SCHEEPSTIJDINGEN. Amsterdam, 28 Mei. Het st. Koning Willem 11, van hier naar Batavia, pass. heden Gibraltar. — Het st. Prinses So~ phie, van Batavia herw., pass. heden Roca. — Het st. Koningin Wilheimina, van Batavia herwaarts, vertrok heden van Perim. Het st. Anchises, van hier naar Batavia, arriv. 26 dezer van Marseille. — Het st. Iris vertrok 27 dezer van jCorfu naar Cascaes. — Het st. Orion, van Stettin naar Amsterdam, vertrok 27 Mei van Cuxhaven. — Het st. Titan vertr. 27 Mei van Valencianaar Iviza. — Het st. Aurora arriv. 28 Mei te Neufahrwasser van Amsterdam. — Het st. Niobe arriv. 28 Mei te Cuxhaven van Amsterdam. — Het st. Ceres vertrok 27 Mei van Cuxhaven n. Amsterdam. Het st. Etna vertrok 27 dezer van La Pallice naar Amsterdam. Singapore, 26 Mei. Het stoomschip Cardium heeft te Balek Pappan, stoom stokende, schade aan de voorste ketels bekomen. De voorloopige reparatie kan in 10 dagen geschieden; de onkosten worden begroot op £ 100. --- Binnen!. Havens. Amsterdam, aang. 27 Mei Mathilde, st. Wyborg Hout, Houtbaven Joh. Otten & Zoon Tem, st. Londen Stukg., Handelskade v. Leeuwen, de Kuyper & Tusschenbroek Amstelstrootn, st. Goole Stukg., Handelskade Wm. H. Mülier & Co. imslerdam, st. Stockholm 1. v. Velsen StuKg.. Handelskade van Hengel 28 Mei Farmsum, st. Scranton Hout, Houthavea Vinke & Co. Vertr. 28 Mei Rotterdam, tank s.s., Newyork I, Ledig Ymuiden, aang. 28 Mei Hero, st. Bristol Oberon, st. St. Petersb. Duisburg, st. Hamb. Vlie, vertr. 28 Mei Talisman, st. Leith Delfzül, aang. 28 Mei Julianna, Muller, Bremen Zwaluw, Schothorst, d°. NieuweWaterweg.aang. 28 Mei Jupiter, st. Hamb. Cayo Mono, st. Galveston Hispania, st. Bilbao Wilberforce, st. Seriphos Vauxhall, st. Odessa Vertr. 28 Mei Sunpulp, st. Christiania Jberia, st. Blyth Grenadier, st. Newc. Vlissingen, aang. 28 Mei Koningin Regentes, st. Queenbro' Vertr. 28 Mei Nederland, st. Queenbro' Freidig, st. Newc. --- Rijnvaart. Lobith, gep. 27 Mei na 2 uur Combinatie 1, st, Andriëtte Francina, st, Goede Gunst, st. Specuiant j!i, at. flisico ii, st. ilanenfels, Kattfer, St. Antonius, Spigt, Hoeksehe Waard, De Voogd v. Straaten, Deo Gloria, Volker, Deo Juvante, Adriaansen, Anna Sophia, Furmann, Emma, Kersten, Content, Hammer, alle n. Rotterd. Petrus, Krüger, België 2 Gebroeders, de Roeck, d°. Willem Anthonie, Korporaal, Hoedekenskerke Magdalena, v. Look, Sliedrecht Elisabeth, Vermeulen, Stevensluis Perséverance, Bakker, Delfzijl Catharina, Bisseling, Koeweide Maete Animo, v. Wijk, "Vierbannenp. Bertha, Köpp, Gorcum Grienteveen 16, Jacobs, Griendtsveen De hoop geleiduons. Versloot Koedood Altena, Bonis, 0.-Beijerl. Dirkje CorneJia.iNout, Schalkwijk Kobina, Stegers, Arnhem NijverheidJ.ePesl.2&ck en Wiel Anna, den Breejeo, Zuidland Fltat vol 1, st. Amicitia, Boom, Cymbria, Hammen, fihenania, st. Egan 8, st. "Wilhelmina, st. 'Rijn en Zeevaart, Troost, Maria, Knapp, Peter Melchers, Fata, Pollux, st. Verandering, st. 'Dankbaarheid, Bra&ds, Anna Ctiristina, v. Dam, Mosella, Nalbach, Rhenania, st. 'Stadt Meidrich, Stetobacher Jeannette, v. Dremmelen, Anna Corneiis, Gerritsen, lnfatigable, st. Francina, Cornet, 3 Gebroeders, Verburg, fleux Soeurs, Hascir, Moltke, st. Colonia 3, st. Koeln 26, Kien, » 8, Thijssen, » ly, Muller, Siegfried, st. Combinatie 6, st. Concordia, Wemmérs, Volharding, Wieger, Maria, Peters, Dieu donna 8, st. Columbus 3, v. Hoogstraten, Sumatra, Hamel, Bemard, Peulen, alle d. Dnitachl. --- SCHOOLNIEUWS. ƒ Aan do Universiteit te Utrecht i 3 ,met goed gevolg afgelegd het Ie nat. examen door den Heet J 7 M. M. Bitter, en het cand.