DE AANHANGIGE MILITAIRE WETTEN.
H.
tothLS?mkinS? ..°gen het ™*«e»telde wetsontwerp tl i J, ** va» het vestingstelsel zijn onder vCJrfden te br.Bngen- Z« geld<* «2** & d2SS K?*? Teflnestel.Bel «dA anderdeels de weXÏÏ «trokl. « verband met de daarvoor tS getrokken geldsommen. Doch vooraf scnijnt het noodig een woord te zeggen over de wijze, waarop door den gebracht? Tan ZÖ° voorg«>ger heeft Die toeïichtimg komt ons ten eenenmale onvoldoende voor. De munster bespreekt, in zyne nota, in de eer%£*** d<> Btelhng-Groningen.Delfzyl, en geeftdïïe Waar°m StelUD« niet ~*t™ kenDd°e ft' «■**■!*••- van het wri«w / u- gl heeft in den zo™ niet overtuirf v8t?lllDg bewcht en *erd toen langriSlïdB r Van kare bo- a MtlB 0f d 0 noordelyke provinom fa, devverdelgingdlging moeten worden opgenomen risofenr«Met-TrWegingen Van P°litiek». -SS gischen en financieelen aard. De technische toestand der «Tr,ld^.lTWe?ge - «neen bezoek, £»Jr onderzoek> kan aUeen omtrent dat pun SbÏÏ ra,l tot de TrftBS "bestelling- Ö dfe?l^°Ud{n moet Wofdea> «ietsaf. i>»« atelhng op te heffen, omdat men bevonden heeft, ïïkeinS Z00"18 Z*> dMr Uggen' niet ™1 te v?n WBfe eV6n logiBch als de afschaffing J Hde betrekking van minister Van oorlog, op grond AS VaD eenigen tfldelyken titulfris Ministe? m°gmaals. de«e zaak» _ aldus vervolgt de ÏÏ"-'"* «tf» ambtgenoot voor marine overbehouden, behouden, doch de opheffing voorgesteld werd van de versterkingen aan do Schelde; onder die van den generaal Engelvaart, waarbij het strikt geconcentreerde stelsel werd voorgedragen, doch met Groningen- Delfzy'l, en onder die van generaal Delprat, waarbij Groningen-Delfzyï weder pry's gegeven, daarentegen de bchelde-verdediging (waarbij de minister van marine ÏL a rechtstreeks betrokken is) weder opgenomen Wordt. Aan de meening van den ,heer Brocx, ten aanrita IfI*'" om de noordelijke provint? aLdan "£!* verdedigen, is derhalve weinig waarde te hechten. Wrj duiden die wankelbaarheid vfnzienï wyze dien minister niet euvel. Zeeofflcieren bepalen en hoeden £L * T** BtudiëD' bun vak betreffende! d?Hn K • "eh zelden met algemeene krijgskundige «tul oien bezig. Maar men roepe dan ook geen zeeofflcier op ais autoriteit in eene quaestie van lands verdediging In de derde plaats beroept zich de minister op do w Wh hebben die nota nog eens nagelezen en wat hebben wQ gevonden ? Vooreerst politiekf »7SS nent advies voor of tegen JTw60' Van oen pertider Nota zich onthoud* P„ <ffßng> heeft d« voeringen van dien atÏÏL ,• ofBckoon uit latere rede-1870) U «f™ Se" gÏÏ"ïgde <de Note is 8 Juni niet meer «looft »«« a ö' ,n? den bwtsten oorlog, ging der noordeliitT ' .mogeliJkbeid van de verdedil E>ch nietuh de \BpfOVln?iBn» blikt die zienswijze «ch b«wj? beschouwingen, waarop de minister do£TjÖr™ 'T,*6 omtrent de overige D« .»■ VoorgeBtelde wijzigingen. S trent lezen"LT t* ™? ,mn *» />/Mrf- Daar™- «eIILL M d- TdxakelÖkheid eener Gro£en rlTf -m' M duo,r de °phefflnS vande P«»itiehet wZHtwl J- Zo° belaDgriJk goorden, dat zij in is bèTaSv P "fPg6llol™." De noodzakelijkheid zinSeS"'^Wonm ddeU«k. °P de TOO evenZgeht'lde iinsnede volgt: ,/in verband hiermede moet er meer gewicht worden gehecht aan het behoud van den Kop van den IJssel, waartoe het noodig wordt geacht de werken om Doesburg te behouden en te verbeteren." oesburg moet dus behouden worden in verband met b!J!™« **? den mond van den IJssel en in vervoor *** K°P van den IJssel- Die redeneering is ni«r T)?.^geW0°n menBch toch wat al te diepzin-. 3urenenbrg/8' iï* *'* Kop den IJssel dei Hoe SS ï f lU?g bïZwolle 12 uren verwij- V°Bting en die punten verband, Hat »ït a ij een «er verwnderd •"« op eene ?Lt -6"1611 der Kamer' *• toch wel «1 springeï ZWn' met zo° lelijk in 't oog BpodictiBche toelick" vXwkomig ySIWOIIue- "H«*» wijdersnood°evers akTS to^U""1 Sf bezetten van de Schelde*»* «nde de vesdn, N <bezettea-°pheffen!) en tot te behouden» SL *^het fort EUewoutsdiJk bedoehng S *& W« »* naar ' ï*11 en Ellewont«lt kV ,V dat hHNeuka«dhavi ff?a behonden wil met «et oog op de j> ÏÏochT S neUtJaliteit en dat de tÏÏ*fif bij D:Lrden Van den «ene? t?*' «Pgegeven dat ï* Wr^r alleen m°tief % e?' dat men "bet invaren der haven wil o>°fdeb^reL°«?ewteUingJuiBt' dan 'T Belg,'ë- Eene ïlr^er »piooSrahleit 1001l001 middel van «chepen, Mft waarbh België betrokken is. Wan, neer een Fransch of Pruisisch leger de stelling van Antwerpen belegert dan is eene volledige insluiting dier stelling voor den belegeraar zeer gewenscht en daartoe kan de aanvaller alleen geraken door zyne schepen, langs de Wester-Schelde, tot by Antwerpen te brengen! ilet gevaar voor eene schending van onze neutraliteit aan deze «nde „ dus niet denkbeeldig. Maar hoe moeten o^teL8!0! ing taBBDBa»n? Natuurlijk door schepen 2n dÏT« ï" WT oDS rivie'gebied aanvangt, dus SrfMW i. Tde Sohelde' Eerbiedigt de vijandebjke scheepsmacht dit kenteeken van onze gewanende aan deel t? nemen mfW " d.T»gt bij on. daarligging m orTtnd , gf *ljn belang' daar de L w ui °pzichte van Antwerpen van wordeT wL„'n h • bekg Bchi6r niet voortgezet kan medewkT De ** °ntzet dier «A wfflï ™n~ De belegeraar van de stelling van Ant- SE ? n9S b6ter met eene onvolledige inden 3„" fVe^e.noegen dan ons tot deelneming aan tok Zf u WUlgBn- Daarom zal h« onze neutraUdiin L ° eDden en Bch«nt' om die te doen eerbieeSZtJSSSL* "*fregat'by msingen geBtewii f 6"»** «n het plan, om ter Neuzen en Sw« d? *Beb°UdJn' bet denkbeeld tengrondslag, dat wrj indachtig aan de traditioneele politiek van de Republiek der Vereenigde Nederlanden, Mrië, wordt 5 Welbe^epen eigenbelang 'o 3 deze Wape-Ben moeten ondersteunen? Met °m"? ï9 m cene geheel andere orde van denkbeeden wrj betroden daarmede het gebied van onze buitenkndsche politiek, waarover wij&an. nZ SSSl1Jllt*eTden- Te minder' omdat be ons met gebleken is, dat de minister van oorlog zich bijzonder met de bestudeering van vraagstukken van bulhTe BCtdP°ïiek- 5-fj""* geho«den' DÏÏkdJk heeft hy, onderden indruk der gebeurtenissen van 1870 6, wÏÏT!flg ™ dan niet ?n de «Teï wSS het veld vrygelaten aan elke onderstelling p Het behoud der Zeeuwsche sterkte komt ons, nu van de verdediging van geheel Zeeland reeds sedert vele jaren, reeds door het bekende comité van defensie, is afgezien, voorshands onnoodig voor. Beter zouden wij ons kunnen vereenigen met het denkbeeld, om te Delfzyl althans eene kustbatterü te behouden. Aan dat voorstel ligt waarschijnlijk het denkbeeld ten grondslag, dat een zeemogendheid, die met Duitschland in oorlog is gaarne in het bezit zal zijn van een plaats, die als kolendepot en steunpunt voor