Ghanese amazones nieuw probleem voor Amsterdam 1 AMSTERDAM — De wonderbaarlijke komst van tweeduizend Ghanese bruiden 'naar ons land, die er elk hun 'have en goed voor over hadden om te huwen met de Nederlandse nationaliteit, vestigt onze aandacht op een iland dat wij al meer dan een leeuw uit het oog verloren waren: Ghana, oftewel de Guineese Goudkust. ■ Toch hebbenwij dit West.Afrikaanse land zeer goed 'gekend en Nederlandse forten en Nederlandse familie! namen herinneren er nog aan jeen eeuwenlange Nederlandse kolonisatie ten behoeve f van de slavenhandel op Suriiname. Pas in 1857, toen wij tde slavernij schoorvoetend (vaarwel zegden, droegen wij jhet over aan Groot-Brittan.nië, dat het nog een eeuw [ lang onder zijn beheer hield. | Was het een vage herinnejring aan het rijke Holland jvan destijds dat de Ghanese [vrouwen zo reikhalzend naar 'onze kille kusten deed uit- Izien? Een voorbeeld nemend laan de recente Surinaamse ! Invasie hier zou men het f haast durven te veronderstelilen. Maar slechts de verhoren, die de Nederlandse politie de Ghanese dames nog moet afnemen, kunnen hier uitzicht bieden. Vrouwen. Het zijn allemaal vrouwen, die in deze uiterst bevreemdende criminele affaire de toon aangeven. Het moest er tijdens de persconferentie worden uitgetrokken, want de politiefunctionarissen geloofden het zélf niet. Een vróüw was het brein achter het miljoenenbedrijf.' Ze werd bijgestaan door twee - andere dames en degenen die de benodigde gelden fourneerden waren óók allemaal vrouwen. De KLM onderhoudt een regelmatige verbinding met Accra en neemt zelf alle benodigheden voor de bemanningsleden mee van Schiphol. --- Corruptie Toch had een korte blik op wat de Nederlandse journalistiek de laatste jaren over Ghana heeft geproduceerd in deze vrij veel licht kunnen verschaffen. Het land, dat in 1957 als eerste Afrikaanse natie onafhankelijkheid verwierf onder Nkroemah, wordt omschreven als een kermis van corruptie, smokkelen, belastingontduiking — voornamelijk ' gedirigeerd vanuit de beruchte Makolamarkt in zijn hoofdstad Accra, het bolwerk van de invloedrijke marktvrouwen. Toen het land na Nkroemah's val in 1966 in handen viel van een handjevol militairen ontstond een nieuwe elite van hun vriendinnen, zo is geschreven, welke maftresses de import monopoliseerden en de produkten doorleverden aan de marktvrouwen. Terwijl de eerste levensbehoeften nauwelijks verkrijgbaar waren, werd dure dameskleding geïmporteerd en schoten de prijzen omhoog als gevolg van wat wordt genoemd de vriendinnenpolitiek. Natuurlijk willen wij niet zeggen hiermee de achtergronden van het in Nederland gepleegde amazonenmisdrijf te hebben blootgelegd, maar toch lijkt het ons redelijk te bepleiten dat de Nederlandse justitie bij haar moeizaam speurwerk naar het crimineel gedrag onzer etnische minderheden enige antropologische kennis invoegt. De thans gearresteerde dames hadden dan misschien niet jarenlang hun gang kunnen gaan met het gevolg dat wij thans worden geconfronteerd met wéér een nieuwe vorm van vreemde criminaliteit, waarmee wij geen weg weten. Geleid door de jeugdige luchtmachtofficier Jerry Rawlings is het zo veelbelovend begonnen Ghana ineengekrompen tot een staatje, dat alleszins te vergelijken valt met het Suriname van zijn collega Bouterse. Politieke moorden. Plirtations met Castro en Khadaffi. Een vlucht van de bovenlaag der bevolking naar Europa. Corruptie en wanbeheer. Ja zelfs het bestraffend geheven Nederlandse vingertje heeft niet ontbroken, want een paar jaar geleden ging Van der Stoel's bezoek aan Accra niét door en werden vijftien miljoen aan Nederlandse ontwikkelingsgelden niét uitgekeerd. --- KLM Ghana wordt door mijn zegslieden omschreven als 'Kalabule-country' en Kalabule' is het Ghanese woord voor zwarte handel. De definitieve knock out kreeg het land toen het naburige Nigerlë enkele jaren geleden een miljoen -Ghanese gastarbeiders uitwees, die in het thuisland