-examen in de rephtaa door den Heer Gr. J. M. Palm. ■ Te Utrecht ia tot tand meester bevorderd de Ifear.-Ph. E.. Schiittawald, '."" Benoemd: tot onderwijzera/dWesterschool te Bellingwolde (Gr.) M. van Koldam, te Schildwolde, en aan de school te Vriescheloo (gem. Bellingwolde) A. Bieringa, aldaar; — tot onderwijzer aan de Chr. school te Assen T. A. Gaikhorst, te Zwartebroek; — tot onderwijzer a/d school voor m. u. 1. o. te Joure T. J. Bpoelstra (No. 3 der voordracht) te Delfstrahuizen; — tot onderwijzer met verplichte hoofdacte te Helder S. Gazan, aldaar; tot onderwijzeres Mej. J. C. Mandema, aldaar. Voordracht: (alph.) voor onderwijzer te Nieuw-Amsterdam G. H. Gijnink, te Goor, en H. van der Veen, te Nieuw-Bumen; — voor onderwijzer te Wolvega Z. de Vries, te Oldeholtpa; H. deNekker, tijdelijk te Slijkenburg (Weststellingwerf) en A. Wouda, te.Sibculoo. --- Scheldevaart. Hansweert, gep. 27 Mei na 4 uur. Maria, Kievit, Hembrug 4 Gebrseders, Boot, Harlingen Adriania, Dekker, den Bommel 6 Gebroeders, Huijbrechts, Gouda Souvenir, v. d. Haeghen, Bu/ina, Seghers, MarCliaPetroneUa,Vieleim&n Jannigje, Kieboom, Joseph IViüebrordtis, Braun, Jusiitia 2, Hooijmaijers, Friesland, Jansen, alle n, Duitschland Eugenie, st. Nova, den Boer, Dutje, Roukeroa, Marie Francais, v. d. Poel, Sophia, de Roeck, St, Antoine, v. Emmelo, AUegonda Johanna, de Ruijter, Zuid-Nederland, Touw, Proridence, de Koninck, Maria, Pieterman, Schelde & Rijn, Grutter, hoop, Bakels, 2 Gebroeders, Faasse, Maria, v. d. Hoort, Irene, Verberght, Ida, Broers, Cecilia, de Meij, St. Antoine, v. Ruijsseveldt, alle n. België --- Buitenl. Havens. Altona, aang. 25 Mei Ebenhaezer, Lunst, Uetersen Cuxhaven, vertr. 26 Mei Deutscfüand, st. Newyork Brunsbuttel, gep. 24 Mei Esperance, Holwerda, Emden n. Russ 27 Mei Siegfried, st. Colberg n. Rott. Tra vemunde, vertr.2sMei Goede Trouw, Wolthuis, Alliage Heraösand, vertr. 27 Mei Alide, st. Harlingen Ornskjoldsvik, vertr. 27 Mei Alblasserdam, st. Rott. St. Petersburg, aang. 27 Mei Köln, st. Rotterdam Vertr. 24 Mei Johan Stem, st, Rotterd. 27 Mei Möwe, st. d°. Elseneur, gep. 26 Mei Gelderland, st. Croonstad Ti. Rotterdam Holtenau, gep. 2ö Mei Rensina, Albers, Hamburg n. Koningsbergen Annegina, Veling, d°. n. Sleeswij k Henriette, Kuiper, d°. n. FlensDurg Ora et Labora, Smit, d°. n. Koldiog Spes Nostra, Groen, d°. n. d°. Neptunus, Runst, d°. n. Odense Crescendo, Albers, d°. n. Koningsbergen Onderneming, Salomons, Lysekil n. Elmshorn --- Port Pirie, aang. 27 Mei. Flensburg, st. Hamburg Yokohama, vertr. 17 April Tjipanas, st. Kobe Nagasaki, vertr. 27 Mei. Oldenburg, st. Bremcn Shanghae, aang. 2u Moi. Ceylon, st. Antwerpen Hong Kong, vertr. v. 19 Mei. Bergenhus, st. Batavia Soerabaya, aang. 27 Mei. Sonneberg, st. Samarang n. Amsterdam Svesoe, vertr. 22 Mei. Bullmouth, st. Singapore, aang. p. t, 28 Mei. Diomed, st. Londen Prinsese Marie, st. Antwerpen Suez, aang. 26/27 Mei. Tydeus, st. Singapore n. Liverpool Palawan, st. Japan n. Londen Vertr. 23 Mei. Ville de la Ciotat, st. (Marseille) Noumea 24 Mei. Yarra. st. (d°.) Japan Port Said, aang. 26/27 Mei Socotra, st. Ijonden n. Japan Victoria B. C, aang. 24 Mei. Hyson, st. Liverpool San FranoiBco, vertr. 26 Mei. Hermonthis, st. Hamburg Montevideo, vertr.26 Mei Cap Verde, st. Hamburg Plata-Rivier, aang. 26 Mei Carol 1, st. Antwerpen Santos, vertr. 26 Mei. San Nicolas, st. Hamburg New-Orleans, vertr. 26 Mei. Etonian, st. Havre Norfoik, vertr. 18 Mei. Adra, st. Hamburg Teneriffe, aang. 26 Mei. German, st. Londen n. Kaapstad heeft de reis voortgezet Algiers, aang. 23 Mei. Campania, st, Amsterdom n. Triest TagaDrog, vertr. 