Staten-Generaal. eerste KAMER. — Zitting van donderdag 8 september. Zijn ingekomen 16 adressen tegen de wet op de kerkgenootschappen uit onderscheidene oorden des Lands en 5 ten voordeeie. De heer van Dam van Isselt, voorzitter van de commissie van petitien, zal staande de vergadering verslag doen van de laatst ingekomen verzoekschriften , en brengt overigens met den heer Insinger rapport uit op de gisteren ingekomen adressen. Aan de orde van den dag is de voortzetting der beraadslagingen over de wet nopens het toezigt van den Staat op de kerkgenootschappen. De heeren de Pos van Steenwijk, van Heeckeren van Wassenaar en Cost Jordens voeren nog het woord ten voordeeie van het ontwerp, tetwijl dat bestreden wordt door de heeren Regout, van Beeck Pollenhoven, van Nispen van Pannerden , van der Lek de Clercq en de Sitter. De Minister v.n Buitenlandsche Zaken, het woord opvattende, stelt zich voor niet alle punten toe te lichten , met het ontwerp in onmiddellijk verband, maar zal zich ten deze hoofdzakelijk bepalen tot een enkel punt: het verwijt, dat de wet zou zijn eene gelegcnheidswet. Wat de overige beschouwingen betreft, aangaande het grondwettige en de bijzondere deelen der voordragt, zoo wenscht hij de behandeling daarvan aan zijnen ambtgenoot voor Justitie over te laten. En wat nu gemeld verwijt betreft, zoo moet Z. Exc. verwijzen naar hetgeen reeds elders is gezegd. Eene ongelukkige gebeurtenis heeft voorzeker aanleiding gegeven tot het maken eener wet, maar aanleiding in dien zin, zoo als de heer Cost Jordens zeer teregt had aangemerkt, dat het gebleken was dat er eene wet ontbrak. Wanneer nu de omstandigheden van dien aard ziin, dat er bij de uitvaardiging eener zoodanige wet spoed is, dan mag men toch het Vaderland niet blootstellen aan de gevolgen van wetteloosheid in dat opzigt. In de Grondwet is zeer zeker gelegen het beginsel van vrye organisatie van ieder kerkgenootschap in den Lande, maar dat beginsel is tot nu toe bij geene wet in werking gebragt. De wet van germinai 10de jaar belette dit. En nu openbaarde zich door het stelsel van het vorig Ministerie — welk stelsel Z. Exc. niet wil beoordeelen, maar dat althans niet overeenkomt met dat van het tegenwoordig Ministerie — nu openbaarde zich, zegt hij, door het stelsel van lijdelijkheid, van laissez faire , eene organisatie bij een belangrijk kerkgenootschap, die zich grondde op de bepalingen der Grondwet. Nu ontstond er in veel opzigten twijfel omtrent de grenzen dier vrije organisatie. Zoo lang nu die questie niet is beslist, waaromtrent eene spoedige voorziening noodig is, kan geen penning betaald worden aan de bedienaren van het R. K. Kerkgenootschap. Hij acht het dringend noodig op deze omstandigheid wel het oog te vestigen. Ten gevolge dier organisatie heeft het Land opgehouden een Land van missie te zijn en de geestelijken zijn daar door, zoowel onderling als in betrekking tot de Regering, in eene geheel andere verhouding gebragt dan te voren. Alles moet dienaangaande nog worden geregeld. Zoolang alzoo de wet niet daar is, is het onmogelijk voor dat kerkgenootschap een penning uit te geven. Die omstandigheid doet dus de behoefte aan eene wet uit den aard der zaak geboren worden. En zal men dan, omdat men beweerde, dat deze wet niet, gelijk men dit verlangde, zou zijn eene wet van beginselen, — de zaak daaraan opofferen en dus den Staat in ongelegenheid brengen? Dit kan hij niet aannemen. Na alzoo , naar hij vertrouwen raag , door deze toelichting het kenmerk van gelegenheidswet aan de voordragt te hebben ontnomen, zal Z. Exc. thans het oog vestigen op de gevolgen harer aanneming, in tegenoverstelling van die eener verwerping. Hij