gescheiden in ™S bruikbare bestanddelen. 'as's de moeite waard om te worden recycled. „Maar dat kan ™er niet", zegt de heer Zuijdda u 1 de reir|igingspropaganschp' vuil w°rdt in grote Wat/i? aar,gev°erd, - van alles hJj .. het Slas een aparte benandeimg nodig heef t moet dat ■een eerder stadium gebeuren. Bijvoorbeeld door glascontainers op meer plaatsen in de stad op te stellen. Die mogelijkheid moet nog worden onderzocht." - ' ' :■'■•'..'..'■'''.'-." ■' Vuil is voor veel mensen ge- Woon vuil, maar bij de Westzeedijkpost kijken de Roteb-mannen daar anders tegenaan. Zo is het best de moeite waard om bij het legen van" papierkprven even te kijken waaruit de inhoud bestaat. „Vrijwel dagelijks vinden we waardevolle dingen", zegt Piet Jan IJzer. „Zojuist nog een rijbewijs en andere persoonlijke bezittingen van; een man. Veel zakkenrollers stelen een portefeuille, maar willen alleen geld hebben. De rest van de buit gooien ze snel weg in een prullebak op straat. De vinder krijgt vaak een beloning van de bestolene. Dat stimuleert ons om goed op te letten bij het legen van papierkorven." Soms worden heroinespuiten tussen het huisvuil aangetroffen. Een vondst van 8000 gulden, enkele jaren ': geleden gedaan, ligt nóg steeds,vers in het geheugen van de mensen.van de .Westzeedijk. ,*s'*s?r, „ De naaste omwonenden van de vuilpost hebben volgens IJzer nooit geklaagd over stank of lawaai. „Ik sta op goede voet met de buurtbewoners. Ze hebben wel eens ■ last van stof' als een vuilniswagen een lading lost met een beetje puin, dan hoor je weinig gemopper. De post heeft een belangrijke ..functie-' in Delfshaven: Na afloop van feesten op pleinen of in zaaltjes geven wij altijd „■ het materiaal waar de buurtbewoners om vragen.".;. - ■.: .;■':,,. ~-i --- Toekomst De post aan'de Keilehaven is er een van de toekomst. Daarom heeft.de Roteb bedacht dat dV nieuwe vuiloverslag zal worden» voorzien" van 12 stortgaten waaronder de schepen kunnen liggen. ; De .. Westzeedijkpost heeft slechts zes stortgaten. Piet Jan IJzer: „We denken vooruit."' Misschien wordt het gebied dat we ; zullen bestrijken ' met de nieuwe post groter. De bevolking zal zich waarschijnlijk ook uitbreiden. Je I ziet, de 'vooruit- . gang houd je niet tegen." ~': £■§] --- Opknapbeurt in Lusthof KRALINGEN - Het Gemeentelijk Woningbedrijf Rotterdam wil ■nu , toch . haast maken met een opknapbeurt voor verschillende, woningen in de Lusthofbuurt, die door toedoen van de metrowerkzaamheden schade hebben geleden. Eerst wilde het woningbedrijf .wachten op een uitkering van de verzekeraar van de metrowerken, maar nu zal men starten in I afwachting van die gelden.". ; '■' ■; - ; I Dat heeft het GWR onlangs toegezegd na ellenlang vergaderen met de buurtgroep Lusthof.' Deze week maandag spraken de bewoners over.geleden metroschade in de Kraal in de Waterloostraat. Naast de benodigde opknapbeurten .; kwam ook, de nieuwbouw boven de bouwput aan de orde. Lusthof zit al meer dan drie jaar op de woningen te wachten. De ' plannen konden niet.worden uitgevoerd, omdat de architect te dure ontwerpen maakte. De bewoners gaan nu actie voeren om een snelle bouw te realiseren. - - ;.,, '..., , --- Praten bij NIVON over deelraad I ROTTERDAM ..-; Het Nivon Jongerencentrum', "organiseert vanavond een discussie -. avond over •de komende | deelgemeenteraadsverkiezingen. Voor . het forum zijn uitgenodigd: leden van de deelgemeenteraad Charlois, buurtgroepen,' PSP, PPR en CPN. Tijdens de discussie .zal het kiesrecht v , van . buitenlanders naar; voren worden gebracht, evenals het:.feit,'' dat Jongeren vanaf 18 jaar zich verkiesbaar mogen stellen. J Op vrijdag 28 maart is dé film „Stones in the park" te zien over de Rolling Stones. Op zaterdag 29 maart treedt de popgroep Line 2 op. Het Nivon Jongerencentrum Euromast een. unieke i fietsdag ', rond. de Rottemeren. ledereen kan ' meedoen,' individueel of , met het hele gezin. Het vertrekpunt v is \i sporthal :*; Ommoord, waar om 10 uur 's morgens de >routebeschrijvingen , gereedliggen.'". '.'