21 .Mei. Clara, st. Rotterdam Kertoh, vertr. '25 Mei. Trunkby, st. Kottetdam Dardanellen, gep. 18 Mei Roker, st. Nicolajeil o. Rotterdam 20 Mei Turnt» Severin, st. Ibrail n. d°. 21 Mei Keramiai,st. Taganrog n. d°. Constanza, st. Rott. n. Ibrail Napels, aang. 27 Mei Feldmarschall, st. O.k. Afrika n. Vliss. --- KERKNIEUWS. Ned. Herv. Keek. Beroepen: naar Zoutelande (Zeel.) cand. F. A. Visser, te Utrecht. Voor predikanten of candidaten tot den Heiligen Dienst bij een Protestantsch kerkgenootschap bestaat gelegenheid in Oost-Indie als predikant werkzaam te worden gesteld. Vóór 15 Juli moeten de aanvragen worden ingezonden bij den secretaris, Dr. G. J. van der Flior, te 's-Gravenhage. R. Kath. Kerk. De Heer C. R. T. Sprenger, leeraar aan het Doofstommen-Instituut te £>t. Michiels- Gestel. heeft onder vele blijken van belangstelling van de zijde van ambtgenooten, leerlingen en oudleerlingen zijn 40-jarig priesterfeest gevierd. Sinds het begin zijner priesterlijke loopbaan is de jubilaris in die inrichting werkzaam geweest. Israël. Kerk. De Heer S.Apstroot, leeraar te- Eibergen, heeft als zoodanig bedankt voor het beroep naar Goor. --- WETENSCHAP EN KUNST. Naar men ons mededeelt, is 't zoo goed als zeker, dat onze voortreffelijke solotrompet de Heer H. W. Hofmeester, het orkest van het Concertgebouw zal moeten verlaten. Hoe groot dit verlies is, zullen niet alleen zij beseffen, die dezen kunstenaar in de uitvoeringen van ons orkest bewonderden, maar vooral ook zij, die Hofnjieester als een onzer uitstekendste violisten in het strijkquartet, waarin hij als altist zulk een belangrijke plaats inneemt, bijna onmisbaar achtten. Waarlijk de sombere voorspellingen omtrent de toekomst van ons orkest gaan in vervulling: André Spoor, I. Mossel, H. W. Hofmeester, A. Best Gz., J. A. W. Dahmen en Gerke. Wat moet er van ons muziekleven worden 1 --- Rotterdamsche Liedertafel. Rotterdam, 27 Mei. Heden was 't de belangwekkendste der feestavonden, door de Rotterdamsche Liedertaf el bij haar 30-jarig jubilé georganiseerd. 't Gold thans de eerste opvoering hier te lande van een reuzenwerk als Das Verlorene Paradies van Enrico Bossi. Natuurlijk was de Liedertafel alleen niet in staat dit muziekwerk ten gehoore te brengen; ze heeft daartoe op groote schaal hulptroepen moeten aanwerven ; maar reeds het feit dat hare directeur, de Heer Bernard Diamant, dit heeft aangedurfd, getuigt wel van moed en ondernemingsgeest. De tekst van het oratorium is van de hand van den Italiaanschen dichter Luigi Alberto Villanis en door hem ontleend aan Miltons «Paradise lost«, terwijl 't omvat een proloog en drie deelen. Zijn werk werd later in de Duitsche taal overgezet door John Bernhoff en Wilh. Weber. Villanis' werk heeft Enrico Bossi geïnspireerd tot den bouw van zijn toondicht. De uitvoering slaagde allergelukkigst, waarvoor inzonderheid hulde werd gebracht aan den dirigent (den Heer B. Diamant) en de solisten, die al de schoonheden van het werk treffend deden uitkomen. --- Vrijzinnig-Democratische Bond. Amsterdam, 28 Mei. De Vrijzinnig-Democratische Bond hield heden in »Parkzicht« eene algemeene vergadering tot vaststelling van een landbouwparagraaf en van een defensie-paragraaf in het werkprogram van den Bond. Het ontwerp omtrent de defensie werd opgemaakt door een commissie, bestaande uit de heeren mr. F. A. van Engen, Ie luitenantadjudant der infanterie te Utrecht; G. O. A. ï'abius, kapitein der infanterie te Breda; J. I. van Bossum, gep. kapitein ter zee te 's-Gravenhage; J. O. Swaving, gep. majoor deiartillerie te Nijmegen en mr. 11. J. Tasman te Amsterdam. Het luidt als volgt: I. Do Vrijzinnig-Democratische Bond is van oordcel, dat de onafhankelijkheid en de neutraliteit van ons land door een volksleger het best gewaarborgd wordt en verlangt dienaangaande: a. Weerplicht voor eiken Nederlander, daartoe in staat. 