LONDEN den 1 december (des avonds). len gevolge van het afsterven des Konings van Hannover heeft de Koninklijke Familie de afgeloopen week in vol- S(rekte afzondering doorgebragt, en zich zelfs van alle handelingen buiten de muren van haar verblijf te Osborne Onthouden, waar ook, sedert de Koningin en haar Gemaal ?ldaar aankwamen , geen enkel bezoek uit de hoofdstad '• 's afgelegd. . — Naar men verzekert is een aantal der voornaamste ■ 'ngezetenen van Sydney, onder welke de koloniale fccretaris en de voorzitter van den Wetgevenden Raad 1 2lch bevinden , voornemens de Koningin van Engeland fene kroon van zuiver goud aan te bieden , ten teeken hater souvereini'.eit en van de genegenheid en gehoorzaamheid harer onderdanen. — De Commissarissen der groote tentoonstelling hebben den voor het wegnemen der voorwerpen bestemden tijd nog veertien dagen en dus tot 31 dezer verlengd, waarna • het gebouw kosteloos voor het publiek opengesteld zal «'orden. ', Kapitein J. Weekt, van de stoomboot Madrid, heeft namens Kossuth een fraaijen zilveren beker ontvangen, uit erkentelijkheid voor zijne goede zorgen en oplettendheid gedurende diens overtogt van Gibraltar 1 naar Southampton. — Per telegraaf zijn over Trieste de volgende berigten Van het Vasteland van Indië tot 3 november ontvangen: » De troepen uit Kohat zijn zestig mijlen westwaarts getrokken om bezit van de onlangs ingelijfde districten Je nemen. Zij hadden nog geen tegenstand ontmoet. "'t Cottn Campbell staat gereed met drieduizend man "aar Peshawur op te rukken , om de wederspannige heuvel- Hammen te kastijden, en, bijaldien noodig, de troepen ut Kohat te ondersteunen. — Te Bombay is een ernstig Sproet ontstaan , ten gevolge van godsdienstgeschillen met Pc Parsces gedurende de feesten van Mohurum. De stad ls vol troepen en er heerseht groote opschudding." PARIJS den 1 december. .De hoofdstad heeft heden een eenigzins onrustig aanz,en ;de boulevards en de voornaamste wijken der stad "orden door patrouilles doorkruist. De zittingen der Wetgevende Vergadering worden thans Vele malen gestoord door eene vreemde soorr van onrust. De President der Republiek schijnt er behagen in te Scheppen de troepen rondom het gebouw der Vergadering 'e doen manoeuvreren. Korten tijd geleden maakte een batailhiii halt voor het gebouw juist toen de volksvertegenwoordigers naar binnen gingen en maakte eene beweging alsof men het gebouw wilde overrompelen. De Volksvertegenwoordigers werden door deze manoeuvre tot op de trappen van het gebouw teruggedrongen en kwamen onthutst de vergaderzaal binnen. De bevelvoerende officier, deswege ondervraagd, antwoordde, dat zulks niets dan eene gewone manoeuvre was en dat alleen net toeval die voor het gebouw der Vergadering had doen Uitvoeren. Heden werden deze tooneelen op de boulevards en nabij de Magdalenakerk hernieuwd , en de Vergadering, daardoor verontrust, meende, dat zij met een coup d'ctat bedreigd werd. De Vergadering heeft heden het wetsontwerp betrekkelijk den spoorweg van Lyon naar Avignon aangenomen en daarna de beraadslagingen hervat over het hoofdstuk "der gemeentewet dat op de verkiezingen betrekking heeft. — De generaal Perrot heeft zijn ontslag gevraagd als °Pperbevelhebber der nationale garde, om redenen, welke, dus zegt hij in zijne dagorder, de nationale garde op prijs 2jl weten te stellen. Tot eenige officieren zeide hij: »• Ik heb het gedaan om de eer en de waardigheid der Nationale garde te redden." De generaal Lawoestine is tot opvolger van den generaal Perrot benoemd. De heer "ieyra is tot chef van den staf der nationale garde benoemd , ten gevolge waarvan anderen hun ontslag zullen Vragen. — De uitslag der gisteren alhier plaats gehad hebbende Verkiezing van een volksvertegenwoordiger voor het departement der Seine is nog niet bekend. Men denkt, dat geen