!Frese & Hoge weg - Loy ens & Volkmaars f Accountants Belastingconsulenten a 45 Amsterdam, 's Gravenhage, Haarlem, Batavia, Soerabaia, Semarang, Bandoeng, Medan. \ ■ Kantoor Medan Kesawan 76a, Telefoon 291 I Zoojuist ontvangen de goedkoope uitgave vanJJ I „DE KLOP OP DE DEUR" door INA BOUDIER-BAKKER vroeger f 9.- THANS F 4JO gebonden in groen linnen band. BESTELBILJET Ondergeteekende wenscht te ontvangen van N.V. Boekhandel Varekamp & Co. Medan Tel. 1600 ...... exempl. Ina Boudier Bakker „DE KLOP DE DEUR" Geb. F 4.70 NAAM AD RES — --- FINANCIEN De Indische gulden. Aanpassing aan de gewijzigde omstandigheden is zoo sterk geweest, dat depreciatie van het ruilmiddel élke urgentie mist. Er wordt den laatsten tijd nogal eens gepleit voor een prijsgeving van den gouden standaard voor Indie, op het voorbeeld, dat zoovele andere landen hebben gegeven, het laatst nog de Vereenigde Staten van Amerika, De vergelijking met deze republiek gaat echter niet op, omdat dat land voor een belangrijk deel onafhankelijk, is van de buitenwereld, en zich dus ongestraft aan alle mogelijke binnenlandsche inflatie-experimenten kan overgeven; daarentegen is Nederlandsch Indië voor zijn hoogere welvaart geheel afhankelijk van den afzet zijner producten naar het buitenland, zoodat de toepassing van het Amerikaansch experiment de Indische belangen veel kwaad zou doen. Geheel anders staat het stelsel van depreciatie, zooals Engeland of Japan dat hebben toegepast en waarbij wel naar vermindering van de muntwaarde tegen over het buiteniand wordt gestreefd, doch een binnelandsche prijsstijging zooveel mogelijk wordt tegengegaan. Er zijn velen, die speciaal deze geldpolitiek voor Indie aanbevelen. Naar onze meening aldus mr. DJ. Hulshoflf-Pol in de „Tel.", zou ook dit om verschillende redenen zeer ongewenscht zijn. Afgezien van de onzekerheid en nervositeit, met al de daaraan Verbonden nadeden, die een prijsgeving van den gouden standaard met zich meebrengt, zou een zoo gewaagde stap in Indië nauwelijks nut Kunnen brengen, omdat de prijsdaling van de belangrijkste Indische exportproducten niet te wyten is aan monetaire oorzaken, doch aan overproductie. Vandaar dat men sinds geruimen tijd tracht, de positie dezer goederen te verbeteren door vérgaande restrictie. Dit is het geval geweest met de suiker, waarvan de productie niet alleen volgens het Chadbourne-plan is ingekrompen, maar ook in Indië zelf eenzijdig zoozeer is verminderd, dat in 1934 vermoedelijk niets zal worden geplant. Verder is een internationale beperking van de tin-en de theeproductie ingevoerd en hebben besprekingen in zake een rubberrestrictie plaats, waarvan het resultaat nog moet worden afgewacht. Ook worden telkens pogingen aangewend, om tot een petroleumproductiebeperking te komen. Inderdaad zijn dergelijke restricties een beter middel om tot een verbetering van den economische toestand in Indië te komee dan het toepassen van monetaire kunstgrepen. Van zeer groote beteekenis in dit verband is ook, dat in Indië, geheel in tegenstelling tot Nederland, een zeer sterke aanpassing van loonen, salarissen, grondhuren, enz., aan de crisis heeft plaats gehad. Loonen en salarissen zijn gekort met een deel, dat naar gelang van omstandigheden 20 a 70 pet. beloopt. Het Europeesch personeel relatief het minst — n.l. als regel 20 pCt. of ietwat meer—wegens de kwaliteit van hun werk en de omstandigheid, dat zij reeds hun tantièmes missen. Het vaste Inlandsche fersoneel omstreeks 40 pCt. en het losse nlandsche personsei omstreeks 50 a 70 pCt. Deze verminderingen zijn mogelijk geworden door een sterke verlaging van de kosten van levensonderhoud, waaraan de indexcijfers van 1928 tot nu toe terugliepen