landingsondernemingen in Hanover zou kunnen dienen. Dit moeten rS.trjS ™*«lijk geacht kunnen w M«t W dhTn' bÖ ffiachte z«n te Me**». veeLr L, n vgT Unnen °PmeAen» dat do Eems veeleer een Duitsche dan een Nederlandsche rivier is; da ÏJI^9t?nmng< verlichting door Pruisen geschiedt dat deze mogendheid, mocht zij een aanval van dié en dJw6k-' Uuam 6a bakena wel "l wegnemen en dat het binnenkomen van de Eems, een lastig vaar- DuSi?811 Wi' °ndrlijk ial Wezen' vo°ral wannelX Duitsche oorlogsschepen geposteerd zyn. Dat invaren in de haven van Delfzyl, een haventje, dat, bij W water, slechts 18 decimeter diepgang toelaat is au! met zeer te vreezen. Daarenboven klinkt het vreemd aat het departement van oorlog bij Delfzijl een knat' temS f aaDleggen °i\beb°Uden' terwy? hTdepat irïT-A marfB verklaart, dat het daar, in oorergdï'nifrn BCXn WÜ Bta«oneeren. Men denkt er dus met aan de Eem. te verdedigen; men laat dat drftBChla^°;CT-..Zal di° mogendheïd danXief zorg dragen, dat de vyandelijke schepen niet tot Delfzijl komen? Eindelijk komt het ons zoo onwaarschijnlijk voor, dat eenige mogendheid zich, om Duitschland aan te tasten, gewelddadig in het bezit zou trachten te stellen van eene onzer havens, dat wij die van Delfzijl gerust onbeschermd zouden durven laten. Het punt is trouwens met van genoeg gewicht om daarbij, waar het eene beoordeeling geldt van het stelsel der wet, lang stil te staan. 6 Hetzelfde geldt van de forten op de Marschweide bii Zutfen aan de Pley en bij de spoorwegbrug over het Hollandsch Diep. Dit laatste fort mag wel overdaad neeten. Geen vyand kan den overtocht over zulk eene ange brug forceeren als er slechts eenige veldstukken ter verdediging gereed staan. Het fort bij Zutfen zSn\ Tv ?* °Tlukkig ««Plaatst. Voor de stad zelve ware het beter, dat het op den anderen oever werd opgericht; tevens zou daardoor de spoorwegbrug beter bestreken kunnen worden dan thans het geVal schy'S on dTp? Z*DA-°Zk k°mt h6t OnS ™r' dat katftS hit loif-*?* d° BP°orwegbrug bij Westervoort en moet 2****** ™ R»n en IJssel beschermeï forf hnPw ? rechteroever behoorde te komen. Het tort by Westervoort, dat men thans „f.,1 v . nog slechts weinige jaren oud Ts f'.fK t ° het dan behouden kunnen blHv«n n\ * afDreken, zou den linkeroevefeen forJrbouwccV8 "fr*^0* brug en den kop der *££%&££ ff^ JsS IIfbeh°Ud r D°esburg in d« l«chthanït oenoett geen betoog. Daarentegen juichen wij de onÏS/T d 6 ;telling-^ningen-Delfzijl «T«ï vï wH ™fi dof de «telling-Zwolle-Kampen zeer toe en Sg ZnZ*?t6a groDden' W6lke Voor die 4t "T waaroftre°tdeMiniLr geven. g °Waart' mBt een enkel woord aan te
---

BUITENLAND. Groot=Brittannie.
HoogXs enottihGlfd!ord » ** m«d£redeeld <w ?. r Gladstone in het Lagerhuis aaflÖlkÜl^^ laatste depêche VaJTden °P de gelezen en hem eeT afschS, t. fff' had voor- DonderdagochtendWa^£J/8* *?V uk°™bandigd. doch de regeering °d gebracht, stukken der iJwÏÏjï oveTT JFV** ï? ? "f*? eischen aan het Parliridnu^teohJrtrjekßcho tusschen de beide regeeringen kon getX worden, en zy, m afwachting daarvan, de mededaeling der diplomatieke stukken ontydig achtte. Ook uitstel van beW deling der motie van graaf Russell achtte d dezelfde reden wenschelgk. De heer GladSeToS in het Lagerhuis by deze verklaringen de verzekering, dat, naar zijne meening, de zaak na een zeer kort tijdsverloop rijp zou zy'n voor het parlementair debat. In het Hoogerhuis werd verder, na eene uitvoerige beraadslaging, doch zonder tegenstand, het wetsontwerp betreffende den verkoop van sterke dranken voor de tweede maal gelezen. In het Lagerhuis werd de behandeling in comité van het wetsontwerp betreffende de geheime stemuitbrenging ten einde gebracht; de meeste amendementen en nieuw voorgestelde artikelen werden verworpen, en weldra zal de eindstemming over het ontwerp plaats hebben. De voorgestelde tweede lezing van het door een der lersche afgevaardigden ingediende wetsontwerp tot intrekking der wet van 1793, waarby alle vergaderingen van afgevaardigden of vertegenwoordigers in lerland, met welk doel zy' ook mochten willen byeenkomen, verboden werden, gaf aanleiding tot eenige beraadslaging tusschen de lersche leden en den staatssecretaris voor lerland, den markies van Hartington. De bewering van laatstgenoemde, dat de Vereeniging tot bevordering der autonomie van lerland (Home rule association) een uitvloeisel was van de samenzwering der fenians, lokte opheldering over die vereeniging uit. Haar doel was, volgens de sprekers, met eerbiediging van het oppergezag der Koningin en met handhaving van het bestaande Hooger- en Lagerhuis voor de algemeene zaken van het geheele Britsche ry'k, langs wettigen weg de instelling te bewerken van een lersch parlement voor de locaallersche zaken. Die wensch was, volgens den afgevaardigde uit Limerick, zóó wettig en zóó gegrond, dat hij, schoon de eigenlijke Vereeniging niet meer dan 700 leden telde, meende te kunnen voorspellen, dat hare leuze by eene aanstaande algemeene verkiezing door geheel lerland by de stembus zou worden gevolgd. De heer Gladstone bestreed daarentegen het programma der Vereeniging, vooral door te wy'zen op de onoplosbare moeilijkheid om eene grens te trekkep tusschen de bevoegdheid van twee parlementen, waarvan het eene hooger gezag zou hebben dan het andere. De instelling van twee parlementen berustte, zooals de Minister deed uitkomen, op de erkenning van het foederatief stelsel, maar datzelfde stelsel sloot uit, dat het eene parlement aan het andere ondergeschikt zou zyn. Dit gewichtige punt beheerschte meer het debat dan het wetsontwerp zelf. Door de regeering werd alleen aangevoerd dat de klachten over de wet van 1793 zeer overdreven waren; dat die wet toch in het geheel niet gebruikt werd om het recht van vereeniging en vergadering te verkorten of te beperken; dat zy wel was een buitengewone maatregel, maar dat, gelyk de heer Gladstone opmerkte, in den abnormalon toestand van lerland zelven het recht van voortdurend, of althans voorloopig, voortbestaan der wet te vinden was. Hy beriep zich daarbij op de gebleken noodzakelijkheid om in 1866, 1867 en 1868 de werking der Habeas-corpus-akte in lerland te schorsen. De voorstanders der autonomie van lerland beantwoordden deze bezwaren tegen het wetsoatworp niet, maar betuigden hun genoegen oyer hetgeen de heer Gladstone over hunne Vereeniging gezegd had, waarin zy' meenden op te merken, dat de zaak, welke zy' voorstonden, althans door de regeering in overwegiug werd genomen. Met 145 tegen 27 stemmen werd daarna besloten, dat de tweede lezing van het wetsontwerp niet zou plaats hebben.
