Het Vrije Volk 2 METROPOOL WOENSDAG 2 MEI 1990 --- Tóch brugfile: 'Het viel ons tegen' Nieuw signaleringssysteem bij Van Brienenoord geeft anti-file-adviessnelheid Door Ad Hoogerwerf ROTTERDAM — Het leed bij de Van Brienenoordbrug is de komende twee weken nog niet geleden. Er stond gisteren in de avondspits op de Al 6 toch een file van enkele kilometers. Ondanks drie extra rijstroken. Ondanks het feit dat veel ambtenaren gisteren vrij waren. „Het viel ons ook tegen," reageert een woordvoerder van de Rijkspolitie. Volgens de politie is een goed beeld pas over enkele weken te krijgen, als er over de hele lengte tot het Terbregseplein een extra baan bijkomt. Wel was de file een stuk korter dan gebruikelijk. Het is nog onduidelijk of veel automobilisten na de opening nu juist voor de (snellere?) Van Brienenoordroute kiezen. Na de openstelling van de eerste Van Brienenoordbrug in 1965 reageerde het publiek ook anders dan de onderzoekers hadden voorspeld. Toen nam het autogebruik van de ene op de andere dag met tienduizend voertuigen toe. Men stapte weer in de auto in plaats van in de bus. Bij de openstelling is een vernieuwd verkeerssignaleringssysteem in gebruik genomen. Onder het wegdek liggen sensoren, die de voertuigen tellen. Afhankelijk van het aantal auto's wordt op borden een adviessnelheid aangegeven, waarbij files zo lang mogelijk vermeden kunnen worden. Deze borden staan al op vele kilometers voor de brug. Het systeem zal ook elders in het land worden toegepast. Werd de eerste brug in 1965 nog door de toenmalige koningin Juliana geopend, deze keer was het de minister van Verkeer en Waterstaat die de officiële handeling voor haar rekening nam. Mevrouw Maij-Weggen wandelde in gezelschap van burgemeester A. Peper, met in hun kielzog enkele honderden genodigden, over het nieuwe wegdek. Het ongewone tafereel had geen blikschade tot gevolg, zoals tijdens de vorige feestelijke gebeurtenis op de brug, toen automobilisten opzij keken in plaats van voor zich. Het neerlaten van de bascule, de zorgvuldig voorbereide officiële openingsdaad, verliep niet foutloos. „Ik zoek contact met meneer Van Hoorn," sprak Maij-Weggen in een portofoon. Er kwam geen reactie, de reusachtige klep bleef roerloos omhoog staan. „U mag de brug laten zakken," waagde ze een tweede poging. Wederom geen beweging. „Waar zit die man dan?" riep een onthutste voorlichter van het ministerie. „Hebben we dat niet ge- oefend?" vroeg hij vertwijfeld. De brugwachter, vanuit zijn miniLEu romastje op de geduldig wachtende stoet neerkijkend, nam het heft vervolgens zelf in handen waarna alles toch nog goed kwam. Luid claxonerend reden opge'luchte vrachtwagenschauffeurs voorbij, enkele blusboten spoten waterfonteinen. Met gezwinde pas achter de minister aan, over het gloednieuwe wegdek. FOTO NIELS VAN DER HOEVEN --- Geen verrassing Na de lancering van opvallende plannen, waaronder het rekeningrijden, het spitsvignet en andere voornemens om het autoverkeer te ontmoedigen, had Maij-Weggen gisteren geen nieuwe verrassingen in petto. Wel zei ze vaart te willen zetten achter besluiten om volgende verkeersknelpunten weg te nemen. Ze noemde het doortrekken van de Al 6 naar de Al 3 en de aanleg van de A 4 tussen Rotterdam en Den Haag. „Naast het stimuleren van alternatieven als het openbaar vervoer, railvervoer en vervoer over water," aldus Maij- --- Leed bij nieuwe brug nog lang niet geleden, bleek gisteren Weggen. Ze zei te streven naar het zoeken van een evenwicht tussen doorstroming van het noodzakelijke (lees zakelijke) verkeer en bereikbaarheid enerzijds en bevorderen van andere methoden om ons te verplaatsen anderzijds. Ook burgemeester Peper van Rotterdam benadrukte dat een goede bereikbaarheid van de haven en stad onontbeerlijk is voor een logistiek knooppunt als Rotterdam. Voorkomen moet worden dat in Nederland sprake zal zijn van 'Jutlandisering', aldus Peper, dat is een situatie waarin een gebied wegkwijnt wegens gebrek aan goede verbindingen met het achterland. Hij keek daarbij niet alleen naar Rotterdam en omstreken, maar sprak zijn waardering uit voor de ideeën om de Brabantroute op de tekentafel te leggen en via Venlo een betere aansluiting