SPORT Uit de Internationale Sportwereld Ook dit jaar was de dooi spelbreker voor den Elfstedentocht. Keres wint den tweekamp tegen dr. Euwe. — Een nieuwe Nederlandsche wereldrecordhoudster. — Hoe zal het Nederlandsch elftal tegen Luxemburg worden samengeteld ? — Een voorbeeld dat sport verbroedert. 's Gravenhage, 15 Januari — Wat zal men het in het Noorden van ons land, met name in Friesland, hebben betreurd, dat de dooi juist inzette voor den op heden bepaalden elfstedentocht. Men had ditmaal zoo zeker op het doorgaan meenen te mogen rekenen, toen Maandag de vorst opnieuw inzette en geheel Nederland in één ijsbaan veranderde, met de ongemakken vandien, als gestrande auto's, taxi's die niet te krh'gen waren, gebroken ledematen en zelfs een paar doodelijke ongevallen. En de vorst scheen ditmaal geen kortstondige gril. Thialf scheen er zin in te hebben zijn heerschappij te bestendigen en juist in het laatst der afgeloopen week waren er dagen, dat de temperatuur niet boven het vriespunt rees èn steeds lager werd. Totdat Zaterdag de temperatuur begon te stijgen, boven het nulpunt rees en toen was Friesland natuurlijk in last. Nu zal men vragen, waarom heeft men het verrijden van den Elfstedentocht en dit zeker na de les van verleden jaar, niet op een vroegeren datum vastgesteld? Voor goed begrip mag men niet vergeten, dat eerst toestemming tot het verrijden van deze monsterrit kan worden gegeven, wanneer het geheele traject betrouwbaar is. En dat was verleden week nog niet het geval. Zoo was b.v. de route Leeuwarden — Harlingen tot Woensdag voor de scheepvaart open gehouden, terwijl daarnaast het traject Leeuwarden — Dokkum onbereidbaar was als gevolg van het voorkomen van schotsen en ook enkele andere stukken der route nog niet betrouwbaar waren. Het bleef intusschen vriezen, zelfs zoo dat de stukken eraf vlogen en het was onder deze omstandigheden, dat het bestuur van de Elfsteden-vereeniging besloot den tocht Maandag te doen verrijden. Donderdagavond waren er reeds 400 inschrijvingen binnen en toen Vrijdagavond dit aantal tot ruim het dubbele was gestegen en men nog slechts twee dagen van den grooten dag was verwijderd, meende men, dat er iets bijzonders geschieden moest, wilde de tocht nog in het water vallen. Zooals de organisatoren hadden verwacht, bracht de laatste dag (dus Zaterdag) nog een geweldige stroom van aanmeldingen, zoodat dien middag om 4 uur, het officieele sluitings uur, een record aantal deelnemers maar eventjes 3.400 geboekt was, te weten ruim 900 voor den wedstrijd en 2500 voor den tocht. Dat dit inderdaad een record is, moge blijken uit het feit, dat bij de laatste in 1933 verreden Elfstedentocht het aantal inschrijvingen slechts 219 bedroeg, zoodat dit keer ruim twee duizend vijf honderd deelnemers meer aan den start zouden zijn verschenen, dan aan de vier daaraan voorafgaande elfstedentochten tezamen. Inderdaad een belangstelling, welke bijna „beangstigend" moet worden genoemd. De organisatoren ondervonden hierbij alle mogelijke medewerking. Zoo had de opperbevelhebber van Land- en Zeemacht o.m. bepaald, dat aan gemobiliseerden, de wenschten deel te nemen aan den Elfstedentocht, op dien dag periodiek verlof kon worden verleend, met vrij vervoer naar Leeuwarden en terug. Verder verleende ook het bestuur van de provinciale Friesche vereeniging van Vreemdelingen-verkeer medewerking, terwijl vele Leeuwarder burgers gastvrij hun woningen ter beschikking van deelnemers hadden gesteld. Doch zooals reeds gezegd, Zaterdag, in den loop van den namiddag, zette de dooi in, met gevolg dat Honderden inschrijvers een vergeefsche en dikwijls verre reis naar de Friesche hoofdstad hebben gemaakt. Men moet de sfeer van een Elfstedentocht eens hebben aangevoeld, om te kunnen beseffen, wat deze voor de Friezen beteekent. Men kan gerust zeggen, dat Friesland een week lang in het teeken van ,ien Elfstedentocht heeft geleefd, dat