---

Duitschland.
Wy' hebben vroeger herhaaldelijk bijzonderheden medegedeeld, waaruit ten duidelijkste kon blyken hoe groot het gebrek aan woningen te Berlijn thans is en hoe velen duizenden ten gevolge daarvan in vroeger niet gekende ongelegenheden zy'n geraakt. Dat ook de president van den Ry'kgdag, de heer Simson, niet onder dak zou kunnen komen, vermoedde wellicht niemand en toch is het gebeurd. Do Bank- und Handels-Zeüung geeft van dit zonderlinge verschijnsel de volgende zeer natuurlijke verklaring. Het gebouw, in hetwelk de Ry'ksdag tegenwoordig zy'n zittingen houdt, dat slechts een ty'delijk gebouw is, omvat geen presidiale woning, zooals volgens de vastgestelde bepalingen wordt gevorderd. Ten einde daarin eenigermate te voorzien, zoolang het parlementsgebouw nog niet is opgetrokken, heeft men 2000 th. als hunr voor een appartement ten behoeve van den president op de huishoudelijke begrooting van het parlement gebracht. Ten gevolge van byzondere omstandigheden heeft de heer Simson die geldelijke toelaag in het afgeloopen jaar van de hand gewezen en op eigen kosten in die behoefte voorzien. Nu echter een woning noodig hebbende, was er geen verkrijgbaar en zon hij «op straat hebben gestaan", indien de heer von Forckenbeck, de president van het Huis der Afgevaardigden, zy"ne woning niet met hem had gedeeld. — Men vreest dat de friseursgezellen te Berlyn het voorbeeld van andere arbeidstakers weldra zullen volgen en dat indien zy volharden bij de door hen gestelde eischen , de beau monde voor een groot gedeelte zich weldra in de nypendste verlegenheid zal bevinden. In vele andere steden des lands woedt dezelfde kwaal der werkstaking. Zoo wordt uit Breslau ten dezen opzichte het volgende gemeld: Van werkstakingen hadden wy hier geenerlei onaangenaamheden ondervonden tot op 1 dezer maand, toen de zaken plotseling een andere wending namen. De leden der Vereeniging van molenaarsgezellen hadden dezer dagen het plan beraamd aan de molenaars den volgenden voorslag te doen: de duur van den arbeid per dag zal worden bepaald op 12 uren; op hooge feestdagen zal niet worden gewerkt, tenzij tegen extra-vergoeding, benevens nog een paar andere gematigde vorderingen. De patroons, aan wie 12 uren ter overweging van de vraag was overgelaten, hebben het besluit genomen, alle gezellen, tot de Vereeniging behoorende, te ontslaan. Algemeen is men hier van gevoelen, dat de patroons wy'zer hadden gehandeld, indien zy den weg der bemiddeling hadden ingeslagen, zegt de Breslauer correspondent van het Berliner Hand. Blatt. Des daags nadat de gemelde patroons dat besluit hadden genomen, aldus gaat de correspondent voort, werd hier ter stede een zonderlinge optocht gehouden. Al de molenaarsgezellen, hier in zoo groot aantal werkzaam, trokken door de stad, gekleed in hun werkpak als een zichtbaar bewys, dat zy' niets te werken hadden. Die optocht maakte een zeer pijnlijken indruk op de menigte/ _ — Uit Dantzig wordt medegedeeld, dat in het regeeringsdistrict van dien Haam, de volgende Poolsche geestelijken uit hunne betrekking van inspecteurs van het lager onderwijs zijn ontslagen: de heeren Keiler, pastoor te Pagntken, redacteur van het Poolsch clericale blad Pielgciym; Morawski, pastoor te Klonowken ; Popiolkowski, geestelijke to Tramkau; Wysacki, te Rumian en Zicmann te Strzepcz. De inspecteurs, in hunne plaats benoemd, zy'n ingely'ks katholieke geestely'ken. Uit Hamburg wordt medegedeeld, dat de metselaarsgezellen, in genoemde stad en ts Harburg werkzaam, op 4 dezer eene algemeene vergadering zullen houden. Zy is belegd met het doel, om te beraadslagen over het vaststellen van een normalen arbeidstijd per dag. Zoodra dit is geschied, zal deswege een voorstel aan de patroons worden gedaan.
In eerstgemelde stad hebben de kleermakersgezellen het plan opgevat, om een coöperatieve vereeniging op te richten. Zij hebben daartoe over een kapitaal te beschikken ten bedrage van 50,000 mark courant. Zij zullen eerstdaags een bijeenkomst houden, ten einde de ontworpen statuten der Vereeniging te onderzoeken en, naar men verwacht, goed te keuren.
— Onze Frankforter correspondent meldt ons, dat op den 2de jl. te Weisseniels, in Saksen, een fraai, maar eenvoudig gedenkteeken is geplaatst op het graf van Friedrich von Hardenberg, die zich als dichter beroemd heeft gemaakt onder den naam van Novalis. Hij stierf in zijn geboorteplaats, ten jare 1801, op 30-jarigen ouderdom. De dag, waarop het gedenkteeken werd onthuld, was de honderdste verjaardag van dien, waarop de dichter werd geboren.
In het gansche koninkrijk, dus gaat hy' voort, worden thans vrouwenverenigingen opgericht met het volgende doel: men wenseht gelden in te zamelen, om den Koning en de Koningin, die op 21 November e. k. hun gouden bruiloft hopen te vieren, geschenken aan te bieden, als zoo vele bewijzen van de liefde en gehechtheid , die algemeen voor hen worden gekoesterd. Dit is inderdaad het geval, want geen plaatsje, schier zoo gering, dat niet een vereeniging van dien aard in zy'n midden heeft zien ontstaan.
— De maatregelen, uitgevaardigd door de Saksische regeering, tot beteugeling der sociaal-democratische agitatie, worden sedert eenigen tijd met toenemende gestrengheid ten uitvoer gelegd. Te Dresden , "Werdau, Dübeln en in andere plaatsen, heeft men gedurende do jongst verloopen dagen herhaaldely'k sociaal-democratische vergaderingen onthouden. Men moet erkennen, dat op die bijeenkomst de dolste dingen werden verkondigd en de ongerijmdste beschuldigingen op de regeering werden geworpen. — Voor een paar dagen werd te Erlangen door een jongedame, mejufvrouw Anna Seethaler, uit Augsburg, het admissieëxamen afgelegd' als oogheelkundige. Zij voldeed daarbij derwyze aan de vereischten, dat zy'den hoogsten graad op haar examen verwierf.
---

Oostenrijk.
