Telegraphie. Verzendingsweg Fao hersteld. --- SCHOOLNIEUWS. 1 ' — ™ De distriots-sohoolopziener té Arnhem, de Heer J. E. van Renesse, zal gedurende een verblijf buitenslands, in de maand September, vervangen worden door mr. H. W. Blaupot ten Oate, schoolop* ziener in bet arrondissement Arnhem, Onderwijzers j aar wedden in Groningen. — Uit Winschoten schrijft men ons: In de provincie Groningen hebben Gedeputeerde Btaten nog slechts enkele verordeningen op de regeling van onderwijzersjaarwedden goedgekeurd. Het college had eenige bedenkingen tegen de regeling te Beerta. De Raad aldaar had het aanvangssalaris gesteld op ƒ650, waartegen Ged. Staten geen bezwaar hebben, maar in verband waarmee zij er op aandringen ook het eindsalaris eenigszins hooger dan bet wettelijk minimum te nemen. Voor een onderwijzer met verpliohte hoofdakte benevens verpliohte akten Fransch en Duitsch wenaohen zij een eindsalaris van ten minste ƒ 1175, in plaats van ƒ HOU, wijl anders slechts een klein deel van de verhooging der Rijksbijdrage voor dezen onderwijzer ten zijnen bate zou komen, tegen de bedoeling van den Rqkswetgever, ook al legt de wet van 1907 daaromtrent geen rechtsverplichting op. Wordt buiten de schooluren onderwijs in vrije- en ordeoefeningen gegeven, dan dient daarvoor, volgens Gedep. Staten, eenige vergoeding te worden toegekend. Hun college zal daarop echter niet verder aandringen, wanneer eenigszins tot een voldoende algemeene regeling wordt overgegaan. De regeling van het inhouden van de jaarwedden tijdens uitoefening van militie- en landweerplichten achten Ged. Staten bedenkelijk. Zij meenen, dat onderwijzers, die een gezin hebben, zoolang zij onder do wapenen zijn, hunne jaarwedde óf geheel öf althans voor het grootste deel moeten behouden. TenzQ de Gemeenteraad aan bovengenoemde bezwaren tegemoetkomc, kunnen Ged. Btaten de verordening niet goedkeuren. Nog wenschen Ged. Staten eene bepaling omtrent den tijd, welke voor de toepassing van de verordening als diensttijd in aanmerking komt. Op oen terrein onmiddellijk bij de pastorie der R. Kath. Kerk te Nibbikswoud (N.-H.) zal •ene parochiale school worden gesticht. --- Een stukje Holland in Zweden. t, „De geëerde gasten worden opmerkzaam geblaakt op de prachtige „Nipor", die vlak in de buurt "van het hotel gelegen zijn." In allo hoeken en op alle muren van het hotel in het riant gelegen plaatsje „Bispgaarden" staarden deze woorden mij te gemoet. Het kamermeisje, dat ik 's avonds bij mijn aankomst dadelijk om verdere inlichtingen vroeg, raadde mij tot den volgenden ochtend te wachten, Wat ik natuurlijk ook deed. Mijne verwachting ;waa hoog gespannen. Van Baedeker, den „guide, philosopher and friend" van alle reizigers, wast ik, dat het „Sand- und Lehmböten" waren, die de Zweden met dit woord aanduiden, maar ik had uit diens beschrijving niet den indruk gekregen, dat het iets bijzonders ■was. Groot was mijne verrassing toen ik, na een vijf minuten wandelens, iets te zien kreeg, wat ik het best bij mijn lezers kon introduceeren door het echte Hollandsche woord duinen te gebruiken. Ik hoop, dat de specialisten onder mijn lezers zich over de technische «onjuistheid, welke waarschijnlijk in de benainiug schuilt, niet boos zullen maken: ik denk hier niet aan het verschil van. grondsoort, dat niet in 't oog valt, maar wel aan het uiterlijk van deze zandhoogten, wat mij den naam "voor leeken in 't vak alleszins schijnt te rechtvaardigen. Want