genoegzaam aantal kiezers aan de stemming deel zal hebben genomen , om de verkiezing geldig te uoen verklaren. — De Minister van Finantien heeft 25 millioenen van dtt Bank geleend; de Raad heeft daarin bewilligd, onder voorwaarde dat de belasting op de dranken niet zou gorden afgeschaft. Men ziet'groote finantiële moeijelijkheden te gemoet. — F.r heeft een tweegevecht plaats gehad tusschen den "eer Carlier, den gewezen prefect van politie , en den neer Ladvoccrt, waarbij de eerstgenoemde een kogel in den schouder heeft gekregen. — Nicolas Jean de Dicu Soult, hertog van Dalmatië, tnaarschalk en pair van Frankrijk , grootkruis van het Legioen van eer, een man roemrijk bekend in de geschiedenis van Frankrijk, is den 2Östen 11. op zijn kasteel nabij St. Gatidens, overleden. Hij was den 2. maart 1769 te St. Amans la Bistide gebaren en bij gevolg in zijn 83ste jaar. Den 16 april des jaars 1785 als vrijwilliger in dienst getreden, doorliep hij de verschillende rangen, rot dat hij in 1792 tot tweeden luitenant Verd benoemd. Nog in dat zelfde jaar zag hij zich 'ot adjudant-maj-ior verheven, en in die hoedanigheid toonde hij den slag van Oberfelsheim op den 29 maart '793 bij , waar de generaal Custine hem het bevel over jvee bataillons toevertrouwde om het kamp van Budennal te hernemen. In augustus daaraan volgende werd hij °t kapitein benoemd. In november plaatste de generaal 'oche hem bij den staf van het Moezelleger en den *9sten dier maand woonde hij den slag bij Kaiserslautern JJ- Den 7 februarij 1794 werd hij door de volksvertegenwoordigers bij het Moezelleger tot bataillonschef beoemd , welk leger toen onder het bevel stond van den generaal Lefebvre , die hem tot chef van den staf aan'elde. Den 14 mei ging hij als brigade-chef over onder e bevelen van den generaal Jourdan , die bevel voerde ver het Noorderleger; in deze hoedanigheid, welke ctn den rang van kolonel gaf, woonde hij den 16 junij '94 den slag van Fleurus bij. Den 11 oetober 1794 'erd hij tot brigade-generaal , den 21 april 1799 tot vi.ie-generaal en den 19 mei 1804 tot maarschalk van \v. nlu'Jk benoemd. — In 1815 ten gevolge der amnestiewet gebannen , keerde hij eerst in mei van het jaar 1819 in Frankrijk tetug. Den 5 januarij 1820 schonk Lodewijk XVIII hem den maarschalksstaf en den 5 november 1827 benoemde Karel X hem tot pair van Frankrijk. Sedert 1830 heeft de maarschalk Soult, als minister van oorlog en voorzitter van den Ministerraad , een werkzaam deel aan de Regering van Frankrijk genomen. Zijne laatste jaren heeft hij in rust doorgebragt. — In de zitting van de Spaansche Kamer der Gedeputeerden van den 25sten 11. gaf de heer Madoz zijne afkeuring te kennen, dat het cijfer der civiele lijst van 28 op 34 millioenen gebtagt is , terwijl de Natie noch daarover, noch over de aan den Koning toegestane dotatie geraadpleegd is. Verscheiden leden voerden hierover het woord, waarbij de heer Martinez de la Rosa staande hield, dat de Cortes, bij het toestaan der civiele lijst van 28 millioenen aan de Koningin, daaronder wel degelijk verstaan hebben dat zulks slechts voorloopig was. De Kamer ging daarna tot de orde van den dag over. --- PARIJS den 2 december. De coup d'état, waarvan reeds zoo lang sprake was, heeft plaats gehad. Louis Napoleon heeft daartoe den verjaardag van de krooning des Keizers en van den slag bij Austerlitz gekozen. BK e Wetgevende t ergatlering is .oor militairen beaetenontbonden; het algemeene stemregt is hersteld, B'arijs is in staat van beleg. IKe heer dc IMorncy is benoemd tot minister van binnenlandsehe sraken. BKe generaals €9ta__garuicr ei* dc B.a__or_clèrc tsijn gearresteerd. BK e BKepublieU Mij.ft gehandhaafd. Louis Napoleon heeft als President der Fransche Republiek heden twee proclamatien uitgevaardigd, waarvan de eene aan het leger, de andere aan het volk