WEENEN, 2 Mei. (Part. Corr.). De Boheemsche Landdag houdt nog immer de politici bezig. De beteekenis der verkiezingen voor de con3titutioneele partij vormt het voortdurende thema der dagbladen. Een rozenkleurige toekomst opent zich voor de Verfassungsp&rtTJ. Zij heft het hoofd wederom fier omhoog. De mannen, die in de laatste jaren het woord voerden, zien met innige zelfvoldoening, dat hun positie ook in de naaste toekomst verzekerdis. Het besef der onafzetbaarheid kaa men op hun gelaat duidelijk lezen. Of hun optimisme bewaarheid zal worden, en of de vertegenwoordigers der constitutie werkelijk voor langen tyd aan de spits der zaken zullen staan, hangt grootendeels van hun eigen politiek af. Door de Boheemsche verkiezingen, die feitely'k de ware stemming des lands geenszins weergeven, heeft de constitutioneele partij eene versterking ondergaan , die men niet hoog genoeg kan schatten. De Rijksraad herkrijgt tegenover de Polen zijn volkomen onafhankelijkheid. In de wintermaanden stond feitelijk — ingeval er een afscheiding plaats greep —■ do wvergaderbaarheid" (indien ik dat zoo uitdrukken mag) van den Rijksraad op het spel. Dit gevaar bestaat nu niet langer. De Poolsche overmoed wordt eenigermate getemperd. De volksvertegenwoordiging kan thans — zonder door eeme lastige oppositie te worden belemmerd — de handen slaan aan de groote kieshervorming. De quaestie van het vergelijk met Gallicië, zooals dit door de constitutioneele commissie in de laatste wintersessie werd ontworpen, maakt thans het voorwerp uit van een nauwkeurig onderzoek in den boezem der constitutioneele party. Een gedeelte dezer partij wil van een schikking nu verder niets weten; het is de fractie, welke slechts met tegenzin aan de pressie der regeering toegaf. Anderen wenschen velerlei wijzigingen in het ontwerp te brengen. Het voornaamste punt daarin betreft do vraag of — by invoering der rechtstreekscho verkiezingen — aan Gallicië alsnog het recht mag worden gelaten, om zijn eigen vertegenwoordigers naar den Rijksraad af te vaardigen. De Polen blijven hieromtrent pal staan. De zaak heeft hare eigenaardige moeilijkheden. De regeering is, ten gevolge van zekere beloften van de Kroon, wel verplicht om het vergelijk tot stand te brengen. Of zij er nu in slagen zal, om do hoogere kringen tot andere gedachten te brengen, mag betwy'feld worden. Geheel onmogelijk is deze kleine omwenteling niet, wanneer het waar mocht zyn, hetgeen bericht wordt, dat graaf Andrassy de Polen vrij onverschillig behandelt. De solidariteit tusschen de constitutionesle party aan dezen kant der Leitha en de Deakparty" aan gene zyde, is voor de meeste Hongaarsche staatslieden geen geheim meer. Men gaat hier den loop der Transleithaansche verkiezingen met veel belangstelling na. Van den uitslag hangt dan ook veel af. Tot dusver heeft de party' van het ministerie, tevens die van Deak, de meeste kans, dat zy' de meerderheid verwerven en de leiding der staatszaken in handen krijgen zal. De per3oneele unie, het shibboleth der linkerzijde , zal hoogstwaarschijnlijk in den eersten tijd niet worden verwezenlijkt. De oude Deak zal vermoedelijk in den volgenden Landdag weder de hoofdrol spelen.
In Bohemen houdt zich de Landdag met het kiezen eener permanente commissie en der leden van den Ry'ksraad onledig. De feudalen wendden nog een laatste krachtsinspanning aan. Zy' stelden veor, de verkiezing der groote landeigenaars te vernietigen. Hun klachten waren grootendeels tegen den stedehouder gericht. Natuurlijk had deze gelegenheid, zijn handelwijze te rechtvaardigen. Zijn redevoering vond grooten byval. Van alle kanten juichte men hem toe. Hy spaarde de heeren feudalen niet. Hij schilderde de gevaren, die onvermijdelijk zouden geweest zijn, indien hij ze hier en daar niet verydeld had. De verkiezingen der groote landeigenaren werden goedgekeurd. De Czechen zy'n voorloopig langs de geheele lyn teruggedreven; voor hoe lang?
---

Frankrijk.
Dezer dagen is te Marseille een gezelschap aanzienlijke Japaneezen aangekomen, bestaande uit vy'fen-twïntig personen, onder welke verscheidene vrouwen, die geen gezantschap uitmaken noch een officieel karakter bezitten, maar enkel naar Europa zyn gekomen, m aan hunne weetgierigheid te voldoen. Het grootste deel van dit gezelschap bestaat uit Japansche handelaars, die reeds sedert eenigen tyd betrekkingen met Europeesche huizen hebben onderhouden. Ten einde de aandacht minder op zich te vestigen, hebben de Japansche reizigers het Europeesche gewaad aangenomen, waarin zij meer op hun gemak zy'n dan men wel zon verwachten. Naar men meent, is dit de eerste maal, dat Japansche vrouwen — diegenen uitgezonderd die met troepen Japansche kunstenaars naar Europa kwamen — haar land hebben verlaten, om westersche landen te bezoeken. Na Lyon en eenige andere Fransche steden te hebben bezichtigd, is dit gezelschap te Parijs aangekomen.
---

Zweden en Noorwegen.
Tegen den aanstaanden zomer zal van hier de vijfde expeditie worden uitgerust, bestemd tot het doen van een onderzoekingstocht in de noordpoolstreken. Vanregeeringswege worden de brik Gladan en de buitengewoon sterk gebouwde poststoomboot Palhem bemand en uitgerust, door de marine daartoe beschikbaar gesteld.
De verdere uitgaven worden bestreden door de Goteborgers, die uit eigen beweging de noodige gelden daartoe bijeengebracht hebben.
tHet plan is om op 10 Juni e. k. te vertrekken uit de haven van Goteborg en over een jaar terug te keeren. Ten einde het verblyf in die barre poolstreek zoo dragely'k te maken als dit geschieden kon, hebben de Goteborgers een planken woßing doen vervaardigen, welke zeven kamers en een keuken bevat en daarenboven voorzien is van al hetgeen tot gemak en veraangenaming van het leven kan bijdragen. De plaats, alwaar men die woning hoopt ineen te zetten, ligt noordelijker dan de oorden, waar tot heden is overwinterd; men" heeft een der Parry-eilanden ten noorden van Spitsbergen, op 80° 38' N.Br. gelegen, tot overwintenngsplaats uitgekozen. Wijders heeft men nog drie observatoria gebouwd, welke insgelijks voor dien tocht zyn bestemd.
De manschappen der schepen hebben bijna allen één of meer reizen in die koude 'oorden gemaakt; dit is! zonder uitzondering het geval met de officieren aan den tocht verbonden, welke geschiedt onder de leiding van professor Nordenskjöld, die in 1868 en in 1870 dergelyke ondernemingen heeft medegemaaakt.