moesten worden opgevangen. Er is thans vrijwel niets meer te krijgen. Benzine is er op de bon en een flesje bier kost er een dagloon. De KLM vliegt nog enkele keren per week naar, Accra, maar de' bemanningen moeten er in een eigen hotelletje worden opgevangen en alle benodigde stukjes zeep, toiletpapier en voedingsmiddelen moet de KLM zélf meebrengen. Kenners van de Amsterdamse opvangwljken menen te weten dat het aantal Ghanese vluchtelingen er veel groter is dan men denkt. NICO POLAK --- Zwarte vrouwen . De werkgroepen zeggen niets te hebben tegen het boek zelf en prinses Irene als persoon, maar "rond prinses Irene hangt nog steeds het 'aura' van het koninklijk huis en dat symboliseert nog altijd het kolonialisme waar zwarte mensen nu juist mee willen afrekenen," aldus de werkgroepen. Essed i verklaarde begrip te hebben voor dit standpunt, maar denkt echter via uitgeverij Sara het beste de "witte mens" te kunnen bereiken. Irene noemde zij "sympathiek en integer; een bondgenote en medestandstëri^ --- ■ Derek de Lint en Liz Snoyink spelen avond in '7^^^?'" avond uit een liefdespaar in het toneelstuk „Slippers". Ook na de voorstelling echter lijkt het tweetal "^^'^ niet van hun rol los te komen. Een openhartig ï :^^^^W%^ê^Ê^mli^^i''~^ interview over hun nachtelijke escapades. / EN VERDER IN WEEKEND: ƒ .f, >^yfy^Pj^ zonder Naam aan vooravond van } K§i^^^ftili^^tt^^^^^^^^p ■ b operatie: "Zal ik na 60 jaar dan eindelijk gewoon . f «kunnenlopen?" _ /Jl |§j|| W • Monique van de Ven leerde de fijne kneepjes - '■vananimeermeisjes. * Deining in Avro-studio rond geheime slaap- ; kamer van Wibo van de Linde. lEÊffiNWsk WEEKEND. 11S HAAST NIETTE GELOVEN DAT HET ALLEMAAL WAAR IS. --- 'Reclamepaus' Ogilvy dagje in ons land 'Reclame niet slecht - niemand zou adverteren voor 'n bordeel' (Van een onzer verslaggevers) AMSTERDAM — In eigen kring geldt hij als de paus van de moderne reclame, een levende legende.-Na mislukte carrières als kok, tabakskweker en huis- aan huisverkoper van gasfornuizen begon hij op 38-jarige leeftijd met 6000 dollar spaargeld uiteindelijk een advertentiebureautje in New Vork. David Ogilvy (73) beweert, dat hij vanaf die tijd niet meer dan twintig goede ideeën heeft gehad. Die invallen waren kennelijk briljant genoeg om van een eenmansbedrijfje een miljardenimperium te maken Ogilvy & Mather prijst de produkten aan van uiteenlopende multinationals en organisaties in veertig landen over de hele aardbol en is daarmee één van de grootste reclamebureaus onder de tienduizenden, die er zijn. Tot de klanten behoren Shell en Unilever, maar ook een beweging als Greenpeace. .David Ogilvy is officieel met pensioen. Hij bezit een schitterend kasteel in Frankrijk en cpn duur appartement in Parijs, waar hij een groot gedeelte van zijn tijd doorbrengt met het op papier zetten van zijn Ideeën over succesvol reclameniaken. Gisteren verscheen bij Sijthoff de Nederlandstalige editie van zijn boek 'Ogilvy over reclame' (ƒ34,50). '-- >■. iHet is het credo van een eigenzinnige Schot, die van zichzelf vindt dat hij alles kan verkopen, behalve rotzooi. Hij ontkent ook, dat de reclame ertoe in staat zou zijn het publiek slechte kwaliteit aan te smeren. Een geslaagde advertentie is die welke kort en bondig zoveel mogelijk échte informatie over het aangeprezen artikel aanreikt en tevens tot nerhaalde koop kan aanzetten. •,iHet probleem waarmee 'ccl reclamebureaus worstelen," vertelt Ogilvy, „is dat het ene produkt vaak nauwelijks van het andere verschilt. De fabrikanten beschikken over dezelfde technologie en de marketing-afdeling past dezelfde methoden toe om de voorkeur van het publiek voor kleur, grootte, ontwerp, smaak, enz. te bepalen. Bij de verkoop van dergelijke vergelijkbare produkten kun je alleen maar hopen dat je de pluspunten ervan overtuigender weet over te brengen dan je concurrenten, en dat het produkt opvalt door de stijl van adverteren." Dikwijls wordt de smaak van