moet al dadelijk te kennen geven dat, van den aanvang af dat deze questie ons heeft bezig gehouden , het Ministerie van oordcel is geweest dat , met het oog op onzen landaard, die kalm en bedaard is, niets beter is dan eene vrije, opene discussie over deze aangelegenheid. Uit dit oogpunt beschouwd , liet het zich aanzien , dat het wenschelijk was deze questie tot een onderwerp van wetgeving te maken. Voor een oogenblik toegegeven, dat het waar zou zijn , dat ten deze cene spanning zou zijn overgebragt van de meerderheid op de minderheid, dan kon het Ministerie van het Nederlandsche Volk verwachten en vertrouwen , dat, nadat zijne vertegenwoordigers de zaak rijpelijk en met naauwgezetheid hadden overwogen, die spanning zou bedaren , de rede de overhand zou hebben en allen aan de wet zouden gehoorzamen. Dit was het staatkundig oogpunt , waarvan de Regering reeds bij den aanvang uitging; en zij mag zich geluk wenschen , dat van den aanvang af de uitkomst aan hare verwachting heeft beantwoord. Hij kan zich dan ook geheel gedragen aan de opmerking van den heer van Rijckevorsel, dat wij die spanning van dag* tot dag zien bedaren, zoo zelfs, dat het geachte lid ronduit verklaarde , dat men reeds was gekomen ten aanzien van dit ontwerp tot een staat van onverschilligheid. Nadat dit ontwerp toch met eene aanzienlijke meerderheid in de Tweede Kamer was aangenomen , is de Natie werkelijk bedaarder en bedaarder geworden , meer en meer voorgelicht door de gronden van hare Vertegenwoordigers. En naar mate het oogenblik genaderd was , dat de wet in deze Kamer zou behandeld worden , is de spanning zoo zeer verminderd, dat, niettegenstaande sommige bladen zich weken en maanden hebben toegelegd, om de Regering te verguizen en zelfs onder de buitenlandsche bladen zich een enkel heeft vermeten in te dringen en zich te mengen in de inwendige belangen van Nederland, men al meer en meer het stilzwijgen heeft bewaard. Dit zal nu een van de gezegende gevolgen van de aanneming dezer wet zijn, dat het uitgemaakt zal zijn, wat tot nu toe in twijfel was getrokken, dat de gewone wetgever het tegt heelt dergelijke onderwerpen te regelen , en dat eene wet tot regeling van het toezigt op de onderscheidene kerkgenootschappen is grondwettig. Hij zal nu niet schetsen al de gevolgen eener niet•aanneming van de wer. Hij zal alleen dit zeggen , dat al wat in het oog der Natie als bijna zeker was beschouwd, op nieuw onzeker zou worden. Hij moet nu vragen, of zij, die zoozeer bevreesd zijn voor spanning, kunnen gelooven, dat die minder zal zijn als de questie onbeslist blijft? Zal het volk in Nederland rustiger zijn, wanneer zich ten deze tusschen de verschillende takken der wetgevende magt eene verschillende zienswijze mogt opdoen, en wanneer niet al die takken eenstemmig waren ? Hij gelooft dit niet. Zal de spanning ophouden wanneer men zien zal, dat hetStaatsgezagonvermogend is tegen den overmoed der kerkgenootschappen, van wie dan ook? Deze Kamer zal voorzekerzulk een denkbeeld niet koesteren. De Regering heeft verklaarden zij verklaart dit nog,-eene wet te behoeven, ten einde te kunnen waken, dat de kerkge nootschappen zich houden binnen de palen van gehoorzaamheid aan de wetten van den Staat, en zou men dan den Koning in de uitoefening van dat regt tot waken niet behulpzaam zijn? Door velen is de zaak behandeld op eene wijze, die niet juist uitdrukte het denkbeeld, dat hij op het oog heeft: de vrees voor onvermogen van het Staatsgezag tegenover de kerkgenootschappen. Hij zal niet van andere gevolgen eener verwerping gewagen, onderanderen die, dat de zedelijke invloed van het ministerie — gelijk men beweerd heeft — daardoor zou