Men zal een 50-tal goed gedresseerde rendieren, benevens het noodige voeder aan boord nemen, met eenige Laplanders, die voor de verpleging dezer dieren moeten waken. Daarenboven zal een stoomschip worden gezonden naar het eiland, waar men zal overwinteren, ruim voorzien van allerlei levensmiddelen en andere behoeften, dat tevens als toevluchtsoord zal kunnen strekken, indien by' voorbeeld de woning door brand werd vernield, enz. Het doel der onderneming is hoofdzakelijk van den volgenden aard. Gedurende dezen zomer en den herfst zal men ds wateren ten oosten van Spitsbergen onderzoeken , zoomede de oostkust van dat eiland, van welk gedeelte tot heden nog niets met zekerheid is bekend. Het plan bestaat wyders om door te dringen tot Gilesland, waar nog nooit iemand den voet heeft gezet; men hoopt in het aanstaande voorjaar over het ijs derwaarts te reizen. Indien het mogelijk blykt te zy'n zal men dan tevens voortdringen tot onder de pool, en vporbiï dat punt; tot verwezenlijking dezer plannen heeft men de rendieren, waarvan vroeger melding is gemaakt, medegenomen, want, om dit nog in het voorbijgaan te zeggen, de leiders van don tocht hechten niet de geringste waarde aan het verhaal of de bewering betreffende een open poolzee. Gedurende het verblyf in die noordelijke streken zullen geregeld meteorologische, magnetische en andera waarnemingen worden gedaan; daartoe zullen ook behooren slingerobservatiën, ten einde de afplatting der aarde in de poolstreken te meten, enz. Dat daartoe de fauna en flora dier nog zoo onbekende oorden niet uit het oog zullen worden verloren, behoeft wel niet te worden verzekerd.
---

BINNENLAND. AMSTERDAM, Zondag 5 Mei.
Het ontwerp van wet tot opheffing der theologische faculteiten, dat door het Italiaansche Parlement by eerste lezing is aangenomen (de eindstemming moet nog volgen) heeft (of liever luid, want art. 2 werd, gelyk wy zien zullen, vervangen door een nieuw art.) den volgenden inhoud: wArt. 1. Do theologische faculteiten, die nog aan de universiteiten bestaan, worden opgeheven. Art. 2. De leerstoelen voor de Oostersche talen en voor de kerkgeschiedenis blijven bestaan en worden ingedeeld bij de faculteit der bespiegelende wijsbegeerte en letteren." Dit tweede artikel werd, gelijk wij boven zeiden, bij amendement aldus gewijzigd: «De vakken dezer faculteit, die van algemeen belang zyn, uit het oogpunt der geschiedenis, der wijsbegeerte en der philologic, kunnen worden ingedeeld bij de faculteit der bespiegelende wijsbegeerte en letteren." Men ziet dus, dat alleen het zuiver kcrkely'k of dogmatisch onderwijs van de Italiaansche Universiteiten wordt verwyderd, om het verder te laten aan de seminariën* Al wat in de theologische faculteit was van zuiver wetenschappelijken aard wordt behouden en gevoegd bij de litterarische faculteit.
Zoo is Italië het eerste land, waar deze hervorming van het hooger onderwys wordt voltrokken en de Staat niet meer zich inlaat met hetgeen aan de kerkgenootschappen behoort. Van zelf spreekt dat het den kerkgenootschappen vrystaat hunne seminariën te vestigen in de onmiddellijke nabyheid der universiteit en aldus de kweekelingen in de gelegenheid te stellen daar de lessen te volgen, die zij voor hunne ontwikkeling noodig achten. In Italië zal men vermocdelyk wel zich daarvoor wachten. Daar te lande is zoo goed als slechts één kerkgenootschap en de ultramontanen zullen wel zorgen, dat de geestelijken van dit kerkgenootschap niet in aanraking komen met de wetenschap der universiteit. Het opmerkelijkste van deze zaak uit een staatkundig oogpunt is, dat d» aanneming dezer wet, die toch door het ministerie werd ingediend, moet worden beschouwd als eene nederlaag voor het ministerie. Het schijnt namelijk (wy zeggen het schijnt, omdat in dezen doolhof van intrige de weg duister is), dat aan de rechterzijde uitzicht gegeven werd op eene verandering in het ministerie, waardoor zijne samenstelling meer naar den smaak der conservatieven worden zou. Tot de ministers, die verwijderd worden moesten, behoort nu juist Correnti, en deswege werd dan ook zy'n ontwerp zoo fel bestreden en door de ministerieelen, waaronder de overige ministers zelven, zoo slecht ondersteund. Toch behaalde Correnti met zijn ontwerp de «ege, waaruit men afleidt, dat eene1 wijziging van het ministerie zal moeten volgen, maar dan in den geest der linkerzijde. In hoever deze onderstellingen juist zijn weten wij niet, maar heeft die toeleg bestaan, dan bly'kt hy' te zijn mislukt, niettegenstaande Dom Margotti de groote trom roerde met de uitbarsting van den Vesuvius.
Blijkens een gisteren ontvangen telegram heeft de conventie der anti-regeeringsgezinde republikeinen in Cincinnati Horace Greeley gekozen tot candidaat voor het presidentschap. Greeley, de begaafde directeur der Tribune van New-York, is gelijk men weet in de Unie een zeer populair man. Hy is de groote voorvechter geweest van afschaffing van misbruiken en een der warmste aanhangers van president Lincoln en diens bestuur. Evenals een groot gedeelte der republikeinsche partij is hij tevens warm protectionist en zeer zeker zal hem dit bij de democraten niet tot aanbeveling strekken. Het is zelfs zeer de vraag of zy op hunne conventie, die nu volgen moet, Greeley tot candidaat zullen stellen. Doen zij dit niet, dan zal de strijd voor de aanhangers van Grant vry wat gemakkelijker vallen, dan indien b. v. Adams tot candidaat gekozen ware der anti-regeeringsgezinde republikeinen. De candidatuur van Adams zou hoogst waarschijnlijk door de democraten worden ondersteund. Omtrent het programma (de platform, gely'k de Amerikanen zeggen) der conventie van Cincinnati worden eenige bijzonderheden medegedeeld. De punten (planken van het platform) zyn die, welke men na de meeting te New- Vork had kunnen verwachten. Dat daaronder ook is opgenomen: algemeene amnestie voor alle deelnemers aan den opstand, zal wellicht de democraten bewegen, ditmaal met deze fractie der republikeinsche partij mede te gaan.