alle gedachten en gesprekken door een en hetzelfde onderwerp, de komende tocht, werden beheerscht. En eerst dan zal men eenig begrip hebben, van de kolossale desillusie, toen Zondagmorgen het centraal bestuur der Friesche Elfstedentocht niet anders over bleef, dan bekend te maken, dat de Elfstedentocht als gevolg van de plotseling ingevallen dooi geen doorgang kon hebben en tot een nader te bepalen datum moest worden uitgesteld. Dubbel groot was de teleurstelling voor de militairen, die naast de juistgenoemd Jobstijding ook nog bericht kregen, dat alle periodieke verloven voorloopig waren ingetrokken. Zoo heeft dus Friesland, evenals dat verleden jaar het geval was, zijn culminatiepunt der ijssport gemist. En juist nu de vooruitzichten ditmaal zoo hoopgevend waren (immers de Zaterdag door het Zuidwesten van Freisland gehouden Elfmerentocht was nog tot een succes geworden) en de belangstelling, ook buiten Friesland, belangrijk grooter was dan ooit tevoren. --- Keres' overwinning. De hoop dat dr. Euwe na zijn overwinning in de elfde partij van zijn tweekamp tegen Keres (samenvallend met den verjaardag van den Estlander) ook uit de toen nog te «pelen drie partijen eenige punten zou weten te behalen, is niet in vervulling gegaan. Integendeel de twaalfde partij was Euwe's slechtste wedstrijd uit de geheele tweekamp waarbn' hg verschillende malen verzuimde althans redelijk tegenspel te forceeren, met gevolg dat de Estlander deze partij reeds na 23 zetten won. De stand was toen 7—5 in het voordeel van Keres, zoodat dr. Euwe voor de zeer moeilijke opgave stond de beide laatste partijen te moeten winnen, wilde hij den stand nog gelijk krijgen. De dertiende partij, Zaterdag te Hilversum verspeeld, had na 23 zetten remise tot resultaat, op voorstel van Keres, die met een plus-pion iets sterker stond en mogelijk niet met een halven punt genoegen zou hebben genomen, wanneer deze niet voldoende was geweest, om hem te doen winnen. Zoodat Keres toen reeds winnaar was van den V.A.R.A.-tweekamp. Keres is dus uit dezen zwaren tweestrijd als overwinnaar te voorschijn gekomen en verdiend. Wel is waar scheen de kans voor onzen kampioen gunstig, toen na de beide eerste remises de beide volgende partijen een Nederlandsche overwinning werden, doch twee overwinningen van den Estlander deden den stand gelijk worden. En ook al verloor Keres daarna de zevende partij als gevolg van een grove blunder, dit nam niet weg, dat de Estlander daarna zijn groote kunnen ontplooide en met drie achtereenvolgende overwinningen de leiding nam, om deze niet meer af te staan. Keres heeft niet alleen dezen tweekamp gewonnen, hij heeft in enkele partijen dr. Euwe zelfs „overklast". Zooals in de afwikkeling van de zesde partij, welke men gerust een „strategisch kunstwerk" mag noemen, terwijl hij in zijn reeds beroemde achtste partij „fantastisch schaak" liet zien. Door dit resultaat is onze kampioen als mogelijke uitdrager van den wereldkampioen van het eerste plan verdrongen en is Keres momenteel ongetwijfeld de speler, die het meeste recht heeft op een tweekamp met dr. Aljechin, indien deze daartoe althans te vinden zal zijn. Hetgeen men thans nog meer dan totnutoe het geval reeds was, mag betwijfelen. Immers verschillende malen hebben wij in vorige correspondenties er reeds op gezinspeeld, dat van een tweekamp tusschen dr. Aljechin en Capablanca niet veel terecht zou komen. En inderdaad kwam deze dagen uit Buenos Aires het bericht, dat bedoelde tweekamp voor goed van de baan is. Dr. Aljechin had bereids de Argentijnsche hoofdstad verlaten, terwijl Capablanca enkele dagen later naar Cuba terug keerde. Slaagt dr. Aljechin erin, alle toekomstige aan hem gerichte uitdagingen voor een tweekamp om den wereldtitel te blijven cancellen, dan zal hij zich ongetwijfeld nog lang wereldkampioen kunnen blijven noemen. Alleen een kampioen die allen strijd mijdt en zonder de ware opvatting