„Ik zeg, ik zeg, wat ik niet bedoel” U kent allen wel dat aardige spelletje van „ik zie, ik zie, wat jij niet ziet!" Men beschrijft een zeker voorwerp in de kamer, dat een ander moet raden en de meest bedrevenen zijn zoo handig in het omschrijven dat zij als het ware er omheen schrijven en dat een normaal mensch nooit ziet wat die handigerds zeggen. Misschien heeft dit spelletje echter toch op ons allen zooveel indruk gemaakt, dat wij dagelijks gebruik maken van gevarieerde toepassingen, in den zin van „ik zeg, ik zeg, wat ik niet bedoel " Voorbeelden? Te over. Een greep uit den rijken voorraad: Aangenaam kennis te maken. Kom eens een dagje logeeren. Ik heb het heelemaal vergeten. Wat wonen jullie leuk. Goeden morgen. Hallo! Dank je wel. Was je ook op het partijtje? Wat bridge jij goed! Lekkere koffie schenkt U. Wij zullen er goede nota van nemen. Beleefd aanbevelend. U zoudt me ten zeerste verplichten. Wy zullen Uw belangen behartigen. Gisteren zag ik Uw vrouw. Spaarbank. ,flet beste tegen verkoudheid." Hoogachtend. Zie zoo, dit is klaar. Wie bent U nou wel weer f Ik hoop dat je niet op ra'n dak komt. Daaraan denk ik niet!! Tjonge, wat een raar huis. Dak jou nou eiken ochtend zie.... Loop door. Heb je niets beters? Ze hadden jou toch niet gevraagd? Speel je voor het eerst f Jasses, wat een vergif. Zeurt U voortaan niet meer. . Koop niet bij m'n concurrent. Ik reken erop dat U voor me draaft. Wij zullen onze belangen behartigen. Gisteren wilde Uw vrouw mij niet zien. Utopie. ,Jiaat het niet, het schaadt ook niet." . . . . (Naar verkiezing invullen). Volgende week wéér / --- DE BABYLONISCHE MAANDKALENDER EN DE ISRAELIETISCHEN SABBAT Voor den studiekring Nijmegen van het Vooraziatisch-Egyptisch Gezelschap Ex Oriente Lux heeft dr. Th. C. Vriezer, uit 's-Gravenhage, te Nijmegen een lezing gehouden over: De Babylonische maandkalender in verband met den Is raëlietischen Sabbat. Aan deze ontleent de „N.R.C." het volgende: Uit de onderhandelingen over een eventueele kalendervorming uitgaande van een Volkenbonds commissie, bleek, welk een gevoelige zaak de kalender is voor de Christelijke wereld. Onze kalen der is dan ook ontstaan uit een lang ontwikkelingsproces, waaraan vele volkeren hun bijdrage hebben geleverd. Babel, Israël, Rome, de Christelijke wereld; Babel, 't Zonnejaar en de 12 maanden; Israël: de week en den wekelijkschen rustdag; Rome: de maandenna men en den duur der maanden; de Christelijke wereld: de f eesttijden, den Gregoriaanschen kalender. Op een van de meest gevoelige punten, wil de- spreker den kalender onderzoeken in zijn historisch ontstaan: den wekelijkschen rustdag en hierbij de vraag onderzoeken naar den vermeende samenhang van Sabbat in Israël en in de Babylonische wereld. Er zn'n twee dingen, die de aandacht op een mogelijk verband brachten met Babel: de naam Sjabattu en het men van de zevende dagen in de maand kalenders van Assurbanipal als bijzondere dagen. Nader onderzoek laat de ingewikkeldheid van het vraagstuk aan den dag treden. De Babylonische Sjabattu bleek de naam van derf 15den dag van de maand te zijn. De verklaring van dezen naam is nog onzeker, en behoeft niet te voeren tot erkenning van directen samenhang met den Hebreeuwschen naam Sabbat. Beide namen kunnen etymologisch samenhangen en tegelijk zelfstandige vormingen zijn, zooals L. Kohier terecht opmerkte. Materieel is er geen samenhang, omdat de een den 7den dag, de ander den sden dag aanduidt en bovendien de Babylonische Sjabattu geen rustdag behoeft te zijn, zooals uit de kalenders blijkt. Tegen den samenhang van de Israëlietische Holyde dag-viering en de Babylonische viering van de 