verminderen. Die invloed zou niet uitsluitend verminderen door eene afstemming in deze Kamer, maar zou evenzeer verminderd zijn door een afkeurend votum in de Tweede Kamer. Men achtte voorts eene wet niet noodig, omdat, gelijk een der sprekers wilde betoogen, de ondervinding geleerd had , dai alles door onderhandeling zonder wet, kon worden geregeld, zoo als de punten betreffende den eed, de vestigingsplaatsen enz. Maar Z. Exc. moet dien spreker met bescheidenheid vragen, of de Regering dan geen vertrouwen verdient , nu zij, na getracht te hebben de zaak op de meest vredelievende wijze te regelen . blijft verklaren eene wet noodig te hebben. Hij moet daarbij nog opmerken , dat die spreker zich bedriegt, wanneer hij zich voorstelt, dat, zonder deze wet, men omtrent den eed van het Hof van Rome zou hebben verkregen , wat men nu verkregen heeft. Z. Exc. adstrueert nog nader de noodzakelijkheid der wet , ook met het oog op de verschillende conventien, die door de nieuwe orde van zaken zijn komen te vervallen. Wie waarborgt nu, dat, zonder eene wet, in de zaak geen verandering zal kunnen worden gebragt, dat hetgeen thans gedaan is, geene wijziging zou kunnen ondergaan. Eene conventie toch bestaat' er niet meer en kan niet meer te pas komen. Maar, zeide men , de Natie kan volkomen gerust zijn, want de Koning waakt. Maar hij antwoordt, wat dit zal afdoen , wanneer men de wet weigert , die de Koning noodig acht om dat waken te regelen. Men oordeelde voorts , dat de wet niemand zal bevredigen. Z. Exc. zal daaromtrent slechts een woord antwoorden met het oog op het buitenland , en dan zegt hij, dat de wet daar wel bevrediging ontmoet: De mogendheid zelve, die, naar hij zich overtuigd houdt, onwillekeurig de wonde heeft toegebragt , waaraan wij lijden en die , zoo God ons zegent , hare genezing nabij is, heeft de bewijzen gegeven, hoe zij weet te waarderen wat dezerzijds gedaan is. Maar/van alle andere Mogendheden, om het even (indien hij dit woord moet gebruiken) of het waren I'rotestansche of Katholieke , van allen ondervindt Nederland de meest mogelijke sympathie voor den toestand waarin het zich zonder zijn toedoen bevindt , van allen ondervindt het de meest mogelijke ondersteuning. Z. Exc. kan het dus den heer van Rijckevorsel niet nazeggen, dat men, door eene verwerping der wet, een voorbeeld zou geven aan Europa. Het zou een ongelukkig voorbeeld zijn voor de eer van het Vaderland zoodanige beslissing te nemen, waartoe Z. Exc, ware hij lid der Vergadering, den moed niet zou hebben mede te werken. Wanneer men nu beweert, dat de wet niemand bevredigen zal , dan moet men althans daarvan uitzonderen de Regering, die haar heeft aangeboden; de meerderheid der Tweede Kamer, die haar heeft aangenomen , eene Kamer die haren oorsprong heefr uit verkiezingen na het gebeurde, en dan mag men eindelijk ook wel eerbiedigen de meerderheid in deze Kamer, aan wie de wet evenzeer bevredigt. Ken en ander mag hij dus gerust als de groote meerderheid van het Land beschouwen. Deze achibare vergadering zal niet optreden als vrederegier tusschen de twee partijen, die met hunne adressen over elkander staan. De Kamer beschikt niet over die adressen , maar zij voldoet aan hare roeping , door over de voordragt des Konings haar ja of neen uit te spreken. En nu nog een woord , om de Kamer dadelijk gerust te stellen over de wet van germinai Xe jaar. Daaruit waren door den heer Crcmers een aantal bepalingen aangehaald, welke in strijd zijn met de grondwettige orde van zaken en waarom dar lid die wet afgeschaft achtte. Maar daardoor is niet beslist of die wet in haar geheel afgeschaft. Het placet b. v. is uitdrukkelijk door de Grondwet afgeschaft, maar