werkelijk, dat hoogtetje, dat 'wij daar te zien kregen, deed mij iets aan. den Blinkort denken, waar iedere Amsterdamsche jongen — om van de Haarlemmers niet eens te spreken — wel eens op een «oieoien Zondagmorgen af is gaan rollen. Mijn lezers zullen zich 'misschien afvragen wat er voor een Nederlander toch wel aan kan zijn om zulk 'een verre reis te maken, alleen om dat stukje Holland daar te bewonderen. Ik weet niet hoe ver de vaderlandsliefde van mijn lezers gaat, of die alleen het ondernemen van een vrij lange reis zou wettigen. Des te beter indien het zoo mocht zijn, maar het is dan ook werkelijk niet alleen om die duinen te zien, dat de ondergeteekende hierheen toog, opdat hij zijn lezers den tocht zou willen aanraden. Ten eerste zal wel niemand verbaasd zijn te hooren, dat men, op reis er heen, ook noodzakelijk al veeL moois en interessants te zien krijgt. En wel: hoe men die reis ook inricht. Gaat men over Kopenhagen en Stockholm het noorden van Zweden in, welnu, dan zijn die steden alleen al genoeg als attractie. Vooral de ligging van de laatste stad is verrukkelijk schoon. Nog meer natuurgenot wacht hem daarentegen die de reis er heen doet zooals ik het geluk had die te kunnen doen: dwars door Noorwegen en Christiania naar Trondhjem, vandaar met goed ingerichte booten naar Svolveer in de Loi'oten — een onovertroffen toer tusschen die eilanden door met de prachtigste avondverlichting, mag ik hier slechts en passant vermelden — en van Naxvik uit met dezen „Noordelijksten spoorweg der wereld" door Lapland langs de beroemde ijzermijnen van Kiruna en Gcllivara naar het door mij zoooven genoemde plaatsje Bispgaarden. Het doel van het oponthoud daUr was niet het plaatsje zelf, hoe lief dit ook gelegen is, maar het feit, dat dit het gewone uitgangspunt is voor een terecht bij de toeristen in Noord-Zweden beroemden tocht langs een heerlijke rivier, de Indalselven. Als men van een tocht veel gehoord heeft valt het gemakkelijk tegen. En in dit geval werd de reputatie van ,de rivier op een dubbel harde proef gesteld voor iemand, die van die wilde regionen komt, welke aan deze zijde van de Zweedsche grens liggen — ik 'denk speciaal aan de indrukwekkende omgeving van Abiskojok (met een vrij goed hotel en een laboratorium voor botanische en geologische onderzoekingen) — om van het zeker over het algemeen nog meer imponeerendo Noorwegen niet eens te spreken. En toch heb ik niet de minste deceptie gevoeld. De' natuur is gelukkig niet de geschiedenis en does nót repeat litself. En dat wil niet alleen zeggen, dat geen twee1 stukjes natuur precies hetzelfde zijn, maar dat het k arakter zóó afwisselt, dat men dat, wat men anders misschien „tam" zou willen noemen, toch genieten kan naast en na het meest woeste, dat voorafgaande dagen hebben opgeleverd. Zoo ging het althans mij hier. Na een anderhalf Uur van Bispgaarden gereden te hebben (voor de kolossale som van één gultien en veertig cent oftewel twee kronen) kwamen wij op de Indalselven zelf, waarop wij gedurende den rit aldaar een heerlijk uitzicht gehad hadden. De stroom is daar zóó sterk, dat het kleine bootje met énorme snelheid de rivier afzakt. En de rivier ia zóó ondiep, dat, slechts een speciaal voor dat eind gebouwd, vlak bootje er overheen kan komen. Aan alle kanten drijven enorme boomen in het water, welke de stuurman angstvallig tracht te vermijden, niet altijd 'met succes, zooals de deuken in del zijden van 