inzake sportiviteit. --- Onze zwemsters Nederland bezit een nieuwe wereldrecordhoudster in de zwemster Alie Stijl, evenwel ten koste van Doortje Heeselaar, zoodat de balans niet veranderd is. Alie Stijl is er namelijk Vrijdagavond in geslaagd te Amsterdam de 100 yards schoolslag af te leggen in den tijd van 1 min. 13 sec, waardoor het wereldrecord, dat sedert 14 Augustus van verleden jaar op naam van Doortje Heeselaar stond, met 2.6 sec. verbeterd is. De nieuwe wereldrecordhoudster heeft dit succes, dat geheel onverwacht kwam en waaraan van te voren niet de vereischte ruchtbaarheid gegeven is, te danken aan het feit, dat zij den geheelen afstand in z.g. vlinderslag wist af te leggen. Aangezien het record over 100 yards eerst verleden jaar op de lijst der F.I.N.A. geplaatst is en sindsdien slechts eenmaal verbeterd werd (namelijk door Doortje Heeselaars, die juist een secunde sneller was dan de Amerikaansche Jean Dillat te Detroit) kan men dit record nog niet als „volwaardig" beschouwen. Zoodat de vraag belangrijk was, of Alie Stijl er eveneens in zou slagen het record over de 100 meter, dat een heel wat eerbiewaardiger verleden heeft, te verbeteren. Theoretisch moest men haar deze kans geven, aangezien bij een omrekening ( van haar tijd op de 100 yards (91.44 meter) zij de 100 meter zou kunnen afleggen in den tijd van 1 min. 19.18 sec, hetgeen 0.4 sec. sneller zou zijn dan het wereldrecord van de Duitsche Hanni Hölzner. In de praktijk ging dit rekensommetje evenwel niet op. Immers Zondagavond, dus twee dagen later, ging Alie Stijl opnieuw van start, thans op de 100 meter, waarbij zij wel het Nederlandsche record, staande op naam van Jopie Waalberg met een tijd van 1 min. 22.6 sec. juist met een secun.-le verbeterde, doch nog 1.4 sec boven het Duitsche wereldrecord bleef. Op de dien avond eveneens gezwommen 100 meter borstcrawl zegevierde Beppie van Schaik over Rie van Veen met een tijd van 1 min. 8.4 sec. --- Sportverbroedering op het slagveld. De bekende Zweedsche lange afstandlooper Henri Jonsson, die sinds eenigen tijd den Finsch-riekenden naam Kalarne heeft aangenomen, heeft dienst genomen als vrijwilliger voor Finland. Dit feit verdient vooral hierom aandacht, omdat de Finsche loopers den Zweed meermalen hebben verweten, dat hij hen tijdens wedstrijden als gangmakers liet fungeeren, om tegen het einde, dank zij zijn onweerstaanbare eindspurt te winnen. Eén niet rechtvaardig verwet, aangezien de Zweed er niet alleen rekening mee had te houden, dat hij meestal alleen maar met Finnen liep, die om beurt den kop namen, maar ook omdat iedere looper het recht heeft zijn loop zoo in te deelen, zooals die hem het meest succesvol voorkomt. En het behoeft geen betoog, dat iemand met een eindspurt als Jonsson er wel voor zal zorgen juist tegen het einde niet reeds al zijn kruit te hebben verschoten. Nu Jonsson zich als vrijwilliger voor Finland heeft aangemeld, blijkt wel, dat ook tusschen hem en zijn Finsche tegenstanders, ondanks hun rivaliteit toch de ware sportieve geest heeft geheerscht en het voorbeeld van Jonsson is tevens een bewijs dat sport kan verbroederen. Hetgeen intusschen lang niet altijd het geval is. --- Hoe het Oosten voetballen leerde Vrijwel algemeen wordt de heer W. Muiier als importeur van voetbal in ons land beschouwd. Inderdaad heeft de eere-voorzitter van den K. N. V. B. de primeur gehad. Ook anderen echter zijn, geheel onafhankelijk van Muiier, als importeur opgetreden; als een van de voornaamsten mag wel een lid van de bekende Enschedesche familie van Heek worden beschouwd —■ vermoedelijk de heer B. van Heek — daar deze voor Enschede hetzelfde heeft gedaan als Muiier deed voor de stad Haarlem, aldus „sport in Beeld". In 1884 was deze van Heek in de textielindustrie te Burnley werkzaam, teneinde zijn opleiding in het textielvak te voltooien. Hg zag te Burnley voetballen, was dadelijk voor het spel gewonnen