van 100 tot ongeveer 44! Daarnaast zijn de grondhuren door de suikerfabrieken, in overleg met de bevolking, zeer veel verminderd, hetgeen mogelyk is geworden door de in vele opzichten zeer coulante houding van de bevolking. Het spreekt vanzelf, dat door al deze omstandigheden de 'Jrgentie van eenprijsgeving van den gouden standaard voor Indië heel wat minder groot is dan voor andere landen. Terecht neemt de Javasche Bank dan ook in haar laatste jaarverslag met kracht stelling tegen een depreciatie van den Indischen gulden, en merkt zij op, dat het aanpassingsproces zoover is voortgeschreden, dat bij een geringe opleving de meeste bedrijven weer zullen kunnen rendeeren. Door sommigen wordt een depreciatie vooral bepleit in verband met den aanzienlijken schuldenlast, waaronder de Indische regeering gebukt gaat. Zij verwachten van een depreciatie een opleving, waardoor de landsinkomsten zullen stijgen en dus rente en aflossing van den leeningsdienst gemakkelijk betaaldzullen kunnen worden. Deze verwachting zal waarschijnlijk grootendeels blijken ijdel te zijn. Indien men aanneemt, dat de Nederlandsche en Indische gulden tegelijk naar beneden zouden gaan met b.v. 20 pet, dan zou toch voor de Indische dollarleeningen ongeveer 7 millioen meer betaald moeten borden. Afgezien hiervan zou de opleving °m de hiervoren genoemde redenen toch niet van dien aard zijn, dat zij eenbelangrijk verschil zou geven. De hoofdreden van <*e moeilijkheden met de Indische begroo*lQg zijn gelegen in het feit, dat de Indi«che administratie te veel op duren Wes'erschen grondslag is opgebouwd en dat t£»a dergelijke zware en kostbare coustrucboH niet °P een zwakken economischen «o-era kan blijven staan. Verdergaande m met prijsgeving vaa veel, dat ParT. aQders gaarne had gehouden, zal het oöj °! moeten zijn. Dit is de beste wijze, hanrth De&rooting sluitend te maken met den i VmS van de betaling van de uit Plicht nmgsdieast vooortvloeiende ver- --- De beurs. AMSTERDAM PRIJSCHOUDEND. Amsterdam, 2 Nov. (Aneta). De stemming is prijshoudend. Amsterdam, 2 Nov. (Aneta„De Telegraaf"). De tijd vaa afwachten is nog niet afgesloten. Ter beurze merkte men heden hiervan opnieuw de weerspiegeling. De markt was zeer stil. Bij opening was de stemming nog vrij vast, daarna daalde het koerspeil eenigszins. De opgewekte stemming van Koninklijke Olie der laatste dagen vindt thans zijn verklaring in de winstcijfers der Shell Union over het derde kwartaal, welke een goeden indruk maakten. Een verdere stijging van Koninklijke Olie had echter niet plaats Philips en Unilever openden 1 ad 1 1/2 punt boven de vorige slotkoers, doch gedurende den beurstijd ging deze avance verloren. Ford en Aku zonder handel. Cultuurmarkten hadden nauwelijks aandacht. Suikers en Tabakken loom. H.V.A. opende 2 punten hooger, doch liep later terug. Rubbers vrij vast, doch de noteeringen verbeterden niet noemenswaard. Mijnbouw en Scheepvaart verlaten. Beleggin gsmarfet verdeeld. Nederlandsche staatsleeningen eerder wat beter. Indische leeningen brokkelden af. Gemeenteleeningen waren aan den vasten kant. --- Londen opgewekt. Londen, 2 Nov. (Aneta Reuter). De effectenbeurs was opgewekt van toon onder leiding van Goudmijnen en Olies, welke vast waren, de eerste in verband met de nieuwe stijging van den goudprijs, de laatsten in velband met geruchten van verhooging van den benzineprijs. Productenmarkten lusteloos. --- Berlijn gedeprimeerd. Berlijn, 2 Nov. (Aneta Transocean). Op de aandeelen markt was geen groote verbetering merkbaar, doch de aanhoudende daling van het pond sterling en van den dollar wordt met bezorgdheid gade geslagen, terwijl de daling van het dekkingspercentage der Reichsbank de