't schip bewijzen. De rivieroevers zijn wonderschoon en merkwaardig afwisselend, 't Eene oogenblik hooge rotsen en enorme bosschen: men waant zich in een oerwoud en bemerkt niets van moderne cultuur. Een draai, en — wij zien weer onze duinen van daar straks voor ons. RU is het juist wat het eigenaardige uitmaakt van deze natuur ook — misschien moet ik zeggen: zélfs — voor ons Nederlanders: wij zien hier stukjes Holland op een andere natuur geprojecteerd! Op dien tocht van ongeveer negen uur naar Sundsvall toe verandert men tweemaal van boot, steeds omdat de configuratie van het bed der rivier geen andere boot toelaat. Alles wat men ziet wijst op de industrie, welke hier de- bevolking aan het dagelij ksch brood helpt, — sommigen zelfs brood met alles1 er op wat 'een mïllionnairsbeurs zich wenscht aan te schaffen, want er worden hier kolossale vermogens verdiend in den houthandel. Op een zeker oogenblik wacht ons eene verrassing; met enorme snelheid komen boomen van een groote hoogte afrollen in een expres daarvoor — natuurlijk ook van' hout — vervaardigde geul van 653 meter, het hout beschrijft een gracieuse. beweging ja de lucht en plotst met geweld in het water, een hevige schuimmassa, opwerpend. Stel u die bruisende schuimmassa voor met groene bergen op den achtergrond, waarop roodgeverfde huizen en dat alles met een helderblauwen hemel en heerlijken zonneschijn en gij zult begrijpen, dat zulk een tocht een niet te versmaden genot kan opleveren. Steeds lager worden de oevers', en steeds dichter de opeenvolging van dorpen, van zagerijen en weldra van steden. Allemgs glijden wii van de rivier in de „ Kringelf jard" over en spoedig komt Sundsvall in net gezicht, 't Is nog licht als wij aankomen maar de maan is al op en dit geeft een zeer eigenaardige schemering, die de stad nog mooier doet uitkomen. In 1872 deelde Sundsvall het lot van ik zou bijna zeggen: alle steden van Scandinavië —' het brandde geheel af. Het moet een vreeselijk oogdnblik geweest zijn, maas- n u is er niemand die het niet zegent, want de stad is glorierijk uit haar asch verrezen. De bezoeker weet,' dat hij op den boven de stad aangelegden „utsiktstorn" moet klimmen, omdat.. Baedeker het zegt! Maar wee dengene, die dit uit luiïgheid, of waarom dan ook, nalaat, — zelden heb ik zoozeer van een „officieel" uitzichtspunt genoten, ik kon er bijna niet vandaan komen. Vóór uw voeten de stad, aan drie kanten lachende landouwen met do mooiste kleuren-variaties, achter u een oerwoud — en dan heel in de verte de blauwe, spiegelblanke zee — die ons binnen enkele uren zal wegvoeren, ver weg, waar werk en weer ander genot ons wachten. Sundsvall, 16 Aug. 1908. IL MARIENS. --- BINNENLANDSCH NIEUWS. — 29 Augustus. — Z. K. H. Prins Hendrik heeft dei» week per auto een bezoek gebracht aan het dorp en het kasteel Heez© (N.-Br.), alwaar Z. K. H. de gast was van Baron Van Tuijlt van Serooskerken, wiens uitgestrekte ontginningen en bevloeiingswerken met belangstelling in oogemchouw werden genomen. Na hot middagmaal op het kasteel te hebben gebruikt, keerdie de Prins eveneens par auto naar Hot Loo terug. L i . • i i. ; . Op de Algemeeae Begraafplaats te 's-Gravenhage is gistermiddag aan de familie overgedragen het huldeblijk, gewijd aan de nagedachtenis van wijlen dr. Gerth van Wijk, predikant bij de Ned. Herv. Gemeente aldaar, zijnde* eiea eenvoudig hek om, de zerk. Jhr. mr. L. van den Berch van Heemstede, voorzitter der