Uit Spanje zijn wederom geene berichten , waarop veel staat valt te maken. Volgens een telegram uit Bayonne, zou don Carlos eindelijk zich op Spaansch gebied hebben gewaagd. Onmogelijk is dit niet, want volgens een bericht aan de Gironde (van Bordeaux), mede uit Bayonne, bevond don Carlos kortelings zich in een Fransch grensdorpje, waar hij by' den maire logeerde. De naam van het dorpje wordt niet genoemd, daar het blad geen tijd had, om de waarheid van het bericht na te gaan en dus bedoelden maire niet nader wil aanwijzen. Men weet echter, dat de Carlisten bij vroegere gelegenheden niet geaarzeld hebben, de bevolking diets te maken, dat de Koning in hun midden was, alleen om de geestdrift gaande te houden. Het bericht uit Bayonne kan dus wel weder zulk een vondst zy'n. De bende van Rada zo» don Carlos moeten beschermen. Volgens de regeeringstelegrammen echter wordt deze bende naar de grenzen teruggedreven en om haar den overtocht over de Bidassoa te beletten zyn de troepen bestemd, die te St. Sebastian aan land werden gezet en oprukten in de richting van Irun naar Oyarzun (zie een gisteren ontvangen telegram). Dat deze regeeringstelegrammen op dit punt vertrouwen verdienen, blijkt uit eene Carlistische correspondentie in de Patrie van Parijs. Deze man schryft: //Rada ontmoette Moriones te Irurzun; hy' ontsnapte aan de talrijke macht, die hem stond te omsingelen. Hij trok door Muzquiz, Beurza, het dal van den Ulzama en wierp zich in den Baztan (dal) door den pas van Velote, Etzaburru en San Esteban doortrekkende. Zoo kwam hij dus aan de oevers van den Bidassoa bij Vera aan het hoofd van 1800 a 2000 man. Deze aftocht, in het gezicht van een veel sterkeren vijand, getuigt voor de kloekheid der Carlisten en hunne bekendheid met het terrein." (*) Men moet zich maar weten te troosten. Die echter op eene goede kaart (des noods die van Stieler, Spanje in vier bladen, waarop echter niet al deze plaatsjes zy'n aangewezen) dezen tocht nagaat en in aanmerking neemt, dat de regeeringstroepen thans Oyarzun (bewesten Vera) en San Esteban (bezuiden Vera) hebben bezet, zal bevroeden, dat Rada niet veel kans heeft om anders dan naar Frankrijk te ontsnappen en grootelijks twijfelen, of don Carlos zich bij hem heeft gewaagd. Vera trouwens ligt vlak by de Fransche grenzen en heel groot is dus het waagstuk niet. Men ziet echter het oogenblik komen, waarin de Tijd, volgens de snedige opmerking van de Arnhemsche Courant, zal moeten gaan mediteeren over «den gebroken pot." //Als de Tijd een ledig oogenblik heeft (zegt namelijk de Arnhemmer) leze zij de fabel eens van het boerinnetje met den pot met melk op haar hoofd, waarvoor zij eieren zou koopen, die haar kippen zouden bezorgen, welke haar in staat zouden stellen eene geit aan te schaffen, die zij tegen een kalf zou verruilen om eene koe te bekomen, enz., tot zij eene gezeten boerin zou zijn. »En dan leze zij nogmaals de beschouwing in haar hoofdartikel van heden: don Carlos verdrijft koning Amadeus; op den troon gezeten roept hij Chambord naar Parys; jaagt Victor Emanuel uit Rome en herstelt den Paus op zyn zetel. //Maar de pot viel en brak en de melk stroomde weg vóór zij er nog eieren voor gekocht had. «De verdere uitwerking laten wij aan de Tijd zelve en aan onze lezers over." Moet men een correspondent van Le Temps gelooven (en zijne berichten luiden zeer stellig) dan dreigt der regeering een ander gevaar. Van den beginne af werd, naar men weet, verzekerd, dat de Carlisten hoopten op medewerking ven de federalistische republikeinen , d. i. van de republiekeinen, die Spanje zouden willen maken tot een bond van republieken. Men hoopte dat de Carlistische opstand algemeener zyn zou dan die is geweest; dat dientengevolge de groote steden van garnizoen zouden worden ontbloot; dat dan de federalisten hun slag zouden kunnen slaan. Tot dusver kwam die berekening niet uit, maar thans meldt men, dat eene bende federalistea den pas van Despegnaperros heeft bezet en dus de gemeenschap tusschen Madrid en Cordova is afgesneden. De weg namelijk van Madrid naar Andaluzië gaat hier, in de Sierra Morena, door bijna ontoegankelijke passen. De regeering had derwaarts een garnizoen van 2800 man en heeft men toch zich meester kunnen maken van dezen pas, dan moet men by'na aannemen, dat een gedeelte der troepen zich bij de opstandelingen heeft gevoegd. De brieven gaan thans door Estramadura, maar de weg, die Cordova met deze ly'n verbindt, is nog niet voltooid en loopt ook door passen, die gcmakkely'k kunnen worden bezet. Er zijn in deze streken wel Carlisten (zegt de correspondent) en te Ciudad-Real zelve in het gebergte van Toledo hebben zij zelfs de meerderheid; maar langs den grooten weg, in Bencden-Estratnadura en verder langs de grenzen van Portugal zijn het meerendeels federalistische republikeinen. In de provincie Ciudad-Real is de opstand der Carlisten bovendien mislukt, omdat eenige aanvoerders bijtijds werden opgelicht en de Carlisten over het geheel genomen wantrouwend zijn, wegens de schandelijke handelingen van eenige Carlistische agenten in 1869, toen zij een groot gedeelte van het geld, dat voor den opstand bestemd was, verduisterden. De bevolking (schrijft hij nog) is in het oog loopend onverschillig. In Frankrijk zou alles in onrust zijn, wanneer de strijd eenmaal is begonnen. Hier is 't alsof de zaak in een ander land voorvalt en niemand raakt dan zij, die er onmiddellijk in betrokken zijn. Dit trouwens is in Spanje een zeer gewoon verschijnsel. Alleen tijdens de Septemberomwenteling was de gansche natie in beweging.
Uit de Köln. Zeitung teekenen wij nog aan, dat het bericht van den correspondent van Ie Temps gehouden wordt voor eene hypothese ter verklaring van de stoornis op den weg Madrid-Cordova. Dat daar , gelijk meer geschiedt, weder de rails zyn opgebroken, schijnt vast te staan. Het blijkt echter geenszins, dat republikeinsche of andere benden (rooversuUgesonderd) daarin de hand hadden.
(*) Bij het bericht van de Patrie houde men in het oog, dat Serrano's troepen vier afdeelingen vormden. Die, welke hij zelf aanvoert, stond Woensdag te Mendigorria (aan de Arga, nabij Pampeluna); de tweede, onder Pnmo de liivero, was toen in Tafalla (bezuiden Pampeluna); de derde marcheerde langs den Ebro; de vierde onder Palacio, was te Laragga (bij Estella). Moriones stond bij Abarzuga (mede b(j Estella), werwaarts ook Serrano oprukte, tegenover de Carlisten. Abarzuga en Meudigorria zrjn op gewone kaarten niet aangewezen.
De Gemeenteraad zal Woensdag e. k. te 1 uur vergaderen en alsdan in beli&ndeling nem»n de volgende nummers van de lijst der stukken: N°. 133 (medede3- ling nn A. Haet over de zeegaten); No». J.41, 158, i 147 en 155 (verkoop en verhuur van grond); N°. 142 (intrekking der onbewoonbaarverklaring van hot Doelenhofje) ; Nos. 143, 144 en 15 3-' (aanvulling der kosten van gasthuizen, werk- en leerschool en gymnasium); Nos. 157—159 (pensioenrapporten); Nos. 113, 119, 123, 124, 145, 146, 152 en 154 (benoemingen); Nos. 148, 149 en 151 (voorstellen van 9 raadsleden en van B. en W. over de waterverversching); N°. 68 en 432 (Rijnvaart). In de officieele aankondiging der raadszitting is thans voor het eerst achter de volgnummers opgegeven op welk onderwerp zij betrekking hebben. Dit is een groote verbetering, omdat de ingezetenen beter dan vroeger kennis erlangen van de onderwerpen, dié in de raadszitting zullen behandeld worden en zij niet meer als vroeger genoodzaakt zijn in de bladen, soms van eenige maanden herwaarts, op te sporen wat elk aan de orde gesteld nummer beduidt.
Wy hebben eergisteren, onzen indruk omtrent de verwerping der inkomstenbelasting onderzoekende, opgemerkt , dat de politiek den doorslag heeft gegeven, doch dat er voor het geheele kabinet geen reden tot aftreden bestaat.
Het Dagblad acht die twee stellingen onvereenigbaar en meent, dat uit de eerste juist het tegenovergestelde volgt van de tweede.
Het heeft ons, naar wij meenen, toch duidelijk genoeg uitgedrukt, gevoelen niet begrepen of niet willen begrijpen. Toen wij opmerkten, dat de beslissing over art. 1 en de amendementen-Tak en Smidt niet over een zuiver oeconomisch vraagstuk liep, voegden wij als uitlegging er bij, dat de oppositie als één man, blijkbaar om politieke redenen, tegengestemd heeft. In een debating-chib zoude stellig een deel der conservatieve en clericale leden zich, evenals de heer van Voorthuy'sen, vóór het beginsel eener inkomstenbelasting hebben verklaard, maar van een liberaal kabinet wilden zy' zulk een maatregel niet aannemen. In zooverre was de politiek in het spel en om die reden hebben de liberale leden, die mede de voordracht verwierpen, zich aan een onvergeeflijke verblinding schuldig gemaakt, toen zy de politieke quaestie ter zyde wilden stellen. In de vele betuigingen van de liberale oppositie, dat zy alleen op oeconomische gronden tegen stemden, lag voor het kabinet een niet onduidelijk votum van vertrouwen. Behalve voor den heer Blussé bestond er daarom voor de Ministers geen reden, om van de verwerping der voordracht eene kabinetsqnaestie te maken.