getigt is. Uit de proclamatien blijkt, dat de President eene uitvoerende magt wil, voor den tijd van tien jaren verantwoordelijk ; dat het Ministerie verantwoordelijk zal zijn aan den President; dat er twee Wetgevende Vergaderingen zullen zijn, waarvan de eene door de kiezers benoemd zal worden, terwijl de andere de uitstekende mannen des Lands zal bevatten. De bevolking is opgeroepen om tusschen 14 en 2t dezer maand de stemmen tot benoeming der volksvertegenwoordigers uit te brengen. Niet alleen de Wetgevende Vergadering , maar ook de Staatsraad is ontbonden , terwijl de geheele eerste militaire divisie in staat van beleg is gesteld. Ook de heeren Thiers, Charras en andere leden der Wetgevende Vergadering zijn in hechtenis genomen. De hoofdstad is rustig. In de kollij hui zen worden de fondsen heden avond hooger verhandeld dan dezen middag ter Beurs. --- KEULEN den 2 december. De beroemde directeur der kunstakademie te Dusseldorp, IV. von Schadow, vierde eergisteren het feest zijner vijf en twintigjarige ambtsbetrekking, bij welke gelegenheid de straat in welke hij woont en die tot hiertoe den naam van Steinweg droeg , volgens besluit van den gemeenteraad, dien van Schadowstraat ontving, terwijl Zoowel zijne medeleden als andere inwoners den geachten man een feestmaal en velerlei andere blijken van belangstelling gaven. — Bij eene huiszoeking in de woning van dr. de la Motte te Boel in Slecswijk heeft een gendarme de vrouw van den huize, om, zoo als het dagblad w,\n Ftensburg zulks uitdrukt, hare al te radde tong wat te beteugelen, zoo vreeselijk geslagen.dat zij aan de gevolgen dier mishandeling gestorven is. — Uit Kiel is tijding dat de generaal Bardenfleth gisteren het bevel overliet Ilolsteinsch Bondscontiiigent heeft overgenomen en dat het den eed heeft afgelegd. Alles liep rustig af. --- 's GRAVENHAGE den 2 december. Bij Zr. Ms. besluit van den 30 november worden met den 1 januarij bevorderd: i.° In het corps zee-officieren , a, bij keuze, tot schouten-bij-nacht, de kapiteins ter zee 11. Ferguson en J. F. D. Bouricius; b, volgens ouderdom in rang, tot kapiteins ter zee, de kapitein-U-tenants ter zee IV. Stefcns, J. IV. Stoll, J. IV. F. Frucht, jonkh. P. G. J. de Haze Bomme, A. J. de Smit van den Broecke , C. Nuordayn en J. L. van Hasselt; tot kapitein-luitenants ter zee, de luitenants ter zee van de rste klasse jonkh. 11. J. /_.. T. de Vaynes van Brakell, //. J. van Maldeghem , A. van ' IVachendorf van Rijn, C. J. Berghuis, G. C. Alvarez , _. G. Esclier, A. IVouters, J. de Haan, J. May, IV. baron de Constant Rebecque en G. vanVoss; tot luitenants ter zee van de iste klasse , de luitenants ter zee van de 2de klasse A. J. Kroef, P. A. Schultz, P. M. Collard, A. J. van Kuyk IViftcrmans, p. A. van Rees, J. Vos, R. L. de Haes, G. F. G. Gobius, A. R. B/ommendal, A. A. van Gendt, C. A. Vreede en jonkh. F. de Casembroot; tot luitenants ter zee der 2de klasse, de adelborsten der iste klasse F. E. Roloff, M. L. J. van Asperen , G. R. Castendijk, IV. L. de Koning, D. A. Coomans de Ruiter, jonkh. IV. F. van Spengler, G. IV. C. IVestenberg , A. van Swinden, C. Eeg, D. Schuurman, IV. D. 's Graeuwen, IV. F. G. L. van Gorkum, J. P. M. IViilinck, P. S. R. Drijfhout van Hou f en . . E. Cornelissen. 2.2 Bij het corps mariniers, tot isten kapitein, den kapitein L. Oudraat; tot kapitein , den [sten luitenant jonkh. A. A. van Neukirchcn, genaamd Nijvenheim; tot isten luitenant, den 2den luitenant/. Gautier, en te benoemen bij laatstgenoemd corps , tot 2den luitenant den sergeant /. J. Korndörfftr. Naar aanleiding van Zr. Ms. besluiten van 30 november jl., wordt de benoemde schout-bij-nacht //. Ferguson , met den laatsten dezer eervol ontslagen van het bevel over het wachtschip de sambre , en dat bevel met den eersten januarij aanstaande opgedragen aan den kapitein ter zee A. C. van Braam Houckgeest, en de benoemde schout-bij nacht .