en trok na korten tijd zelf de voetbalschoenen aan. Met een elftal van textielfabrikanten speelde hij zelfs te Burnley een wedstrijd mee als linksbuiten. Zijn elftal verloor, maar hij had toch de hand in een van de doelpunten van zijn elftal. Evenals destijds Muiier deed, handelde ook van Heek: hij bracht een voetbal mee naar Nederland. Natuurlijk bleef de bal niet in de koffer; hij werd reeds na enkele dagen met eenige vrienden in beweging gebracht. Dat dit schoppen met den bal van historische beteekenis zou zijn, zullen de jongelui wel niet hebben begrepen. En toch was het 200! Het geschop van van Heek en zn vrienden trok al heel spoedig andere Enschedesche jongelui aan met het bekende gevolg, dat men besloot een club op te richten, teneinde tot een behoorlijke en regelmatige beoefening van het spel te komen. A Zoo kwam op 1 Juli 1885 de Enschedesche Football Club ter wereld. De nieuwe vereeniging had al heel spoedig genoeg leden, om twee elftallen op te stellen; toen men zoover was, wilde men natuurlijk ook eens een wedstrijd spelen. De gelegenheid daartoe bood zich al heel spoedig aan. Er werd n.l. te Enschede een groote vliegerwedstrijd gehouden, wat altijd een gewichtige gebeurtenis was. Men besloot nu om ter opluistering van den vliegerwedstrijd een voetbalwedstrijd te spelen. Zoo geschiedde het, dat op 5 Augustus 1885 voor het eerst een voetbalwedstrijd te Enschede plaats vond, een datum dus, die voor het Oostelijke voetbal van belang is. Er werd door de van Heeks voor dezen voetbalwedstrijd flink reclame gemaakt; zoo gebeurde het, dat de eerste voetbalwedstrijd te Enschede zeker wel 500 toeschouwers trok. Wij zijn zelfs in staat de beide elftallen op te geven, wat we danken aan een artikel in het Engelsche blad The Cricket and Football Field van 26 September 1885, waaraan we ook enkele andere gegevens ontleenden. Blijkbaar had de heer van Heek aan zijn Engelsche vrienden een verhaal over den wedstrijd gezonden, waarvan die vrienden gebruik gemaakt hebben om er mededeeling van te doen aan het bewuste blad. Zij zagen reeds een wedstrijd van een ploeg uit ons land tegen Lancashire in het verschiet. Die ontmoeting is inderdaad tot stand gekomen, maar, naar we meenen, eerst enkele jaren geleden, toen Heracles eenige wedstrijden in Lancashire is gaan spelen. A De elftallen in dien eersten wedstrijd zagen er als volgt uit: Eerste XI: K. van Deinse doel, H! ter Kuile en B. Wennink achter; E. Elderink, W. Molster en W. Salm midden; F. Bresser, A. Blijdenstein, H. Blijdenstein, J. Hopig en B. van Heek voor. Tweede XI: van der Saag doel; H. ter Kuile en H. van Heek achter; E. Broens, N. ter Kuile en J. Blijdenstein midden; J. Ameling, H. ter Kuile, W. ter Kuile, B. Romeny en L. ten Cate voor. De ter Kuile's, van Heek's en Blijdenstein's, zoo nauw aan de geschiedenis van Enschede en de Enschedesche sport verbonden, waren dus ruim vertegenwoordigd. Het eerste elftal won met 4—o. De wedstrijd was wel de groote gebeurtenis te Enschede, hij gaf geruimen tijd stof tot gesprek en ook tot vroolijkheid, daar men om het vaak nogal onbeholpen spel herhaaldelijk hartelijk had gelachen. Maar het was blijkbaar toch een goede propaganda geweest, want reeds op 31 Augustus 1885 werd een tweede vereeniging opgericht, die in verband met dien datum, Prinses Wilhelmina werd genoemd. Later is de E. F. C. in P. W. overgegaan. Het thans nog bestaande P. W. is dus een van de oudste voetbalverenigingen van het Oosten. Wel werd U. D. uit Deventer reeds in 1875 opgericht, doch uitsluitend als cricketclub. Eerst veel later is men te Deventer ook gaan voetballen. In 1887 werd te Wageningen een club gevormd en kort daarna volgden clubs te Nijmegen en te Apeldoorn, waarmede de grondslag van het voetbal in het Oosten was gelegd. --- Waarom zware schepen? AFHANKELIJK VATS DE ZEE De maritieme verdediging van Nederlandsch-Indië Het Januari.nummer van „Onze