.'■ :.,' . ' : ■; •'"'■■=■' i S' :'« De, tocht '\k ongeveer 20 kilometer lang.' De kosten bedragen 'ƒ 5 per persoon en ƒ 10 per gezin. --- 'Zwartrijden' '. De bezoekers worden ook tegen de politie beschermd. "Logischerwijs komen hier, .-.veel :"zwartrijdets'si!;ömdat>rde' mensen veelal geen uitkering of in- hebben, beha!vè>losvast-arbeid in haven, bouw of bij uitzendbureaus. In het begin kwam de politie met een overvalwagen voor de deur. Nou, dan is in een mum van tijd het hele dagverblijf leeg. Gelukkig is er nu een betere regeling. Niemand wordt hier weggehaald". 'Ook Kees -Pieren heeft die angst' ervaren. „Omdat ik ■ bestuurslid ben, kom ik geregeld hier, maar niet zo vaak dat de bezoekers mij kennen. Ik kwam eens met een regenjas aan. Het werd wat - onrustig, . totdat iemand vroeg of ik soms van de politie,was. Wegens die regenjas!" ~ ;' Dak- en thuislozen hebben geen vast adres en kunnen daarom een . langlopende afspraak met een hulpverleningsinstelling nauwelijks nakomen. Vaak zijn ze niet verzekerd en zonder huisarts. Ze leven vaak „van dag tot dag";, , ■ „Omdat een man één keer uit «en hospitaal was weggelopen, heb ik hemel en aarde moeten bewegen om een tweede opname mogelijk te maken", vertelt Pe♦erVis. Van Speyk is daarom zo belangrijk,' omdat het contact heeft met gemeente en andere instellingen en bemiddelend optreedt. „Niemand wenst dakloos te wórden", zegt Vis ernstig. „Ik verwacht die ook nooit tegen te komen. Dakloos worden gebeurt meestal door relaties die stuk lopen of omdat de vrouw is gestorven. De wens om zelfstandig, te wonen ,is erg ■ groot.:' Bijna iedereen heeft ettelijke keren geprobeerd te wonen op een kamer of in een rijtjeshuis, maar de eenzaamheid breekt ze zwaar op. Een huis met gemeenschappelijke voorziening zou ideaal zijn." Sinds kort heeft Rotterdam een stedelijke commissie daklozenzorgen om onder meer te komen tot eert project begeleid wonen. „We weten dat: aan alle kanten subsidiekranen dichtgedraaid worden en willen nu niemand blij maken met een dooie mus. Maar een vast adres zou ideaal zijn, want nu is er een constante onzekerheid omdat ze niet, weten waar ze 's nachts zullen slapen." Bij de Rotterdamse nachtverblijven zijn de bedden schaars. Vroeg komen, dat is het motto, anders wordt het een kraakpand, ,i autowrak, spoorwegwagon, pakhuis of in de open lucht. „Ik heb in de wintertijd soms rijen van 30 man voor de deuer gezien", zegt Kees Pieren. „Narhtverblijf Havenzicht heeft .45 bedden, als je nummer, 46 bent, is er geen plaats meer. We kunnen pr geen janboel van maken, door iedereen op de grond ♦e laten slapen, dan krijgen we problemen met: de brandweer. Nu slapen acht man op één zaal." '■'. ■ ;•'*?;!