neerslachtigheid deed toenemeü. De tendens der obligaties was niet uniform, doch over het algemeen gunstig. Callmoney 4 5/8 tot 5 5/8. --- Wallstreet lusteloos. New Vork, 2 Nov. (Aneta Reuter). De goudverkoopen zijn opnieuw ingezet. Na een matige stijging werd de markt lusteloos. --- INDUSTRIEELE ONTWIKKELING VAN RUSLAND. Productie t.o.v. vorig jaar over de geheele linie gestegen. Moskou, 9 Oct. In de eerste 9 maanden van 1933 bedroeg de steenkolenproductie in Rusland 51.718.000 t., of 67 pet. meer dan was geraamd. In de zelfde periode van het vorig jaar bedroeg de productie slechts 52.5 pet. der raming. Het Donetz-bekken leverde in deze periode 70.5 pet. van de hoeveelheid, welke in het geheele jaar moet worden voortgebracht. De cokespróductie was in de eerste drie kwartalen van het ,loopende jaar 19.4 pet. grooter dan in de overeenkomstige periode van 1932. De ruwijzerproductie beliep in de zelfde periode 5.136.000 t. of 13.4 pet. njeer dan in het vorige jaar, terwijl de staalproductie t. o. v. die van 1932 110 pet. bedroeg. In September was de voortbrenging van staal zelfs 39.2 pet. grooter dan in September 1932. De walswerken leverden 10.4 pet. meer dan in de eerste drie kwartalen van 1932 en in September zelfs 35.4 pet. meer dan in September 1932. De koperproductie was in September 7.4 pet. grooter dan in Augustus en 27.2 pet. hooger dan in September 2932. De gemiddelde dagelijksche petroleumproductie bedroeg in Sept. 10.3 pet. meer dan in Augustus en 26.2 pet. meer dan in September 1932. De productie van locomotieven bedroeg sedert Januari 694 stuks of 95 meer dan in de overeenkomstige periode van 1932. --- DUITSCHLAND ECONOMISCHE TOESTAND. Grootere industrieele productie onder invloed van de nieuwe regeeringspolitiek. Het „Instituut für Konjunkturforschung" merkt in zijn jongste publicatie omtrent den algemeenen economischen toestand in Duitschland op, dat de sterke achteruitgang van afzet en productie, die omstreeks het midden van 1920 is begonnen, sedert eenigen tijd heeft plaats gemaakt voor eenige opwaartsche beweging. De industrieele productie was in Augustus 22 pCt. hooger dan verleden jaar. De productie vanden landbouw zal in het loopende seizoenjaar, dank zij den rijken oogst, waarschijnlijk iets grooter zijn dan in het oogstjaar 1932/33. De toeneming der industrieele productie was het onmiddellijk gevolg van de stabiliseering der verhoudingen op politiek gebied. In verband met het werkverschaffingsprogramma zijn aan verschillende industrieën belangryke orders verstrekt, de verhoudingen in den landbouw zijn principieel gewijzigd, terwijl thans ook het credietwezen—welks troostelooze toestand een sterke belemmering heeft gevormd voor een saneering van de Duitsche volkshuishouding—opnieuw georganiseerd zal worden. Ook wat de waarde betreft is de productie toegenomen. Niet alleen zijn in de laat ste maanden de prijzen van die goederen gestegen, die een internationale markt hebben, doch ook hebben de' prijzen van verschillende goederen, die alleen op de binnenlandsche markt verhandeld worden, een verhooging ondergaan. De toeneming van de hoeveelheid der omzetten heeft de vaste kosten per productie-eenheid doen verminderen. De rentelast is, ofschoon hij nog steeds hoog is, ten opzichte van verleden jaar toch gedaald. De loonen zijn niet gestegen en zullen ook voorloopig onveranderd blyven. Tal van belastingen hebben een verlaging ondergaan. Een en ander heeft, naar wij aan de „Tel." dd. 10 Oct. ontleenen, geleid tot een versterking der verwachting, dat de door den staat begonnen pogingen om een herstel op economisch gebied teweeg te brengen, door het particulier initiatief zullen worden voortgezet. De dezer dagen