ƒ. F. D. Bouricius met den eersten januarij aanstaande benoemd tot directeur-kommandant der marine te Willemsoofd. Bij Zr. Ms. besluit van den 22sten 11. is aan A.J. L. M. Lux, president van den hoofdraad der bij Koninklijk besluit van den 20 augustus iï.47 erkende vereeniging van den 11. Vincentius van Paulo in Nederland, verlof verleend tot het aannemen en dragen der versierselen van ridder der orde van den H. Gregorius den Groote (civile klasse), hem geschonken door Z.H. paus Pius IX. Z. M. heeft bij onderscheiden besluiten, gedagteekend den 19 november, goedgevonden: i°, den isten luitenant _ Heukers , van het 6de regement infanterie, te stellen op non-activiteit, en 2°, te benoemen: bij het 3de regement infanterie, tot isten luitenant (naar ouderdom van rang) den 2den luitenant . . A. Halfmouw, van het instructie-bataillon; bij het corps ingenieurs, mineurs en sapeurs, tot kapitein van de 3de klasse (naar ouderdom van rang) den isten luitenant J. IV. K. de Leeuw, en tot isten luitenant (naar ouderdom van rang) den 2den luitenant D. G. jonkh. Hora Siccama, beiden van het corps. Bij Zr. Ms. besluiten van den 19 november zijn de volgende officieren op pensioen gesteld: J. J. Kuypers (schrijvende Monrey Kuypers), apotheker der iste klasse, f 1060; . . Krabbendam, idem, ƒ 1080; /. F. G. Mohr, iste luitenant bij het iste regement infanterie, ƒ690, en G. F. IV. Bêgè, iste luitenant bij het 4de regement infanterie , ƒ 750. Bij besluit van den iBden 11. heeft Z. M. goedgevonden : i°, eervol ontslag te verleenen aan J. Roze boom, op zijn verzoek , uir de betrekking van heemraad van den polder Kamerik Mijzijde (Utrecht); — 2°, te benoemen: tot president of dijkgraaf van den polder Escharen en Gassel (Noordbrabant), R. J. N. Walier; bij het polderbestuur het Oude Land van Altena (Noordbrabant) tot hoogdijkheemraden P. van Eeten en A. van Ouwerkerk; tot secretaris en penningmeester I-V. J. van der Eist; tot lid bij het dijk- en polderbestuur van het Hooghemaal (Noordbrabant) N. van Erp J. Fz.; tot hoofdingeland in het heemraadschap van Steenenhoek (Zuidholland) IV. Rooseboom; tot hoogheemraad bij het groot waterschap van Woerden (Zuidholland) R. Paling Jz.; tot heemraad in het dijks-collegie van den polder de Rooklaasplaat (Zuidholland) G. Hullaar; tot heemraad van den polder Kamerik Mijzijde (Utrecht) C. Spijker; tot dijksgedeputeerde in het dijksbestuur der Vijf deelen zeedijken binnendijks (Friesland) C. van Eysinga; tot dijksgedcputeetde in het dijksbestuur der Vijf deelen zeedijken buitendijks (Friesland)/. A. Hibma.en tot zijlvest in de directie van het Oterdummer zijlvest (Groningen) S. S. Ntjhoff. Bij Koninklijk besluit van den 22 november is, wegens verrigte kerkelijke dienst; pensioen verleend, aan: t°, A. Jansen, zich noemende A. Brutins, pastoor der Roomsch-Katholieke gemeente te Veenhuizen, provincie Drenthe, uit hoofde van ligchaamsgebreken, ter somma van ƒ509; 2°, B. van der Sprank, pastoor der Roomsch- Katholieke gemeente te llurwenen , provincie Gelderland, uit hoofde van ligchaamsgebreken, ter somma van ƒ 492; 30, J. van Deysen, pastoor der Roomsch-Katholieke gemeente te Zijpe, provincie Noordholland , uit hoofde van hoogen ouderdom, tet somma van ƒ6OO, en 40, P. J. Celen, kapellaan bij de Roomsch-Katholieke gemeente te Kethel , provincie Zuidholland , uit hoofde van ligchaamsgebreken , ter somma van ƒ 284 , allen ingaande den 1 oetober 1851. — Naar men verneemt is dezer dagen door den Raad van Ministers, met het oog op art. 6 der Grondwet, het beginsel vastgesteld, dat geene vreemdelingen, thans Lands bedieningen bekleedende, tot eene bevordering in rang of betrekking bij den Koning in aanmerking zullen kunnen worden gebragt, wanneer zij niet vooraf genaturaliseerd