Vloot" bevat een artikel van luitenant ter zee lste klasse J.F.W. Nuboer, wnd. directeur der Hoogere Marine-Krijgsschool te Den Haag, over de maritieme verdediging van Nederlandsch-Indië. Na een uiteenzetting over de beteekenis van den zeeweg en over het begrip „meesterschap ter zee" vervolgt de schrijver: Wat ons Indië betreft hebben we gezien hoe alle markten voor onze Indische producten ver over zee liggen, de Westersche bedrijven zouden dus zonder den zeeweg niet kunnen bestaan. Doch niet alleen de export is op den zeeweg aangewezen, ook alle importen komen van over zee en daar Indië nog vrijwel geen eigen industrie heeft, bovendien zeer vele grondstoffen mist, moeten bijna alle industrieproducten in Indië worden ingevoerd, van katoen voor kleeding tot automobielen toe. In verschillende streken van den Archipel, waar de bevolking zich in sterke mate heeft toegelegd op de teelt van uitvoer-prducten, zooals rubber of copra,' of waar vele koelies zijn tewerkgesteld bij de winning van petroleum of tin, moet bovendien een groot deel der voedingsmiddelen van over zee worden aangevoerd. In die streken zou dus hongersnood ontstaan, wanneer de zeeweg versperd zou worden. We kunnen dus wel zeggen, dat de Indische volkshuishouding volmaakt van den zeeweg afhankelijk is. Als de Paketboot niet meer zou kunnen varen, dan zou het economische leven in onzen gordel van smaragd spoedig een einde nemen. Men heeft wel eens overwogen, of het niet mogehjk zou zijn deze afhankeln'kheid van de zee te verminderen door voorraadvorming, doch men moest daar in het algemeen van af zien, omdat het rente-verlies ondragelijk zou worden. Het gaat hier overigens om zoo groote hoeveelheden, dat voorraadvorming toch hoogsten voor enkele maanden uitkomst zou kunnen geven. Men moet zich er dus bij neerleggen, dat het Indische eilandenrijk, naar zijn aard, afhankelijk is van de zee en wel niet alleen in economisch opzicht, doch ook militair. Het leger is in Indië in hoofdzaak geconcentreerd op het eiland Java, het politieke centrum van ons overzeesche rijk. Op de andere eilanden zijn sterkere of zwakkere detachementen, op zeer vele eilandjes of geïsoleerde posten is ter handhaving van ons gezag slechts veldpolitie, of in het geheel niets. De gezagshandhaving heeft dan plaats door periodieke bezoeken van patrouilles van het leger of van de veldpolitie, die daar per gouvernementsvaartuig worden heen gevoerd. Een krachtige militaire bezetting is buiten Java dus op slechts enkele punten aanwezig. Zoolang de zee voor ons als weg te gebruiken is, behoeven wij ons over deze situatie in het geheel geen zorg te maken. Mocht er ergens in den archipel iets voor het leger te doen zijn, dan zouden de troepen daar van Java of elders spoedig genoeg aan land kunnen zyn gezet. Doch men zal begrijpen, dat de toestand geheel anders zou zijn, wanneer ons het gebruik van de zee eens mocht worden ontzegd. Zou die situatie ontstaan, dan zou een tegenstander zeer groote deeïen van Indië met een handjevol troepen kunnen bezetten, zonder dat wij ons daartegen in ernst zouden kunnen verzetten. Wij zouden ten hoogste wat bommen kunnen werpen op een door den vijand bezette plaats, in de hoop zijn landingstroep eenige verliezen toe te brengen, doch tevens met de zekerheid, dat in hoofdzaak onze eigen ongelukkige landgenooten ter plaatse, na de verschrikkingen van een vijandelijke bezetting, nu ook aog die van ons bombardement zouden krijgen. Meer dan een demonstratie zou een dergelijk luchtbombardement niet zijn. Maar nog in ander opzicht is de Indische defensie van de zee afhankelijk. Al haar wapens en al haar munitie moeten van over zee worden ingevoerd of uit per schip ingevoerde grondstoffen worden gemaakt. Zoodra er gevochten wordt, verminderen dus de voorraden en als de zee niet vrij is, dan kunnen die voorraden niet worden aangevuld. Na ecnigen tgd is het dan dus afgeloopen. Nu is de