aangekondigde hervorming van de Duitsche Rijksbank-wet zal de Rijksbank in staat stellen, zooals tot dusver in beperkte mate, regelend op te treden met betrekking tot de verhoudingen op de geldmarkt, doch ook ervoor zorg te dragen, dat de kapitaalmarkt wederom normaler functionneert. De investeering van particuliere vermogens in het bedrijfsleven zal vooral dan weer kunnen plaats vinden, zoodra er een nivelleering heeft plaats gevondentusschen de op net oogenblik nog zeer hooge rerteeischen der kapitaalverstrekkers en de veel lagere renderaentsopbrengst van het kapitaal bij de credietnemers. Op twee belangrijke gebieden is leeds met betrekking tot dit punt een nivelleering bereikt, t.w. op dat van den landbouw en op dat der gemeenteschulden. In verband met de op deze gebieden genomen, alhoewel thans nog niet doorgevoerde maatregelen, is het mogelijk dat de tegen de wintermaaden te verwachten toeneming der werkloosheid dit jaar misschien reeds minder groot zal zijn dan vorige jaren. --- Remmende factoren. Tegenover de krachten die een invloed in de richting van een herstel uitoefenen, I staan echter nog verschillende factoren die de komst van een opleving tegenhou| den. Van beteekenis is in dit opzicht vooral de onzekerheid, die met betrekking tot de exportmogelijkheden bestaat. De uitvoer van industrieproducten toont over het geheel genomen nog geen verbetering, aangezien hy nog steeds groote belemmeringen ontmoet. De conjunctuur vooruitzichten van Duitschland worden dan op het oogenblik ook vocral bepaald door de maatregelen die betreKking tot de binnenlandsche markt j zijn getroffen. --- Noteeringen Medegedeeld door Gijselman & Steup. Slotkoersen Adam l Nov. 2 Nov. BANKEN: Java Bank 19) Am3t.Bank 109 110 Cert. Eseompto Mij. _ 38 Ned. Handel Mij 48 48 Handelsbank 4$ 49 Kol. Bank 42 43 Ned. Bank 116 — SCHEEPVAART MIJEN : Scheepvaart Unie 44 44 K.P.M. 77 78 Java China Japan-lijn 24 25 SPOOR & TRAMWEGEN : Ned, Ind. Spoor 25 25 Dcli Spoor — — Sem. Cheribon — 6 Sem. Joana — 3 GAS & ELECTR. MIJ EN : Gas Nat. Bezit — — Aniem Nat. Bezit — 213 HANDEL MIJEN : Internatio 94 ! 5 Lindeteves 60 60 , Güntzel & Schnmacher — 62 Borsumij 111 110 INDUSTRIE : Philips 221 222 Dnilever Bt> 85 Calvé Delft 55 55 Aku 25 24 I. G. Farben Industrie 67 66 Ned. Ford '32 132 PETROLEUM: , Kon. Olie 176 176 Alg\ Exploratie 123 124 Tarakan — RUBBER ONDERNEMINGEN : ] Adam Rubber 93 94 Sumatra Rubber 71 Bandar Rubber 73 72 Soerowinangoen 57 56 Basilam 42 42 SUIKER ONDERNEMINGEN H. V. A. i7O 169 Vorstenlanden 20 20 Poerworedjo — — N. I. S. U. - 55 THEE ONDERNEMINGFN ; Malabar 250 249 TABAK MIJEN : Deli-Mij. 103 101 Dcli Batavia !02 101 Senembah-Mij. !24 120 Arendsburg- 105 — Oostkust. — — MIJNBOUW : Billiton B. 276 Boeton 8 — Redjang- - AMERIKA: Cities Service l*/n l'/« Ass. Gas Electr. 1 1 Anaconda B*/« 9»/„ Bethl Steel 18'/,. 18\'8 Int. Nickel 12\/, 121, Missouri Kausas Thx»3 — 55« Corp. Trust Shares — Standard Bracds I.V/„ 15' 1, Shell Union SV„ ss/s5s/s U. S. Steel 257, 25 Montg. Ward H 111/, Gen. Electric 12V, 12'/,, General Motors 18 — Kennecott Copper 12'/M ]31/ s Union Paeific 69 68 Atchison Topeka 31 31 South. Paeific 12 12 Mc.Keesport Tinplate 50 50., Am. Tel. & Tel. ' Stand. Oil N.J. 28 27' i, Chrysler Corp. 27 25 OBLIGATIES : 4V, pet. Ned. Indië 1926 8515/;s §5», 5 pet. Ned. Indië 1916 937, 93 5 pet. Ned. Indië 1932 — 927, 6 pet. Ned. Indië 1922 A in $ 91' Vi, 90% 51, pet. Duitschland 45 44»,, Prolongatierente */« 1% WISSELKOERSEN : Londen ■ H 2 "2 ! New Vork H? '• !