7de, 14de, 19de, 21ste en 28ste dag der maand pleiten vele dingen. De Babylonische dagen zjjn kultische dagen, voornamelijk voor den ziener, en den dokter, die op die dagen hun ambt niet mogen uitoefenen. Dit 7de dagschema is in Assyrië pas laat ontstaan; in de andere Assyrische kalenders is het nog niet systematisch aanwezig. Het gevaarlijke van de 7de dagen, is op de meest waarschijnlijke wh'ze te verklaren uit het demonengeloof, waarbij het getal 7 een groote rol speelt en uit de symboliek, met het getal 7 bedreven. Op de beteekenis van het 7-tal demonen in verband met de dagen wijst waarschijnlijk de tekt uit een vroeg assyrische hemerologie, die den 7den dag van de 7de maand als bijzonder gevaar beschouwt, omdat dan de 7 demonen bijzonder werkzaam zijn. Dat de Israëlietische Sabbat met dit systeem zou samenhangen is niet vol te houden. Bovendien bedenke men, dat de Babylonische 7e dag altijd verbonden blijft aan de maanden d.i. aan de door 'e maan bepaalde tijd periode terwijl in Israël de Sabbat door het geheele jaar voort. In Israël heeft de Sabbatsviering dan ook tot een nieuwe tijdsverdeeling in weken aanleiding gegeven, die in de Babylonische wereld wel niet heeft bestaan; hier vinden we het 5-dagige tijdperk. Dit is des te opmerkelijker als men bedenkt, dat in de oud Babylonische Merabum (b.v. het Gilgamesj-epos) telkens perioden van 7 dagen als symbolische grootheden worden vermeld. Door den Sabbat is de heele strudum van den Israëlitische kalender gewijzigd. De spreker gaat daarna enkele typische gegevens van den Babylonischen laandkalender en breedvoerig het karakter van den Sabbat na, die als dag an Jahwe en als rustig wordt gevierd. Hij acht het het meest waarschijnlijk beide elementen als namen samenhangend te zien en de uitvoering van den Sabbat met de Oud-Testamentische traditie te zien als voortgekomen uit de Jahwestische vernieuwing van Israëls godsdienst door Mozes. Van hier uit kan het schema van den Israëlietischen feestkalender (Paschen en Pinksteren juist 7 weken na elkaar en het Sabbat jaar) als een eenheid gezien worden. In de latere Joodsche Sabbatviering, zooals wij die ook uit het Nieuwe Testament kennen is Babylonische invloed eerder te erkennen; vgl. b.v. het bezwaar tegen het genezen op Sabbat --- Op de vlucht voor het lot (nadruk verboden) Een der indrukwekkende treurspelen van den Griekschen tooneeldichter Sophokles behandelt de geschiedenis van Oedipus, wien het orakel verklaard had, dat hij zijn vader zou dooden en zijn moeder zou trouwen. Om aan dit gruwelijke lot te ontkomen, ontvlucht de jonge prins het ouderlijke huis. Als hij onderweg, op een moeilijk te passeeren plaats ruzie krijgt met een reisgezelschap, dat in een andere koets zijn wagen in de wielen rijdt, wordt de passa gier door hem neergeslagen en Oedipus weet niet, dat het de Koning van Thebe is, dien hij vermoordt. Hij weet ook niet, dat deze koning hem als kind te vondeling heeft doen leggen, omdat ook Koning Laius ontkomen wou aan het lot, dat het orakel hem eveneens had voorspeld. Te Thebe aangekomen, hoort de jonge man, dat de broeder van de aldus weduwe geworden Koningin de heerschappij en de hand van zijn zuster beloofd heeft aan den ridder, die de stad van de Sphinx, het monster dat de stad voortdurend bedreigde, verlossen zou. Oedipus gelukt het, het ondier te ver slagen en zoo wordt hij heerscher over Thebe en gemaal van de koningin-weduwe. Doch na een gelukkigen tijd onthult hem de oude herder, die hem als kind te vondeling heeft gelegd en die toevallig ook bij de verkeersruzie tegenwoor dig geweest is, dat Koning Oedipus niemand anders is dan de zoon van Laius