/* Wie binnenkomt in het nieuwe dagverblijf, ziet in overdekte vorm een stukje straat. Er staat een -' lantaarnpaal, een stenen muurtje waarop gezeten "kan worden en een poortje leidt naar dekoffiebar. !. > : .;■;, --- 'Aapjes' Hoe gaat het toe in het dagverblijf? „Het gebouw wordt op vrijwillige basis iedere-' dag schoongemaakt door de*bezoekers. Ook de bar- en keukendiensten draaien op vrijwilligers. Wie I geen geld heeft kan een klus doen en krijgt hiervoor gratis eten, nieuwe kleren,. of kan van de wasserij gebruik maken. ledere eerste woensdag van de maand houdt een dokter spreekuur." Klachten kunneri op de bpzoekersvergadering worden \ besproken, maar ook wensen zoals bijvoorbeeld meer kastjes voor he* opbergen van persoonlijke bezittingen. Een nieuw staflid moet eerst drie dagen proefdraaien en de bezoekers mogen daarna vertellen wat ze van de sollicitant vinden. ' Ook voor de open dag die morgen van 17.00 tot 21.00 uur wordt gehouden, is een hoop geregeld. Wie zal er bij het receptieboek gaan zitten? Wie zal helpen ] bedienen? „Logisch | dat zoiets op een bezoekersvergadering wordt geregeld. Het is hun huis eil vooral bij een open dag moeten de mensen niet denken dat ze „poppenkast" komen kijken. Da* gevoel heerst sterk als er onbekenden komen. Heel snel denken onze mensen dat het een soort „aapjes kijken" is." . --- Jacht op vrouwtjes met succes bekroond (Van een onzer , , , ' verslaggevers) - HILLEGERSBERG - De jacht naar liefde en gezelschap, vorig jaar ondernomen door dé twee kangoeroes Sjors :en Sjimmie i van jj het Plaswijckpark, Uheeft "succes gehad..Een week geleden schreef de heer R. W. van Hoey Smith, voorzitter van de stichting Plaswijckpark, ! twee ; babykangoeroes bij in het grote : dierenboek van,; het park. Het is nog niet vast te stellen of het vrouwtjes of mannetjes zijn. Daarom gaf de kleuterklas van de : Emmaschool, die; namen mocht\ verzinnen voor het',babypaar,' voor ieder kleintje een ■> jongens en meisjesnaamn op: Mieke of Tim en Bassieof Linda. '■"■. Heel wat mensen in Hillegersberg en Schiebroèk herinneren zich nog de twee wippende kangoeroes Sjors en sjimmie over Ringdijk en Peppelweg op zoek naar vrouwelijk schoon. De heer L. ; Veringmeier, assistent-beheerder 'van het park, wist één van de twee met een geweer te verdoven. De andere werd gevangen door een krantenbezorger. ;.'■'•. < Korte tijd later schafte het Plaswijnkpark Sally en Suske aan; 'wee vrouwtjes uit Australië. De hepr Veringmeier: „De bevruchting is in het donker geschied. Het duurt 40 dagen voordat de embryo uit de schede omhoog klimt naar de buidel van de moeder. De kangoeroe gooi* dan. zijn staart naar | voren en helt afhterover. \ Het embryo is zo groot als een vingertoppen weeg nie* meer dan een halve gram. In de. buidel ontwikkelt het wezen zich verder. Vier tepels géveii melk. Na drie maanden zagen we hun kleine koppies voor. het eerst naar buiten komen." '.*'. ;*¥>''• Hiep, hiep, hoera. De heer Van Hoey Smith (midden) heeft de namen voor de 'babykangoeroes in het grote \ dierenboek geschreven. De kleuters van de Emmaschool kregen beschuitmet muisjes. --- Kangoeroetjes in Plaswijckpark Sallyeet wilgenschors,ee K lekkernij t voor kangoeroes. Haar jong eet ook een hapje mee. --- Blijdorp Geleerden zijn het er nog niet ovpri eens hoe zon . piepklein kangoeroetje de weg vindt naar de buidel. Sommigen zeggen dat het.; reukorgaan de weg wijst naar de warme moederzak.'Anderen menen dat de moeder het embryo in haar bek neemt en in de buidel deponeert. .' Kangoeroes zijn . erg duur. Sjors en Sjimmie ■ komen: van diergaarde .Blijdorp. „Maar", zegt Van Hoey Smith, „je kunt ons : niet • vergelijken met' een dierentuin. Plaswijck is bedoeld voor de man met de kleine beurs en de speeltuinen zijn hier belangrijker ; dan' de dieren.'1 Dié mag je beschouwen als een aanvulling. Exotische vissen, vind je in Blijdorp, hier heb je de pony's en aapjes. Dat vinden kinderen leuker."..,. .--.. - • :■■ '■ Volwassenen betalen ƒ 1,50 'oegang, kinderen een kwartje minder. De attracties ~ moeten apart worden betaald. , Sinds kort kent Plaswijck ook een allin kaar* voor kinderen. Die kost' vier gulden/fÉEMj ---