Venlo Trade Port wordt een droog broertje van Rotterdam 'De ligging ten opzichte van het markt-doelgebied is riant' Door Hans Roodenburg VENLO — De Rotterdamse haven krijgt een 'droge' dependance. Venlo Trade Port wordt een groot transport- en logistiekcentrum voor het weg- en spoorvervoer en een belangrijke tussenschakel in het internationale transitoverkeer tussen de Rotterdamse haven en de economische centra in Westduitsland. Minister drs. N. Smit- Kroes van Verkeer en Waterstaat heeft gisteren door het hijsen van een vlag het sein gegeven voor de bouw van dit 28 hectare grote bedrijvencentrum. Venlo wordt beschouwd als „de grootste droge haven van Nederland". De plaats ligt wel aan de Maas maar wat er aan goederen per (binnen-) schip wordt overgeslagen is niet noemenswaardig. De kracht van Venlo is zijn centrale ligging voor het weg- en spoorvervoer van en naar Westduitsland, voor zowel Rotterdam als de haven van Antwerpen. Volgens burgemeester J. A. Graafeiland wordt 35 percent van al het transitoverkeer over de weg tussen Rotterdam en de economische centra in Westduitsland via Venlo verzorgd. Van het goederenvervoer per spoor loopt zelfs de helft via Venlo. „De ligging ten opzichte van het markt-doelgebied is riant. Allereerst ten opzichte van het Ruhrgebied, het aloude Duitse industriegebied met zeven miljoen inwoners, maar ook ten opzichte van het nieuwe expansiegebied Zuid- Duitsland," aldus de enthousiaste Venlose burgemeester. De ontwikkeling van Venlo tot achterland-draaischijf is voor een belangrijk deel te danken aan het moderne container- en stukgoedoverslagbedrijf ECT in Rotterdam. Dat vestigde in 1980 al een inland container-terminal in Venlo als vooruitgeschoven post in de rich- Hïg van de Westduitse markt. Dat gioeide zo sterk dat ECT in 1985 een andere lokatie zocht. Daaruit rolde een plan voor een hypermodern centrum voor vervoer, distributie en overslag met alle daarbij behorende logistieke dienstverlening. Venlo Trade Port is nu, nog voordat de bouw nauwelijks is begonnen, al een succes. Het terrein zit praktisch al vol. Behalve ECT, dat er zijn nieuwe open terminal als tussenstation naar Duitsland bouwt, en een andere initiatiefnemer Wilma Vastgoed hebben al diverse vervoersondernemingen zoals de Japanse Mitsui Soko, Network Holding (een logistiek bedrijf uit Rotterdam), Seacon en Venlo Trucks grond gereserveerd voor vestiging. Vele andere bedrijven hebben al belangstelling getoond. Het bedrijventerrein kost de gemeente Venlo 24 miljoen gulden. Met de gebouwen en uitrusting van het terrein erbij door de diverse bedrijven zal er in 1994, wanneer alles gereed is, in totaal 100 tot 150 miljoen gulden geïnvesteerd zijn. Omdat Venlo Trade Port snel volloopt, wordt al gewerkt aan een nieuw vervoers- en industrieterrein in het nabij gelegen gebied Heierhoeve. Minister Smit-Kroes en ad* junct-directeur H. van Leeuwen van ECT banadrukten allebei de gunstige ligging van Venlo als wegvervoer en spoorknooppunt naar het Westduitse achterland. Smit- Kroes: „Op deze unieke lokatie zijn alle ingrediënten voor een succesvolle ontwikkeling tot een Europees logistiek centrum aanwezig." Volgens adjunct-directeur H. van Leeuwen van ECT vormt Venlo Trade Port zeker geen concurrent voor soortgelijke activiteiten in de Rotterdamse haven, met name die op het nieuwe goederendistributiecentrum Albrandswaard. „ Rotterdam en Venlo werken ten opzichte van elkaar aanvullend en versterkend." Venlo Trade Center wordt voor ECT vooral van belang als tussenstation voor het containervervoer per spoor van en naar duitsland. Gezien de milieuvriendelijkheid van spoorvervoer verwacht Van Leeuwen dat door geheel Europa, deze moderne 'rail service centers' worden gerealiseerd op redelijk korte afstand van elkaar (ongeveer driehonderd kilometer). Op het symposium ter ere van de bouw van Venlo Trade Port werd