op de Duitse snelwegen te bewerkstelligen. Ook de eventuele opwaardering van het 'Betuwelijntje' kan op zijn bijval rekenen. Peper pleitte voor de aanleg van meer tunnels, maar evenzeer voor uitbreiding van het openbaar vervoer. Om het verkeersprobleem regionaal aan te pakken is er overleg gestart met 27 Rijnmondgemeenten om te komen tot één vervoersregio. De samenwerking moet leiden tot een goed werkend net van bus, tram en metro. Hoewel zij zelf niet bekend staat als een slome automobiliste, had Maij-Weggen niet bepaald een mild oordeel over snelheidsovertreders. Volgens de minister moeten hardrijders als zielig worden bestempeld, mensen die thuis en op het werk te weinig te zeggen hebben. „Als er iemand voorbijscheurt wordt hopelijk ooit de reactie: ach jee, daar gaat weer zo'n zielig figuur." De opknapbeurt van de oudste brug van het tweetal is gisteren nog niet begonnen. Alleen het verkeer dat bij IJsselmonde afslaat rijdt de eerste dagen over de nieuwe brug. Doorgaand verkeer richting Dordrecht en verkeer uit Dordt rijdt voorlopig over de oude brug. Na 12 mei wordt ook het doorgaand verkeer in zuidelijke richting'over de nieuwe brug geleid, die dan helemaal in gebruik komt. Brug 1 wordt dan voor de helft afgesloten en gerenoveerd. --- MONSIEUR JACQUES Ik voel me er in de weekends niet meer bijhoren. Alle mannen lopen in een joggingpak. Bij MacDonalds, bij de papatboer, bij de afhaalchinees, je ziet alleen maar joggingpakken. Op de camping, in de Diergaarde, ja zelfs in de kerk zie je joggingpakken. Laatst zat ik te dineren in een keurig restaurant. Jasje, stropdas, pochet had ik thuis bedacht, maar ik viel geheel en al uit de toon. Het ontbrak er nog net aan dat de obers in joggingpak liepen. Met joggen heeft het niets te maken. De dikste buiken hijsen zich in een veelkleurig vrijetijdspak. Ze lopen op schoenen die speciaal i ontworpen zijn voor hele en halve marathons, maar de gebruikers zien er naar uit dat ze vooral trainen op de afstand tussen open haard, pindabar en bierverkoper. Begrijp me goed, de mensen doen maar wat ze niet laten kunnen, maar alleen gaan elke keer vanzelf mijn wenkbrauwen omhoog als ik een pakje shag uit de borstzak van een joggingpak zie puilen. Het is te vergelijken met de tanga-mode op de Hollandse ■ stranden. Hoe dikker de billen, hoe kleiner de broekjes, lijkt het wel. De mensen willen er sportief, gezond en sexy uitzien. Ze smeren halvarine en halvajam op een vezelcracker,.doen halvamayonaise op de patat, drinken liters witte wijn en sherry in plaats van bier om af te slanken en trekken een joggingpak aan om niet te hoeven rennen. De illusie is ze genoeg. --- 'Voor het ANC staat de geloofwaardigheid op 't spel' Dr. Beyers Naudé en de historische besprekingen over Zuid-Afrika's toekomst Door Peter van Nuijsenburg In Kaapstad beginnen vandaag de historische besprekingen tussen de Zuidafrikaanse regering en de zwarte bevrijdingsorganisatie ANC. Drie weken geleden werd de samenstelling van de ANC-delegatie bekend gemaakt en tot zijn eigen verbazing stond de naam van dr. Beyers Naudé op de lijst. De bijna 75-jarige Beyers Naudé is geen lid van het ANC, maar het feit dat als Afrikaner de doelstellingen van het ANC onderschrijft, was voor de ANC-top reden genoeg om een prominente plaats voor hem in de elf man sterke delegatie in te ruimen. Dr. Beyers Naudé is blij dat president De Klerk de moed heeft opgebracht om Nelson Mandela vrij te laten en het verbod op het ANC en andere antiapartheidsorganisaties op te heffen: „Het is ook verheugend dat hij duidelijk te kennen heeft gegeven dat hij geen toekomst ziet voor apartheid en beseft dat hij niets te winnen, heeft door te dingen naar de steun van extreem-rechts. Maar wat de verdere ontwikkelingen betreft, zal alles afhangen van wat de regering bereid is te doen. Daarbij gaat het vooral om het schrappen van alle vormen van apartheid en het geven van algemeen kiesrecht aan alle Zuidafrikanen." De Klerk heeft gezegd dat algemeen kiesrecht, waarbij de stemmen van blank en zwart even zwaar wegen, tot de mogelijkheden behoort, mits de rechten van de minderheden, de blanken, Indiërs en kleurlingen, gewaarborgd zijn. Bent