slijtage van het eene wapen grooter dan die van het andere, doch de meest gespecialiseerde wapens, zooals vliegtuigen, worden zeer snel verbruikt. De levensduur van een vliegtuig is in oorlogstijd slechts luttele maanden! Zij, die zich voorstellen Indië met vliegtuigen te verdedigen, mogen wel bedenken, dat een actieve luchtoorlog bij gemis aan aanvulling der verliezen van over zee na enkele maanden zou moeten eindigen bij gebrek aan vliegtuigen en vliegers. Juist die oorlog in de lucht eischt in Indië de beschikking over den zeeweg, dus het meesterschap ter zee in voldoende mate, om aanvoeren van vliegtuigen en personeel mogelijk te maken. Vrijwel geen gebied ter wereld is meer afhankelijk van de zee, dan Indië, ja Indië wordt èn militair èn economisch door den zeeweg beheerscht. Op de zeemacht rust de taak, dien onmisbaren zeeweg voor Indië open te houden. Schr. zet vervolgens uiteen, dat alleen de sterkste op zee in staat is het meesterschap over de wateren uit te oefenen en verbindt daaraan de vraag: „welke vloot heeft de grootste gevechtskracht?" Men kan gevechtstkraeht samenvatten door zooveelmogelijk schepen bijeen te voegen, omdat twee sterker zijn dan één. Men kan echter ook gevechtskracht samen vatten door de schepen grooter te maken, door meer tonnenmaat in ieder schip te stoppen en daardoor de schepen stuk voor stuk sterker te maken. Oppervlakkig leveren die beide methoden het gewenschte resultaat en dan zegt de zuinige Hollander: laten we het met kleine schepen doen, want die zijn goedkooper. Dan kan ik de uitgaven bij kleine beetjes doen en als het gevaar geweken mocht zijn, ben ik van verdere uitgaven af. Helaas gaat dat niet op, zooals ik zal aantoonen. Een schip is een technisch compromis. Het moet kunnen drijven, voldoende sterk zijn om de stormen te trotseeren, sterke machines dragen om zich te kunnen bewegen en bovendien dan nog wat over hebben voor bewapening en pantser. In het gevecht gaat het ten slotte om die laatste zaken, om het geschut en het pantser. Van het totale gewicht dient een zeker deel voor het drijfvermogen en de zeewaardigheid, een ander deel voor de voortbeweging en het restant voor bewapening en pantser. En nu is het een feit, dat iedere scheepsbouwer kent, dat dit restant bij een groot schip naar verhouding grooter I is dan bij een klein schip. Om enkele getallen te noemen is het voor bewapening en pantser beschikbare gewichtspercentage, van schepen, welke allen voor eenzelfde snelheid van 33 mijl. zijn ontworpen, bij een schip van 8000 ton ongeveer 33 pet., bh" één van 13.000 ton ongeveer 40 pet., bij één van 30.000 ton ongeveer 50 pet. Bij het schip van 8000 ton komen dus slechts 330 kg per ton aan de gevechtskracht ten goede, bij het schip van 30.000 ton 500 kg per ton. Alleen uit deze cijfers ziet men reeds, dat het bouwen van een vloot van kleine schepen penny-wise, doch poundfoolish is. De verhoudingen zijn echter nog veel ongunstiger, dan deze getallen uitdrukken. Naar deze getallen zou één schip van 30.000 ton, dat 15.000 ton aan gevechtskracht heeft, iets minder sterk zijn dan 6 schepen van 8000 ton, met samen 16.000 ton aan gevechtskracht en niets is minder waar. Er speelt nog een andere factor mee en wel de concentratie van het pantser. Zooals van ieder ruimte-lichaam, is ook van een schip de inhoud evenredig met de derde macht der lineaire maten, het oppervlak met het kwadraat. Maakt men alle lineaire maten, dus lengte, breedte en holte van een schip 2 maal zoo groot, dan wordt zijn inhoud 8 maal zoo groot en zijn oppervlak slechts 4 maal zoo groot. Wil men dat oppervlak pantseren met hetzelfde gewichtspercentage, dan kan men dus het groote schip een veel dikker pantser geven. Naar een eenvoudige berekening aantoont is in onze vergelijking van een schip van 30.000 ton en 6 schepen van 8000 ton het te pantseren oppervlak op het groote schip slechts 2/5 van dat op de 6 kleinere