overigens ook duidelijk gemaakt dat Rotterdam weliswaar de grootste containerhaven van Europa is (in de wereld pretenderen sinds kort Hongkong en Singapore groter te zijn) maar dat zij het in de containeraanvoer uit het Verre Oosten, waar thans de sterkste economische groei van de wereld plaatsvindt, toch verliest van de Noordduitse havens. Vooral de export uit Taiwan, Hongkong en Singapore loopt voor het grootste deel via Hamburg, Bremen en Bremerhaven. B. G. Radstaak, manager ontwikkeling en onderzoek van Nederland distributieland, schrijft dat toe aan het feit dat de export uit deze drie landen voornamelijk wordt geregeld door de Europese ontvangers en niet door grote handelshuizen of multinationale industrieën (zoals in Japan en Zuid- Korea). En die, vooral Westduitse importeurs/warenhuizen maken meestal gebruik van nationale expeditiebedrijven die sterk in Hamburg en Bremen zijn gevestigd. Een andere oorzaak, waarom Rotterdam en Antwerpen er in deze containertrade nauwelijks aan te pas komen, is volgens Radstaak de concurrentievervalsende prijspolitiek van de Deutsche Bundesbahn die de eigen Noordduitse havens bevoordeelt. --- 'Meer aandacht voor scholing van etnische minderheden'" ROTTERDAM — Minister J. de Koning (Sociale Zaken) wil dat er in de komende jaren bijzondere aandacht wordt besteed aan de scholing van etnische minderheden voor een plaats op de arbeidsmarkt. Hij maakt zich „bijzonder veel zorgen" over het geringe aantal werkzoekenden uit die groepen dat aan scholingsprogramma's meedoet. Uit een onlangs verschenen onderzoek blijkt dat bij een exact gelijk opleidingsniveau de werknemers van buitenlandse nationaliteit in vergelijking met hun Nederlandse collega's een kans van slechts één derde hebben op een plaats in een trainingsprogramma. De Koning zei dit gisteren bij de opening van een nieuwe vestiging van het Centrum voor Beroepsoiëntatie en Beroepsoefening (CBB) in 'de Bananenstraat in Rotterdam, waar werkzoekenden met achterstandsposities worden voorbereid op verdere scholing. Met extra gelden van de overheid zulen onder meer schakelcursussen techniek en administratie worden gegeven. Die moeten leiden tot een vloeiende overgang naar het Centrum Vakopleiding Volwassenen. Volgens De Koning zal er in de komende jaren een groter beroep op de etnische minderheden worden gedaan, omdat de beroepsbevolking vergrijst. „Dat brengt een geweldige inspanning met zich mee op het gebied van scholing en vereist ook maatwerk," zo zei hij. Het centrum in ' Rotterdam heeft zich volgens de minister in de afgelopen jaren uitstekend ontwikkeld. Op dit moment kent het ruim 300 opleidingsplaatsen. Het eerste centrum, toen nog 'test- en trainingscentrum' genoemd, ging in 1976 speciaal van start met 60 cursusplaatsen voor Surinamers en Antillianen met een te geringe scholing. De doelgroep is sinds die tijd zodanig gewijzigd, dat cursussen worden gegeven aan migranten en langdurig werklozen met een zwakke positie op de arbeidsmarkt. --- SOCIAUSTENANGST EBT WEG OP HET DAMRAK AMSTERDAM — Na enkele weken gestaag dalen van de stemmingsindex op de Amsterdamse Effectenbeurs en een uiterst slappe handel in de laatste dagen voor de verkiezingen, stegen de meeste hoofdfondsen gistermiddag weer met dubbeltjes, soms met guldens tegelijk. Het NIPO-verkiezingsonderzoek van maandagavond, waarbij CDA en VVD toch weer op een minuscule Kamermeerderheid zouden kunnen rekenen, werd door de handelaren als oorzaak aangewezen. Maar ook de invloed van stijgende dollarkoers en de zeer goede stemming op de Westduitse aandelenmarkten zorgden gistermiddag weer voor opmerkelijke stijgingen. In afwachting van de verkiezingsuitslagen, waarbij het steeds duidelijker om een nek-aan-nekrace tussen CDA en PvdA bleek te gaan, zakte de algemene index in enkele weken met zo'n 6 tot 7 percent. Bij de effectenkantoren in Amsterdam leeft