vele andere bepalingen der wet van Germinai gelden nog wel degelijk. Die wet bestaat bepaaldelijk voor Limburg nog geheel; en zoo lang dus de tegenwoordige voordragt niet tot wet wierd verheven , zou de wet van Germinai daar nog in volle kracht blijven. Hij heeft het noodig geacht deze punten onder de aandacht der vergadering te brengen. De Minister van Justitie en verschillende leden voeren daarop nog het woord. Ter stemming overgegaan zijnde, wordt het ontwerp aangenomen met 22 tegen 16 stemmen. Voor, de heeren van der Oudermeuten, van IPeel, de Pos van Steenwijk , d'jiblaing van Gicssenburg, Lotsy, 't Hooft, van Andringa de Kempenacr, van Dam van Issclt, Paspoort van Grijpskerke, van Aylva v.Pallandt, Boxman, Tonckens, van Lidth de Jende, van Heeckeren van IPassenaar, Borski, Martens van Sevenhoven, Insinger, van iPessem , v. Rhemen v. Rhemenshuizen, Cost Jordens, Perhey van den Bvgaerd en de Voorzitter (Philipse). Tegen , de heeren van Nispen van Pannerden, van der Beken Pas teel, Beerenbroek , de Si t ter , van Beeck Pollenhoven , van Rijckevorsel, van den Dries, Cremers , van Sasse van ijsselt , Blankenheym , van Eysinga, van der Lek de Clcrcq , van Swindcren , Rcgout, de Pillers de Piié en de Bruyn. (Afwezig de heer Bosch van Drakestcin , door ongesteluhei.l). De zining is daarna uiteengegaan. --- ROTTERDAM den 8 september. Heden wordt hier een feest gevierd, niet alleen voor hen welke het meer regtstreeks aangaat , maar voor de geheele' stad , ja voor ieder die op echte wetenschap prijs stelt, hoogst belangrijk: De Geneeskundige School te Rotterdam viert de herinnering vanhaar vijf en twintigjarig besraan. Was het denkbeeld dier feestviering het eerst van de voormalige en tegenwoordige kweekelingen dier School uitgegaan, haar bestuur vereenigde zich daarmede spoedig en volkomen en bragt gaarne het zijne toe om plegtigheid en luister aan de feestviering bij te zetten. Nadat de genoemde feestvierenden gisteren avond eene algemeene bijeenkomst in de Concertzaal gehouden en zich daar heden morgen vroegtijdig weder vereenigd hadden , om een drietal vertegenwoordigers der oud kweekelingen op den heden avond door het bestuur der School te geven maaltijd te verkiezen, ving ten half twaalf ure de mcci plegtige en openbare feestvierin" in het kerkgebouw der Waalsche gemeente aan. Daar "zag men, benevens het genoemd bestuur, de heeren lectoren" de voormalige en tegenwoordige kweekelingen enz., als genoodigden onderanderen de volgende heeren : wethouders der stad en eenecommissie uit den Gemeenteraad, benevens den secretaris en ontvanger der gemeente; president en leden der Arrondissements-Regtbank; twee leden van Gedeputeerde Staten der provincie en den griffier der Staten; den referendaris voor het Onderwijs en dien voor de Geneeskunde; leden der provinciale geneeskundige commissien in het ressort Dordrecht en in het ressort 's Gravenhage , alsmede der plaatselijke commissien van geneeskundig toevoorzigt in de verschillende Zuid Hollandsche steden; de ci-mmissie van administratie over het Ziekenhuis alhier; directeuren van het Bataafsch Genootschap voor proefondervindelijke wijsbegeerte; Curatoren vanen Rectoren Docenten aan het Erasmiaansch Gymnasium; bestuurders der Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen ; den Schoolopziener in het Bste district van Zuid Holland en leden der Plaatselijke Schoolcommissie; bestuurders der onlangs gevestigde Inrigting voor Doofstommen , enz., benevens een groot aantal dames en vele anderen , naardien de uitnoodiging tot bijwoning op eene ruime schaal aan .il de belangstellenden uit den beschaafden stand , in de eerste plaats aan alle gegradueerde