de consument bepaald door het imago, dat er om een produkt hangt. Ogilvy: „Neem bijvoorbeeld whisky. Waarom kiezen sommige mensen Jack Daniel's en anderen Grand Dad of Taylor? Hebben ze al die merken uitgeprobeerd en de smaak vergeleken? Laat me niet lachen. De waarheid is dat deze merken alle drie een ander imago hebben, dat verschillende mensen aanspreekt. Ze kiezen niet de whisky, maar het merkbeeld; dat bepaalt voor 90 procent wat de slijter verkoopt. Drankadvertenties vragen een heel subtiele aanpak. Ik heb ooit eens in een campagne concrete feiten gebruikt om de consument er rationeel van te overtuigen, dat hij een bepaald merk whisky moest kopen. Dat werkte niet. Coca Cola zal ook nooit adverteren dat Coke 50 procent meer colabessen bevat." Bij sigarettenreclames is het eveneens het merkbeeld, dat de rokers voor een belangrijk deel selecteert. Leo Burnetts cowboywcampagne, die 25 jaar geleden van start ging en nog steeds wordt gebruikt, heeft zo het merk Marlboro een imago gegeven dat rokers over de gehele wereld aanspreekt, aldus Ogilvy. Zijn cowboys zijns' inziens nog zinvol in een advertentie voor sigaretten, een blote boezem in een campagne voor wasmiddelen werkt absoluut niet. "En er is ook geen enkel excuus voor de sexy meisjes die soms in auto-advertenties over de motorkap gedrapeerd liggen. Aan de andere kant is bloot in kosmetica-advertenties heel functioneel," aldus de reclame-goeroe. Maar zijn mening weerspiegelt reclame de samenleving, zonder daarop van invloed te zijn. "Daarom vind je meer expliciete seks in tijdschriften en romans Idan in advertenties. Het woord 'neuken' valt niet meer op in de moderne literatuur, maar in advertenties is het nog niet voorgekomen." Je kunt niet in eik willekeurig land een reclamecampagne beginnen, waarin naakt een rol speelt, schrijft Ogilvy. I Nog onlangs ontstond er in Parijs heel wat deining over een serie affiches, waarvan de eerste een meisje in bikini toonde met de opmerking: "Op 2 september doe ik het topje uit." Op 2 september verscheen de volgende poster met blote borsten. Nu beloofde het meisje: 'Op 4 september doe ik mijn broekje uit.' Heel Parijs vroeg zich af of ze die belofte zou houden. Dat deed ze. In Saoedie Arabië i 3 het zelfs verboden om foto's van vrouwen in advertenties te gebruiken. Tekeningen zijn toegestaan, zolang er geen blote armen of decolletés te zien zijn. Toen er in een tv-spot voor een frisdrank een klein meisje voorkwam dat haar lippen aflikte omdat ze de smaak zo lekker vond, werd die spot verboden omdat hij zo obsceen zou zijn." Ogilvy: "Niet veel Parijzenaars waren hierdoor geshockeerd, maar ik zou niemand willen aanraden om zon campagne in het zuiden van de Verenigde 'Staten te beginnen. In 224 pagina's legt de nog Immer vitale Ogilvy in duidelijke en vaak geestige hoofdstukken uit, hoe reclame het effectiefst kan zijn. Hij is er-, van overtuigd, dat de grootste fout die de marktonderzoeker, de copywriter en de arts-director kunnen begaan het onderschatten van de consument is. De consument is geen dommerik, stelt de schrijver, maar je eigen vrouw! Aan het eind van het hoek vraagt Ogilvy zich af, wat er eigenlijk tegen reclame kan zijn. "Weinig reclamemensen liggen 's nachts wakker met schuldgevoelens over de manier waarop ze hun geld verdienen. We vinden het niet ondermijnend' om reclame voor. tandpasta te, maken. Als we het goed doen, hoeven kinderen misschien minder vaak naar de tandarts. Ik voelde me niet 'verdorven' toen ik advertenties voor Puerto Rico schreef. Ze brachten industrie en toerisme naar een land dat al 400 jaar op de rand van de hongersdood leefde. Ik vind niet dat ik trivialiseer wanneer ik advertenties voor het Wereldnatuurfonds schrijf. En mijn kinderen waren dankbaar toen ik met een advertentie hun hond Teddy uit de klauwen van ontvoerders wist te redden. Reclame is alleen slecht wanneer het om iets slechts gaat. Niemand die ik ken in het reclamevak