zullen wezen. — Gisteren is aan het lokaal van het provinciaal bestuur van Zuidholland aanbesteed, het verlagen vaneen gedeelte van den Ovetlaat op het Bergsche veld , of zoogenaamden Overlaat van Cruquius, aan den kop van den Ouden Wiel, tegenover Hardinxveld , welk werk is aangenomen door den heer Prins, te Sliedrecht, voor ƒ 34,965. — Laatstleden zondag gaf een vijftigtal vrienden van den heer _ L. Verveer een feestmaal, bij gelegenheid zijner benoeming tot ridder der Leopoldsorde. De heer C. Kruseman bekleedde de voorzittersplaats en bragt, onderandereri, ook een toast aan den heer D. Bles , wegens diens benoeming tot ridder der orde van de Eikenkroon. De door den heer Calisch ingestelde toast op de spoedige oprigting van Rembrandts standbeeld werd gevolgd door het circuleren eener lijst van inteekening ten behoeve van het fonds dier oprigting, waarop onderanderen de heer tooneeldirecteur A. Peters voor eene tooneelvoorstelling en tevens namens een onbekende voor ƒ 130 teekende. De vergadering werd verrast door een geschenk van een onbekende aan den heer Verveer, bestaande in een fraaijen zilveren beker, met een geleidenden brief. — De voorstelling in den Koninklijken Franschen schouwburg alhier zal donderdag den 4 dezer bestaan uit Les porcherons. --- Staten-Generaal. Reeds werd gemeld, dat de Minister van Binnenlandsche Zaken in de zitting der Tweede Kamer van gisteren de sprekers beantwoord heeft , welke over de afdeeling Onderwijs van he*t Vde hoofdstuk der Sraatsbegrooting het woord hebben gevoerd. Omtrent die rede deelen wij nog het volgende mede: De Minister vangt zijne rede aan met de beantwoording der laatste sprekers. Als hij het gesprokene door de heeren Borret, van Nispen, Luyben en Engelen zamenvat, dan lost zich dit op in den wensch, dat de wet op het onderwijs spoedig moge worden ingediend. Inzonderheid erkent hij hierin de duidelijke uitdrukking van den heer Borret, die verlangde de regeling van het openbaar onderwijs en de regeling der vrijheid van het bijzonderonderwijs. De Minister vestigt allereerst het oog op de veelomvattende taak die op zijne schouders rust, en niet gelijk is aan die van andete hoofden van een departement, de uitvoering van al de aangenomen organieke wetten. Niet alleen de invoering, maar ook de uitvoering daarvan geeft tot vele gewigtige werkzaamheden aanleiding , zonder nu van al het overige te gewagen bij het departement aanhangig , zonder van andere wetten te spreken, van den Minister van Binnenlandsche Zaken uitgaande of verwacht wordende. Aan de geheele provinciale en gemeentelijke wergeving heeft de Minister, wat de uitvoering betreft, om zoo te zeggen deel; geene bepaling kan uitvoering erlangen zonder hem; hij neemt wijders deel aan de geheele gemeente-wetgeving , als belast met de controle over de toepassing en uitvoering der geheele wet. Als dus do zegt de Minister, als het glas vol is kan er geen droppel meer in. En wat hij daar opsomde kan geen uitstel lijden; alles is bij de provinciale en gemeentewet atn bepaalde termijnen gebonden. Men heeft 's Ministers gezegde bij het adres aangehaald , toen hij zeide niets te kunnen beloven aangaande den tijd der aanbieding, en dit had op den heer Borret een smartelijken indruk gemaakt en was, naar hij zeide, buiten de Kamer met leedwezen ontvangen. Welnu, zoo de Minister nog een voldoend antwoord te geven had , die spreker zelf heeft het hem aan de hand gedaan, als hij zeide: wij vragen geene beloften , wij vragen daden. Daarom heeft de Minister destijds-niets meer gezegd dan: ik beloof niets. Maar daarmede heeft hij geenszins de zaak verschoven. Zoo ook heeft de heer van Goltstein zich ten onregte beroepen op het antwoord van het verslag der commissie van rapporteurs. Deze drukte den wensch uit tot spoedige wettelijke regeling. Welnu, de wettelijke