personen geschied en de gelegenheid , ook voor hen die geene persoonlijke uitnoodiging ontvangen hadden, op eene gemakkelijke wijze opengesteld was. De heer Burgemeetter was, zoowel in deze betrekking als in die van waarnemend Voorzitter der Commissie van Bestuur over de Geneeskundige School tegenwoordig. Zijne Exc. de Minister van Binnenlandsche Zaken en de hoog geb. heer Commissaris des Konings in de Provincie hadden, om gewigtige ambisredenen, aan de uimoodiaintr geen gevolg kunnen geven. Toen allen binnen het kerkgebouw vereenigd waren opende een harmonkorchest, onder directie van den heer Hutschenruyter, de plegtigheid , welke het ook later afwisselde en besloot. Inmiddels betrad de weled. zeer gel. heer dr. G- Ph. F. Groshans , lector in de geneeskunde bij de feestvierende inrigting , als oudste in rang der lectoren door de commissie van bestuur daartoe uitgenoodigd, het spreekgestoelte en hield eene even onderhoudende als belangrijke redevoering. Het eerste gedeelte daarvan behelsde cene schets van den voormaligen toestand van het geneeskundig onderwijs builen de hoogescholen hier te Lande en met name hier ter stede, het gebrekkige en onvoldoende waarvan hij aanwees , met erkenning echter van hetgene , van tijd tot tijd , te Rotterdam daarvoor verrigt en beproefd was. In het tweede gedeelte vermeldde hij de aanleiding tot het ontstaan der School , die heden juist 25 jaren geleden, met eene plegtige redevoering , door den wel cd. zeer gel. heer dr. C. A. L. Sander was ingewijd , wiens tegenwoordigheid bij deze gedachienisviering den redenaar en al de tegenwoordigen tot blijdschap strekte. Hij vermeldde de voornaamste veranderingen in het onderwijs en onderwijzend personeel, de daarstelling , aanwas en uitbreiding van lokalen , verzamelingen en hulpmiddelen; bragt verdiende hulde aan de ijverige bemoeijingen voor den bloei der School, door den voormaligen heer burgemeester, mr. M. C. Bichon van IJsselmonde, en door diens opvolger, het tegenwoordig hoofd der burgerlijke gemeente , den weled. jeb. heer J. F. Hoffman aangewend ; herdacht verschillende afgestorvene waardige curatoren en docenten; herinnerde onderanderen wat ook wijlen dr. Dalen tot uitbreiding en luister der School en van daarmede in verband staande inrigtingen gedaan had en hoe ook diens erfgenamen blijken hunner belangstelling daarin gegeven hadden; noemde met verdienden lof, behalve den vroeg ontslapen dr. J. Landt, een vijftal andere mannen, vroeger als docenten in verschillende vakken aan de School werkzaam , die later tot het hoogleeraarambt geroepen werden en het nog waardiglijk bekleeden, namelijk de heeren de Pric;, Mulder, Loncq, Miquel en Krieger, en vergat ook niet den thans elders rustenden dr. J-edeboer, die mede zoo veel voor de instelling verrigtte en zich heden mede in het feest van haren bloei verheugde. De begaafde spreker, die zijne feestrede met verschillende even bescheidene als gewigtige wenken en wenschen, onderanderen voor de invoering öf van betere examens óf van vetbindend onderwijs doormengd had, besloot haar met gepasie toespraken aan het bestuur der school , met name aan den heer Burgemeester, als aanwezig voorzitter der commissie van bestuur; aan de overige genoodigden van verschillenden stand en rang , aan zijne ambtgenooten , aan de voormalige en tegenwoordige kweekelingen , die hij gaarne zijne vrienden noemde, aan de vrouwelijke kweekelingen en verder aan al de aanwezigen. Nadat de muziek zich andermaal had doen hooren, betrad de weled. zeer gel. heer dr. K. M. Giltay het spreekgestoelte, als tolk der voormalige en tegenwoordige kweekelingen , en hield eene korte en sierlijke rede, in welke hij, na