de opvatting dat daarmee al een behoorlijk voorschot is genomen op een mogelijk, sterke positie van de PvdA in eeni komende kabinetsformatie. Valt de uitslag erg mee voor het CDA, dan is die daling zo weer voor de helft goed gemaakt. Wordt de PvdA de grootste dan zal er mogelijk nog een percent ef 2 a 3 vanaf brokkelen, aldus T. Muller van Strating Effecten. Doordat de kansen van de twee grote partijen zo dicht bijeen liggen, is een verrassingseffect als na de verkiezingen van 1986 niet te verwachten. Toen was de algemene verwachting dat de PvdA enorm zou scoren, maar viel de uitslag voor de sociaaldemocraten bitter tegen. Ook het buitenland hield zich de afgelopen weken massaal weg van de Amsterdamse beurs. Vooral in de sector staatsobligaties hebben buitenlandse beleggers een aandeel van tussen de 20 en 30 percent. Daar zit de angst voor socialisten in de regering' er nog steviger in. Een gebrek aan belangstelling voor obligaties kan op den duur de rente enigzins opdrijven en werkt dus ook ongunstig op aandelenkoersen. Hoewel in Nederland bij voorbaat het effect lijkt weg te ebben, blijft de traditionele angst voor regeringsdeelname van socialisten er bij speculanten en beurshandelaren inzitten. Zelfs een dreigende overwinning van de toch allerminst socialistische Democratische Partij in de VS is altijd weer goed voor een mineurstemming op Wall Street en andere effectenbeurzen. Gunstige fiscale maatregelen voor bedrijven zouden kunnen worden gereduceerd, hogere belastingen zouden kunnen worden opgelegd aan hoge inkomens. „De angst vooraf blijkt echter altijd groter dan de werkelijkheid," aldus een andere handelaar, die zich voor de zekerheid toch maar met diverse opties tegen koersschommelingen op donderdag heeft ingedekt. --- Veel hogere winst voor IHC Caland ROTTERDAM — IHC Caland heeft in de eerste zes maanden van dit jaar een nettowinst behaald van ƒlO miljoen tegen ƒ1,3 miljoen in dezelfde periode van 1988. In heel 1988 waren er ook nog buitengewone lasten van ƒ4 miljoen. De directie verwacht, dat de winst dit jaar zal stijgen tot niet minder dan ƒ25 miljoen, waarvan ƒl5 miljoen uit de gewone bedrijfsuitoefening. In het tweede kwartaal heeft zich in het tweede kwartaal over de hele linie voortgezet met hogere resultaten bij alle groepsmaatschappijen en deelnemingen. De hogere nettowinst zit echter vooral in de eerste winstbijdrage van IHC Holland (ontwerp en bouw van baggermaterieel). Eind vorig jaar nam IHC Caland als leider van een consortium van nieuwe aandeelhouders met 47' percent deel in de financiële herstructering van dit bedrijf. --- 'Snelle verbindingen zijn van groot belang' ROTTERDAM — Een wereldhaven als Rotterdam kan niet zonder een luchthaven als Rotterdam Airport. Voor grote internationale bedrijven zijn snelle verbindingen tussen internationale regio's van doorslaggevend belang. Dat zei de voorzitter van de Kamer van Koophandel en Bedrijven (KvK), mr. R. P. M. de Bok, gisteren tijdens de toelichting op het regionaal economisch actieplan voor de Rijnmond, 'Grensverlegging door samenwerking'. Nadat twee jaar terug het eerste regionaal economisch actieplan werd gepresenteerd, is er volgens de KvK veel veranderd. „Er gebeurt veel. De dynamiek is groot, het economisch ' herstel heeft zich ook hier doorgezet vanuit een dieper dal dan elders in Nederland, en veel ondernemers zijn tevreden over de behaalde bedrijfsresultaten.' ' Met het nieuwe rapport 'Grensverlegging door samenwerking' probeert de KvK richting te geven aan de ontwikkelingen in deze regio. Naast een verbetering van het vestigingsklimaat en een verbetering van het arbeidsklimaat is er een verbreding van de regionale economie in de Rijnmond nodig. De Bok denkt hierbij vooral aan de vestiging van niet naven-gebonden bedrijven. Om uit te kunnen groeien naar een Europese regio speelt een luchthaven een grote