-61 i Parijs 9-70' I* 9.79', | Markt prijshoudend. --- NIEUWS UIT DE SUIKERWERELD. Cubaansche uitvoervergunningen naar de Ver. St. Den Haag, 2 Nov. (Aneta). Lamborn ontving uit Havana het bericht dat een bespreking plaats vond van het suikerinstituut met den Cubaansche minister van Landbouw. Hef suikerinstituut zal een schrijven formuleeren, inhoudend de erkenning van de internationale suikerovereenkomsten, in het bijzonder de Chadbourne-overeenkomst, terwijl na expiratie der uitvoervergunningen naar de Ver. Staten, deze vergunningen zullen worden verlengd conform de quota voor het exportcontingent naar de Vereenigde Staten. Üe productie over 1934 zal later worden behandeld. Verder wordt gemeld dat koewei Engeland het voornaamste invoercentrum voor vrije suiker is, het over het kalenderjaar 1932 in totaal 309.414 ton raffinade uitvoerde of 201.535 ton meer dan over 1931. Naar Azië ging 92.554 ton tegen 11.400 ton verleden jaar. --- INDISCHE DOLLARLEENING 1922. Betaling der coupons. Den Haag, 2 Nov. (Aneta). Officieel wordt bekend gemaakt, dat de coupons van de 6 pet. Indische dollarleening 1922 A welke 2 Januari 1934 vervallen, betaald zullen worden in de verhouding van 2.45'/t per dollar. Batavia, 3 Nov. (Aneta). De Directeur van Financien maakt bekend dat behalve de coupons vervallende per 1 Januari 1934, ook de per dien datum aflosbaar gestelde schuldbewijzen van de Indische dollarleening 1922 A tot en met 15 December van dit jaar in te leveren zijn bij het hoofdkantoor van de Javasche Bank. --- De suikerproductie der Philippijnen. Manilla, 2 Nov. (Aneta). De Senaat keurde een maatregel goed waarbij de suikerproductie van de Philippijnen beperkt wordt tot in totaal 1.400.000 shorttons ruwe suiker en 80.000 tons geraffineerde suiker. Deze maatregel blijft van kracht voor den tijd van 3 jaar. --- Rubbernoteeringen. Opgave van Makelaarskantoor voorheen öijselraan & Steup, d.d. 2 Nov. 1933 Java 233/4 koopers; Singapore 12/2 steady; Medan: Standard sheets geen zaken: Standard27 crêpe geen zaken. --- Leening gemeente Groningen. Den Haag, 2 Nov. (Aneta). De 4 pet. leening van de gemeente Groningen is ver overteekend. --- THEEVEILING TE AMSTERDAM. Onregelmatig verloop. Amsterdam, 2 Nov. (Aneta). Op de alhier gehouden werden aangeboden 5684/1 en 970/2 kisten Javathee, benevens 2334/1 en 634|2 kisten Sumatrathee, directe n aanvoer. De veiling had een onregelmatig verloop. De prijzen waren meestal 1 ,0t 3 centen hooger. Er werd veel opgeouden, waarvan echer nog vele partijen hna de veilig werden afgedaan. --- WISSELKOERSEN Medan, 3 Nov. 1933. N.H.M. N.I.E.M. H.B. 3 Nov. 2 Nov. 3 Nov 'f. T. Amsterdam 1.00'•■, 1.00 l.oü Zicht , i.OO'/e- 1.00 1.00 T. T. Londen 7.72', 7 75 7.75 Zicht , 7.72 V. 7.75 7.75 T. T.Amerika 1.60 1.6 l 1.6) Z,cht r 1.60 1.61 1.61 T.T Frankriik 9»/, 9», 9', Zicht , 9*/« 9", 9», T.T. België 35' U - 331/, Zich' , .35'/, 357', 357, (p Belga.) T.T. Italië — Hl/» Zicht „ Vi\ 1H'S T.T. Zwitserland 487, — 48', Zicht , 487, 487, 48\, T.T. Kopenhagen ."8 - 367, «icht , ;-:8 87 36'/. T.T. Stockholm 43 — 41V, Zicht ~ 43 42 41V. T.T. Oslo 42 - 40., Ziebt . 42 41 40 V, T.T. Duitschland 597, 597, 59', Zicht , 59',., 597, 597, T.T. Japan *«»/♦ 46'/, 47 Zicht . 46'/, 46'/, 467. T.T. Singapore 90'/, SU»/, 90/8 Zicht „ 9074 - 907 s T.T. Penang- 907, 90»/, 90'/, Zicht ~ 90'/, — 907, T.T. Britsch-Inöiö 58 ' 58'/, 58 Zicht „ 58 — 58 T.T. Colombo - 58', Zicht , 58 58., T.T. Hongkong 56 56 56 Zicht „ 56 56 56 T.T. Canton 56 — 56 Zicht , 56 — 56 T.T. Amoy 50', — 50 Zicht , 507, — 50 T.T. Swatow 497, - - Zicht , 49 7, — T.T. Foochow 507, - - Zicht , 50', - - T.T. Shanghai 507, 50", 50', Zicht , 50'/, 50'/, 50', T.T. Australië 6.17 % 6.20 6.20 Zicht , 6.17', 6.20 6.20 T.T. Manilla — — 85 Zicht , 90 85 85 T.T. Praag — 7»/, — Zicht , - VU — T.T. Weenen — — 36 Zicht , — — T.T. Saigon - - 997, Zicht , — — — ---