6. Verpliohte gymnastische oefeningen voor alle jongens tot hun lGe jaar. c. Het stellen van regels bij de wet ten aanzien van: 1. het voorbereidend en locaal militair onderricht met verplichte deelneming van alle jongelingen van lö tot 20 jaar; 2. het houden van schietoefeningen en van de verplichte deelneming eraan; 3. den eersten oefeningstijd voor de verschillende wapens met een zoo kort mogelijk verblijf in de kazerne, naar het beginsel van algemeenen dienstplicht; 4. de herhalingsoefeningen; 5. de militaire opleiding in haar geheelcn omvang. d. Organisatie van de weermacht des volks bij de wet, naar het beginsel eener territoriale indeeling. e. Vervanging van beroepsofficieren en beroepskader door militieofficieren en militiekader. ƒ. Een stelsel van weermiddelen naar het beginsel, dat allereerst steun in de natuurlijke sterkte van ons terrein wordt gezocht en slechts de hoogst noodige Eermanente versterkingen in eenvoudigen zin aange;gd worden. g. Afschaffing van de afzonderlijke rechtspraak voor militairen. 11. De Vrijzinnig-Democratische Bond is van meening dat zoo wel wat het moederland als wat onze koloniën betreft, de taak der zeemacht eene onderschikte moet zijn ca de verdediging te land hoofdzaak is. Dientengevolge wenscht de Bond: o. Ophemrjg van de bestaande eskaders van gepantserde schepen. b. uitbreiding der torpedovloot. c. Een vrijwillig dienend personeel zoowel met het oog op het langdurig verblijf in Nederlandsch-lndië als wegens de kostbare en langdurige vakopleiding. d. Kazerneering van het niet varende personeel; e. Opheffing van de werven te Amsterdam en te Hellevoetsluis. Uitsluitend behoud van de werf te Willemsoord, tevens arsenaal. /..Alle uitgaven voor de zeemacht ten laste van het departement van landsverdediging te brengen. g. Afschaffing van de afzonderlijke rechtspraak voor de zeemacht.; 111. De Vrijzinnig-Democratische Bond is van meening, dat de uitvoering van bovenstaande maatregelen moet geschieden door één ministerie van landsverdediging ter vervanging van de thans gescheiden ministeries van oorlog en marine, waaraan tevens het beheer der Marine in Nederlandsch-Indië moet worden opgedragen. In de uitvoerige toelichting wordt vooropgesteld, dat de verdediging van ons onafhankelijk volksbestaan een onafwijsbare plicht is voor alle Nederlanders, en dat die strijd alle krachten des volks vordert. Ook de medewerking der vrouw, met liet oog op verpleging, administratie, telegrapliie, enz. wordt daarbij allerminst als overbodig beschouwd. Ook zij heeft verplichtingen tegenover onze gemeenschap en stelt prijs op ons volksbestaan. Gewezen wordt op de grootc kracht van een weerbaar volk en bestreden de meening, dat ons land niet te verdedigen is. De verdere dracht, de grootere trefkans en de verhoogde vuursnelheid der moderne vuurwapenen komen den verdediger veel meer ten goede dan den aanvaller. Daarbij komt, dat de aanvaller in onze polderterreinen toch niet met overmacht optreden kan. Al deze omstandigheden hebben ten gevolge, dat ons land nu beter dan vroeger verdedigd kan worden en ongetwijfeld zal ons volk, eenmaal weerbaar geworden, naar de beginselen door de commissie aangegeven, met gerustheid iederen aanvaller kunnen afwachten. Maar ook uit