zou voor een bordeel adverteren, en sommigen weigeren zelfs drank- of sigarettenreclame." Toch drukte David Ogilvy onlangs zelf zijn televisietoestel ook uit, toen hij in Amerika naar een interview met zichzelf keek. "Ik vond het wel leuk om te zien, hoe ik op het beeld overkwam en was er speciaal voor gaan zitten. Het opgenomen gesprek zou een uur in beslag nemen. Maar na tien minuten had ik er meer dan genoeg van. In die korte periode hadden alle er tussendoor uitgezonden reclames mijn humeur al verpest. Teveel reclame is ook niet zo best, dus." Reclame-miljonair David Ogilvy: ik heb in mijn leven maar twintig goede ideeën gehad. --- Koloniën Essed betoogde dat racisme in eerste instantie een probleem is van "witte Nederlanders": "Jullie zijn verantwoordelijk, wij het slachtoffer en kunnen niets anders doen dan ons verzetten." Deze mening werd gedeeld door prinses Irene, die zelf werkzaam is op een vormingsinstituut voor zwarte vrouwen. "Wij zijn van jongsaf aan geschoold vanuit een superioriteitsgevoel ten opzichte van andere culturen en vooral ten opzichte van de koloniën. Het is tijd dat wij ons van onze vermeende superioriteit in onze houding, wetgeving en instanties bewust worden, en ons daarvan ontdoen." "Alledaaga racisme" is het eerste boek dat de feministische uitgeverij Sara 'uitgeeft van een zwarte schrijfster. De wijze waarop het boek gepresenteerd werd, is niet door iedereen in de kringen van zwarte vrouwen gewaardeerd. Werkgroepen van zwarte vrouwen uit Amsterdam, Utrecht en Nijmegen maakten in een open brief aan de uitgeverij en prinses Irene bezwaar tegen het feit dat prinses Irene het eerste exemplaar mocht ontvangen. --- Praten op tv door COOT VAN DOESBURGH De komende tijd krijgen we veel praatprogramma's op de televisie. Heel veel zelfs. Ik heb horen vermelden dat het er wel 52 verschillende zullen zijn, maar het kan zijn dat ik nu in de war ben met het aantal weken dat er in een jaar gaat. Van het precieze getal wil ik dus afwezen, maar in ieder geval wordt het seizoen '84/'B5 er een van veel gesproken woord. Klachten hierover alom, maar mij komt er geen een over de lippen. Ik ben een groot voorstander van praten op de televisie, iets waar ik vrijwel alleen in sta omdat de rest van de wereld de mening schijnt te zijn toegedaan dat gesprekken op de radio thuishoren. Vreemd, want niets is namelijk minder waar. Muziek kan heel goed uit de radio komen maar juist bij gesprekken zijn gelaatsuitdrukkingen onontbeerlijk. lemand schrikt, een ander probeert wanhopig niet te lachen en een derde zit als- maar ergens aan te friemelen, allemaal dingen die je op de radio onherroepelijk waren ontgaan en die essentieel zijn voor een volledige blik op de prater. Zo was de afgelopen zondag uitgezonden aflevering van . RUR op Reis minstens de helft zo interessant geweest als we er geen beeld bij hadden gehad. In dat geval hadden we meneer Johan de Vroedt, van beroep headhunter (man dus die hooggeplaatste lieden op hooggeplaatste posten manoeuvreert en daar percentages voor ontvangt) alleen maar horen zeggen dat hij een heldere intuïtie bezit en zijn partner een intuïtieve helderheid zodat ze samen heel wat mans zijn. Alleen maar gehoord dat mensen óf denken en niks doen óf doen en niks denken, dat een commissaris van een bedrijf de wijsheid van de grijsheid behoort te bezitten en dat seks naar zijn idee uit twee werkwoorden bestaat: lachen en hijgen en dat wie van onderen niet doorstroomt, van boven vast komt te lopen. En dan hadden we nooit de trotse overwinnaarsblik onder het haarscherp gekamde grijze kappershoofd en boven het smetteloos strakke boordje gezien waarmee hij naar iedere monumentale platitude stralend de zaal van de managers-kraamkliniek Nijenrode rondkeek. Dan hadden wij natuurlijk ge- hoord dat Pieter Lakeman van de Stichting Onderzoek . Bedrijfs Informatie, de man dus wiens voornaamste werk er uit bestaat ondeugdelijke en sjoemelende