voorafgegane toespraken, in de eerste plaats aanwees hoe alhier IJS-vooral zoo als het aan de geneeskundige school zoow o ° gegeven , tevens tot hoogere opvoeding leidr, van ' VUI Ócn beoefenaar der wetenschap zelven als voor i ™la"it,Sl-haPP'J i voorts hoe de hier bestaande school tot d i ardoor uitmunt dat zij ruime gelegenheid schenkt en pi i , e,nnls der "a-uur en van hare voortbrengselen, emaelijk hoe tusschen wetenschap en godsdienst een naauw verband bestaat , tot welk hoog ernstig slot de waar f?1 "■anle,--ing had gevonden in de gewijde plaats seliik f wetenschaPPelijke feestviering gehouden werd,, der «i! i' heden voor 25 Jaren ' die van de-inwijding N fl° een ?'nder kerkgebouw was geschied, noote ri°0P deZer P]eg'igheid was voor de feestgealhier'h Vt'JC toegang opengesteld tot verschillende 7ipü ,estaai'ule belangrijke instellingen, als: het nieuwe Lahn,«U 1 het Anatomisch Kabinet, het Chemisch nootscha,r*U,,ï' H°rtUS botanicus' het BJ«afsch Ge- Doofston Museum Boymans en de Inrigting voor teliik'eeb >'• Van we"; een en anaer door velen erkenhedVn ... rU. is gemaakt. Het bestuur der school geeft iii-ucii avoiin fit,,, j- , , plaats Pa r d'ner van ongeveer óo couverrs op de woordiup*-, ranUbus; terwijl de voormalige en tegen- Mordeni » eekelingen zich elders gezellig vereenigen. g n zetten j-ij de feestviering voorr. moTr r dagen is het sierlijke en keurig bewerkte monuvp? v°orJw'Jlen den vice-admiraal E. B. van den Bosch, e„r:g.m. de fabriek van de heeren L. J. Enthoven /."."'''te s Gravenhage, aan boord van het schip Sara tf ' kaPiten B. van der Tak, alhier ingeladen ,om naar ioerabaija te worden overgebragt. -_- Burgemeester en Wethouders der srad Schiedam , gezien het berigt van de Plaatselijke Commissie van geneeskundig Toevoorzigt aldaar, van 2 dezer, waarbij «e aandacht wordt gevestigd op de zeer aanzienlijke hoeveelheid van pruimen of zoogenaamde kroosjes, die van elders aldaar worden ingebragt en voor een' zeer geringen prijs verkocht worden , met verdere re kennengeving , dat het gebruik dier vrucht, in groore mate , hoogst schadelijk voor de gezondheid is, —hebben, den 5 dezer, dat berigt ter kennis van de ingezetenen gebragr, en willen hen tevens , uit hoofde van het hoogstisdeelige daarin voor de gezondheid gelegen , gewaarschuwd hebben , om zich te onthouden van het overvloedig gebruik der bovengenoemde vruchten , en in het a'gemeen van allerlei zuur of onrijp ooft. '— Eergisteren is van de werf van de scheepsbouwmeesters S. van Gijn en Zoon, te Vlaardingen , met het beste gevolg te water gelaten het schooner-hoekerschip Ardina, gtoot 65 gemeten lasten , voor rekening van genoemde heeren gebouwd. — Men verneemt dat het stedelijk bestuur van Amsterdam een gedeelte van het paleis van justitie aldaar heeft ingerigt tot een hospitaal voorcholera-lijders.in geval die ziekte de hoofdsrad mogt bezoeken. Eenige leden der regrerlijke magt hebben aan Z. Exc. den Minister van Justitie een uitvoerig adres ingediend, houdende bedenkingen tegen de bestemming van een vleugel van het paleis van justitie tot hospitaal. — Bij de onlangs gehouden wedstrijden der Koninklijke Belgische Yachtciub te Antwerpen is een prijs ten deel gevallen aan de giek Charles & Franpois, toebehóorende aan den heer G. Sillem, te Amsterdam. — Zr. Ms. schoenerbrik macassar, luit. ter zee iste -_.