een sociaal oogpunt heeft het volksleger groote waarde als instituut van lichamelijke opvoeding. De voordeden voor de lichamelijke ontwikkeling van ons volk worden uiteengezet. Daarom worden gewenscht: verplichte gymnastische oefeningen voor alle jongens tot hun 16de ja,ar, een voorbereidend en locaal militair onderricht met verplichte deelneming van alle jongelingen van 16 tot 20 jaar, en schietoefeningen met verplichte deelneming, — tevens om te komen tot een zoo kort mogelijk verblijf onder de wapenen. Voor eerste oefening wordt gewenscht: voor de onbercden korpsen een verblijf van zes weken, en voor de bereden korpsen een van drie maanden. Om tot dit laatste te geraken, acht men noodig: wijziging van art. 2 van de Militiewet 1901, regelende het aantal der viermaanders — nu 5200 in maximum; — afschaffing van het blijvend gedeelte; — wettelijke regeling van de kaderopleiding; afschaffing van het reservekader. Bij invoering van weerplicht voor allen, daartoe in staat, van het 18e tot het 44e of 50e jaar, zal men totaal 850,000 tot 1,000,000 mannen verkrijgen. Een weerbaar volk is naar het oordeel van den Vrijzinnig-Democratischen Bond onze beste vesting. Daarom verlangt hij schorsing der Vcstingwet, omdat eerst na de regeling van de levende strijdkrachten de uitgaven voor de alsdan noodige weermiddelen zuiver kunnen beoordeeld worden. Wanneer over een volksleger beschikt wordt, zal een aanval van uit zee met gerustheid kunnen worden afgewacht. De bewaking onzer kusten kan dan aan eene voldoende macht worden opgedragen en de verdediging onzer zeegaten uit kustbatterijen en door torpedo- en andere versperringen grootendeels geschieden. De Marine zal dan daarnaast slechts behoeven te beschikken over een aantal verkenningsvaartuigen. De verdediging van Nederlandsch-Indië zal in. hoofdzaak gevoerd moeten worden door het koloniale leger, gesteund door de bevolking. Deze plaatselijke verdediging door het landleger moet natuurlijk gesteund worden door kustverdediging. Torpedobooten, torpedojagers en verkenningsvaartuigen zullen hiervooronmisbaar zijn. De eenheid in de verdediging, die tot nu toe maar al te dikwijls heeft ontbroken, kan, naar de commissie meent, alleen door haar op te dragen aan één ministerie van landsverdediging behoorlijk tot haar recht komen. De fmancieele gevolgen bij doorvoering van het programma ten aanzien van de landmacht worden geraamd op ƒ19.150.000; hierin zijn de kosten, veroorzaakt door de verplichte gymnastische oefeningen door alle jongens tot hun 16e jaar, niet begrepen. Het eindcijfer der oorlogsbegrooting voor 1904 is vastgesteld tot een bedrag van ƒ26.814.020. Voor de zeemacht is het volgens de commissie niet noodig in uitgewerkte becijferingen te treden. Op dat gebied verwacht zij dat groote besparingen, in de millioenen loopende, zullen worden bereikt. Zal het stelsel, door de commissie voorgestaan, derhalve eene zeer belangrijke bezuiniging medebrengen, intusschen moet reeds nu op bezuiniging worden aangedrongen. Na eene opsomming van veel, waarop, naar zij meent, bezuinigd kan worden, vermeent zij dat een staatscommissie dient te worden ingesteld, ten einde na te gaan in hoeverre bezuiniging van het geheele legerbeheer mogelijk is. Met het samenstellen van een ontwerp landbo u w-paragraaf heeft zich onledig gehouden eene commissie, bestaande uit de heeren: J. Boer Hzn., te Utrecht, H. D. Ebbens, te Nieuw- Beerta, Mr. E. Fokker, te Utrecht, P. Hopstra, te "VVijnaldum, Z. Middelkoop, te Leeuwarden, C. Nobel, te Schagen, A. Kauwerda, te Leeuwarden, U. G. Schilthuis Jzn., te