regeling hangt niet allee, af van het Gouvernement , en het antwoord was: dat het Gouvernement niets liever wensehte dan dat de wettelijke regeling van het onderwijs spoedig kunne plaats hebben. Vervolgens neemt de Minister eenige bijzondere opmerkingen op : hij voert den heer Engelen , die ook van den profetischen geest van den heer Groen gewaagd had, te gemoet, dat die heer ook geprofeteerd had, dat er geene kies- en geene provinciale wet zou tot stand komen, en zij zijn er desniettemin; — hij geeft den heer ten Cate, die meerdere geldelijke ondersteuning voor het onderwijs verlangde, de verzekering, dat hij gerust kan zijn, dat er meer, veel meer gevraagd zal worden, hopende de Minister dat het in het oog van dat lid en anderen niet te veel mogt zijn; — hij verwijst den heer van Dam, die eene vroegere discussie over de uitvoering der wet van iüoö heeft hernieuwd in verband tot het provinciaal reglement van Gelderland, naar die vroegere beraadslaging, toen hij hem heeft aangetoond hoegroot het verschil van uitleg was tusschen hein en dat geëerde lid, en kan hem dus de verzekering niet geven aan de Gedeputeerde Staten van dat gewest den taad te geven in den zin als door dien spreker bedoeld is. Vervolgens beantwoordt de Minister de redeneringen van den heer van Lijnden , in verband ook met die van den heer Groen. Dat antwoord komt , zaamgevat , hierop neder: het beweren dar er vexatoire toepassing der wet of verordeningen zou bestaan is onjuist en onbewezen. Al wate het beweren gegrond , men zou tweeërlei kunnen aanvoeren: i°, de menschen van uwe partij zijn moeijelijke, onrustige, woelige, hooghartige menschen , die de gemeentebesturen reeds onthutsen en afschrikken door hunnen toon , in stede van door be scheidenheid de overheid tot mildheid te stemmen ; uit nunig stuk is dit bewijsbaar; —2°, indien hier en daar niet gereedelijk aan uwe eischen wordt voldaan , wat anders bewijst het, dan dat er verschil heerseht over den uitleg der wet? Deze moeijelijkheid zal altoos blijven bestaan, welke wet ook in werking zij. Stelt eens het onderzoek naar zedelijkheid en bekwaamheid van den onderwijzer, neemt in aanmerking verschil over den vorm en wat dies meer zij , zal ieder in den Lande daarover eenstemmig naar gelijken regel oordcelen ? Dat zou dus al dadelijk geantwoord kunnen worden als het waar was dat de weigering om bijzondere scholen op re rigten regel was. Maar het tegendeel blijkt. Sedert de circulaire van den Minister van december 1849 heeft het getal bijzondere scholen, opgerigt van 1 januarij 1850 tot half november 1851, bedragen, voor zoo ver daarvan opgaven bij het departement van binnenlandsche zaken bestaan, 95 Daarvan waren de uitzonderingen Goes, Liempden en 's Hertogenboseh en nog twee anderen , zoodat vijf om bijzondere redenen tot dus ver de vergunning niet erlangden; bij gevolg 5 op de 95! En toch spreken de heeren van Lijnden en Groen van vexatoire toepassing en van de zucht om bijzondere scholen te weren. De Minister durft zeggen dat zonder hem'net woord vrijheid van onderwijs niet in de Grondwet ware gekomen. Men heeft dat erkend , zelfs de spreker uit Nijmegen , die, nu het op de uitvoering aankomt, het den Minister uitstekend lastig maakt. De Minister komt nu tot de rede van den heer Groen. Deze vroeg wat de reden was dat nog geenerlei uitziet op de indiening der wet op het onderwijs bestond. Hij stapelde daarbij eene reeks veronderstellingen op elkander; dan, giste hij, was het alsof de Minister niet ernstig aan de zaak scheen te denken ; dan weder vond het dralen in de moeijelijkheid van het onderwerp oplossing en het tegendeel was toch waar, want eene dergelijke wet kon hier staandevoet gemaakt worden. Een volledig lager onderwijs, zeide hij, is er; de Minister heeft dus niets anders te doen dan de vrijheid van het