-_. jonkh. A. Klerck, is gisteren uit de Noord Zee in l,et Nieuwe Diep teruggekeerd. — Gisteren morgen zijn de leden van het Metaten Kruis van Amsterdam met een extra trein te Utrecht aangekomen , om het kamp bij Zeist te gaan bezoeken. Uit genoemd kamp wordt gemeld, dat den kapitein Mackay, van het 4de regement infanterie, de onderscheiding te beurt gevallen is het portret van Z. M. den Koning ten geschenke te ontvangen. In weerwil van het doorgaans vochiig en onaangenaam weder, kan het aantal zieken in het kamp als zeer gering worden aangemerkt. De generaals en hoofdofficieren der vreemde legers, die dagelijks zelfs bij de minste oefeningen tegenwoordig zijn, geven hunne verwondering te kennen over het gezond en vrolijk voorkomen onzer jonge soldaten, alsmede over hunne geoefendheid en discipline. — Uit Meppel meldt men, dat in verband met den aanleg van een kunstweg langs de Wijk en Zuidwolde naar Hoogeveen , met een zijtak naar de Dedemsvaarr, •ia langdurige discussie besloren is magtiging vau Z. M. aan te vragen om te mogen onderhandelen overeen kunst- Weg van Zuidwolde naar de Dedemsvaarr, ter aansluiting van den geprojecteerden straatweg langs die vaart naar de Hannoversche grenzen. — Uit Leeuwarden schrijft men: Behalve dat er zoo vele runderen aan de longziekte sterven, verliezen de landlieden ook enkele koeijen aan het miltvuur. Aan die ziekte is volstrekt geen herstellen , en ze tast het gansene ligchaam der dieren zoodanig aan, dar her vleesch zelfs hoogst schadelijk is ten gebruike voor den mensen. Men heeft opgemerkt, dat het miltvuur nooit op de stallen wordt aangetroffen , maar wel in de weide , en dus de oorzaak gezocht in de planten daarin aanwezig. Tot resultaat dier onderzoekingen heeft men bevonden, dat de waterscheerling {cicuta virosa) waarschijnlijk de oor zaak van dit venijn is. Te Terappel, in Vriesland, van waar dit berigt komt, heeft men vele slooten gevonden, die groenachtig drabbig waren, naar men meent, doordien de beesten bij het drinken de waterscheerling vertrappen, waardoor zich het gif dier plant met het water hoe langer hoe meer vermengt. Na dit ingesteld onderzoek heefr men ten minste alle slooten op die plaats doen reinigen, en in geen vier jaren heeft men aldaar meer voorbeelden van die ziekte aangetroffen. In 1850, toen de veearts te lerappel weder bij eene koe werd geroepen, die het miltvuur had, bevond hij, dat de warerscheerling weder in groote menigte in de sloot aanwezig was, zoodat dit hem de overtuiging gaf, dat de ziekte werkelijk alleen aan het git dier plant is toe te schrijven. — Dingsdag morgen zijn 3 eskadrons van het iste regement en 3 eskadrons van het 4de regement dragonders, onder bevel van den generaal-majoor Storm de Grave, pc vesiing Breda doorgetrokken , welke troepen in de jongste weken oefeningen in het groot, regements- en hrigade-evoluiiè'n , op de Rijersche heide uitvoeren. Zij hadde-i zich u.n een militairen wandelrid uit hunne kantonnementen op de Oosterhoursche heide vereenigd. De schoone houding der ruiters en liet goed voorkomender paarden werden algemeen bewonderd. — Maandag avond 11. barstre in de kom der gemeente Tilburg brand uit, in het huis bewoond door de gezusters van der Ploet, hetwelk veel hout, turf en andere brandbare stoffen inhield, en totaal in de asch is gelegd, üoor den ijver der brandweer is" verhoed dat de brand zich verder uitstrekte. — Men meldt uit Nijmegen, dat de geldleening van f 30,000, tot de daa.rstelling van een kaaimuur. van bazaltsteen aan de Waalzijde dier stad, volgeteekend is. — De waterhoogte te Arnhem was den 7 dezer 1 el 8 palm 2 duim. — In de maand october aanstaande zullen onze troepen van het Limburgsche Bonds-contingent , van wege dien Bond, geïnspecteerd worden door den Pruissischen generaal von Sack, den Badenscheii generaal Roggenbach en den generaal in Brunswijksche dienst, Erichsen. Vun wege ons Gouvernement is tot bijwoning dezer inspectie benoemd de kapitein Eymaal, van het Departement van Oorlog. ---