schepen d.w.z. dat het pantser overal 2y2 keer zoo dik genomen kan worden. Dientengevolge is het groote schip onkwetsbaar voor de wapens der kleinere schepen, terwijl het zelf volkomen in staat is die kleine schepen te Vernietigen. In werkelijkheid is het groote schip van 30.000 ton dus practisch oneindig veel ster. ker dan de combinatie van 6 kleinere schepen van 8000 ton, wanneer die twee tegenover elkaar gesteld worden. Deze kleine berekening heeft groote beteekenis, want men moet goed bedenken, dat in den strijd op zee geen dekking bestaat, buiten het pantser dat de schepen dragen. Men kan zich niet ingraven, men moet vechten tot het einde, of tijdig wegloopen, als men voldoende snelheid kan ontwikkelen. Ik hoop dus met deze kleine berekening te hebben aangetoond, dat geen enkele combinatie van kleine schepen in het open zeegevecht is opgewassen tegen één of meer veel grootere schepen. Wil men sterk zijn op zee, dan moet men groote schepen bouwen. --- Wat de luchtslag boven Helgoland leerde Bommenwerpers en jachtvliegtuigen In Engelsche luchtvaartkringen heerscht het vertrouwen, dat de Britten het antwoord hebben op het eenige Duitsche vliegtuig, dat hun hoofdbrekens heeft gekost. Deze Duifsche machine is het nieuwe Messerschmitt ME 110 twee-motorige gevechtsvliegtuig, dat het eerste op uitgebreide schaal in gebruik is genomen in het groote luchtgevecht boven de Bocht van Helgoland. De Britsche lezing is, aldus R. S. Moore, correspondent van United Press in het A.1.D.. dat in dezen strijd 12 Duitsche vliegtuigen omlaag zijn gehaald terwijl het verlies aan Engelsche zijde 7 machines beliep. De Duitschers verklaarden, dat 36 Britsche toestellen werden neergeschoten, waarop van Britsche zijde werd geantwoord, dat dit meer was dan het aantal Britsche vliegtuigen, die bjj den stifd waren betrokken. Ondanks deze tegenstrijdige verklaringen over de resultaten van het gevecht bij Helgoland zijn de Britten de éérsten, die zullen bevestigen dat de ME 110, bewapend met twee kleine kanonnen en vier machinegeweren en met een snelheid van 375 nujl per uur, een formidabele machine is. In bedoeld luchtgevecht gebruikten de Britten Vickers Wellington half zware bommenwerpers uitgerust met geschutkoepels voor en achter. Ondanks de telkens opnieuw terugkeerende aanvallen der Duitsche gevechtsvliegtuigen, welke behalve uit de nieuwe ME 110 ook uit Messerschmitts 109 bestonden, waren de Britsche piloten in staat gedurende den raid hun formatie te behouden. Volgens een verklaring van Britsche zijde namen aan het gevecht tusschen de 80 en 100 vliegtuigen deel. Het nauwkeurige aantal Britsche toestellen werd nooit bekend gemaakt, doch er zijn aanwijzingen dat er ruim 60 Duitsche machines bij waren betrokken. De Britsche piloten hadden opdracht gekregen naar eenheden der Duitsche vloot te zoeken. Bommenwerpers z\jn betrekkelijk in het nadeel tegen de snellere gevechtsvliegtuigen en met deze wetenschap voor oogen moet hetgeen door de Wellingtons in het luchtgevecht is gepresteerd als zeer eervol worden aangemerkt. Toch zjjn verschillende deskundigen van meening, dat de Blenheim gevechtsbommenwerpers, die gewoonlijk gebruikt worden voor de patrouillevluchten tijdens daglicht over de Noordzee, wanneer geen bijzondere zware taak in het vooruitzicht is, zich nog beter dan de Wellington tegen de Duitsche gevechtsvliegtuigen zullen weren. De nieuwe Bristol Beaufort-machine, welke voor algemeene doeleinden is geconstrueerd, is nog sneller dan de Blenheim. Het toestel wordt ook superieur geacht aan den Duitschen Heinkel in snellen bommenwerper, die door de Duitschers gebruikt wordt voor aanvallen op de Engelsche kust. De Beaufort is een twee-motorige eendekker, uitgerust met motoren van 1050 pk. elk, welke het toestel een snelheid geven van meer dan 300 nüjl per uur. De machine wordt als een ideaal toestel beschouwd voor lange afstands- en verkenningsvluchten