commissie voor dit huldeblijk, hield daarbij tot de weduwe en hare familie een korte toespraak. De oudste zoon, dr. Gerth van Wijk, predikant te Bermebroek, vertolkte den dank der familie aan de commissie, en allen, die hebben medegewerkt aan deze hulde aan zijn oavergetelijken vader. Jaarwedden gemeente-ambtenaren. — Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland hebben aan de gemeenteraden in die provincie het advies gevraagd over eene voorgenomen verhooging van de jaarwedden der burgemeesters, secretarissen en ontvangers in die gemeente. Zooals nog in geen andere provincie is geschied, stellen Gedeputeerde Staten zich voor : toekenning van aanvangswedden met periodieke verhoogingen telkens na een zeker getal dienstjaren. Hiermede zullen dan in alle provinciën deze jaarwedden zijn herzien, behalve in Noord-Holland voor de ontvangers. Dat do nieuwe regelingen vrij algemeene tevredenheid bq de belanghebbenden wekken, kan echter bezwaarlijk gezegd worden. In zeer vele gevallen bieden deze nog geen redelijke bestaansvoorwaarden. Bovendien vertoonen de belooningen al te veel verscheidenheid; niet alleen bij vergelrjking van de.eene provincie met de andere, maar ook in dezelfde provincie in vele gevallen. Het eerste is zeker wel het gevolg hiervan, dat de wet niet, zooals bijvoorbeeld voor de onderwijzers, minimum-jaarwedden aungeeft, waardoor nu de verschillende colleges van Gedeputeerde Staten al te veel vrijheid hebben om versonillend te regelen. De verschillen in eenzelfde provincie — vooral in Noord-Holland komt dit zeer sterk uu — zijn in vele gevallen het gevolg hiervan, dat te veel rekening is genouden met de ongunstige adviezen van met den omvang der gemeente-administratie onbekende gemeenteraden. Onbillijk wordt ook door velen geacht, dat in sommige provinciën de jaarwedden lager znn gesteld voor het geval meer dan ééue betrekking door denzelfden persoon wordt bekleed. Na de verbazende uitbreiding van de gemeentelijke werkzaamheid sinds de laatste jaren zou het overweging verdienen, of niet bij de wet minimum-jaarwedden moeten worden vastgesteld, zoowel in het algemeen belang als in dat der gemeente-ambtenaren. De onderafdeeling Twente der afdeoling Overijsel van don „Nederlandsehen Bond van Gemeentie-Amibleuarem" heeft in hare te Hangeloo gehouden vergadering mie* op 1 Inia algcmeene stemmen besloten een adres te richten aaa. de Gemeenteraden van Twemte om verhooging vam de jaarwedden der secretarie-ambtenaren, met uitaomdering van Enschede en Oldenzaail, waar de traktementen voorloopig voldoende geacht worden. Tot hoofdingelanden van den Riekerpolder onder Süoten (N>H.) zijn gekozen de heeren S. van Beeim en B. Hofman, aldaar, in de plaaite van de heeron J. P. van Haanen (overleden) en C. J. van der Velde, die gekozen is tot poldermeester. , Be R.-Kath. centrale verse ni g in g voor kinderboscheKning, waarvan da zetel gevestigd is te 's-G-ravfenhage, heeft,van bat R.-Kath. kerkbestuur te Denekamp thans definitief aangekocht het erve „Wiefferink", gedegen aan den weg Danekamp-OldenziaaA en groot 17 H.A. Aldaar zad nu een instituut gebouwd worde» voor verwaarloosde kinderen, hetwelk zal staan onder bescherming van den aartsbisschop van Utrecht en den bisschop van Haarlem. De tegenwoordige bewoneir van bet aangekochte erf is daarvan nog huurder tot 1 Nov. 1909. Hij weigert toasjtemmjng te eevea om mjet de. yoorbereidende werkzaamheden valn dein aanbouw van he