u overtuigd van zijn democratische gezindheid? „Ik zou graag willen weten wat hij met die rechten bedoelt. Ik kan geen oordeel geven op grond van zo'n algemene uitspraak. Ik sta open voor de gedachte, maar de regering zal eerst tot in details moeten duidelijk maken wat wordt bedoeld." Na de vrijlating van Nelson Mandela heerste een bijna onwezenlijke euforie: De oplossing van de apartheid zou voor de deur staan. Nu na bijna drie maanden van geweld, in Natal, de thuislanden, de woonoorden, is met name onder blanke liberalen somberheid weer troef. Komt het ooit nog goed met dit land? „Ik heb dat gevoel van euforie nooit gehad. Misschien omdat ik me beter dan de meeste blanken bewust ben van de problemen die aan beide kanten, zowel zwart als blank leven. De reactie van de blanken was te voorzien. Het is noodzakelijk geen valse verwachtingen te scheppen, aan blanke noch aan de zwarte kant. We moeten eerst goed tot ons laten doordringen hoe diep en ernstig de apartheid onze samenleving heeft bedreigd en in vele opzichten ook heeft vernietigd. Dat vereist veel wijsheid en realiteitszin." Getuigen de uitspraken van Nelson Mandela over het aanscherpen van de gewapende strijd van de gewenste wijsheid en realiteitszin? „Het probleem ligt in de eerste plaats bij de blanke gemeenschap die onvoldoende kennis en begrip heeft van de diepe gevoelens van verzet en frustatie die bij miljoenen zwarten leven. Tot dusverre hadden zij geen enkele reden om aan te nemen dat er een oplossing zou komen, behalve dan via het gewapend verzet. En voordat het mogelijk is om deze argwaan en achterdocht over de oprechtheid van de regering weg te nemen, kan ik niet inzien hoe het ANC zonder meer het gewapend verzet kan opgeven. Het ANC zou zijn geloofwaardigheid onder miljoenen aanhangers verliezen. We moeten het accent meer leggen op het feit dat Nelson Mandela bij meerdere gelegenheden heeft gezegd dat hij vrede wil en alles in het werk wil stellen om eem vreedzame oplossing te vinden. Ik ben er van overtuigd dat hij niet met De Klerk zou gaan onderhandelen als hij dit niet meende." De kritiek die je vaak hoort is dat Mandela met deze uitspraken de anarchie onder jongeren in de hand werkt en dat de situatie onbeheersbaar is geworden. „Het ligt anders. De frustaties van jonge, zwarte radicalen zijn zó groot dat als Mandela op dit tijdstip en in het openbaar iets anders zou zeggen, het voor het ANC vrijwel onmogelijk zou zijn om zijn geloofwaardigheid te bewaren. Het is de enige manier om vat op deze ontwikkeling te houden en in de goede richting bij te sturen. Maar het is een gevaarlijke ontwikkeling en alleen als de onderhandelingen succesvol verlopen kan de zaak in de hand worden gehouden. Dat betekent dat er geen onribdige vertragingen mogen komen en dat de regering tegemoet komt aan de gerechtvaardigde verlangens van het ANC." Hoe lang geeft u dat proces de tijd? „De Klerk zal voor zijn achterban binnen drie, hooguit vier jaar met een bevredigende oplossing moeten komen. Voor het ANC is de toestand misschien nog wel kritieker. Zij zullen nog veel eerder met een antwoord moeten komen dat voor hun aanhangers aanvaardbaar is. Als dat niet gebeurt, staat ons een in ernst en omvang toenemend conflict te wachten." Mandela staat onder druk van links. De Klerk op zijn beurt heeft te maken met de extreemrechtse Afrikaners. Vormt extreem-rechts een reële bedreiging voor het vredesproces? „Ze hebben gezegd dat ze bereid zijn om de wapens op te nemen. En ik denk dat ze menen wat ze zeggen. Het is een gevaarlijke ontwikkeling die we niet mogen negeren." Zijn De Klerk en Mandela tot elkaar veroordeeld, in feite elkaars gevangenen? „Ik zou deze uitdrukking niet willen gebruiken, want dat veronderstelt dat ze hulpeloos zijn. Maar ze zijn zich beiden wel bewust van de geweldige verantwoordelijkheid dat er via onderhandelingen een bevredigende verstandhouding moet komen en dat de gevolgen niet te overzien zullen zijn als die onderhandelingen mislukken. Maar hulpeloos zijn ze niet." Bent u ondanks alles toch optimistisch? „Ik ben optimistich over het uiteindelijke resultaat. De politieke bevrijding van de apartheid staat voor de deur. De leiders