en zijn gemalin Jokaste. Bepaalde ken teekenen wijzen het uit. Verschrikkelijk is de smart van den man, die, juist door zijn lot te willen ontvluchten, dit in de armen geloopen is. Dit verhaal kon aan de werkelijkheid zijn ontleend. Want dagelijks speelt zich een dergelijke tragedie af, in het groor en in 't klein. De meeste tragedies betreffen onbekende personen en hun levensgeheimen worden niet openbaar. Een enkele maal echter bevestigt het verslag van een ramp of een misdaad de waarheid, welke in de oude Grieksche legende in zulk een schoone gestalte is weergegeven. Eenige jaren geleden is ons vaderland opgeschrikt door een misdaad, zooals er slechts eens in een eeuw voorvalt. De dader heeft in de gevangenis zijn leven beschreven. Hij was als jon ge man schuw en bloo en had vooral voor vrouwen een vreemde vrees. Een innerlijk vermoeden waarschuwde hem, dat de vrouw zijn noodlot zou worden. Maar juist omdat hij niet aan vrouwen wou denken, werd het bestaan van vrouwen een obsessie voor hem. Gelukkig beschikte hij over één middel om die dwanggedachte te bannen. Hti hield van muziek en had zich een harmonica aangeschaft. Maar spelen kon ha niet veel. Totdat hij een schipper ontmoette, die een ware virtuoos op dit speeltuig was. De schipper beloofde hem les te geven. En zoo trok de schuwe jongeman welgemoed naar de schuit. Maar de schipper had een vrouw en met die vrouw kwam de leerling bij elke les in contact. Die vrouw kreeg hem geheel in de macht en het is onder haar invloed geweest, dat hg zijn misdaad pleegde en met levenslange gevangenis is gestraft. Lijkt dit verhaal niet sprekend op dat van Oedipus? En kan men de strekking daarvan ook niet terugvinden in het gedrag van staatslieden, die, om het iot van den oorlog te ontvluchten en hun land vrede en veiligheid te verzekeren, doen als die poolreiziger, die in zijn slee door hongerige wolven wordt achtervolgd? Om hen af te leiden werpt hij het vraatzuchtig gedierte eerst stuk voor stuk zijn mondvoorraad toe, dan laat hij ze zijn pels verscheuren en tenslotte zijn paard. Zoo valt hij, door hen te ontvluchten inplaats van tegen hen den strijd aan te binden, als een berooid man den monsters ten prooi. Maar had deze reiziger de wolven kunnen bestrijden? Had hij er de macht toe gehad? Aanvankelijk moge hij hun mindere hebben geschenen, na zijn toegeeflijke houding was hij een geheel verzwakte en ontwapende tegenstander geworden. Misschien kan men zijn lot evenmin bestrijden als een poolreiziger, die in zijn slee door wolven vervolgd wordt. Doch stellig staat vast, dat men, door voor zijn lot op de vlucht te gaan, niets wint en het integendeel juist vaak in de armen loopt. Er ligt een diepe symbolische wijsheid in 't volksgeloof, dat men, onderweg door een onweersbui overvallen, nooit op den loop mag gaan, omdat men juist hierdoor kans loopt, te worden getroffen. En ieder, die door een hond aangeblaft wordt, weet uit ervaring, dat het onverstandigste is, het dier te ontvluchten. Men moet blijven staan en hem moedig en vastberaden in de oogen zien. H. G. CANNEGIETER. --- HOUTEN POLITIEAGENTEN. Het gesprek van den dag in Canada zijn de verkeerswaarschuwingen, welke bij bochten, hellingen, kruisingen en andere gevaarlijke verkeerspunten van de provincie Ontario in den vorm van houten politieagenten op motorrijwielen zijn opgesteld. Men heeft namelijk waargenomen, dat de chauffeurs van auto's oplettend rijden, zoolang zij in het gezichtsveld van een politieagent zgn. Daar de chauffeurs van verre niet kunnen zien of er een wezenlijke politieagent staat of een houten, zullen zjj op dergelijke plaatsen steeds voorzichtig rijden. ---