Groningen en J. Welleman te Krab bendij ke. Het luidt aldus: Op het gebied van don landbouw verlangt de Bond, ter zake van den eigendom en het gebruik van den bodem: dat aan publiekrechtelijke lichamen worde toegekend een deel der winsten, voortvloeiende uit stijging der grondwaarden, ontstaan zonder toedoen der eigenaars ; dat aan de gemeenschap recht op de voor hare huishouding of verbetering van cultuur noodige gronden, behoudens schadeloosstelling, worde toegekend door: o uitbreiding van het onteigeningsrecht, zoowel voor de gemeenten als voor den Staat, zoodat gronden kunnen worden onteigend, onder meer om die, betzij aan kleine landgebruikers of tuinbouwers voor zelfstandig bedrijf, hetzij als tuingrond aan veld- of fabrieksarbeiders in pacht te geven; !> openstelling der gelegenheid voor publiekrechtelijke lichamen of voor daartoe opgerichte vereenigmgen, om woeste of vergraven gronden, plassen, moerassen, duinen enz. te onteigenen, voor zoover deze niet door de eigenaars zelven op doelmatige wiize in cultuur worden cebrachfu; dat ook door regeling van de belastingen, gebruiï door den eigenaar; bevorderd worde boven in ge bruikgeving door den eigenaar-geldbelegger; dat ruilverkalveling worde ingevoerd, zoo noodig met geldelijken steun, van den staat; dat het gebruiksrecht wettelijk geregeld worde, tel deele met dwiDgend recht, zóó dat: a. den gebruiker ten goede komen de door hem aangebrachte verbeteringen aan land en hoeve; b. de verpachter wordt verhinderd alle risico vao het bedrijf en van den marktprijs te laden op den pachter; c. een langdurig gebruiksrecht wordt bevorderd; d. de bijzondere wettelijke bevoorrechting van den verpachter boven andere schuldeischers wordt opgeheven ; e. door instelling van pachtcommissiën, waarifl eigenaar, gebruiker en arbeider zijn vertegenwoordigd, felegenheid bestaat, zoo voor het geven van advies ij verpachtingen als om toe te zien op de naleving van de pachtovereenkomst, in het bijzonder vooi zooveel betreft bepalingen van dwingend recht. Voorts verlangt de Bond : bevordering van coöperatie, zoowel op het gebied van het creaietwezen als op dat van de verwerking en den aan- en verkoop van grondstoffen; hervorming van het hypotheekstelsel in den geest van het Torrens-stelsel; instelling eener landbouwvertegenwoordiging, waarin aan eigenaar, gebruiker en arbeider invloed worde toegekend; wettelijke regeling van den rechtstoestand de( landarbeiders in verband ook met het pachtcontract, uitbreiding der ongevallenwet tot den landbouw, invoering van een maximum-arbeidsduur, met inachtneming van de eigenaardige eischen van het landbouwbedrijf, beperking van vrouwen-en kinderarbeid. herziening van de bepalingen in zake de jacht, waarbij op den voorgrond sta, dat de gebruiker vaüi den grond het toebrengen van schade aan de gewassen niet behoeft te gedoogen; bevordering van den afkoop van het tiendrecht; behoud door den Staat en door Gemeenten vao hun in eigendom toebehoorende gronden. Aan de toelichtingen omtrent dit ontwerp ontleenen wij het volgende: De wettelijke maatregelen, welke een doelmatig gebruik van den grond, hetzij als middel tot voortbrenging, hetzij als standplaats voor menschelijke woning, behooren te bevorderen — komen hoofdzakelijk neer op eene beperking van het eigendomsrecht, en wei in hoogere mate dan ten aanzien vaß andere goederen noodig is. Dit is een gevolg van tweeërlei oorzaak: Ie oefent het gebruik, dat ieder van zijn grond maakt, rechtstreeks invloed op de belangen der omliggende eigenaren en op de belangen der gemeenschap; en 2e