hooggeplaatste lieden processen aan te doen, het in werkelijk geen enkel opzicht met De Vroedt eens was, maar gezien hadden we het niet. Dan hadden wij alleen naar een hoogst amusante kibbelpartij kunnen luisteren, maar dan was de verbaasde uitdrukking op het gezicht van Lakeman, die er bij iedere door De Vroedt uitgesproken enormiteit meer en meer uit ging zien of hij poep rook en snot zag branden, ons in zijn geheel ontgaan. Praten op de radio blijft gewoon alleen maar praten. Praten op de televisie kan ineens stijgen tot het niveau van topamusement. --- 'Alcohol-lessen' op scholen nodig DEN HAAG — Om alcoholmisbruik bij voorbaat te kunnen indammen zouden scholen voorlichting moeten geven, bijvoorbeeld in de lessen maatschappijleer. De slijters zijn bereid aan zulke "alcohol-lessen" mee te werken. Th. G. Hooij, voorzitter van het bedrijfschap voor de detailhandel in alcoholhoudende dranken, heeft dat vanmiddag be- toogd tijdens de viering van het 25-jarig bestaan van deze slijtersorganisatie. Hooij vroeg zich af hoe lang het nog duurt voordat de overheid met een plan komt om het drankmisbruik te bestrijden. Volgens hem roept het rijk al tien jaar dat er een alcoholontmoedigings en matigingsbeleid moet worden gevoerd. "Feit is dat helaas honderdduizenden ziek zijn ten gevolge van overmatig drankgebruik" zo zei hij. De slijtersvoorzitter somde nog een aantal mogelijkheden voor de rijksoverheid op. Zo denkt hij aan het tegengaan van stuntprijzen en aan de invoering van banderolies, zoals bij sigaretten, om illegaal gestookte sterke drank uit de winkel te houden. Volgens Hooij is nu al vijf tot acht percent van alle alcoholische drank afkomstig uit klandestiene stokerijen. Hooij noemde 1984 voor de slijtersbranche het jaar van de kentering, maar wel in negatieve zin. De verkoop van sterke dranken daalt al jaren. --- Zwarte schrijfster: prinses Irene is echte bondgenote (Van een onzer verslaggevers) AMSTERDAM — Zeer kwetsend zijn de grappen die wij durven te maken ten koste van zwarten. Turken of Marokkanen. Wie meelacht, zwijgt- of zich afwendt, doet mee aan racisme en discriminatie." Dit zei prinses Irene gisterenmiddag bij de presentatie van het. boek "Alledaags racisme". "Alledaags racisme" is het verslag van een driejarig onderzoek, dat de Surinaamse schrijfster en culturele antropologe Philomena Essed (29) hield naar het racisme in Nederland. In een overvolle zaal van het Vlaams Cultureel Centrum in Amsterdam overhandigde zij het eerste exemplaar aan prinses Irene. ' Aan de hand van een serie gesprekken met Surinaamse vrouwen, beschrijft Essed de talloze voorbeelden van discriminatie waarmee de zwarte vrouwen in Nederland voortdurend te maken hebben; in het onderwijs, op het werk of gewoon op straat. Een van de conclusies van Essed's boek i 3 dat racisme een diep en wijdverbreid probleem is dat overal in onze samenleving voorkomt, en waarbij gekleurde mensen als ongewenst, inferieur en lastig worden beschouwd. De verhalen van de zwarte vrouwen geven een schrijnend beeld, van de vernederingen waarmee ze dagelijks te maken hebben: bejaarden in een 'tehuis die weigeren door een zwarte verpleegster geholpen te willen worden en dit doodleuk ook zeggen; zwarte vrouwen die uit angst voor diefstal in een winkel vaak overduidelijk gevolgd worden, terwijl die veelal tegelijkertijd door witte mensen gepleegd worden; of zwarte vrouwen die in een rij wachtenden in een winkel juist genegeerd worden. Om juist aan prinses Irene het eerste exemplaar van het boek te overhandigen, was een doelbewuste keus. Essed: "Ik hoop dat je, doordat je de belangstelling hebt van zoveel witte Nederlanders, van Libelle-lezeres tot vredesbeweging, de moed zult hebben vaak kleur te bekennen en wit Nederland ervan te doordringen dat racisme een probleem is waar jullie aan moeten werken." lAj-wi Uit handen van schrijfster Philomena Essed krijgt prinses Irene het boek over het alledaagse racisme. ---