bijzonder onderwijs te regelen , en te verklaren dat het systema der gemengde scholen facultatief zal zijn. Bij zóó luchtig oordeel vellen moet de Minister toch opmerkzaam maken op wat de Grondwet beveelt: i°, de inrigting van het openbaar onderwijs , derhalve het onderwijs in wetenschap, kunst, nijverheid, in alle maatschappelijke vakken; dus alle onderwijs voor staats- en maatschappelijke dienst; 2°, er wordt overal van Ovetheids wege voldoend lager onderwijs gegeven. Dus de wet legt aan de Overheid de verpligting op om zorg te dragen dat het onderwijs worde gegeven voldoende, en die verpligting voor den algemecnen , provincialen en gemeentewetgever moet door de wet geregeld worden. Eer de kies- , provinciale en gemeentewet in werking waren kon dit vooreerst al niet geschieden; 30, regeling van het toezigt der overheid op het geven vatr vrij onderwijs. Wat wil de heer Groen? Hij bekommert zich om niets dan om de vrijheid v,in het onderwijs; daar spreekt hij steeds van; op de regeling daarvan dringt hij uitsluitend aan. Maar de Grondwet verlangt meer: eerst zorg voor een voldoend openbaar lager onderwijs van Staats wege; dan vrijheid van bijzonder onderwijs, en het zou eene slechte uitvoering der Grondwet wezen als het een en het ander niet te gelijk geregeld werd. Zou de zaak zoo bijzonder moeijelijk zijn ? vroeg die spreker, dat kan immers niet. De Minister heeft dat ook niet gezegd. Wat bijzonder moeijelijk is, dat is de wet op den waterstaat; moeijelijk is ook de wet op het armbestuur, van wege de vooroordeelen die daarbij te bestrijden zijn, maar de wet op het onderwijs is zoo bijzonder moeijelijk niet. Jamaar, werd later weder door dien spreker gevraagd , hoe kan er ook moeijelijkheid voor den Minister bestaan? De Minister gaat immers uit van het grondbeginsel , dat de Staat, afgescheiden van de Ketk, het regt en den pligt meent te hebben om de volksopvoeding te besturen , en in het belang der eenheid van den Staat ook voor de eenheid vati het onderwijs moet zorgen, hetgeen niet mogeiykis' rzönder vereeniging van alle gezindheden op dezelfde volksschool. Van waar de heer Groen dit ontleent, kan de Minister niet raden , maar wel weet hij dat die spreker kon weten dat zijne onderstelling onjuist was. Hij spreekt van volksopvoeding. Nooit is van den Minister het denkbeeld uitgegaan om dergelijke concentratie van onderwijs te bedoelen. Maar nog verwonderlijker is het dat die spreker, wetende dat de Minister zulke denkbeelden zou hebben, v.m hem die wet verlangt. „Vraag dan, dus liet hij zich uit, eene wet op het onderwijs van een ander Minister, want als uwe onderstelling mijn doel is, dan kan ik immers voor u geene wet op het onderwijs maken ! " Maar, na eerst op de gissingen als boven zijn aangeduid het gemakkelijke te hebben doen uitkomen voor den Minister om de wet te maken, de wet waarvan het hoofdbeginsel reeds bij den Minister vaststond, ging die spreker daarna weder de redenen gissen waarom uitstel voor den Minister wenschelijk was: de secte-tegenstand zou kunnen toenemen , meer dan den Minister aangenaam zou kunnen zijn; de Minister zou nog geen kans zien zijn systema in de wet te brengen, en eindelijk - door niets te doen bereikt de Minister hetzelfde doel alsof hij eene wet in zijn systema had. Op dat alles geeft de Minister hetzelfde antwoord als vroeger: als gij bij den Minister onderstelt de zucht om voorwendsels te bezigen , ten einde zijne verpligtingen te verzaken, dan wordt alle discussie overbodig; spreek dan niet over de grondslagen eener wet op het onderwijs, maar stel andere middelen in het werk om den Minister te doen vervangen. De Minister ontkent wijders eenige heleedigende uitdrukkingen tegen den spreker'te hebben gebezigd; hij wenscht dit niemand te doen en heeft het jegens den heer Groen evenmin gedaan, schoon deze hem