Toch is dit geschied. Als het Vaderland wel is ingelicht heeft de Ministerraad, op voorstel van den heer Thorbecke, met 5 tegen 2 stemmen besloten gezamenlijk ontslag te vragen en wel op grond van de verdeeldheid onder de liberale partij. Wij betreuren dien stap ten zeerste; zeker is de nederlaag, door toedoen der eigen, party geleden by de eerste ernstige hervorming die het derde ministerie Thorbecke voorstelde, zeer gevoelig en bevat hy een vingerwijzing dat de tijden van 1850 en 1862 voorbij zijn. Zeker is er ook omtrent de twee cardinale hervormingen, door het kabinet voorop gesteld — over het defensie-en het rechtswezen— geen zeker vooruitzicht op het slagen der gedane voordrachten. Maar de onmogelijkheid, dat een levensvatbaar conservatief-clericaal of //geavanceerd-liberaal" kabinet optreedt, had het ministerie behooren te bewegen zich niet aan 's lands dienst te onttrekken en het lot der andere voordrachten af te wachten, te meer nu de liberale oppositie tegen de inkomstenbelasting herhaaldelijk hare sympathie voor het kabinet heeft betuigd. De behandeling dier voorstellen had de regeering behooren af to wachten, om te oordcelen of die liefde meer dan platonisch is, en zich ook in daden zou openbaren. Dan hadden intusschen de Indische tarieven, de spoorwegen op Java, het ontwerp tot beteugeling van besmettelijke ziekten en tot regeling van het toezicht op de spoorwegen, kunnen worden afgedaan en behoefde geen langdurig oponthoud van hangende zaken te ontstaan.
Mocht Z. M. de Koning het ontslag der Ministers aannemen, dan gaan wy waarschijnlijk weder een tijd van verwikkelingen en proefnemingen te gemoet, welke het jaar 1872 tot een ongelukkig jaar voor Nederland zullen maken. De verantwoordelijkheid daarvan rust op hen, die in den waan verkeeren, dat in een parlement politieke en oeconomische quaestiën van elkander te scheiden zijn en dat zonder gemeen overleg tusschen de ministers en de meerderheid het. regeeren mogely'k is.
Op het aan den Koning gerichte adres tot herstelling van den vrijdom van invoerrecht voor de granen, heeft het bewind der Vereeniging van en voor Nederlandsche industrieelen, onder dagteekening van 29 April 11. (men uitgaande rechten en accijnsen) eene beschikking ontvangen van den minister van financiën, waarin hy namens den Koning aan de Vereeniging te kennen geeft, dat het invoerrecht op granen gedurende het janr 1871 heeft opgebracht omtrent f 483,000 en dat de Minister bezwaar moet maken om dit belangrijk bedrag voor de schatkist voor alsnog zonder equivalent prys te geven, te meer omdat het recht op granen, als bedragende gemiddeld niet meer dan f pCt. der waarde, niet als drukkend is aan te merken.
Wijders geeft de Minister te kennen, dat by afschaffing van het recht op granen, als eerste levensbehoefte, ook in overweging zou kunnen komen, in hoeverre dat op meel zou moeten vervallen, waardoor het verlies in inkomsten nog aanzienlijk zou stijgen. De Minister zal evenwel dit onderwerp niet uit het oog verliezen.
Vanwege den minister van staat en van binnenlandsche zaken wordt ter algemeene kennis gebracht, dat een gedeelte van het vaarwater in het zoogenaamde Vuilegat bij de quarantaineplaats de Tien Gemeten, met vier roode tonnen zal worden afgebakend tot het nemen van proeven met touw versperringen; men zij gewaarschuwd, niet tussch-m de tonnen te ankeren of door te loopen. Vaartuigen van do oost komende, moeten de roode tonnen aan bakboord, die van de west komende, de roode tonnen aan stuurboord houden.
De minister van financiën maakt bekend, dat by hem ontvangen is eene som van ƒ3OO, door een onbekende, onder het postmerk Zwolle van 3 dezer, tot voldoening van te min betaalde successierechten ingezonden. Nederl.-Ind. Spoorwegmaatschappij. Opbrengst gedurende de maand Februari 1872; 160 mijlen. Reizigers 29,274, ƒ 20,667.24; goederen 4330 ton, ƒ33,839.26; diversen ƒ 4221.48. Totaal ƒ 58,727.98. Zijnde per dagmyV 12.66.
Bij de vermelding van by den Gemeenteraad ingekomen stukken hebben wij mej. B. T. de Boevé hulponderwijze.-es genoemd: men leze: iiooPDonderwy'zeres.
Vrijdagavond had in het Odeon, het tweede iaarlijkscho examen plaats van den klassicalen piano-cnrsus onder do leiding van den heer Leonard J. van Loenen. Evenals ten vorigen jare was een groot aantal belangstellenden aanwezig en met blijkbaar genoegen werd de uitvoering aangehoord van het onderstaand programma.