van de blanke en zwarte gemeenschappen weten namelijk dat zij een oplossing moeten vinden. Maar ik besef ook dat de economische en sociale bevrijding nog jaren zal duren." FOTO SVEN SIMON Dr. Beyers Naudé: „De politieke bevrijding van de apartheid staat voor de deur." --- Sint op 1 mei-viering: 'Doen wij nog wel wat wij willen?' Door Annemiek van Oosten ROTTERDAM — Het eerste verzoeknummertje uit de zaal bleek afkomstig van een gefingeerde mevrouw Kok. En wat sloot haar wens mooi aan bij de woorden van haar partner Wim, die zojuist het spreekgestoelte in het Theater Zuidplein na dé 1 mei-rede had verlaten. De sopraan Marleen Kerzevee bleef op de achtergrond, maar de bariton Nico Mutsers en pianist Frons Prick van Wely schoten meer dan raak toen zij liet aloude lied inzetten. Even later klonk het ook uit de zaal, zij een tikkeltje ingehouden: 'Mijn achterband is wel wat zacht, maar dat geeft niet lieve pop. Spring maar achterop, spring maar achterop.' Op snelle en subtantiële wijze' had de leider van de Partij van de Arbeid net betoogd, moeten de landen van de Europese Gemeenschap uiting geven aan hun solidariteit met de landen in het oostelijk deel van het continent. „Wij vieren voor de 100ste keer 1 mei," memoreerde hij en wees de aanwezigen op de idealen inzake een rechtvaardige verdeling van goederen, bestendige vrede over grenzen heen en democratische rechten voor iedereen. Kok liet er geen misverstand over bestaan dat niet alleen Oost- Europa de kans moet krijgen om achterop de milieuvriendelijke fiets te springen. Het inmiddels zes maanden oude kabinet van CDA en PvdA, stelde hij zijn gehoor gerust, staat óók pal voor de koppeling. „De PvdA wil meer zijn dan een optelsom van bestuurders, zij is de draagster van beginselen. De koppeling was van belang, is van belang en zal door ons worden verdedigd." Een volle zaal hoorde Wim Kok aan om daarna een aantal hartige woorden van voorzitter Marjanne Sint te moeten slikken over de zachte achterband van de PvdA, opgelopen tijdens de raadsverkiezingen. „De kritiek op het functioneren van onze partij zouden andere politieke partijen zich ook kunnen aantrekken. Maar het verwijt dat mensen buiten ons circuit te weinig kans krijgen om zich te uiten, stemt tot nadenken. Wij moeten eerlijk zijn en ons afvragen of onze aanpak in alle opzichten aansluit bij wat van ons in de jaren '90 mag worden verwacht." „Veel van onze gewoonten dateren nog uit de periode van Nieuw Links, maar dat ligt inmiddels wel twintig jaar achter ons. De gedachte dat een partij moet worden gedragen door leden is goed, we moeten hem ook vasthouden. Toch veronderstelt zo'n opvatting een veel grotere deelname van mensen. Het is een feit dat voor velen de drempels van partijafdelingen veel te hoog zijn. Het is nodig ons af te vragen op het klopt, of wij nog wel doen wat wij willen." Soepel maakte zij de overgang naar de cultureier onderdelen van de 1 mei-viering. Kunst noemde zij behalve een bron voor gemeenschappelijk vermaak, ook een mogelijkheid om inspiratie en idealen te boren. „Kunst beschermt tegen de Coca Cola-cultuur, drijft de spot met overdreven ambities en opgeblazen ernst. Zonder kunst verstart de politiek." De jongere partijgenoten praatten daar na afloop van het traditionele en officiële deel van het feest in de bar nog eens over, het waren vooral ouderen en de officials' die tot de pauze op een consumptie moesten wachten. Zij volgden het door theatermaker Wilfried de Jong gepresenteerde culturele programma op het podium, een aanbod van optredens en interviews. Een gesprekje bij voorbeeld met directeur Wim Crouwel van museum Boymans-Van Beuningen over het beeldmerk van de PvdA, de vuist met de rode roos. „Niet bepaald eigentijds meer," moest hij toegeven. „Toch zou ik hem zo weer maken." En op de vraag waarom hij net als zijn collega Fuchs van het Gemeentemuseum te Den Haag zo'n hekel had aan rijen voor de deur: „Dan komen mensen niet om naar kunst te kijken, maar vooral maar elkaar te zien. Dat was ook een heel klein beetje het geval met Van Dongen." FOTOARIEWAPENAAR Wim Kok: „De PvdA wil meer zijn dan een optelsom van bestuurders, zij is de draagster van beginselen." ---