niet zeldzaam op eene harde proef stelt. De Minister heeft in eene vurige rede niets anders gedaan dan gekarakteriseerd hoe men in den gewonen omgang het gedrag van hem kenmerkt, die wantrouwen zaait en moeijelijkheden opwerpt op een oogenblik dat de tegenpartij niet bij magte is zich te verweren , omdat het onderwerp niet is aan de orde. Verder zeide die spreker: dat loopt uit op de vernietiging vaneen parlementair Gouvernemenr. Neen, het gedrag van den heer Groen leidt daarheen, want dat loopt, komt het in praktijk, geheel uit op een parlementairen cursus. „ Dat zou, zegt de heer Groen, de Minister vroeger ook gedaan hebben." Hij ontkent dit en vraagt aan allen die hier vroeger met hem gezeten waren , of hij ooit de maat der betamelijkheid heeft overschreden; ooit in algemeene verhandelingen is getreden ; ooit anders gedaan heeft d.m den voet bij het onderwerp gehouden? En hij vraagt wijders: als de helft der leden vergde wat de heet Groen voor zich vetlangt, of er dan kans waredat de werkzaamheden der Kamer ten einde kwamen ? En zoo dat al mogt kunnen gebeuren, of dan niet het Gouvernement letterlijk zou stilstaan. Wil men dit invoeren , men behoorde dan den Minister vrij te laten niet ter vergadering tegenwoordig te zijn. De heer Groen heeft zich beklaagd dat de Minister hem de laatste keer niet zacht behandeld heeft. De Minister meent veel voorbij te hebben gezien van het harde dat die spreker steeds het Gouvernement toevoegt; maar hij wil eene van die redenen opgeven die hem toen niet deden zwijgen. Wanneer de heer Groen zich niet ontziet tegen het Gouvernement te zeggen , uw beleid geeft ons prijs aan de gevaren die wij te gemoet gaan; dat Gouvernement verwaarloost de hoogere belangen der Natie enz., en wanneer dat herhaalde malen geschiedt , dan wijkt consideratie van oude vriendschap, d.m treedt de politiek in haar en de politiek is streng. Dan zegt en herhaalt de Minister, gij zijt eene uitsluitende partij, en vraagt of het niet enkel is par tijinzigt en partij-belang dac u zoo doet spreken. Vraag) gij vrijheid om haar zelve, of is het niet veeleer om haar als middel te gebruiken tot alleenheersching ? Waart ge eene stille partij, die God op zijne eigene wijze wilde dienen, ieder zou u eerbiedigen. Maar gij wilt het tegendeel, gij wilt ook op het politiek gebied regeren. De Minister zal nu niet herinneren dat de heer Groen zoo dikwerf terugvoert naar de tijden der Repibliek, toen een deel der bevolking van dezelfde godsdienstige gezindheid en eene familie-regering heerschte over het ander deel, maar wel aanwijzen datgene waartoe de heer Groen zoo dikwerf aanleiding geeft: dat als men hier de publieke aangelegenheden gaat beoordeelen als Katholieken of Protestanten, het dan met de eenheid van den Staat, met de gelijkheid van regten , ja met de Regering zou zijn gedaan! „ Maar wij zijn oppositie," zegt de heer-G.-.: _ Mij dunkt, antwoordt de Minister, dat eene politieke oppositie in zich moet bevatten de kiem eener regeling voor de toekomst en ik wil u wijzen op die tweederlei oppositie, waarmede het Gouvernement hier te Lande sedert tien jaren te doen had. De eene was tegen den gang van ons finantieel huishouden; de andere kwam op voor de herziening der Grondwet. Wel nu , die beide oppositien hadden bepaalde beginselen voor de toekomst; maar nu uwe oppositie. Waar is uw eigenlijk beginsel? Waar is bij u eene dergelijke kiem van regeling voorde toekomst ? Gij ziet immers niet vooruit , maar terug. Gij wilt ons terugvoeren naar die Kerk der voormalige Oligarchische Republiek, aangevuld door deSouvereiniteit. Meermalen M. 1_ , is hier de leus herhaald: Eendragt maakt magt f Laat ons dan die leus voeren , niet als ten tijde der Republiek , ten teeken van wat ontbrak , maar als kenmerk van de eigenschap en van de kracht die wij bezitten! ---