oefent wederkeerig de gemeenschap groote» invloed op de waarde van ieders grond. De wederkeerige afhankelijkheid van de belangen der gemeenschap en der eigenaars efli gebruikers spruit voort uit den aard en de beperkte hoeveelheid van den beschikbaren grond. De grond, beschouwd als middel tot voortbrenging, wijkt door zijn aard, zoowel in physieken als in socialen zin, zeer af van andere productiemiddelen. Heeft men bij de voortbrenging in de nijverheid te doen in hoofdzaak met een mechanisch proces, bij den landbouw (dit woord in ruimen zin ge-' nomen) heeft men in de eerste en voornaamste plaats te maken met een organisch proces. Dit verschil heeft een vèr-strekkend gevolg- Het gemeenschapsbelang eischt in steeds klimmende mate eene meer intensieve bebouwing van den grond. Daarom rust op den staat het recht, ja d« plicht, het eigendomsrecht te beperken en W regelen op zoodanige wijze, dat de grond, ontheven van rechten en lasten, die de ontwikkeling van de landbouwnijverheid belemmeren — kome zooveel mogelijk in handen van hen, die met kennis en energie hem weten te verbeteren en op de doelmatigste wijze te cultiveeren. De grond is slechts in beperkte hoeveelheid voorhanden, zoodat de eigenaars een zeker monopolie uitoefenen. Nergens doet zich die beperktheid en da* monopolie zoo sterk gevoelen, zijn zij zoozeef oorzaak van stijgende grondprijzen als bij da zich uitbreidende steden. Beperking van de rechten der eigenaars i» het middel om den strijd tusschen de algemeens en de private belangen op rechtvaardige wijz* te beslechten. Gelukkig slinkt gestadig het aantal dergenen, die meenen, dat eigendom zijn rechtsgrond vindt in zich zelf en elke inbreuk er op bestempelen als revolutionnaire maatregel. Op dien grond verlangt de Bond hetgeen in het eerste gedeelte van het ontwerp is omschreven. De Bond acht het noodig dat die waardevermeerdering van de gronden in of nabij zich uitbreidende steden kome ten bate van de gemeenschap. Ter bereiking van dit doel kunnen vooral twee middelen in onderling verband worJ den aangewend. In de eerste plaats geve men aan de gemeenten liet recht, alle terreinen, noodig voor uitbreiding, te onteigenen en wei tegen de waarde in den bestaanden toestand. Als tweede middel komt in aanmerking het heffen van eene bijzondere bijdrage van voor bouwterrein te ontsluiten gronden, enz. Aangegeven wordt wat in dat opzicht reeds in ons land en in het buitenland bestaat. Onder de honderdduizenden hectaren in ons laud, die weinig of niets opbrengen, is een groot deel voor loonende cultuur wel geschikt te maken. Verschillende wegen kunnen worden ingeslagen ter bereiking van dit doel, zooals in het ontwerp worden aangegeven. Om een zoo groot mogelijke opbrengst van den grond te verkrijgen, is noodig, dat de landbouwer heeft een zoo vast mogelijk gebruiksrecht, on in de zekerheid, dat de vruchten van zijn arbeid althans hoofdzakelijk hem zelven ten goede komen, een krachtigen prikkel, om den grond voortdurend te verbeteren. Coöperatie is voorts gebleken te zijn het doeltreffend middel, om in de behoeften tegemoet to komen. Deze behoort daarom van overheidswege ook door tijdelijk subsidie voor eerste inrichting, kostelooze voorlichting, enz. te worden gesteund. Het tiendrecht werkt belemmerend op cultuurverbeteringen en is dikwijls oorzaak, dat deze geheel achterwege blijven. De commissie hoopt dat de Regeering met spoed een voordracht van wet zal aanhangig maken tot verwezenlijking van de uitgewerkte voorstellen in het rapport, der commissie, ingesteld door liet.Ned. Landbouwcomité. ---