lste afd. lilde, IVde en Vde klasse (a), I, p 0 naise, O. Schmidt; Xde klasse, 11, Menuet, F. Schubert; Xlde klasse, 111, Sonate, F. Schubert; Vilde, Vlllste en IXde klasse, IV, Sonate N°. 32, J. Haydn; IVde en Vde klasse, V, drie Etudes, H. Bertini; Vlllste, IXde («s en b), en Xde en Xlde klasse, VI, ouverture //Egmoet," L. van Beethoven. 2de afd. Vide, Vilde en Vlllste klasse, VII, Militaire Marsch, F. Schubert; Soloklasse, VIII, Andante en Finale uit het lste Concert , F. Mendelsohn Bartholdy, uit te voeren door mej. C. Veltman; Vde, Vide en VUde klasse, IX, Kinder-Christabend, Niels W. Gade; Xlde klasse, X , Andante in F dur, L. van Beethoven; IVde en Vde klasse, XI, drie Etudes, H. Bertini; IXde (b), Xde en Xlde klasse, XII, ouverture //Leonore" N°. 3, L. van Beethoven. Wy behoeven wel niet te zeegen, dat hot bijna een waagstuk heeten mag, nummrrs als 111, VI en XII, te doen üifvöêrefl oV,or een aantal \« gelijkertijd. De minste tergissins van eon enkel speler stoort het geheel en toch werden deier nommers teng gehoore gebracht met een achevé en een verve, die wellicht het beste bewy's leveren voor de degelijke methode, welke riy' dit onderwijs wordt gevolgd. Zeer veel by'val vond ook mej. C. Veltman, bij de voortreffelijke uitvoering van het zware concert, van Mendelssohn Bartholdy. Over het geheel genomen liep deze tweede proeve tot aller genoegen af en beter dan onzen gaarne gegeven lof zal zy tot aanbeveling strekken van de school, waar dit alleszins degelijk onderwijs wordt verstrekt., ' Gisteren mocht, op de drukkerij van de firma M. en ■ F. C. Westerman, de gezel W. F. Bijl het voorrecht genieten zyne 25-jarige verbintenis aau bovengenoemde drukkerij te vieren. Bij die gelegenheid werd hem op de versierde werkplaats, door den patroon, den heer J. C. Westerman, een fraai gouden cilinder-horloge, en door zijne kameraden een smaakvolle zilveren sigarenkoker en luciferdoos ten geschenke aangeboden. De Stoompost bevat heden een staat van de vorderingen der bedykingen langs de droogmakingen der Amsterdamsche Kanaalmaatschappij op 1 April. Daaruit trekken wy do volgende cijfers! Van het Wijkermeer zy'n van de 16275 M. voltooid 15379 M. of 94 pCt., tot A.P. opgetrokken 150 M. of 1 pCt., in aanleg 746 M. of 5 pCt. In het westelijk IJ zy'n van het totaal, lang 44595 M., voltooid 8168 M. of 18 pCt. (aan vak II en IV grenzende aan het Wijkermeer), tot 0.60 M -r- A.P. opgetrokken 1905 M. of 5 pCt.; tot A.P. opgetrokken 11349 M. of 25 pCt., in aanleg 4551 M. of 10 pCt., en is niets gedaan aan 18 622 M. of 48 pCt. Van het geheele werk der bedijkingen was op 1 April voltooid 39 pCt., tot 0.60 M. 4- A. P. gebracht 3 pCt, tot A. P. 19 pCt., in aanleg 9 pCt., niets gedaan 30 pCt. *'s-GRAVENHAGE, 4 Mei. Z. M. de Koning zal nog ruim eene week in Luxemburg bij H. D. broeder prins Hendrik verbly'ven, alvorens naar de residentie terug te keeren. — Men verneemt, dat in eene openbare algemeene vergadering van het Provinciaal Gerechtshof in Zuid- Holland, op aanstaanden Vrijdag den 10 dezer te houden, plechtig zullen worden geïnstalleerd de heeren mr. H. W. de Graaf, als raadsheer, en mr. B. Ermerinß, als substituut-griffier bij dat college. Genoemde heeren waren laatstelijk, de eerste rechter en de tweede substituutgriffier bij de arrondissementsrechtbank te Rotterdam. —De minister van staat en van binnenlandsche Zaken heeft hy aanschrijving van 29 Maart 1.1. aan de Commissarissen des Konings eenige opmerkingen medegedeeld, met betrekking tot de kosten, waartoe de besmettelijke longziekte onder het rundvee aanleiding geeft. — De audiëntie van den minister van oorlog zal op 9 dezer niet plaats hebben. — De directeur van het koninklijk kabinet van schilderyen heeft ter kennis van het publiek gebracht, dat het kabinet op Woensdag 8 Mei weder zal geopend zyn. — Onder nadere goedkeuring van het hoofdesmité van de Nederlandsche Vereeniging: het Roode Kruis, zal de speciale vergadering van deskundigen, afgevaardigd door de comité», en de commissie van dagelyksch bestuur, bedoeld in het verslag der algemeene vergadering, gehouden in December des vorigen jaars, op het laatst van Juni e.k. plaats hebben. De comités zijn hierop indachtig gemaakt, ten einde intijds de keus hunner afgevaardigden en het aan dezen te geven mandaat in overweging te kunnen nemen. — Zoo men weet, hebben de heeren dr. J. ten Brink en J. D. van der Waals, in de afgeloopen maanden een cursus voor dames gegeven, de eerste in de letterkunde, de tweede in de natuurkunde. Bg het sluiten van die voordrachten voor dit seizoen heeft eene der dames, namens het gehoor van beide heeren, met zooveel belangstelling gevolgd, hun een album geschonken, waarin zooveel mogelijk de namen vermeld zijn van allen, die deze hooggewaardeerde gelegenheid tot oefening hebben gevolgd, met een inleidend woord, waarin dio gevoelens van opprijsstelling en van dank voor het onbaatzuchtige houden dezer reeks van voordrachten worden uitgedrukt. Bij' dat album was tevens een geschenk voor beide heeren en den amanuensis gevoegd. De heer ten Brink heeft in weinige, maar hartelijke woorden, ook namens den heer van der Waals, voor deze bewijzen van sympathie zyne erkentelijkheid betuigd, en tevens de gelegenheid gevonden aan te kondigen, dat, mocht het hem gegeven zijn, in het volgend seizoen deze voordrachten te hervatten, hij op te meer deelneming nog durfde hopen, daar hij alsdan voornemons zou zijn, ook meer bijzonder de Nederlandsche letterkunde in hare onderscheiden tijdperken te behandelen, daar nu uit den aard der zaak meer algemeene gezichtspunten moesten worden beschouwd. — De commissie voor de Weener-tentoonstelling van 1873 hield eergisteren alhier, hare eerste bijeenkomst. Nu deze zich alzoo heeft geconstitueerd, acht de Nederlandsche Industrieel het nuttig HH. industrieelen, die opgewektheid gevoelen om aan deze tentoonstelling deel te nemen, aan to bevelen om hiervan, zonder verdere oproeping of uitnoodiging af te wachten, aan een der leden van de commissie reeds nu kennis te geven en by' hen alle inlichtingen te vragen, die zij meenen zullen te behoeven.
§ ROTTERDAM, 5 Mai. De werken voor den spoorweg door deze stad groeien met den dag; zelfs de toenemende stofwolken zouden er reeds de aandacht op vestigen, al ware het dan niet op zeer aangename wijs. Intusschen, langzamerhand komen wij de zandperiode te boven. Zoo is met den opbouw van het nieuwe postkantoor een begin gemaakt en is het stationsgebouw over de beurs reeds aanbesteed. Het pad voor het stoomros door de stad is gebaand, op het oude postkantoor na, dat tot na de voltooiing van het nieuwe de sta-in-den-wcg zal blyven. De werkzaamheden zijn reeds zoover gevorderd, dat de tijd niet ver af meer kan zyn, waarop de vreemdeling met verbazing de plek zal betreden, waar de Beursbrug eens stond. * HELLE VOETSLUIS, 4 Mei. Tot lid van defi gemeenteraad is gekozen de heer P. C. Mes, met 27 van de 53 stemmen.
UTRECHT, 2 Mei. Gisteren had alhier een diner plaats, aangeboden door de schoolopzieners in de provincie Utrecht en door do leden der plaatselijke schoolcommissie te Utrecht, aan den heer Lodewijk Mulder, die zich gedrongen gevoeld, aan den Koning eervol ontslag te vragen uit zijne betrekking als inspecteur van het lager onderwijs in de provincie Utrecht, en met ingang van den lsten Mei dat ontslag bekomen heeft. Als gasten waren aan den maaltijd genoodigd het lid van Gedeputeerde Staten, belast met de zaken van het onderwijs, de adjunct-inspecteur voor het geneeskundig staatstoezicht en de oud-schoolopziener in het Ie district der provincie. Menige hartelijke toespraak aan den feestdisch getuigde van het leedwezen, dat allen, die belangstellen in het lager onderwijs, gevoeld hebben, toen do heer Mulder zijn ambt nederlegdc. In treffende taal werd geschetst, wat het onderwijs door zijn aftreden verloor, hoe hy door zyn rondborstig on minzaam karakter, en niet minder ook door zijne veelzijdige kennis, de achting en genegenheid verworven had van he«, die hem van meer nabij in zijnen werkkring hadden kunnen waardeeren. Als blijvend aandenken aan den werkkring, dien hij zoo met eere vervuld had, werd hem door de S schoolopzieners in do provincie Utrecht aangeboden eene prachtige kristallen bokaal, rijk gemonteerd met zilver en van toepasselijke opschriften voorzien. * * MEPPEL, 4 Mei- Naar men verneemt, worden er door bemiddeling van d™ Minister van Binnenlandsche Zaken afdoende maatregelen beraamd, om in zake der geschillen tusschen deze gemeente en Drentsche Kanaalmaatschappij, tot afdoening te geraken.
---