bij dag boven de Noordzee en men acht haar gelijkwaardig aan de ME 110. De Britten gebruiken Spitfire en Hurricane-jagers voor de verdediging tegen vijandelijke luchtaanvallen. Deze gevechtsvliegtuigen hebben hun bruikbaarheid meer dan voldoende bewezen. Op hun creditzijde staat het neerhalen van meer dan 20 Duitsche bommenwerpers boven of langs de kust van Brittannië in de eerste 3Y2 maand van den oorlog zonder het verlies van één enkel Britsch toestel. De Defiant wordt beschouwd als een nog geduchter gevechtsvliegtuig. Het is een eenmotorige laagdekker. De bewapening bestaat o.a. uit een automatisch te bedienen machinegeweer opgesteld in een koepel midscheeps. Deskundigen zijn van meening, dat dit model het met de meeste kans op succes kan opnemen tegen de twee-motorige Messerschmitt. De patrouillevluchten, welke de Britsche luchtmacht uitvoert boven de Noordzee en langs de Duitsche kusten gedurende den nacht, zijn niet zoo onderhevig aan aanvallen door gevechtsvliegtuigen als de patrouilles, die bij daglicht verkenningsvluchten ondernemen, vandaar dat voor deze nachtvluchten zwaardere machines in aanmerking komen. --- DE „FUHRER” IN EEN ENGELSCHE OORLOGSFILM In de ateliers te Ealing wordt thans een film opgenomen: „Let George do it", waarin de Engelsche komiek George Formby de hoofdrol vervult. Hij speelt de rol 'van een zanger, die met zijn ensemble voorstellingen zal geven voor de Fransche en Engelsche troepen in Elzas-Lotharingen, aldus het B. N. Als de mannen zich zullen inschepen te Dover, vindt er een lucht.aanval plaats; op de kade wordt de komiek overmeesterd door handlangers der Duitschers en vervolgens per vliegtuig ontvoerd. Hij wordt gebracht naar het Duitsche hoofdkwartier, waar hij een lang onderhoud heeft met den „Führer". Deze scène, dramatisch opgezet, moet het hoogtepunt van de film worden, maar zal tevens wel de oorzaak zijn van een vertooningsverbod in de meeste neutrale landen. --- Het internationale voetbal programma. Wij meldden reeds in een vorige correspondentie, dat het internationale voelbalwedstrrjdprogramma voor dit jaar bestaat uit twee wedstrijden van ons Oranje-elftal tegen de Belgen en twee tegen de Luxemburgers. Een wel wat schraal menu, wanneer men weet, dat Luxemburg totnutoe slechts waardig bevonden werd om tegen Zuid Nederland uit te komen, waarbij de vertegenwoordiger van het Groothertogdom in de meeste gevallen nog het loodje legden. Intusschen is de eerste wedstrijd Nederland-Luxemburg bepaald op 31 Maart, te spelen in het Feyenoord-stadion. Het zal inmiddels te bezien zijn, of de K.N.V.B. voor deze ontmoeting de sterkst mogelijke Nederlandsche combinatie in het veld zal zenden, dan wel een z.g. B-elftal. De Belgen, die de Luxemburgers reeds den 21sten van dezen maand ontmoeten, brengen een B.elftal in het veld, in hoofdzaak samengesteld uit jongere spelers, van wie slechts een drietal reeds eerder, doch dan hoogstens een enkele keer, in het officieele nationale elftal uitkwam. Dit voorbeeld verdient o.i. navolging. Niet alleen omdat de Luxemburgsche ploeg voor onze sterkste combinatie wel eens een te zacht eitje zou kunnen blijken, doch ook omdat de K.C. dan een prachtige gelegenheid krijgt om het spel van beloovende jonge krachten te bestudeeren en zoo deze proefneming zou slagen, beschikbaar te hebben voor zwaardere en eervollere wedstrijden van ons Oranje-team. --- GRETNA GREEN HERLEEFD. De smid van Gretna Green (Engeland) Richard Rennison, die meer dan vier duizend huwelijken heeft afgesloten, heeft zooveel aanvragen van Tommies gekregen, die, tegen een zacht prijsje, in het huwelijk wenschen te treden, alvorens naar Frankrijk te vertrekken, dat de Britsche regeering is teruggekomen op haar besluit om van 1 Januari j.l. af de huwelijken van Gretna Green als onwettig te beschouwen. Richard Rennison heeft zich een keurige villa laten bouwen en den smidshamer er iij neergelegd. ---