rol, want „naast de haven zijn snelle verbindingen tussen andere Europese regio's een belangrijk argument voor buitenlandse bedrijven om zich in de buurt van Rotterdam te vestigen," aldus de Bok. Ook de lokale lasten voor het bedrijfsleven moeten zo beperkt mogelijk gehouden worden. En hoewel de milieukosten zullen stijgen, vindt de KvK dat voorkomen moet worden dat de kosten oncontroleerbaar op het bedrijfsleven worden afgewenteld. De Bok vroeg dan ook om een rechtlijnig beleid van de overheid. --- Drukte aan de Wilhelminakade FOTO TIELEMAN VAN RIJNBERK Een beeld dat Rotterdammers lange tijd niet meer midden in hun stad hebben gezien: een volle Wilhelminakade. Waar vroeger de passagierschepen en de vrachtschepen af en aan voeren, was het lange tijd stil. En als de drukte in de haven toesloeg, dan zag je er niets van, omdat de schepen tegenwoordig in de Europoort en de Botlek aanleggen en de stad mijden. Dankzij het laatste in het centrum achtergebleven stukgoedoverslagbedrijf Rotterdam Terminal-Felshaven kunnen we de stijging van de havenoverslag, in het eerste halfjaar zo'n 8 percent meer, nu weer met eigen ogen bevestigd zien. Meestal liggen er hooguit twee schepen tegelijk. Gisteren was het een topdag met vijf schepen voor de kade. --- Rotterdam bruggehoofd voor Koreaanse ondernemingen ROTTERDAM — Zuidkorea heeft gisteren in Rotterdam zijn eerste handels- en distributiecentrum in Europa geopend. Zeven Koreaanse bedrijven maken gebruik van het Korean Trade and Distribution Center, maar dat aantal zal binnen korte tijd met tientallen moeten groeien. Met de opening van het centrum in bedrijvenpark Noordwest kan Rotterdam zich sinds gisteren het bruggehoofd van middelgrote en kleine Koreaanse ondernemingen in Europa noemen. Naast de distributie van uit het Verre Oosten aangevoerde goederen wordt vanuit Rotterdam ook de marketing ter hand genomen, waarvoor de Koreanen de samenwerking met de Anthony Veder-groep hebben gezocht. Deze groep stond ook borg voor de financiering en de bouw van het centrum, die in nauw overleg met het Rotterdamse gemeentebestuur tot stand kwam. Drie keer is burgemeester Peper in Korea op bezoek geweest en vorig jaar april werd in principe tot de bouw van het centrum besloten. „Rotterdam is niet alleen de poort van Europa, maar is ook het grootste scheepvaartcentrum ter wereld en het commerciële zenuwcentrum van Nederland. Koreaanse zakenlieden kunnen zich in Rotterdam goed thuisvoelen," zo luidde gisteren de lof van de Koreaanse minister van Handel en Industrie H. E. Seung-Soo Han van Zuidkorea, die samen met burgemeester A. Peper, staatssecretaris Y. van Rooy (Buitenlandse Handel) en directeur W. G. Schot van de Anthony Veder-groep de officiële openingshandeling verrichtte. • Seung Soo-Han zei bij de opening dat Korea ook elders in Europa dergelijke centra wil neerzetten, maar dat daarvoor geen onmiddellijke plannen bestaan. Hij maakte zich zorgen dat de Europese eenwording in 1992 een opkomst van het protectionisme tot gevolg zal hebben, maar werd gerustgesteld door Van Rooy, die zei dat het nieuwe centrum een van de elementen voor het Koreaanse bedrijfsleven is om van de Europese markt na '92 te profiteren. Korea staat inmiddels nummer tien op de lijst van handelsnaties in de wereld. Volgens directeur" Schot van de Anthony Veder-groep komt de helft van de export vanuit Korea naar Europa in Rotterdam aan land. De import groeide in het vorige jaar met 14 percent en de export naar Korea groeide spectaculair: met 71 percent. --- Nautische scholen samen voor beter onderwijs 'Beroepsonderwijs is geen Haarlemmerolie bij een krakende arbeidsmarkt' ROTTERDAM — De nautische scholen in de regio Rotterdam streven naar een fusie. Zij willen één Rotterdamse scholengemeenschap voor het scheepvaart- en transportonderwijs oprichten om de bedrijfstak in de toekomst van de noodzakelijke instroom van leerlingen te voorzien. Plannen voor een landelijke nautische opleiding zijn vorig jaar mislukt. Voorzitter L. F. J. Jansen van de Stichting Vervoer- en Havenopleidingen maakte de fusieplannen gisteren bekend op het symposium in het World Trade Center in Rotterdam ter gelegenheid van het veertigjarige bestaan van zijn stichting. Het gaat bij de fusie om de Haven en Vervoersscholen, het Koninklijk Onderwijs Fonds (baggeren binnenvaart) en de Stichting Lager en Middelbaar Nautischtechnisch Onderwijs Zuidholland (zeevaart en visserij). Zij verwachten deze maand een intentieverklaring te ondertekenen. De drie instellirigen kennen zowel lager als middelbaar onderwijs, een leerlingstelsel en niet gesubsidieerd contractonderwijs. De nieuwe school zal een basisopleiding van twee jaar kennen om de leerlingen pas op latere leeftijd een keus te laten maken uit de verschillende specialisaties. Binnen het samenwerkingsverband zullen ongeveer 2500 leerlingen een opleiding volgen. De vernieuwing Van het beroepsonderwijs stond op het jubileumsymposium centraal. Voorzitter J. Stekelenburg van de FNV zei dat de onderwijsvernieuwing „uit de hoek van kostenposten en bureaucratische regelgeving" gehaald moet worden en dat deze moet worden verbonden met een actief en innovatief sociaal-economisch beleid. „Onderwijs moet jongeren voorbereiden op een arbeidsleven vol verandering, waarbij vormen van her-, om- en bijscholing stelselmatig aan de orde zullen zijn. Zij moeten een breed basispakket moeten krijgen, waarop later kan worden voortgebouwd." De overheid moet de vakorganisaties volgens Stekelenburg nauw betrekken in een bedrijfstaksgewijs overleg met het onderwijs en nieuwe fondsen ter beschikking stellen. „En niet zoals in de afgelopen zeven jaar het oor laten hangen naar de wensen van de korte termijninzichten van werkgevers." Stekelenburg hekelde vooral de houding van de werkgevers. „Het beroepsonderwijs is geen Haarlemmerolie'. Even uit de kast halen als er iets kraakt op de arbeidsmarkt. Scholingsbeleid zal iets anders zijn dan knippen met je vingers. Dat zullen de werkgevers in de, jaren negentig moeten leren." Volgens hem moeten we zelfs zo ver gaan, dat gediplomeerden van een vakopleiding een gegaranderde baan krijgen. Daarbij wees hij naar de eis van de Vervoersbond FNV in de Rotterdamse haven, die die garantie in de CAO wil vastleggen. Voorzitter C. J. A. van Lede van het VNO noemde het beroepsonderwijs „de pijler onder onze welvaart". Ook hij pleitte voor flexibiliteit om de veranderende omstandigheden aan te kunnen. Hij maakte zich zorgen over de bedreigde positie van het lager onderwijs terwijl „het werk in de fabriek technisch zeer hoogwaardig is geworden en minstens even hoog in aanzien staat dan kantoorwerk". Van Lede wees extra geld voor het beroepsonderwijs echter af, omdat Nederland toch al zoveel geld aan het onderwijs uitgeeft. --- Bootwerker De Stichting Haven- en Vervoersopleidingen ging op 12 september 1949 van start om van het beroep 'bootwerker' een echt vak te maken, mede vanwege de toename van de techniek in de haven. De eerste cursussen werden gegeven op het stoomschip 'Veteraan' in de Wilhelminahaven in" Schiedam. In de loop der jaren werden de drie haven- en vervoersscholen Jan Backx, prof. Rutten en Stakenburg gebouwd, vernoemd naar de oprichters. De nieuwste aanwinst van de opleidingen is een kraansimulator, die de werkelijkheid voor de leerlingen met computersimulatie nabootst. Ter gelegenheid van het jubileum heeft de stichting het boek 'De Havenwerkers' uitgegeven, waarin de geschiedenis van het havenwerk van voor en na-de oorlog is vastgelegd aan de hand van interviews met veertig havenwerkers. Auteurs zijn ex-docent W. Schuring en docent A. Baart van de havenvakschool. --- Australisch bedrijf in handen Internatio ROTTERDAM — De industrie en handelsonderneming Internatio-Müller heeft een belang genomen van 75 percent in HCB Marine Pty Limited in New Castle in Australië. Dit is een elektrotechnisch installatiebedrijf voor de scheepsbouw met dertig werknemers in vaste dienst en een jaaromzet van 3,5 miljoen Australische dollar (bijna ƒ6 miljoen). De overnemingsprijs wordt niet bekendgemaakt. Internatio heeft een optie op de resterende 25 percent van de onderneming. Het belang is genomen in verband met de verwachte uitbreiding van de scheepsinstallatiemarkt in Australië. Internatio-dochter Van Rietschoten & Houwens is al werkzaam op deze markt. --- Stork draait prima NAARDEN — De nettowinst van het Stork-concern heeft in de eerste 24 weken van dit jaar ƒ27,9 miljoen bedragen. Dat was 31 percent meer dan de ƒ21,3 miljoen van dezelfde periode van 1988. De winst per aandeel steeg van ƒ1,02 tot ƒ1,30. Het bestuur verwacht dat het stijgingspercentage van het resultaat over de eerste helft van 1989 ook in het hele jaar wordt gehaald. De omzet van Stork nam in het eerste halfjaar toe van ƒBll miljoen tot ƒ940 miljoen. In de eerste 32 weken van 1989 is voor ƒlBll miljoen aan opdrachten ontvangen tegen ƒ1439 miljoenl in het voorgaande jaar. --- Meer winst bij Ahold ZAANDAM — De nettowinst van Ahold is in het eerste halfjaar 1989 (28 weken) toegenomen van ƒ68,4 miljoen tot ƒ89,4 miljoen of per aandeel van ƒ3,30 tot ƒ4,18. Op basis van de behaalde resultaten tot en met het tweede kwartaal verwacht het bestuur dat de omzetten in heel 1989 zowel in Nederland als in de VS verder zullen stijgen. Ahold handhaaft verder de verwachting, dat het resultaat na belastingen ruim boven het peil van 1988 zal liggen. De omzet in Nederland steeg in de eerste 28 weken van ƒ4416 miljoen naar 4800 miljoen en die in de VS van 1809 miljoen naar 2139 -miljoen dollar. Zo kwam de totale omzet in guldens op ƒ9363 miljoen tegen ƒ7875 miljoen in 1988. --- Nieuwe Hoechst-fabriek VLISSINGEN — Sinds kort wordt de bleekmiddelactivator TAED, een stof die ervoor zorgt dat wasgoed ook op lagere temperaturen schoon wordt, in Nederland geproduceerd. In navolging van de TAED-fabriek in het Westduitse Wiesbaden produceert Hoechst Holland in Vlissingen ook de bleekmiddelactivator. De grote vraag naar TAED maakte een tweede vestiging noodzakelijk. Demissionair minister De Korte van Economische Zaken zal de fabriek op woensdag 14 september officieel openen. Het spul wordt door een groot deel van de wasmiddelfabrikanten aan de poeder-',' was wordt toegevoegd. Met de nieuwe fabriek op Vlissing?(j grondgebied is een investering, van 80 miljoen gulden gemoeid. --- Zeggenschap voor gepensioneerden DEN HAAG — Gepensioneerden moeten in pensioenfondsen medezeggenschap krijgen. De Eerste Kamer heeft gisteren unaniem een dergelijk initiatiefwetsvoorstel van het Tweede Kamerlid Nypels (D 66) aanvaard). Nypels' wetsvoorstel, eerder aanvaard door de Tweede Kamer, regelt het instellen van deelnemersraden in pensioenfondsen als medezeggenschapsorganen, waarin naast werknemers ook gepensineerden zijn vertegenwoordigd. Verder heeft Nypels bewerkstelligd dat die deelnemersraden een klachtrecht krijgen toebedeeld. Het is voor het D 66- Kamerlid een waardig afscheid. Al meer dan zeventien jaar is hij actief in politiek Den Haag. --- Dollar tegen de twee mark AMSTERDAM — De dollarkoers heeft gisteren op het punt gestaan de psychologisch belangrijke grens van twee mark te overschrijden. Dat was voor de centrale banken het sein om gecoördineerd te interveniëren. Handelaren lieten zich daardoor echter nauwelijks van de wijs brengen. De Amerikaanse munteenheid sloot in Frankfurt op 1,9925 mark, ruim anderhalve pfennig meer dan de slotkoers van 1,9760 mark op maandag. Op de wisselmarkt in Amsterdam werd bij het slot van de handel 2,2450 gulden genoteerd, bijna twee cent lW' ger dan de slotkoers van 2,2260 gulden op maandag. ---